മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.144
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.144.1
अथ वृक्षस्य शाखायां विहंगः ससुहृज्जनः ।
दीर्घकालोषितो राजंस्तत्र चित्रतनूरुहः ॥ १२.१४४.१ ॥
രാജാവേ! അപ്പോൾ ഒരു വൃക്ഷശാഖയിൽ, സുഹൃത്തുക്കളും ബന്ധുക്കളുമായി ദീർഘകാലം വസിച്ചിരുന്ന, വർണ്ണചിത്രമായ തൂവലുകളുള്ള ഒരു പക്ഷിയുണ്ടായിരുന്നു.
12.144.2
तस्य कल्यगता भार्या चरितुं नाभ्यवर्तत ।
प्राप्तां च रजनीं दृष्ट्वा स पक्षी पर्यतप्यत ॥ १२.१४४.२ ॥
അവന്റെ ഭാര്യ പ്രഭാതത്തിൽ ഇര തേടി പോയിരുന്നു; പക്ഷേ മടങ്ങിവന്നില്ല. രാത്രി വന്നത് കണ്ട് ആ പക്ഷി ഏറെ വ്യസനിച്ചു.
12.144.3
वातवर्षं महच्चासीन्न चागच्छति मे प्रिया ।
किंनु तत्कारणं येन साऽद्यापि न निवर्तते ॥ १२.१४४.३ ॥
വലിയ കാറ്റും മഴയും ഉണ്ടായിരുന്നു; എന്റെ പ്രിയ ഇതുവരെ വന്നിട്ടില്ല. ഇന്നും അവൾ മടങ്ങാത്തതിന് എന്ത് കാരണമാണ്?
12.144.4
अपि स्वस्ति भवेत्तस्याः प्रियाया मम कानने ।
तया विरहितं हीदं शून्यमद्य गृहं मम। ॥ १२.१४४.४ ॥
കാട്ടിൽ എന്റെ പ്രിയയ്ക്ക് ക്ഷേമമുണ്ടാകുമോ? അവളില്ലാതെ ഇന്ന് എന്റെ ഈ വീട് ശൂന്യമായിരിക്കുന്നു.
12.144.5
पुत्रपौत्रवधूभृत्यैराकीर्णमपि सर्वतः ।
भार्याहीनं गृहस्थस्य शून्यमेव गृहं भवेत् ॥ १२.१४४.५ ॥
മക്കളും പേരക്കുട്ടികളും മരുമക്കളും ഭൃത്യന്മാരുമായി എല്ലായിടവും നിറഞ്ഞിരുന്നാലും, ഭാര്യയില്ലാത്ത ഗൃഹസ്ഥന്റെ വീട് ശൂന്യമാണ്.
12.144.6
न गृहं गृहमित्याहुर्गृहिणी गृहमुच्यते ।
गृहं तु गृहिणीहीनमरण्यसदृशं मतम् ॥ १२.१४४.६ ॥
വീടിനെ വീടെന്ന് വിളിക്കുന്നില്ല; ഗൃഹിണിയാണ് വീടെന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്. ഗൃഹിണിയില്ലാത്ത വീട് വനം പോലെയാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
12.144.7
यदि सा रक्तेत्रान्ता चित्राङ्गी मधुरस्वरा ।
अद्य नाभ्येति मे कान्ता न कार्यं जीवितेन मे ॥ १२.१४४.७ ॥
ചുവന്ന അരികുള്ള കണ്ണുകളും സുന്ദരമായ അവയവങ്ങളും മധുരസ്വരവുമുള്ള എന്റെ പ്രിയ ഇന്ന് എന്റെ അടുത്ത് വന്നില്ലെങ്കിൽ, എനിക്ക് ജീവിതംകൊണ്ട് ഒരു കാര്യവുമില്ല.
12.144.8
न भुङ्क्ते मय्यभुक्ते या नास्नाते स्नाति सुव्रता ।
नातिष्ठत्युपतिष्ठेन शेते च शयिते मयि ॥ १२.१४४.८ ॥
ഞാൻ ഭക്ഷിക്കാതെ അവൾ ഭക്ഷിക്കുന്നില്ല; ഞാൻ സ്നാനം ചെയ്യാതെ നല്ല വ്രതമുള്ള അവൾ സ്നാനം ചെയ്യുന്നില്ല; ഞാൻ എഴുന്നേൽക്കാതെ അവൾ നിൽക്കുന്നില്ല; ഞാൻ കിടന്ന ശേഷമേ അവൾ കിടക്കൂ.
12.144.9
हृष्टे भवति सा हृष्टा दुःखिते मयि दुःखिता ।
प्रोपिते दीनवदना क्रुद्धे च प्रियवादिनी ॥ १२.१४४.९ ॥
ഞാൻ സന്തോഷിച്ചാൽ അവൾ സന്തോഷിക്കുന്നു; ഞാൻ ദുഃഖിച്ചാൽ അവൾ ദുഃഖിക്കുന്നു; ഞാൻ പ്രവാസത്തിൽ പോയാൽ അവളുടെ മുഖം വാടുന്നു; ഞാൻ കോപിച്ചാൽ അവൾ പ്രിയമായി സംസാരിക്കുന്നു.
12.144.10
पतिधर्मव्रता साध्वी प्राणेभ्योऽपि गरीयसी ।
यस्य स्यात्तादृशी भार्या धन्यः स पुरुषो भुवि ॥ १२.१४४.१० ॥
ഭർത്തൃധർമ്മവ്രതമുള്ള, സാധ്വിയായ, പ്രാണനെക്കാൾ പ്രിയമുള്ള ഭാര്യ ആർക്കുണ്ടോ, ആ പുരുഷൻ ഭൂമിയിൽ ധന്യൻ.
12.144.11
सा हि श्रान्तं क्षुधार्तं च जानीते मां तपस्विनी ।
अनुरक्ता स्थिरा चैव भक्ता स्निग्धा यशस्विनी ॥ १२.१४४.११ ॥
അവൾ തപസ്വിനിയാണ്; ഞാൻ ക്ഷീണിച്ചവനോ വിശന്നവനോ എന്ന് അവൾ അറിയുന്നു; അവൾ അനുരക്തയും സ്ഥിരചിത്തയും ഭക്തയും സ്നേഹമയിയും യശസ്വിനിയുമാണ്.
12.144.12
वृक्षमूलेऽपि दयिता यस्य तिष्ठति तद्गृहम् ।
प्रासादोपि तया हीनः कान्तार इति निश्चितम् ॥ १२.१४४.१२ ॥
പ്രിയ മരച്ചുവട്ടിൽ ആണെങ്കിലും അതാണ് അവന്റെ വീട്; അവളില്ലാതെ കൊട്ടാരത്തിലായാലും അത് തീർച്ചയായും കാടാണ്.
12.144.13
धर्मार्थकामकालेषु भार्या पुंसः सहायिनी ।
विदेशगमने चास्य सैव विश्वासकारिका ॥ १२.१४४.१३ ॥
ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം എന്നീ കാലങ്ങളിൽ പുരുഷന്റെ സഹായിനി ഭാര്യയാണ്; വിദേശയാത്രയിലും അവൾതന്നെയാണ് വിശ്വാസം നൽകുന്നവൾ.
12.144.14
भार्या हि परमो ह्यर्थः पुरुषस्येह पट्यते ।
असहायस्य लोकेऽस्मिँल्लोकयात्रासहायिनी ॥ १२.१४४.१४ ॥
ഈ ലോകത്ത് ഭാര്യ തന്നെയാണ് പുരുഷന്റെ പരമമായ സമ്പത്ത് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; തുണയില്ലാത്തവന് ലോകയാത്രയിലെ സഹായിനിയും അവളാണ്.
12.144.15
तथा रोगाभिभूतस्य नित्यं कृच्छ्रगतस्य च ।
नास्ति भार्यासमं मित्रं नरस्यार्तस्य भेषजम् ॥ १२.१४४.१५ ॥
അതുപോലെ രോഗബാധിതനും എന്നും കഷ്ടതയിലായവനും ഭാര്യയ്ക്കു തുല്യനായ മിത്രമില്ല; പീഡിതനായ മനുഷ്യന് അവൾതന്നെയാണ് ഔഷധം.
12.144.16
नास्ति भार्यासमो बन्धुर्नास्ति भार्यासमा गतिः ।
नास्ति भार्यासमो लोके सहायो धर्मसंग्रहे ॥ १२.१४४.१६ ॥
ഭാര്യയ്ക്കു തുല്യനായ ബന്ധുവില്ല; ഭാര്യയ്ക്കു തുല്യമായ ആശ്രയവുമില്ല; ഈ ലോകത്ത് ധർമ്മസംഗ്രഹത്തിൽ ഭാര്യയ്ക്കു തുല്യനായ സഹായിയില്ല.
12.144.17
यस्य भार्या गृहे नास्ति साध्वी च प्रियवादिनी ।
अरण्यं तेन गन्तव्यं यथाऽरण्यं तथा गृहम् ॥ १२.१४४.१७ ॥
ആരുടെ വീട്ടിൽ സാധ്വിയും പ്രിയമായി സംസാരിക്കുന്നവളുമായ ഭാര്യയില്ലയോ, അവൻ കാട്ടിലേക്കു പോകണം; കാട് എങ്ങനെയോ അങ്ങനെതന്നെയാണ് അവന്റെ വീടും.
12.144.18
एवं विलपतस्तस्य द्विजस्यार्तस्य वै तदा ।
गृहीता शकुनिघ्नेन भार्या शुश्राव भारतीम् ॥ १२.१४४.१८ ॥
ഇങ്ങനെ വിലപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ആ ദുഃഖിതനായ ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യയെ അപ്പോൾ പക്ഷിഘാതകൻ പിടികൂടി; അപ്പോൾ അവൾ ഭാരതീ വാക്ക് കേട്ടു.
12.144.19
अहोऽतीव सुभाग्याऽहं यस्या मे दयितः पतिः ।
असतो वा सतो वाऽपि गुणानेवं प्रभाषते ॥ १२.१४४.१९ ॥
അയ്യോ, എന്റെ പ്രിയഭർത്താവ് നല്ലവനായാലും അല്ലെങ്കിലും ഇങ്ങനെ ഗുണങ്ങളെക്കുറിച്ചാണ് സംസാരിക്കുന്നത്; ഞാൻ അതിഭാഗ്യവതി.
12.144.20
सा हि स्त्रीत्यवगन्तव्या यस्य भर्ता तु तुष्यति ।
तुष्टे भर्तरि नारीणां तुष्टाः स्युः सर्वदेवताः।
अग्निसाक्षिकमप्येतद्भर्ता हि शरणं परम् ॥ १२.१४४.२० ॥
ഭർത്താവ് തൃപ്തനായിരിക്കുന്ന സ്ത്രീയെയാണ് യഥാർത്ഥ സ്ത്രീയായി അറിയേണ്ടത്; ഭർത്താവ് തൃപ്തനായാൽ സ്ത്രീകളോട് സകല ദേവതകളും തൃപ്തരാകും. അഗ്നിസാക്ഷിയായി ഇതും സത്യം; ഭർത്താവാണ് പരമമായ ശരണം.
12.144.21
दावाग्निनेव निर्दग्धा सपुष्पस्तबका लता ।
भस्मीभवति सा नारी यस्या भर्ता न तुष्यति ॥ १२.१४४.२१ ॥
കാട്ടുതീയിൽ പൂങ്കുലകളോടെ എരിഞ്ഞ വള്ളി ചാമ്പലാകുന്നതുപോലെ, ഭർത്താവ് സന്തുഷ്ടനാകാത്ത ആ സ്ത്രീ ചാമ്പലാകുന്നു.
12.144.22
इति संचिन्त्य दुःखार्ता भर्तारं दुःखितं तदा ।
कपोती लुब्धकेनापि गृहीता वाक्यमब्रवीत् ॥ १२.१४४.२२ ॥
ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച് ദുഃഖാർത്തയായ ആ പെൺപ്രാവ്, വേടൻ പിടികൂടിയിട്ടും, ദുഃഖിതനായ ഭർത്താവിനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
12.144.23
हन्त वक्ष्यामि ते श्रेयः श्रुत्वा तु कुरु तत्तथा ।
शरणागतसंत्राता भव कान्त विशेषतः ॥ १२.१४४.२३ ॥
ശരി, നിനക്ക് നന്മയായത് ഞാൻ പറയാം; കേട്ട് അങ്ങനെ ചെയ്യുക. പ്രിയനേ, വിശേഷിച്ച് ശരണാഗതരെ രക്ഷിക്കുന്നവനാകൂ.
12.144.24
एष शाकुनिकः शेते तव वासं समाश्रितः ।
शीतार्तश्च क्षुधार्तश्च पूजामस्मै समाचर ॥ १२.१४४.२४ ॥
ഇതാ, വേടൻ നിന്റെ വാസസ്ഥലത്ത് അഭയം തേടി കിടക്കുന്നു; തണുപ്പും വിശപ്പും കൊണ്ട് വലഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇവനെ സത്കരിക്കുക.
12.144.25
यो हि कश्चिद्द्विजं हन्याद्गां वा लोकस्य मातरम् ।
शरणागतं च यो हन्यात्तुल्यं तेषां च पातकम् ॥ १२.१४४.२५ ॥
ആരെങ്കിലും ബ്രാഹ്മണനെയോ പശുവിനെയോ ലോകമാതാവിനെയോ കൊല്ലുന്നുവോ, ശരണം പ്രാപിച്ചവനെ കൊല്ലുന്നുവോ, അവർക്കു തുല്യമായ പാപം അവനുണ്ടാകും.
12.144.26
अस्माकं विहिता वृत्तिः कापोती जातिधर्मतः ।
सा न्याय्याऽऽत्मवता नित्यं त्वद्विधेनानुवर्तितुं ॥ १२.१४४.२६ ॥
ഞങ്ങളുടെ ജീവനോപാധി കപോത ജാതിധർമ്മമനുസരിച്ച് നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടതാണ്; ആത്മസംയമമുള്ളവനും നിന്നെപ്പോലുള്ളവനും അത് എപ്പോഴും പിന്തുടരുന്നത് ന്യായമല്ല.
12.144.27
यस्तु धर्मं यथाशक्ति गृहस्थो ह्यनुवर्तते ।
स प्रेत्य लभते लोकानक्षयानिति शुश्रुम् ॥ १२.१४४.२७ ॥
എന്നാൽ ഗൃഹസ്ഥൻ തന്റെ ശക്തിക്കനുസരിച്ച് ധർമ്മം പാലിക്കുന്നുവോ, അവൻ മരണശേഷം അക്ഷയലോകങ്ങൾ നേടുന്നു എന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
12.144.28
स त्वं संतानवानद्य पुत्रवानपि च द्विज ।
त्वं स्वदेहे दयां त्यक्त्वा धर्मार्थौ परिगृह्य य।
पूजामस्मै प्रयुङ्क्ष्व त्वं प्रीयेतास्य मनो यथा ॥ १२.१४४.२८ ॥
നീ ഇന്ന് സന്താനവാനും പുത്രവാനുമാണ്, ഓ ദ്വിജാ. നിന്റെ ദേഹത്തോടുള്ള ദയ ഉപേക്ഷിച്ച്, ധർമ്മാർത്ഥങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച്, ഇവനെ പൂജിക്കുക; ഇവന്റെ മനസ്സ് സന്തോഷിക്കുന്നതുവരെ.
12.144.29
शरीरे मा च संतापं कुर्वीथास्त्वं विहगंम ।
शरीरयात्रावृत्त्यर्थमन्यान्दारानुपैष्यसि ॥ १२.१४४.२९ ॥
ഓ പക്ഷീ, ശരീരത്തെയോർത്ത് സന്താപിക്കരുത്; ശരീരയാത്രയ്ക്കും ജീവനോപാധിക്കുമായി നീ മറ്റു ഭാര്യമാരെയും പ്രാപിക്കും.
12.144.30
इति सा शकुनी वाक्यं पञ्जरस्था तपस्विनी ।
अतिदुःखान्विता प्रोक्त्वा भर्तारं समुदैक्षत ॥ १२.१४४.३० ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കൂട്ടിലിരുന്ന ആ തപസ്വിനിയായ പക്ഷി അതിദുഃഖത്തോടെ ഭർത്താവിനെ നോക്കി.