Mahābhārata · Adhyāya 12.156
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.156.1
पापस्य यदधिष्ठानं यतः पापं प्रवर्तते ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तत्त्वेन भरतर्षभ ॥ १२.१५६.१ ॥
¿Cuál es el fundamento del pecado, y de dónde surge el pecado? Deseo oírlo en verdad, oh toro de los Bharatas.
12.156.2
पापस्य यदधिष्ठानं तच्छृणुष्व नराधिप ।
एको लोभो महाग्राहो लोभात्पापं प्रवर्तते ॥ १२.१५६.२ ॥
Escucha, oh señor de los hombres, lo que es el fundamento del pecado. La codicia es una sola, el gran cocodrilo que atrapa; de la codicia surge el pecado.
12.156.3
अतः पापमधर्मश्च तथा दुःखमनुत्तमम् ।
निकृत्या मूलमेतद्धि येन पापकृतो जनाः ॥ १२.१५६.३ ॥
Por tanto, el pecado, la injusticia y el sufrimiento supremo tienen como raíz esto: el engaño. Por él, los hombres se hacen pecadores.
12.156.4
लोभात्क्रोधः प्रभवति लोभात्कामः प्रवर्तते ।
लोभान्मोहश्च माया च मानस्तम्भः परासुता ॥ १२.१५६.४ ॥
De la codicia surge la ira; de la codicia procede el deseo. De la codicia nacen la confusión y la ilusión, el embotamiento del orgullo y la hostilidad hacia otros.
12.156.5
अक्षमा ह्रीपरित्यागः श्रीनाशो धर्मसंक्षयः ।
अभिध्याऽप्रख्यता चैव सर्वं लोभात्प्रवर्तते ॥ १२.१५६.५ ॥
La impaciencia, el abandono de la modestia, la ruina de la fortuna, el deterioro del dharma, la codicia y la pérdida de renombre: todo esto surge de la codicia.
12.156.6
अत्यागश्च कुतर्कश्च विकर्मसु च याः क्रियः ।
कुलविद्यामदश्चैव रूपैश्वर्यमदस्तथा ॥ १२.१५६.६ ॥
La mezquindad y el razonamiento falso, y los actos realizados en conductas erradas; el orgullo de linaje y saber, y asimismo el orgullo de belleza y poder: también estos surgen de la codicia.
12.156.7
सर्वभूतेष्वभिद्रोहः सर्वभूतेष्वसत्कृतिः ।
सर्वभूतेष्वविश्वासः सर्वभूतेष्वनार्जवम् ॥ १२.१५६.७ ॥
Hostilidad hacia todos los seres, desprecio hacia todos los seres, desconfianza hacia todos los seres, falta de rectitud hacia todos los seres.
12.156.8
हरणं परवित्तानां परदाराभिमर्शनम् ।
वाग्वेगो मनसो वेगो निन्दावेगस्तथैव च ॥ १२.१५६.८ ॥
Apoderarse de la riqueza ajena, tocar a la mujer ajena, el impulso de la palabra, el impulso de la mente y también el impulso de la calumnia.
12.156.9
उपस्थोदरयोर्वेगो मृत्युवेगश्च दारुणः ।
ईर्ष्यावेगश्च बलवान्मिथ्यावेगश्च दुर्जयः ॥ १२.१५६.९ ॥
El impulso del bajo vientre y del vientre, el terrible impulso de la muerte, el poderoso impulso de la envidia y el impulso de la falsedad, difícil de vencer.
12.156.10
रसवेगश्च दुर्वार्यः श्रोत्रवेगश्च दुःसह ।
कुत्सा विकत्था मात्सर्यं पापं दुष्कर्मकारिता।
साहसानां च सर्वेषामकार्याणां क्रियास्तथा ॥ १२.१५६.१० ॥
El impulso del gusto es difícil de contener, el del oído insoportable. La censura, la jactancia, la envidia, el pecado, la práctica de malas obras, y todas las acciones temerarias e impropias por igual.
12.156.11
आतौ बाल्ये च कौमारे यौवने चापि मानवाः ।
न त्यजन्त्यात्मकर्मैकं यन्न जीर्यति जीर्यतः ॥ १२.१५६.११ ॥
En la infancia, la niñez, la adolescencia y la juventud, los hombres no abandonan aquella única acción propia que no envejece aun cuando ellos envejecen.
12.156.12
यो न पूरयितुं शक्यो लोभः प्रीत्या कथंचन ।
नित्यं गम्भीरतोयाभिरापगाभिरिवोदधिः ॥ १२.१५६.१२ ॥
Esa codicia que no puede saciarse de ninguna manera es siempre como el océano, que nunca se llena con los ríos de aguas profundas.
12.156.13
न प्रहृष्यति यो लोभैः कामैर्यश्च न तृप्यति ।
यो न देवैर्न गन्धर्वैर्नासुरैर्न महोरगैः ॥ १२.१५६.१३ ॥
Aquel que no se alegra con las codicias ni se sacia con los deseos, que no se satisface ni con dioses, gandharvas, asuras ni grandes serpientes.
12.156.14
ज्ञायते नृप तत्त्वेन सर्वैर्भूतगणैस्तथा ।
स लोभः सह मोहेन विजेतव्यो जितात्मना ॥ १२.१५६.१४ ॥
Oh rey, es conocido verdaderamente por todas las huestes de seres. Esa codicia, junto con la ilusión, debe ser vencida por quien se ha vencido a sí mismo.
12.156.15
दम्भो द्रोहश्च निन्दा च पैशून्यं मत्सरस्तथा ।
भवन्त्येतानि कौरव्य लुब्धानामकृतात्मनाम् ॥ १२.१५६.१५ ॥
La hipocresía, la malicia, la censura, la calumnia y la envidia también surgen. Oh descendiente de Kuru, estos surgen en los codiciosos y en los de alma no purificada.
12.156.16
सुमहान्त्यपि शास्त्राणि धारयन्तो बहुश्रुताः ।
छेत्तारः संशयानां च क्लिश्यन्तीहाल्पबुद्धयः ॥ १२.१५६.१६ ॥
Incluso quienes retienen en la memoria grandes escrituras, muy instruidos y cortadores de dudas, sufren aquí por su escasa comprensión.
12.156.17
द्वेपक्रोधप्रसक्ताश्च शिष्टाचारबहिष्कृताः ।
अन्तःक्षुरा वाङ्भधुराः कृपाश्छन्नास्तृणैरिव ॥ १२.१५६.१७ ॥
Apegados al odio y la ira, excluidos de la conducta de los virtuosos, navajas por dentro, dulces de palabra, ocultos como pozos cubiertos de hierba.
12.156.18
धर्मवैतंसिकाः क्षुद्रा मुष्णन्ति ध्वजिनो जगत् ।
कुर्वते च बहून्मार्गांस्तान्हेतुबलमाश्रिताः।
सर्वमार्गान्विलुम्पन्ति लोभज्ञानेष्ववस्थिताः ॥ १२.१५६.१८ ॥
Viles simuladores del dharma, portadores de estandartes, roban al mundo. Recurriendo a la fuerza del argumento, abren muchos caminos, y permaneciendo en la codicia y en el saber, destruyen todos los caminos.
12.156.19
धर्मस्य ह्रियमाणस्य लोभग्रस्तैर्दुरात्मभिः ।
याया विक्रियते संस्था ततः साऽपि प्रपद्यते ॥ १२.१५६.१९ ॥
Cuando el dharma es arrebatado por los malvados dominados por la codicia, el orden que así se distorsiona también cae en la ruina.
12.156.20
दर्पः बोधो मदः स्वप्नो हर्षः शोकोऽभिमानिता ।
एत हि कौरव्य दृश्यन्ते लुब्धबुद्धिषु ॥ १२.१५६.२० ॥
Estos se ven en quienes tienen mentes codiciosas, oh Kaurava: orgullo, vigilancia, embriaguez, sueño, euforia, dolor y arrogancia.
12.156.21
एताना टान्बुद्धस्व नित्यं लोभसमन्वितान् ।
शिष्टांस्तु परिपृच्छेथा यान्वक्ष्यामि शुचिव्रतान् ॥ १२.१५६.२१ ॥
Reconoce siempre a estos hombres llenos de codicia; pero consulta a los virtuosos de votos puros que voy a nombrar.
12.156.22
येष्वावृत्तिभयं नास्ति परलोकभयं न च ।
नामिपेषु प्रसङ्गोऽस्ति न प्रियेष्वप्रियेषु च ॥ १२.१५६.२२ ॥
Aquellos en quienes no hay temor al renacer ni temor al otro mundo; que no están apegados a los goces mundanos, ni a lo agradable ni a lo desagradable.
12.156.23
शिष्टाचारः प्रियो येषु दमो येषु प्रतिष्ठितः ।
सुखं दुःखं समं येषां सत्यं येषां परायणम् ॥ १२.१५६.२३ ॥
Aquellos que aman la conducta de los virtuosos, en quienes el dominio de sí está firmemente establecido; para quienes el placer y el dolor son iguales, y para quienes la verdad es el refugio supremo.
12.156.24
दातारो न ग्रहीतारो दयावन्तस्नथैव च ।
पितृदेवातिथेयाश्च नित्योद्युक्तास्तथैव च ॥ १२.१५६.२४ ॥
Son dadores, no receptores; son compasivos, y honran a los antepasados, a los dioses y a los huéspedes, siempre dispuestos a hacerlo.
12.156.25
सर्वोपकारिणो वीराः सर्वधर्मानुपालकाः ।
सर्वभूतहिताश्चैव सर्वदेयाश्च भारत ॥ १२.१५६.२५ ॥
Son benefactores de todos, héroes, guardianes de todo dharma, benefactores de todos los seres y dadores para todos, oh Bhārata.
12.156.26
न ते चालयितुं शक्या धर्मव्याहारकारिणः ।
न तेषां भिद्यते वृत्तं यत्पुरा साधुभिः कृतम् ॥ १२.१५६.२६ ॥
Quienes actúan según lo que dicen del dharma no pueden ser sacudidos; su conducta no se quiebra, como la practicaron antaño los buenos.
12.156.27
न त्रासिनो न चपला न रौद्राः सत्पथे स्थिताः ।
ते सेव्याः साधुभिर्नित्यमसाधूंश्च विवर्जयेत् ॥ १२.१५६.२७ ॥
Aquellos que no infunden temor, no son volubles ni feroces, y se mantienen en el camino recto — a ellos deben servirles siempre los buenos, y evitar a los malvados.
12.156.28
कामक्रोधव्यपेता ये निर्ममा निरहंकृताः ।
सुव्रताः स्थिरमर्यादास्तानुपास्व च पृच्छ च ॥ १२.१५६.२८ ॥
Aquellos libres de deseo e ira, sin posesividad ni egoísmo, firmes en sus votos y constantes en sus normas — sírvelos y pregúntales.
12.156.29
न वागर्थं यशोर्थं वा धर्मस्तेपां युधिष्ठिर ।
अवश्यं कार्य इत्येव शरीरस्य क्रियास्तथा ॥ १२.१५६.२९ ॥
Oh Yudhiṣṭhira, su dharma no es por la palabra ni por la fama; pensando «esto debe hacerse sin falta», realizan también las acciones del cuerpo con ese mismo espíritu.
12.156.30
त भयं क्रोधचापल्ये न शोकस्तेषु विद्यते ।
न धर्मध्वजिनश्चैव न गुह्यं किंचिदास्थिताः ॥ १२.१५६.३० ॥
En ellos no hay temor, ni ira ni volubilidad, ni aflicción; no son hipócritas que enarbolan el estandarte del dharma, ni se apoyan en nada oculto.
12.156.31
येष्वलोभस्तथाऽमोहो ये च सत्यार्जवे स्थिताः ।
तेषु कौन्तेय रज्येथा येषां न भ्रश्यते पुनः ॥ १२.१५६.३१ ॥
Entre aquellos en quienes hay ausencia de codicia y de ofuscación, y que permanecen en la verdad y la rectitud, oh hijo de Kuntī, en ellos debes deleitarte; a ellos no les sobreviene de nuevo la caída.
12.156.32
ये न हृष्यन्ति लाभेषु नालाभेषु व्यथन्ति च ।
निर्ममा निरहंकाराः सत्वस्थाः समदर्शिनः ॥ १२.१५६.३२ ॥
Quienes no se alegran con la ganancia ni se angustian con la pérdida, libres de posesividad y egoísmo, establecidos en la bondad y que ven todo por igual.
12.156.33
लाभालाभौ सुखदुःखे च तात ।
प्रियाप्रिये मरणं जीवितं च।
समानि येषां स्थिरविक्रमाणां ।
बुभुत्सतां सत्यपथे स्थितानाम् ॥ १२.१५६.३३ ॥
La ganancia y la pérdida, el placer y el dolor, lo querido y lo odiado, la muerte y la vida son iguales para aquellos de firme valor que desean conocer y permanecen en el sendero de la verdad, querido.
12.156.34
धर्मप्रियांस्तान्सुमहानुभावान् ।
दान्तोऽप्रमत्तश्च समर्चयेथाः।
दैवात्सर्वे गुणवन्तो भवन्ति ।
शुभाशुभे वाक्प्रलापास्तथाऽन्ये ॥ १२.१५६.३४ ॥
Debes honrar a aquellos grandes de espíritu que aman el dharma, siendo dueño de ti mismo y atento. Por el destino todos se vuelven virtuosos; lo bueno y lo malo, y demás palabrería, son meras palabras.