ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.156
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.156.1
पापस्य यदधिष्ठानं यतः पापं प्रवर्तते ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तत्त्वेन भरतर्षभ ॥ १२.१५६.१ ॥
ಪಾಪದ ಆಧಾರ ಯಾವುದು, ಯಾವುದರಿಂದ ಪಾಪ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ — ಇದನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
12.156.2
पापस्य यदधिष्ठानं तच्छृणुष्व नराधिप ।
एको लोभो महाग्राहो लोभात्पापं प्रवर्तते ॥ १२.१५६.२ ॥
ಪಾಪದ ಆಧಾರ ಯಾವುದೋ ಅದನ್ನು ಕೇಳು, ನರಾಧಿಪನೇ. ಒಂದೇ ಲೋಭ, ಅದು ಮಹಾಗ್ರಾಹ; ಲೋಭದಿಂದಲೇ ಪಾಪ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ.
12.156.3
अतः पापमधर्मश्च तथा दुःखमनुत्तमम् ।
निकृत्या मूलमेतद्धि येन पापकृतो जनाः ॥ १२.१५६.३ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾಪ, ಅಧರ್ಮ, ಪರಮ ದುಃಖ — ಇವುಗಳ ಮೂಲ ವಂಚನೆಯೇ; ಇದರಿಂದಲೇ ಪಾಪ ಮಾಡುವ ಜನರು (ಪಾಪಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ).
12.156.4
लोभात्क्रोधः प्रभवति लोभात्कामः प्रवर्तते ।
लोभान्मोहश्च माया च मानस्तम्भः परासुता ॥ १२.१५६.४ ॥
ಲೋಭದಿಂದ ಕೋಪ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಲೋಭದಿಂದ ಕಾಮ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ; ಲೋಭದಿಂದ ಮೋಹ ಮತ್ತು ಮಾಯೆ, ಅಹಂಕಾರದ ಜಡತ್ವ ಮತ್ತು ಪರದ್ವೇಷ (ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ).
12.156.5
अक्षमा ह्रीपरित्यागः श्रीनाशो धर्मसंक्षयः ।
अभिध्याऽप्रख्यता चैव सर्वं लोभात्प्रवर्तते ॥ १२.१५६.५ ॥
ಅಕ್ಷಮೆ, ನಾಚಿಕೆಯ ತ್ಯಾಗ, ಶ್ರೀಯ ನಾಶ, ಧರ್ಮದ ಕ್ಷಯ, ಅಭಿಧ್ಯೆ (ಲೋಲುಪತೆ), ಅಪ್ರಸಿದ್ಧಿ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಲೋಭದಿಂದಲೇ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ.
12.156.6
अत्यागश्च कुतर्कश्च विकर्मसु च याः क्रियः ।
कुलविद्यामदश्चैव रूपैश्वर्यमदस्तथा ॥ १२.१५६.६ ॥
ಅತ್ಯಾಗ, ಕುತರ್ಕ, ವಿಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳು; ಕುಲ-ವಿದ್ಯೆಯ ಮದ, ರೂಪ-ಐಶ್ವರ್ಯದ ಮದ ಕೂಡ (ಲೋಭದಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ).
12.156.7
सर्वभूतेष्वभिद्रोहः सर्वभूतेष्वसत्कृतिः ।
सर्वभूतेष्वविश्वासः सर्वभूतेष्वनार्जवम् ॥ १२.१५६.७ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ದ್ರೋಹ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಮಾನ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಿಶ್ವಾಸ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಟಿಲತೆ.
12.156.8
हरणं परवित्तानां परदाराभिमर्शनम् ।
वाग्वेगो मनसो वेगो निन्दावेगस्तथैव च ॥ १२.१५६.८ ॥
ಪರರ ಧನವನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವುದು, ಪರಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವುದು, ವಾಕ್ಯದ ವೇಗ, ಮನಸ್ಸಿನ ವೇಗ, ನಿಂದೆಯ ವೇಗ ಕೂಡ.
12.156.9
उपस्थोदरयोर्वेगो मृत्युवेगश्च दारुणः ।
ईर्ष्यावेगश्च बलवान्मिथ्यावेगश्च दुर्जयः ॥ १२.१५६.९ ॥
ಉಪಸ್ಥ ಮತ್ತು ಉದರದ ವೇಗ, ಭಯಂಕರ ಮೃತ್ಯು ವೇಗ, ಬಲವಾದ ಈರ್ಷ್ಯೆಯ ವೇಗ, ಜಯಿಸಲಾಗದ ಸುಳ್ಳಿನ ವೇಗ.
12.156.10
रसवेगश्च दुर्वार्यः श्रोत्रवेगश्च दुःसह ।
कुत्सा विकत्था मात्सर्यं पापं दुष्कर्मकारिता।
साहसानां च सर्वेषामकार्याणां क्रियास्तथा ॥ १२.१५६.१० ॥
ರುಚಿಯ ವೇಗ ತಡೆಯಲು ಕಷ್ಟ, ಕೇಳುವ ವೇಗ ಸಹಿಸಲಾಗದು. ನಿಂದೆ, ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆ, ಮತ್ಸರ, ಪಾಪ, ದುಷ್ಕರ್ಮ ಮಾಡುವುದು, ಎಲ್ಲಾ ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ಅಯೋಗ್ಯ ಕರ್ಮಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ.
12.156.11
आतौ बाल्ये च कौमारे यौवने चापि मानवाः ।
न त्यजन्त्यात्मकर्मैकं यन्न जीर्यति जीर्यतः ॥ १२.१५६.११ ॥
ಶಿಶು, ಬಾಲ್ಯ, ಕೌಮಾರ, ಯೌವನದಲ್ಲಿಯೂ ಮನುಷ್ಯರು ತಮ್ಮ ಒಂದು ಕರ್ಮವನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಮುದಿತನದಲ್ಲೂ ಕ್ಷೀಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
12.156.12
यो न पूरयितुं शक्यो लोभः प्रीत्या कथंचन ।
नित्यं गम्भीरतोयाभिरापगाभिरिवोदधिः ॥ १२.१५६.१२ ॥
ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಲಾಗದ ಲೋಭ, ಆಳವಾದ ನೀರಿನ ನದಿಗಳಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ತುಂಬದ ಸಮುದ್ರದಂತಿದೆ.
12.156.13
न प्रहृष्यति यो लोभैः कामैर्यश्च न तृप्यति ।
यो न देवैर्न गन्धर्वैर्नासुरैर्न महोरगैः ॥ १२.१५६.१३ ॥
ಲೋಭಗಳಿಂದ ಹರ್ಷಗೊಳ್ಳದವನು, ಕಾಮಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗದವನು, ದೇವತೆಗಳಿಂದ, ಗಂಧರ್ವರಿಂದ, ಅಸುರರಿಂದ, ಮಹೋರಗರಿಂದಲೂ ತೃಪ್ತಿ ಹೊಂದದವನು.
12.156.14
ज्ञायते नृप तत्त्वेन सर्वैर्भूतगणैस्तथा ।
स लोभः सह मोहेन विजेतव्यो जितात्मना ॥ १२.१५६.१४ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಂದಲೂ ನಿಜವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುವುದು. ಆ ಲೋಭವು ಮೋಹದೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ; ಜಿತಾತ್ಮನು ಅದನ್ನು ಜಯಿಸಬೇಕು.
12.156.15
दम्भो द्रोहश्च निन्दा च पैशून्यं मत्सरस्तथा ।
भवन्त्येतानि कौरव्य लुब्धानामकृतात्मनाम् ॥ १२.१५६.१५ ॥
ದಂಭ, ದ್ರೋಹ, ನಿಂದೆ, ಚಾಡಿ, ಮತ್ಸರ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಓ ಕೌರವ್ಯನೇ, ಇವು ಲೋಭಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಕೃತಾತ್ಮರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
12.156.16
सुमहान्त्यपि शास्त्राणि धारयन्तो बहुश्रुताः ।
छेत्तारः संशयानां च क्लिश्यन्तीहाल्पबुद्धयः ॥ १२.१५६.१६ ॥
ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಬಹುಶ್ರುತರಾಗಿ, ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ಛೇದಿಸುವವರಾದರೂ, ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯವರು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲೇಶಪಡುತ್ತಾರೆ.
12.156.17
द्वेपक्रोधप्रसक्ताश्च शिष्टाचारबहिष्कृताः ।
अन्तःक्षुरा वाङ्भधुराः कृपाश्छन्नास्तृणैरिव ॥ १२.१५६.१७ ॥
ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದವರು, ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲ್ಪಟ್ಟವರು, ಒಳಗೆ ಕತ್ತಿಯಂತವರು, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಮಧುರರು, ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಬಾವಿಗಳಂತೆ ಮರೆಯಾದವರು.
12.156.18
धर्मवैतंसिकाः क्षुद्रा मुष्णन्ति ध्वजिनो जगत् ।
कुर्वते च बहून्मार्गांस्तान्हेतुबलमाश्रिताः।
सर्वमार्गान्विलुम्पन्ति लोभज्ञानेष्ववस्थिताः ॥ १२.१५६.१८ ॥
ಧರ್ಮದ ಸೋಗು ಹಾಕುವ ಕ್ಷುದ್ರರು, ಧ್ವಜಧಾರಿಗಳಾಗಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ತರ್ಕಬಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅನೇಕ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ; ಲೋಭಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಎಲ್ಲ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
12.156.19
धर्मस्य ह्रियमाणस्य लोभग्रस्तैर्दुरात्मभिः ।
याया विक्रियते संस्था ततः साऽपि प्रपद्यते ॥ १२.१५६.१९ ॥
ಲೋಭಗ್ರಸ್ತ ದುರಾತ್ಮರಿಂದ ಧರ್ಮವು ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಯಾವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿಕೃತವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅದೂ ಆಗ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ.
12.156.20
दर्पः बोधो मदः स्वप्नो हर्षः शोकोऽभिमानिता ।
एत हि कौरव्य दृश्यन्ते लुब्धबुद्धिषु ॥ १२.१५६.२० ॥
ಓ ಕೌರವ್ಯ, ಲೋಭಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವರಲ್ಲಿ ದರ್ಪ, ಎಚ್ಚರ, ಮದ, ನಿದ್ರೆ, ಹರ್ಷ, ಶೋಕ, ಅಭಿಮಾನ ಇವೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.
12.156.21
एताना टान्बुद्धस्व नित्यं लोभसमन्वितान् ।
शिष्टांस्तु परिपृच्छेथा यान्वक्ष्यामि शुचिव्रतान् ॥ १२.१५६.२१ ॥
ಲೋಭಯುಕ್ತರಾದ ಇವರನ್ನು ಸದಾ ತಿಳಿದುಕೋ. ಆದರೆ ನಾನು ಹೇಳುವ ಶುಚಿವ್ರತರಾದ ಶಿಷ್ಟರನ್ನು ಕೇಳಿ ತಿಳಿದುಕೋ.
12.156.22
येष्वावृत्तिभयं नास्ति परलोकभयं न च ।
नामिपेषु प्रसङ्गोऽस्ति न प्रियेष्वप्रियेषु च ॥ १२.१५६.२२ ॥
ಯಾರಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲವೋ, ಪರಲೋಕದ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲವೋ; ಭೋಗವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಿಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅಪ್ರಿಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲವೋ.
12.156.23
शिष्टाचारः प्रियो येषु दमो येषु प्रतिष्ठितः ।
सुखं दुःखं समं येषां सत्यं येषां परायणम् ॥ १२.१५६.२३ ॥
ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಯಾರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವೋ, ದಮ ಯಾರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆಯೋ; ಸುಖ ದುಃಖ ಯಾರಿಗೆ ಸಮವೋ, ಸತ್ಯವೇ ಯಾರ ಪರಮ ಆಶ್ರಯವೋ.
12.156.24
दातारो न ग्रहीतारो दयावन्तस्नथैव च ।
पितृदेवातिथेयाश्च नित्योद्युक्तास्तथैव च ॥ १२.१५६.२४ ॥
ಅವರು ದಾತರು, ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರಲ್ಲ; ದಯಾವಂತರು; ಪಿತೃಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವವರು; ಸದಾ ಸಿದ್ಧರಿರುವವರು.
12.156.25
सर्वोपकारिणो वीराः सर्वधर्मानुपालकाः ।
सर्वभूतहिताश्चैव सर्वदेयाश्च भारत ॥ १२.१५६.२५ ॥
ಭಾರತ, ಅವರು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಉಪಕಾರ ಮಾಡುವವರು, ವೀರರು, ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವವರು, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಹಿತಕಾರಿಗಳು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ದಾನ ನೀಡುವವರು.
12.156.26
न ते चालयितुं शक्या धर्मव्याहारकारिणः ।
न तेषां भिद्यते वृत्तं यत्पुरा साधुभिः कृतम् ॥ १२.१५६.२६ ॥
ಧರ್ಮವನ್ನು ನುಡಿದು ಆಚರಿಸುವವರನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಲಾಗದು. ಹಿಂದೆ ಸಾಧುಗಳು ನಡೆಸಿದ ಅವರ ನಡೆ ಮುರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
12.156.27
न त्रासिनो न चपला न रौद्राः सत्पथे स्थिताः ।
ते सेव्याः साधुभिर्नित्यमसाधूंश्च विवर्जयेत् ॥ १२.१५६.२७ ॥
ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸದವರು, ಚಂಚಲರಲ್ಲದವರು, ಕ್ರೂರರಲ್ಲದವರು, ಸನ್ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತವರು — ಅವರನ್ನು ಸಾಧುಗಳು ಸದಾ ಸೇವಿಸಬೇಕು; ಅಸಾಧುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
12.156.28
कामक्रोधव्यपेता ये निर्ममा निरहंकृताः ।
सुव्रताः स्थिरमर्यादास्तानुपास्व च पृच्छ च ॥ १२.१५६.२८ ॥
ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧ ರಹಿತರು, ಮಮಕಾರ ರಹಿತರು, ಅಹಂಕಾರ ರಹಿತರು, ಉತ್ತಮ ವ್ರತವುಳ್ಳವರು, ಸ್ಥಿರ ಮರ್ಯಾದೆಯುಳ್ಳವರು — ಅವರನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸು.
12.156.29
न वागर्थं यशोर्थं वा धर्मस्तेपां युधिष्ठिर ।
अवश्यं कार्य इत्येव शरीरस्य क्रियास्तथा ॥ १२.१५६.२९ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಅವರ ಧರ್ಮ ಮಾತಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಕೀರ್ತಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ; 'ಇದನ್ನು ಅವಶ್ಯ ಮಾಡಬೇಕು' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ದೇಹದ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನೂ ಅವರು ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
12.156.30
त भयं क्रोधचापल्ये न शोकस्तेषु विद्यते ।
न धर्मध्वजिनश्चैव न गुह्यं किंचिदास्थिताः ॥ १२.१५६.३० ॥
ಅವರಲ್ಲಿ ಭಯವಿಲ್ಲ, ಕೋಪ-ಚಂಚಲತೆ ಇಲ್ಲ, ಶೋಕವೂ ಇಲ್ಲ; ಧರ್ಮಧ್ವಜ ಹಾರಿಸುವ ಡಂಭಕರೂ ಅಲ್ಲ, ಯಾವುದೇ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವರೂ ಅಲ್ಲ.
12.156.31
येष्वलोभस्तथाऽमोहो ये च सत्यार्जवे स्थिताः ।
तेषु कौन्तेय रज्येथा येषां न भ्रश्यते पुनः ॥ १२.१५६.३१ ॥
ಯಾರಲ್ಲಿ ಲೋಭವಿಲ್ಲವೋ, ಮೋಹವಿಲ್ಲವೋ, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಋಜುತ್ವದಲ್ಲಿ ಯಾರು ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವರೋ, ಓ ಕೌಂತೇಯ, ಅವರಲ್ಲೇ ನೀನು ಅನುರಾಗ ಹೊಂದಬೇಕು; ಅವರು ಮತ್ತೆ ಪತನ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ.
12.156.32
ये न हृष्यन्ति लाभेषु नालाभेषु व्यथन्ति च ।
निर्ममा निरहंकाराः सत्वस्थाः समदर्शिनः ॥ १२.१५६.३२ ॥
ಲಾಭದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸದವರು, ನಷ್ಟದಲ್ಲಿ ವ್ಯಥೆಗೊಳ್ಳದವರು, ಮಮಕಾರ ಅಹಂಕಾರರಹಿತರು, ಸತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವರು, ಸಮದರ್ಶಿಗಳು.
12.156.33
लाभालाभौ सुखदुःखे च तात ।
प्रियाप्रिये मरणं जीवितं च।
समानि येषां स्थिरविक्रमाणां ।
बुभुत्सतां सत्यपथे स्थितानाम् ॥ १२.१५६.३३ ॥
ಲಾಭ ನಷ್ಟ, ಸುಖ ದುಃಖ, ಪ್ರಿಯ ಅಪ್ರಿಯ, ಮರಣ ಜೀವನ — ಸ್ಥಿರ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳೂ, ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸುವವರೂ, ಸತ್ಯಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವರೂ ಆದವರಿಗೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಮಾನ, ಮಗುವೇ.
12.156.34
धर्मप्रियांस्तान्सुमहानुभावान् ।
दान्तोऽप्रमत्तश्च समर्चयेथाः।
दैवात्सर्वे गुणवन्तो भवन्ति ।
शुभाशुभे वाक्प्रलापास्तथाऽन्ये ॥ १२.१५६.३४ ॥
ಧರ್ಮಪ್ರಿಯರಾದ ಆ ಮಹಾನುಭಾವರನ್ನು, ಸಂಯಮದಿಂದಲೂ ಎಚ್ಚರದಿಂದಲೂ ನೀನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ದೈವವಶದಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಗುಣವಂತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಶುಭಾಶುಭ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾತುಗಳು ಕೇವಲ ವಾಗ್ವಿಲಾಸ.