มหาภารตะ · อัธยายะ 12.156
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.156.1
पापस्य यदधिष्ठानं यतः पापं प्रवर्तते ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तत्त्वेन भरतर्षभ ॥ १२.१५६.१ ॥
อะไรคือที่ตั้งของบาป และบาปเกิดขึ้นจากสิ่งใด ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังสิ่งนี้โดยแท้ โอ้ วัวแห่งภรตะ
12.156.2
पापस्य यदधिष्ठानं तच्छृणुष्व नराधिप ।
एको लोभो महाग्राहो लोभात्पापं प्रवर्तते ॥ १२.१५६.२ ॥
ขอท่านจงฟังเถิด โอ้ เจ้าแห่งมนุษย์ ถึงสิ่งที่เป็นที่ตั้งของบาป ความโลภเพียงอย่างเดียวคือจระเข้ร้ายผู้ยึดจับ บาปย่อมเกิดขึ้นจากความโลภ
12.156.3
अतः पापमधर्मश्च तथा दुःखमनुत्तमम् ।
निकृत्या मूलमेतद्धि येन पापकृतो जनाः ॥ १२.१५६.३ ॥
เพราะฉะนั้น บาป อธรรม และทุกข์อันสูงสุด มีรากเหง้าคือการหลอกลวงนี้ ด้วยการหลอกลวง ผู้คนจึงกลายเป็นผู้กระทำบาป
12.156.4
लोभात्क्रोधः प्रभवति लोभात्कामः प्रवर्तते ।
लोभान्मोहश्च माया च मानस्तम्भः परासुता ॥ १२.१५६.४ ॥
จากความโลภ ความโกรธย่อมเกิดขึ้น จากความโลภ ความใคร่ย่อมดำเนินไป จากความโลภ ก็มีความหลง มายา ความแข็งกระด้างแห่งมานะ และความเป็นปฏิปักษ์ต่อผู้อื่น
12.156.5
अक्षमा ह्रीपरित्यागः श्रीनाशो धर्मसंक्षयः ।
अभिध्याऽप्रख्यता चैव सर्वं लोभात्प्रवर्तते ॥ १२.१५६.५ ॥
ความไม่อดทน การละทิ้งความละอาย ความพินาศแห่งโชคลาภ ความเสื่อมถอยของธรรม ความอยากได้อย่างไม่รู้จักพอ และการสูญเสียชื่อเสียง ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นจากความโลภ
12.156.6
अत्यागश्च कुतर्कश्च विकर्मसु च याः क्रियः ।
कुलविद्यामदश्चैव रूपैश्वर्यमदस्तथा ॥ १२.१५६.६ ॥
ความตระหนี่และการให้เหตุผลอันคดโกง กับการกระทำที่เกิดในทางผิด ความเย่อหยิ่งในตระกูลและในความรู้ และความเย่อหยิ่งในรูปงามและอำนาจ สิ่งเหล่านี้ก็เกิดขึ้นจากความโลภเช่นกัน
12.156.7
सर्वभूतेष्वभिद्रोहः सर्वभूतेष्वसत्कृतिः ।
सर्वभूतेष्वविश्वासः सर्वभूतेष्वनार्जवम् ॥ १२.१५६.७ ॥
การทรยศต่อสรรพสัตว์ การดูหมิ่นสรรพสัตว์ การไม่ไว้วางใจสรรพสัตว์ และความไม่ซื่อตรงต่อสรรพสัตว์
12.156.8
हरणं परवित्तानां परदाराभिमर्शनम् ।
वाग्वेगो मनसो वेगो निन्दावेगस्तथैव च ॥ १२.१५६.८ ॥
การยึดทรัพย์ของผู้อื่น การล่วงเกินภรรยาของผู้อื่น แรงกระตุ้นของวาจา แรงกระตุ้นของใจ และแรงกระตุ้นแห่งการนินทาเช่นกัน
12.156.9
उपस्थोदरयोर्वेगो मृत्युवेगश्च दारुणः ।
ईर्ष्यावेगश्च बलवान्मिथ्यावेगश्च दुर्जयः ॥ १२.१५६.९ ॥
แรงกระตุ้นของอวัยวะเพศและท้อง แรงกระตุ้นแห่งความตายอันน่ากลัว แรงกระตุ้นแห่งความริษยาอันรุนแรง และแรงกระตุ้นแห่งการพูดเท็จ ซึ่งเอาชนะได้ยาก
12.156.10
रसवेगश्च दुर्वार्यः श्रोत्रवेगश्च दुःसह ।
कुत्सा विकत्था मात्सर्यं पापं दुष्कर्मकारिता।
साहसानां च सर्वेषामकार्याणां क्रियास्तथा ॥ १२.१५६.१० ॥
แรงกระตุ้นแห่งรสชาติห้ามได้ยาก และแรงกระตุ้นแห่งการฟังทนได้ยาก การตำหนิ การโอ้อวดตน ความอิจฉาริษยา บาป การกระทำชั่ว และการกระทำอันหุนหันพลันแล่นและไม่สมควรทั้งปวงก็เช่นกัน
12.156.11
आतौ बाल्ये च कौमारे यौवने चापि मानवाः ।
न त्यजन्त्यात्मकर्मैकं यन्न जीर्यति जीर्यतः ॥ १२.१५६.११ ॥
ในวัยทารก วัยเด็ก วัยหนุ่ม และวัยเยาว์ มนุษย์ย่อมไม่ละทิ้งการกระทำอย่างเดียวของตน ซึ่งไม่เสื่อมลงแม้ผู้กระทำจะแก่ชรา
12.156.12
यो न पूरयितुं शक्यो लोभः प्रीत्या कथंचन ।
नित्यं गम्भीरतोयाभिरापगाभिरिवोदधिः ॥ १२.१५६.१२ ॥
ความโลภที่ไม่อาจเติมให้เต็มด้วยความพอใจได้ไม่ว่าด้วยวิธีใด ย่อมเป็นอยู่เสมอ ดุจมหาสมุทรที่ไม่เคยเต็มด้วยแม่น้ำทั้งหลายที่ไหลมาด้วยน้ำลึก
12.156.13
न प्रहृष्यति यो लोभैः कामैर्यश्च न तृप्यति ।
यो न देवैर्न गन्धर्वैर्नासुरैर्न महोरगैः ॥ १२.१५६.१३ ॥
ผู้ที่ไม่ยินดีด้วยความโลภ และผู้ที่ไม่อิ่มด้วยกามทั้งหลาย ผู้ที่ไม่อิ่มด้วยเทพ คนธรรพ์ อสูร หรือนาคาใหญ่
12.156.14
ज्ञायते नृप तत्त्वेन सर्वैर्भूतगणैस्तथा ।
स लोभः सह मोहेन विजेतव्यो जितात्मना ॥ १२.१५६.१४ ॥
โอ้ พระราชา สิ่งนี้ย่อมถูกรู้โดยแท้ โดยหมู่สัตว์ทั้งปวง ความโลภนั้นพร้อมด้วยความหลง ผู้ที่ชนะตนเองแล้วพึงเอาชนะได้
12.156.15
दम्भो द्रोहश्च निन्दा च पैशून्यं मत्सरस्तथा ।
भवन्त्येतानि कौरव्य लुब्धानामकृतात्मनाम् ॥ १२.१५६.१५ ॥
การเสแสร้ง การทำร้าย การนินทา การกล่าวส่อเสียด และความริษยา ย่อมเกิดขึ้นเช่นกัน โอ้ ทายาทแห่งกุรุ สิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นในผู้โลภและในผู้ที่จิตใจยังไม่ได้ขัดเกลา
12.156.16
सुमहान्त्यपि शास्त्राणि धारयन्तो बहुश्रुताः ।
छेत्तारः संशयानां च क्लिश्यन्तीहाल्पबुद्धयः ॥ १२.१५६.१६ ॥
แม้ผู้ทรงจำคัมภีร์อันยิ่งใหญ่ไว้ได้ เป็นผู้เรียนรู้มาก และเป็นผู้ตัดข้อสงสัย ผู้มีปัญญาน้อยย่อมทุกข์ทรมานในโลกนี้
12.156.17
द्वेपक्रोधप्रसक्ताश्च शिष्टाचारबहिष्कृताः ।
अन्तःक्षुरा वाङ्भधुराः कृपाश्छन्नास्तृणैरिव ॥ १२.१५६.१७ ॥
ผู้ข้องอยู่กับความเกลียดและความโกรธ ถูกขับไล่ออกจากความประพฤติของผู้ทรงคุณ มีมีดโกนซ่อนอยู่ภายใน มีถ้อยคำหวานเป็นน้ำผึ้ง ดุจบ่อน้ำที่ถูกหญ้าปกคลุม
12.156.18
धर्मवैतंसिकाः क्षुद्रा मुष्णन्ति ध्वजिनो जगत् ।
कुर्वते च बहून्मार्गांस्तान्हेतुबलमाश्रिताः।
सर्वमार्गान्विलुम्पन्ति लोभज्ञानेष्ववस्थिताः ॥ १२.१५६.१८ ॥
พวกเสแสร้งอ้างธรรมที่ต่ำช้า ผู้ถือธงย่อมปล้นชาวโลก พวกเขาสร้างทางมากมายโดยอาศัยกำลังแห่งเหตุผล และตั้งมั่นอยู่ในความโลภและความรู้ จึงทำลายทางทั้งปวง
12.156.19
धर्मस्य ह्रियमाणस्य लोभग्रस्तैर्दुरात्मभिः ।
याया विक्रियते संस्था ततः साऽपि प्रपद्यते ॥ १२.१५६.१९ ॥
เมื่อธรรมถูกผู้ชั่วร้ายที่ถูกความโลภครอบงำฉุดพาไป ระเบียบที่ถูกบิดเบือนเพราะเหตุนั้นก็ย่อมล่มสลายด้วย
12.156.20
दर्पः बोधो मदः स्वप्नो हर्षः शोकोऽभिमानिता ।
एत हि कौरव्य दृश्यन्ते लुब्धबुद्धिषु ॥ १२.१५६.२० ॥
ความทะนงตน ความรู้ ความมึนเมา การหลับ ความปีติ ความโศก และความถือตัว สิ่งเหล่านี้ย่อมปรากฏในผู้ที่มีจิตใจโลภ โอ้ ทายาทแห่งกุรุ
12.156.21
एताना टान्बुद्धस्व नित्यं लोभसमन्वितान् ।
शिष्टांस्तु परिपृच्छेथा यान्वक्ष्यामि शुचिव्रतान् ॥ १२.१५६.२१ ॥
จงรู้จักคนเหล่านี้ที่เต็มไปด้วยความโลภเสมอไว้ แต่จงถามผู้มีคุณธรรมที่มีคำมั่นอันบริสุทธิ์ ซึ่งเราจะเอ่ยนามต่อไป
12.156.22
येष्वावृत्तिभयं नास्ति परलोकभयं न च ।
नामिपेषु प्रसङ्गोऽस्ति न प्रियेष्वप्रियेषु च ॥ १२.१५६.२२ ॥
ผู้ที่ไม่กลัวการเวียนเกิดใหม่ และไม่กลัวโลกหน้า ไม่ยึดติดในเรื่องทางโลก และไม่ยึดติดในสิ่งที่น่าพอใจหรือไม่น่าพอใจ
12.156.23
शिष्टाचारः प्रियो येषु दमो येषु प्रतिष्ठितः ।
सुखं दुःखं समं येषां सत्यं येषां परायणम् ॥ १२.१५६.२३ ॥
ผู้ที่รักในการประพฤติของผู้มีคุณธรรม และผู้ที่การฝึกตนตั้งมั่นอยู่ในตน ผู้ที่สุขและทุกข์เสมอกัน และผู้ที่มีความจริงเป็นที่พึ่งสูงสุด
12.156.24
दातारो न ग्रहीतारो दयावन्तस्नथैव च ।
पितृदेवातिथेयाश्च नित्योद्युक्तास्तथैव च ॥ १२.१५६.२४ ॥
เป็นผู้ให้ ไม่ใช่ผู้รับ เป็นผู้มีเมตตา และเป็นผู้เคารพบูชาบรรพบุรุษ เทพเจ้า และแขก ทั้งยังพร้อมจะทำเช่นนั้นอยู่เสมอ
12.156.25
सर्वोपकारिणो वीराः सर्वधर्मानुपालकाः ।
सर्वभूतहिताश्चैव सर्वदेयाश्च भारत ॥ १२.१५६.२५ ॥
เป็นผู้ทำประโยชน์แก่ทุกคน เป็นวีรบุรุษ เป็นผู้พิทักษ์ธรรมทุกประการ เป็นผู้ให้ประโยชน์แก่สรรพสัตว์ และเป็นผู้ให้แก่ทุกคน ดูก่อนภารตะ
12.156.26
न ते चालयितुं शक्या धर्मव्याहारकारिणः ।
न तेषां भिद्यते वृत्तं यत्पुरा साधुभिः कृतम् ॥ १२.१५६.२६ ॥
ผู้ปฏิบัติตามธรรมด้วยถ้อยคำเช่นนั้นย่อมไม่อาจถูกทำให้หวั่นไหว การประพฤติของเขาไม่แตกหัก เพราะเป็นสิ่งที่ผู้ดีได้ปฏิบัติมาแต่กาลก่อน
12.156.27
न त्रासिनो न चपला न रौद्राः सत्पथे स्थिताः ।
ते सेव्याः साधुभिर्नित्यमसाधूंश्च विवर्जयेत् ॥ १२.१५६.२७ ॥
ผู้ไม่ทำให้ใครหวาดกลัว ไม่กลับกลอก และไม่ดุร้าย ตั้งมั่นอยู่บนหนทางอันชอบธรรม คนเหล่านี้ผู้ดีควรคบหาเสมอ และควรหลีกเลี่ยงคนชั่ว
12.156.28
कामक्रोधव्यपेता ये निर्ममा निरहंकृताः ।
सुव्रताः स्थिरमर्यादास्तानुपास्व च पृच्छ च ॥ १२.१५६.२८ ॥
ผู้ที่ปราศจากกามและความโกรธ ปราศจากความถือครองและความถือตัว มั่นคงในคำมั่นและในขอบเขตแห่งความประพฤติ จงรับใช้และไต่ถามคนเหล่านั้นเถิด
12.156.29
न वागर्थं यशोर्थं वा धर्मस्तेपां युधिष्ठिर ।
अवश्यं कार्य इत्येव शरीरस्य क्रियास्तथा ॥ १२.१५६.२९ ॥
ดูก่อนยุธิษฐิระ ธรรมของเขาไม่ได้มีไว้เพื่อถ้อยคำ และไม่ได้มีไว้เพื่อชื่อเสียง เขาคิดว่า "สิ่งนี้จำต้องทำเป็นแน่" จึงกระทำการของร่างกายด้วยใจเช่นนั้น
12.156.30
त भयं क्रोधचापल्ये न शोकस्तेषु विद्यते ।
न धर्मध्वजिनश्चैव न गुह्यं किंचिदास्थिताः ॥ १२.१५६.३० ॥
ในตัวเขาไม่มีความกลัว ความโกรธ หรือความหวั่นไหว และไม่มีความเศร้าโศก เขาไม่ใช่ผู้เสแสร้งที่ชูธงแห่งธรรม และเขาก็ไม่ยึดถือสิ่งลึกลับใดๆ
12.156.31
येष्वलोभस्तथाऽमोहो ये च सत्यार्जवे स्थिताः ।
तेषु कौन्तेय रज्येथा येषां न भ्रश्यते पुनः ॥ १२.१५६.३१ ॥
ในผู้ที่ไม่มีความโลภและไม่มีความหลง และผู้ที่ดำรงอยู่ในความจริงและความซื่อตรง ดูก่อนโอรสแห่งกุนตี จงยินดีในคนเหล่านั้น เพราะผู้ที่เขาเหล่านั้นยึดมั่นจะไม่ตกต่ำอีกต่อไป
12.156.32
ये न हृष्यन्ति लाभेषु नालाभेषु व्यथन्ति च ।
निर्ममा निरहंकाराः सत्वस्थाः समदर्शिनः ॥ १२.१५६.३२ ॥
ผู้ที่ไม่ยินดีเมื่อได้มา และไม่เศร้าเมื่อไม่ได้มา ปราศจากความถือครองและความถือตัว ตั้งมั่นอยู่ในความดี และเห็นทุกสิ่งเท่าเทียมกัน
12.156.33
लाभालाभौ सुखदुःखे च तात ।
प्रियाप्रिये मरणं जीवितं च।
समानि येषां स्थिरविक्रमाणां ।
बुभुत्सतां सत्यपथे स्थितानाम् ॥ १२.१५६.३३ ॥
การได้และการเสีย สุขและทุกข์ ที่รักและที่ชัง ความตายและชีวิต สิ่งเหล่านี้เสมอกันสำหรับผู้มีความกล้าหาญอันมั่นคง ผู้ปรารถนาความรู้และดำรงอยู่บนหนทางแห่งความจริง ดูก่อนลูกรัก
12.156.34
धर्मप्रियांस्तान्सुमहानुभावान् ।
दान्तोऽप्रमत्तश्च समर्चयेथाः।
दैवात्सर्वे गुणवन्तो भवन्ति ।
शुभाशुभे वाक्प्रलापास्तथाऽन्ये ॥ १२.१५६.३४ ॥
พึงให้เกียรติแก่ผู้มีใจยิ่งใหญ่เหล่านั้นผู้รักธรรม ผู้ฝึกตนและไม่ประมาท โดยโชคชะตาทุกคนย่อมได้รับคุณความดี ส่วนดีและไม่ดี และคำพูดไร้สาระอื่นๆ เป็นเพียงถ้อยคำ