ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.156
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.156.1
पापस्य यदधिष्ठानं यतः पापं प्रवर्तते ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तत्त्वेन भरतर्षभ ॥ १२.१५६.१ ॥
ਪਾਪ ਦਾ ਆਧਾਰ ਕੀ ਹੈ, ਕਿੱਥੋਂ ਪਾਪ ਪ੍ਰਵਰਤਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਮੈਂ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
12.156.2
पापस्य यदधिष्ठानं तच्छृणुष्व नराधिप ।
एको लोभो महाग्राहो लोभात्पापं प्रवर्तते ॥ १२.१५६.२ ॥
ਪਾਪ ਦਾ ਜੋ ਆਧਾਰ ਹੈ ਉਹ ਸੁਣ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ। ਇੱਕੋ ਹੀ ਲੋਭ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਗ੍ਰਾਹ ਹੈ; ਲੋਭ ਤੋਂ ਹੀ ਪਾਪ ਪ੍ਰਵਰਤਦਾ ਹੈ।
12.156.3
अतः पापमधर्मश्च तथा दुःखमनुत्तमम् ।
निकृत्या मूलमेतद्धि येन पापकृतो जनाः ॥ १२.१५६.३ ॥
ਇਸ ਲਈ ਪਾਪ, ਅਧਰਮ ਅਤੇ ਪਰਮ ਦੁੱਖ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਇਹੀ ਹੈ, ਛਲ; ਇਸੇ ਨਾਲ ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ (ਪਾਪੀ ਬਣਦੇ ਹਨ)।
12.156.4
लोभात्क्रोधः प्रभवति लोभात्कामः प्रवर्तते ।
लोभान्मोहश्च माया च मानस्तम्भः परासुता ॥ १२.१५६.४ ॥
ਲੋਭ ਤੋਂ ਕ੍ਰੋਧ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਲੋਭ ਤੋਂ ਕਾਮ ਪ੍ਰਵਰਤਦਾ ਹੈ; ਲੋਭ ਤੋਂ ਮੋਹ ਅਤੇ ਮਾਇਆ, ਹੰਕਾਰ ਦਾ ਜੜ੍ਹਪਨ ਅਤੇ ਪਰਾਏ ਨਾਲ ਵੈਰ (ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ)।
12.156.5
अक्षमा ह्रीपरित्यागः श्रीनाशो धर्मसंक्षयः ।
अभिध्याऽप्रख्यता चैव सर्वं लोभात्प्रवर्तते ॥ १२.१५६.५ ॥
ਅਕ੍ਸ਼ਮਾ, ਸ਼ਰਮ ਦਾ ਤਿਆਗ, ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਨਾਸ਼, ਧਰਮ ਦਾ ਖੈ, ਅਭਿਧਿਆ (ਲਾਲਚ), ਅਪ੍ਰਸਿੱਧੀ — ਇਹ ਸਭ ਲੋਭ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਵਰਤਦਾ ਹੈ।
12.156.6
अत्यागश्च कुतर्कश्च विकर्मसु च याः क्रियः ।
कुलविद्यामदश्चैव रूपैश्वर्यमदस्तथा ॥ १२.१५६.६ ॥
ਅਤਿਆਗ ਅਤੇ ਕੁਤਰਕ, ਅਤੇ ਵਿਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਰਮ; ਕੁਲ ਤੇ ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਮਦ, ਰੂਪ ਤੇ ਐਸ਼ਵਰਜ ਦਾ ਮਦ ਵੀ (ਲੋਭ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ)।
12.156.7
सर्वभूतेष्वभिद्रोहः सर्वभूतेष्वसत्कृतिः ।
सर्वभूतेष्वविश्वासः सर्वभूतेष्वनार्जवम् ॥ १२.१५६.७ ॥
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਦ੍ਰੋਹ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਤਿਰਸਕਾਰ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਟਿਲਤਾ।
12.156.8
हरणं परवित्तानां परदाराभिमर्शनम् ।
वाग्वेगो मनसो वेगो निन्दावेगस्तथैव च ॥ १२.१५६.८ ॥
ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਧਨ ਦਾ ਹਰਣ, ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ, ਬੋਲ ਦਾ ਵੇਗ, ਮਨ ਦਾ ਵੇਗ ਅਤੇ ਨਿੰਦਾ ਦਾ ਵੇਗ ਵੀ।
12.156.9
उपस्थोदरयोर्वेगो मृत्युवेगश्च दारुणः ।
ईर्ष्यावेगश्च बलवान्मिथ्यावेगश्च दुर्जयः ॥ १२.१५६.९ ॥
ਉਪਸਥ ਅਤੇ ਉਦਰ ਦਾ ਵੇਗ, ਭਿਆਨਕ ਮੌਤ ਦਾ ਵੇਗ, ਬਲਵਾਨ ਈਰਖਾ ਦਾ ਵੇਗ ਅਤੇ ਜਿੱਤਣ ਔਖਾ ਝੂਠ ਦਾ ਵੇਗ।
12.156.10
रसवेगश्च दुर्वार्यः श्रोत्रवेगश्च दुःसह ।
कुत्सा विकत्था मात्सर्यं पापं दुष्कर्मकारिता।
साहसानां च सर्वेषामकार्याणां क्रियास्तथा ॥ १२.१५६.१० ॥
ਸੁਆਦ ਦਾ ਵੇਗ ਰੋਕਣਾ ਔਖਾ, ਸੁਣਨ ਦਾ ਵੇਗ ਅਸਹਿ। ਨਿੰਦਾ, ਆਪਣੀ ਸਿਫ਼ਤ, ਈਰਖਾ, ਪਾਪ, ਬੁਰੇ ਕਰਮ ਕਰਨਾ, ਸਾਰੇ ਸਾਹਸ ਅਤੇ ਅਨੁਚਿਤ ਕਰਮ ਵੀ।
12.156.11
आतौ बाल्ये च कौमारे यौवने चापि मानवाः ।
न त्यजन्त्यात्मकर्मैकं यन्न जीर्यति जीर्यतः ॥ १२.१५६.११ ॥
ਬਚਪਨ, ਬਾਲ ਅਵਸਥਾ, ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ, ਜੋ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੀਰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
12.156.12
यो न पूरयितुं शक्यो लोभः प्रीत्या कथंचन ।
नित्यं गम्भीरतोयाभिरापगाभिरिवोदधिः ॥ १२.१५६.१२ ॥
ਜਿਹੜਾ ਲੋਭ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਉਹ ਡੂੰਘੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਨਾ ਭਰਨ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗਾ ਹੈ।
12.156.13
न प्रहृष्यति यो लोभैः कामैर्यश्च न तृप्यति ।
यो न देवैर्न गन्धर्वैर्नासुरैर्न महोरगैः ॥ १२.१५६.१३ ॥
ਜੋ ਲੋਭਾਂ ਨਾਲ ਖ਼ੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜੋ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਅਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹੋਰਗਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
12.156.14
ज्ञायते नृप तत्त्वेन सर्वैर्भूतगणैस्तथा ।
स लोभः सह मोहेन विजेतव्यो जितात्मना ॥ १२.१५६.१४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਲੋਭ ਮੋਹ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਤਾਤਮਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
12.156.15
दम्भो द्रोहश्च निन्दा च पैशून्यं मत्सरस्तथा ।
भवन्त्येतानि कौरव्य लुब्धानामकृतात्मनाम् ॥ १२.१५६.१५ ॥
ਦੰਭ, ਦ੍ਰੋਹ, ਨਿੰਦਾ, ਚੁਗਲੀ ਅਤੇ ਈਰਖਾ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਇਹ ਲੋਭੀਆਂ ਅਤੇ ਅਕ੍ਰਿਤਾਤਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਜਦੇ ਹਨ।
12.156.16
सुमहान्त्यपि शास्त्राणि धारयन्तो बहुश्रुताः ।
छेत्तारः संशयानां च क्लिश्यन्तीहाल्पबुद्धयः ॥ १२.१५६.१६ ॥
ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਸ਼ਰੁਤ ਅਤੇ ਸੰਸ਼ਯਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਵੀ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ।
12.156.17
द्वेपक्रोधप्रसक्ताश्च शिष्टाचारबहिष्कृताः ।
अन्तःक्षुरा वाङ्भधुराः कृपाश्छन्नास्तृणैरिव ॥ १२.१५६.१७ ॥
ਦ੍ਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆਸਕਤ, ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਅੰਦਰੋਂ ਛੁਰੀ ਵਰਗੇ, ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਮਿੱਠੇ, ਘਾਹ ਨਾਲ ਢਕੇ ਖੂਹਾਂ ਵਾਂਗ ਲੁਕੇ ਹੋਏ।
12.156.18
धर्मवैतंसिकाः क्षुद्रा मुष्णन्ति ध्वजिनो जगत् ।
कुर्वते च बहून्मार्गांस्तान्हेतुबलमाश्रिताः।
सर्वमार्गान्विलुम्पन्ति लोभज्ञानेष्ववस्थिताः ॥ १२.१५६.१८ ॥
ਧਰਮ ਦਾ ਢੋਂਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੁੱਛ ਲੋਕ ਝੰਡਾਧਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਲੁੱਟਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਤਰਕ ਦੇ ਬਲ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਮਾਰਗ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਲੋਭ-ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ ਸਾਰੇ ਮਾਰਗ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
12.156.19
धर्मस्य ह्रियमाणस्य लोभग्रस्तैर्दुरात्मभिः ।
याया विक्रियते संस्था ततः साऽपि प्रपद्यते ॥ १२.१५६.१९ ॥
ਲੋਭ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਤ ਦੁਸ਼ਟ ਆਤਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਧਰਮ ਹਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਜੋ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਤਦ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
12.156.20
दर्पः बोधो मदः स्वप्नो हर्षः शोकोऽभिमानिता ।
एत हि कौरव्य दृश्यन्ते लुब्धबुद्धिषु ॥ १२.१५६.२० ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਲੋਭੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੰਕਾਰ, ਸੁਚੇਤਤਾ, ਮਦ, ਨੀਂਦ, ਖੁਸ਼ੀ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਅਭਿਮਾਨ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
12.156.21
एताना टान्बुद्धस्व नित्यं लोभसमन्वितान् ।
शिष्टांस्तु परिपृच्छेथा यान्वक्ष्यामि शुचिव्रतान् ॥ १२.१५६.२१ ॥
ਲੋਭ ਨਾਲ ਭਰੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਪਛਾਣ ਲੈ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਸਿਆਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੈਂ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਾਂਗਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛੀਂ।
12.156.22
येष्वावृत्तिभयं नास्ति परलोकभयं न च ।
नामिपेषु प्रसङ्गोऽस्ति न प्रियेष्वप्रियेषु च ॥ १२.१५६.२२ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਜਨਮ ਦਾ ਭੈ ਨਹੀਂ, ਪਰਲੋਕ ਦਾ ਭੈ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਭੋਗ ਵਸਤੂਆਂ, ਪਿਆਰੇ ਜਾਂ ਅਣਪਿਆਰੇ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਸਕਤੀ ਨਹੀਂ।
12.156.23
शिष्टाचारः प्रियो येषु दमो येषु प्रतिष्ठितः ।
सुखं दुःखं समं येषां सत्यं येषां परायणम् ॥ १२.१५६.२३ ॥
ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਦਮ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ; ਸੁੱਖ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਹਨ, ਸੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਮ ਆਸਰਾ ਹੈ।
12.156.24
दातारो न ग्रहीतारो दयावन्तस्नथैव च ।
पितृदेवातिथेयाश्च नित्योद्युक्तास्तथैव च ॥ १२.१५६.२४ ॥
ਉਹ ਦਾਤੇ ਹਨ, ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ; ਦਿਆਲੂ ਹਨ; ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਤਪਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
12.156.25
सर्वोपकारिणो वीराः सर्वधर्मानुपालकाः ।
सर्वभूतहिताश्चैव सर्वदेयाश्च भारत ॥ १२.१५६.२५ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਵੀਰ, ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਪਾਲਕ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
12.156.26
न ते चालयितुं शक्या धर्मव्याहारकारिणः ।
न तेषां भिद्यते वृत्तं यत्पुरा साधुभिः कृतम् ॥ १२.१५६.२६ ॥
ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਾਧੂਆਂ ਦਾ ਕੀਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਚਰਣ ਟੁੱਟਦਾ ਨਹੀਂ।
12.156.27
न त्रासिनो न चपला न रौद्राः सत्पथे स्थिताः ।
ते सेव्याः साधुभिर्नित्यमसाधूंश्च विवर्जयेत् ॥ १२.१५६.२७ ॥
ਜੋ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ, ਚੰਚਲ ਨਹੀਂ, ਕ੍ਰੂਰ ਨਹੀਂ, ਸਨਮਾਰਗ ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ — ਸਾਧੂਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸਦਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਾਧੂਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
12.156.28
कामक्रोधव्यपेता ये निर्ममा निरहंकृताः ।
सुव्रताः स्थिरमर्यादास्तानुपास्व च पृच्छ च ॥ १२.१५६.२८ ॥
ਜੋ ਕਾਮ-ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮਮਤਾ ਰਹਿਤ, ਹੰਕਾਰ ਰਹਿਤ, ਸੁਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਮਰਯਾਦਾ ਵਾਲੇ ਹਨ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਅਤੇ ਪੁੱਛ।
12.156.29
न वागर्थं यशोर्थं वा धर्मस्तेपां युधिष्ठिर ।
अवश्यं कार्य इत्येव शरीरस्य क्रियास्तथा ॥ १२.१५६.२९ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਬੋਲਣ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਯਸ਼ ਲਈ ਵੀ ਨਹੀਂ; 'ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨਾ ਹੈ' ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
12.156.30
त भयं क्रोधचापल्ये न शोकस्तेषु विद्यते ।
न धर्मध्वजिनश्चैव न गुह्यं किंचिदास्थिताः ॥ १२.१५६.३० ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਡਰ ਹੈ, ਨਾ ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਚੰਚਲਤਾ, ਨਾ ਸ਼ੋਕ; ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਧੁਜਾ ਲਹਿਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਾਖੰਡੀ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਗੁਪਤ ਗੱਲ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
12.156.31
येष्वलोभस्तथाऽमोहो ये च सत्यार्जवे स्थिताः ।
तेषु कौन्तेय रज्येथा येषां न भ्रश्यते पुनः ॥ १२.१५६.३१ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਭਹੀਣਤਾ ਅਤੇ ਮੋਹਹੀਣਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਸਿੱਧੇਪਣ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਨੁਰਾਗ ਰੱਖ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫਿਰ ਪਤਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
12.156.32
ये न हृष्यन्ति लाभेषु नालाभेषु व्यथन्ति च ।
निर्ममा निरहंकाराः सत्वस्थाः समदर्शिनः ॥ १२.१५६.३२ ॥
ਜੋ ਲਾਭ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਘਾਟੇ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਮਮਤਾ ਤੇ ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਤੋਗੁਣ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਅਤੇ ਸਮਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ ਹਨ।
12.156.33
लाभालाभौ सुखदुःखे च तात ।
प्रियाप्रिये मरणं जीवितं च।
समानि येषां स्थिरविक्रमाणां ।
बुभुत्सतां सत्यपथे स्थितानाम् ॥ १२.१५६.३३ ॥
ਲਾਭ ਤੇ ਘਾਟਾ, ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ, ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਬੇਪਿਆਰਾ, ਮੌਤ ਤੇ ਜੀਵਨ — ਅਟਲ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਿਆਂ, ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸੱਚ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਟਿਕੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਬਰਾਬਰ ਹਨ, ਹੇ ਤਾਤ।
12.156.34
धर्मप्रियांस्तान्सुमहानुभावान् ।
दान्तोऽप्रमत्तश्च समर्चयेथाः।
दैवात्सर्वे गुणवन्तो भवन्ति ।
शुभाशुभे वाक्प्रलापास्तथाऽन्ये ॥ १२.१५६.३४ ॥
ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾਂ ਦਾ ਤੂੰ ਸੰਜਮੀ ਤੇ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿ ਕੇ ਆਦਰ ਕਰ। ਦੈਵ ਵੱਸ ਸਭ ਗੁਣਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸ਼ੁਭ-ਅਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੇਵਲ ਵਾਕ-ਪ੍ਰਲਾਪ ਹਨ।