മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.156
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.156.1
पापस्य यदधिष्ठानं यतः पापं प्रवर्तते ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तत्त्वेन भरतर्षभ ॥ १२.१५६.१ ॥
പാപത്തിന്റെ അധിഷ്ഠാനം ഏതാണ്, എവിടെ നിന്നാണ് പാപം പ്രവർത്തിക്കുന്നത് — ഇത് സത്യമായി കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ.
12.156.2
पापस्य यदधिष्ठानं तच्छृणुष्व नराधिप ।
एको लोभो महाग्राहो लोभात्पापं प्रवर्तते ॥ १२.१५६.२ ॥
പാപത്തിന്റെ അധിഷ്ഠാനം അതു കേൾക്കുക, നരാധിപാ. ഒന്നു മാത്രം ലോഭം, അത് മഹാഗ്രാഹം; ലോഭത്തിൽ നിന്നാണ് പാപം പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.
12.156.3
अतः पापमधर्मश्च तथा दुःखमनुत्तमम् ।
निकृत्या मूलमेतद्धि येन पापकृतो जनाः ॥ १२.१५६.३ ॥
അതിനാൽ പാപവും അധർമ്മവും പരമമായ ദുഃഖവും — ഇവയുടെ മൂലം വഞ്ചനയാണ്; ഇതിനാൽ പാപം ചെയ്യുന്ന ജനങ്ങൾ (പാപികളാകുന്നു).
12.156.4
लोभात्क्रोधः प्रभवति लोभात्कामः प्रवर्तते ।
लोभान्मोहश्च माया च मानस्तम्भः परासुता ॥ १२.१५६.४ ॥
ലോഭത്തിൽ നിന്ന് ക്രോധം ഉണ്ടാകുന്നു, ലോഭത്തിൽ നിന്ന് കാമം പ്രവർത്തിക്കുന്നു; ലോഭത്തിൽ നിന്ന് മോഹവും മായയും, അഹങ്കാരത്തിന്റെ സ്തംഭനവും പരദ്വേഷവും (ഉണ്ടാകുന്നു).
12.156.5
अक्षमा ह्रीपरित्यागः श्रीनाशो धर्मसंक्षयः ।
अभिध्याऽप्रख्यता चैव सर्वं लोभात्प्रवर्तते ॥ १२.१५६.५ ॥
ക്ഷമയില്ലായ്മ, ലജ്ജ ഉപേക്ഷിക്കൽ, ശ്രീയുടെ നാശം, ധർമ്മത്തിന്റെ ക്ഷയം, അഭിധ്യ (ആർത്തി), അപ്രസിദ്ധി — ഇതെല്ലാം ലോഭത്തിൽ നിന്നുതന്നെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
12.156.6
अत्यागश्च कुतर्कश्च विकर्मसु च याः क्रियः ।
कुलविद्यामदश्चैव रूपैश्वर्यमदस्तथा ॥ १२.१५६.६ ॥
ത്യാഗമില്ലായ്മ, കുതർക്കം, വികർമ്മങ്ങളിലെ പ്രവൃത്തികൾ; കുലത്തിന്റെയും വിദ്യയുടെയും മദം, രൂപത്തിന്റെയും ഐശ്വര്യത്തിന്റെയും മദം (ഇവയും ലോഭത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ).
12.156.7
सर्वभूतेष्वभिद्रोहः सर्वभूतेष्वसत्कृतिः ।
सर्वभूतेष्वविश्वासः सर्वभूतेष्वनार्जवम् ॥ १२.१५६.७ ॥
എല്ലാ ജീവികളോടുമുള്ള ദ്രോഹം, എല്ലാ ജീവികളോടുമുള്ള അവമതിപ്പ്, എല്ലാ ജീവികളിലുമുള്ള അവിശ്വാസം, എല്ലാ ജീവികളോടുമുള്ള വക്രത.
12.156.8
हरणं परवित्तानां परदाराभिमर्शनम् ।
वाग्वेगो मनसो वेगो निन्दावेगस्तथैव च ॥ १२.१५६.८ ॥
അന്യരുടെ ധനം അപഹരിക്കൽ, പരസ്ത്രീയെ സ്പർശിക്കൽ, വാക്കിന്റെ വേഗം, മനസ്സിന്റെ വേഗം, നിന്ദയുടെ വേഗം എന്നിവയും.
12.156.9
उपस्थोदरयोर्वेगो मृत्युवेगश्च दारुणः ।
ईर्ष्यावेगश्च बलवान्मिथ्यावेगश्च दुर्जयः ॥ १२.१५६.९ ॥
ഉപസ്ഥത്തിന്റെയും ഉദരത്തിന്റെയും വേഗം, ഭയങ്കരമായ മരണവേഗം, ശക്തമായ അസൂയയുടെ വേഗം, ജയിക്കാൻ പ്രയാസമായ വ്യാജത്തിന്റെ വേഗം.
12.156.10
रसवेगश्च दुर्वार्यः श्रोत्रवेगश्च दुःसह ।
कुत्सा विकत्था मात्सर्यं पापं दुष्कर्मकारिता।
साहसानां च सर्वेषामकार्याणां क्रियास्तथा ॥ १२.१५६.१० ॥
രസത്തിന്റെ വേഗം തടയാൻ പ്രയാസം, ശ്രവണവേഗം സഹിക്കാനാവാത്തത്. നിന്ദ, ആത്മപ്രശംസ, മാത്സര്യം, പാപം, ദുഷ്കർമ്മം ചെയ്യൽ, എല്ലാ സാഹസങ്ങളും അകാര്യങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തികളും.
12.156.11
आतौ बाल्ये च कौमारे यौवने चापि मानवाः ।
न त्यजन्त्यात्मकर्मैकं यन्न जीर्यति जीर्यतः ॥ १२.१५६.११ ॥
ശിശുവിലും ബാല്യത്തിലും കൗമാരത്തിലും യൗവനത്തിലും മനുഷ്യർ തങ്ങളുടെ ഒരു കർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കുന്നില്ല; അത് വാർദ്ധക്യത്തിലും ക്ഷയിക്കുന്നില്ല.
12.156.12
यो न पूरयितुं शक्यो लोभः प्रीत्या कथंचन ।
नित्यं गम्भीरतोयाभिरापगाभिरिवोदधिः ॥ १२.१५६.१२ ॥
ഏതുവിധത്തിലും സന്തോഷംകൊണ്ട് നിറയ്ക്കാൻ കഴിയാത്ത ലോഭം, ആഴമുള്ള ജലമുള്ള നദികളാൽ എപ്പോഴും നിറയാത്ത സമുദ്രം പോലെയാണ്.
12.156.13
न प्रहृष्यति यो लोभैः कामैर्यश्च न तृप्यति ।
यो न देवैर्न गन्धर्वैर्नासुरैर्न महोरगैः ॥ १२.१५६.१३ ॥
ലോഭങ്ങളാൽ സന്തോഷിക്കാത്തവനും, കാമങ്ങളാൽ തൃപ്തിപ്പെടാത്തവനും, ദേവന്മാരാലും ഗന്ധർവന്മാരാലും അസുരന്മാരാലും മഹോരഗന്മാരാലും തൃപ്തി പ്രാപിക്കാത്തവനും.
12.156.14
ज्ञायते नृप तत्त्वेन सर्वैर्भूतगणैस्तथा ।
स लोभः सह मोहेन विजेतव्यो जितात्मना ॥ १२.१५६.१४ ॥
ഹേ രാജാവേ, എല്ലാ ജീവികളാലും യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. ആ ലോഭം മോഹത്തോടൊപ്പമുണ്ട്; ജിതാത്മാവ് അതിനെ ജയിക്കണം.
12.156.15
दम्भो द्रोहश्च निन्दा च पैशून्यं मत्सरस्तथा ।
भवन्त्येतानि कौरव्य लुब्धानामकृतात्मनाम् ॥ १२.१५६.१५ ॥
ദംഭം, ദ്രോഹം, നിന്ദ, പൈശുന്യം, മത്സരം ഇവയും ഉണ്ടാകുന്നു. കൗരവ്യാ, ഇവ ലോഭികളിലും അകൃതാത്മാക്കളിലും ഉണ്ടാകുന്നു.
12.156.16
सुमहान्त्यपि शास्त्राणि धारयन्तो बहुश्रुताः ।
छेत्तारः संशयानां च क्लिश्यन्तीहाल्पबुद्धयः ॥ १२.१५६.१६ ॥
അതിമഹത്തായ ശാസ്ത്രങ്ങൾ ധരിക്കുന്നവരും ബഹുശ്രുതരും സംശയങ്ങളെ ഛേദിക്കുന്നവരുമായവരും, അല്പബുദ്ധികളായതിനാൽ ഇവിടെ ക്ലേശിക്കുന്നു.
12.156.17
द्वेपक्रोधप्रसक्ताश्च शिष्टाचारबहिष्कृताः ।
अन्तःक्षुरा वाङ्भधुराः कृपाश्छन्नास्तृणैरिव ॥ १२.१५६.१७ ॥
ദ്വേഷത്തിലും ക്രോധത്തിലും ആസക്തരായവർ, ശിഷ്ടാചാരത്തിൽ നിന്ന് പുറന്തള്ളപ്പെട്ടവർ, ഉള്ളിൽ കത്തിപോലെയുള്ളവർ, വാക്കിൽ മധുരമുള്ളവർ, പുല്ലുകൊണ്ട് മൂടിയ കിണറുകൾ പോലെ മറഞ്ഞവർ.
12.156.18
धर्मवैतंसिकाः क्षुद्रा मुष्णन्ति ध्वजिनो जगत् ।
कुर्वते च बहून्मार्गांस्तान्हेतुबलमाश्रिताः।
सर्वमार्गान्विलुम्पन्ति लोभज्ञानेष्ववस्थिताः ॥ १२.१५६.१८ ॥
ധർമ്മവേഷം കെട്ടിയ ക്ഷുദ്രന്മാർ കൊടിയേന്തിയവരായി ലോകത്തെ കവർച്ച ചെയ്യുന്നു. അവർ തർക്കബലത്തെ ആശ്രയിച്ച് പല മാർഗങ്ങളും ഉണ്ടാക്കുന്നു; ലോഭജ്ഞാനത്തിൽ നിലകൊണ്ട് എല്ലാ മാർഗങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കുന്നു.
12.156.19
धर्मस्य ह्रियमाणस्य लोभग्रस्तैर्दुरात्मभिः ।
याया विक्रियते संस्था ततः साऽपि प्रपद्यते ॥ १२.१५६.१९ ॥
ലോഭഗ്രസ്തരായ ദുരാത്മാക്കൾ ധർമ്മത്തെ അപഹരിക്കുമ്പോൾ ഏത് വ്യവസ്ഥ വികൃതമാകുന്നുവോ, അതും അപ്പോൾ നാശത്തിലേക്ക് വീഴുന്നു.
12.156.20
दर्पः बोधो मदः स्वप्नो हर्षः शोकोऽभिमानिता ।
एत हि कौरव्य दृश्यन्ते लुब्धबुद्धिषु ॥ १२.१५६.२० ॥
ഓ കൗരവ്യ, ലോഭബുദ്ധിയുള്ളവരിൽ അഹങ്കാരം, ജാഗ്രത, മദം, ഉറക്കം, സന്തോഷം, ദുഃഖം, അഭിമാനം എന്നിവയാണ് കാണപ്പെടുന്നത്.
12.156.21
एताना टान्बुद्धस्व नित्यं लोभसमन्वितान् ।
शिष्टांस्तु परिपृच्छेथा यान्वक्ष्यामि शुचिव्रतान् ॥ १२.१५६.२१ ॥
ലോഭം നിറഞ്ഞ ഇവരെ എപ്പോഴും തിരിച്ചറിയുക. എന്നാൽ ഞാൻ പറയാൻ പോകുന്ന ശുദ്ധവ്രതരായ ശിഷ്ടരെ നീ ചോദിച്ചറിയുക.
12.156.22
येष्वावृत्तिभयं नास्ति परलोकभयं न च ।
नामिपेषु प्रसङ्गोऽस्ति न प्रियेष्वप्रियेषु च ॥ १२.१५६.२२ ॥
ആരിൽ പുനർജന്മഭയവും പരലോകഭയവും ഇല്ലയോ; ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളിലും പ്രിയത്തിലും അപ്രിയത്തിലും ആസക്തിയില്ലയോ അവർ.
12.156.23
शिष्टाचारः प्रियो येषु दमो येषु प्रतिष्ठितः ।
सुखं दुःखं समं येषां सत्यं येषां परायणम् ॥ १२.१५६.२३ ॥
ശിഷ്ടാചാരം ആർക്ക് പ്രിയമോ, ദമം ആരിൽ സ്ഥിരമായിരിക്കുന്നുവോ; സുഖദുഃഖങ്ങൾ ആർക്ക് സമമോ, സത്യം ആരുടെ പരമാശ്രയമോ.
12.156.24
दातारो न ग्रहीतारो दयावन्तस्नथैव च ।
पितृदेवातिथेयाश्च नित्योद्युक्तास्तथैव च ॥ १२.१५६.२४ ॥
അവർ ദാതാക്കളാണ്, സ്വീകർത്താക്കളല്ല; ദയയുള്ളവരാണ്; പിതൃക്കളെയും ദേവന്മാരെയും അതിഥികളെയും ആദരിക്കുന്നവരാണ്; എപ്പോഴും സന്നദ്ധരാണ്.
12.156.25
सर्वोपकारिणो वीराः सर्वधर्मानुपालकाः ।
सर्वभूतहिताश्चैव सर्वदेयाश्च भारत ॥ १२.१५६.२५ ॥
ഭാരതാ, അവർ എല്ലാവർക്കും ഉപകാരം ചെയ്യുന്നവരും വീരന്മാരും എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളെയും പാലിക്കുന്നവരും എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഹിതം ചെയ്യുന്നവരും എല്ലാവർക്കും ദാനം നൽകുന്നവരുമാണ്.
12.156.26
न ते चालयितुं शक्या धर्मव्याहारकारिणः ।
न तेषां भिद्यते वृत्तं यत्पुरा साधुभिः कृतम् ॥ १२.१५६.२६ ॥
ധർമ്മം പറഞ്ഞ് ആചരിക്കുന്നവരെ ഇളക്കാൻ കഴിയില്ല. പണ്ടു സാധുക്കൾ ചെയ്തതുപോലെ അവരുടെ വൃത്തം ഭിന്നിക്കുന്നില്ല.
12.156.27
न त्रासिनो न चपला न रौद्राः सत्पथे स्थिताः ।
ते सेव्याः साधुभिर्नित्यमसाधूंश्च विवर्जयेत् ॥ १२.१५६.२७ ॥
ഭയപ്പെടുത്താത്തവരും ചപലരല്ലാത്തവരും ക്രൂരരല്ലാത്തവരും സന്മാർഗ്ഗത്തിൽ നിൽക്കുന്നവരുമാണ് അവർ; സാധുക്കൾ അവരെ എപ്പോഴും സേവിക്കണം, അസാധുക്കളെ ഒഴിവാക്കണം.
12.156.28
कामक्रोधव्यपेता ये निर्ममा निरहंकृताः ।
सुव्रताः स्थिरमर्यादास्तानुपास्व च पृच्छ च ॥ १२.१५६.२८ ॥
കാമക്രോധങ്ങൾ വിട്ടവരും മമകാരമില്ലാത്തവരും അഹങ്കാരമില്ലാത്തവരും നല്ല വ്രതമുള്ളവരും സ്ഥിരമായ മര്യാദയുള്ളവരുമായവരെ സേവിക്കുക, അവരോട് ചോദിക്കുക.
12.156.29
न वागर्थं यशोर्थं वा धर्मस्तेपां युधिष्ठिर ।
अवश्यं कार्य इत्येव शरीरस्य क्रियास्तथा ॥ १२.१५६.२९ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, അവരുടെ ധർമ്മം വാക്കിനുവേണ്ടിയല്ല, യശസ്സിനുവേണ്ടിയുമല്ല; 'ഇത് അവശ്യം ചെയ്യേണ്ടതാണ്' എന്നു കരുതി ശരീരത്തിന്റെ പ്രവൃത്തികളും അവർ അങ്ങനെതന്നെ ചെയ്യുന്നു.
12.156.30
त भयं क्रोधचापल्ये न शोकस्तेषु विद्यते ।
न धर्मध्वजिनश्चैव न गुह्यं किंचिदास्थिताः ॥ १२.१५६.३० ॥
അവരിൽ ഭയമില്ല, കോപവും ചപലതയുമില്ല, ദുഃഖവുമില്ല; ധർമ്മധ്വജം വീശുന്ന കപടന്മാരുമല്ല, ഒരു രഹസ്യത്തെയും ആശ്രയിച്ചവരുമല്ല.
12.156.31
येष्वलोभस्तथाऽमोहो ये च सत्यार्जवे स्थिताः ।
तेषु कौन्तेय रज्येथा येषां न भ्रश्यते पुनः ॥ १२.१५६.३१ ॥
ആരിൽ ലോഭമില്ലയോ, മോഹമില്ലയോ, സത്യത്തിലും ഋജുത്വത്തിലും ആരു സ്ഥിതരായിരിക്കുന്നുവോ, ഹേ കൗന്തേയാ, അവരിൽത്തന്നെ നീ അനുരാഗം വെക്കണം; അവർ വീണ്ടും വീഴ്ചയിലേക്ക് പോകുന്നില്ല.
12.156.32
ये न हृष्यन्ति लाभेषु नालाभेषु व्यथन्ति च ।
निर्ममा निरहंकाराः सत्वस्थाः समदर्शिनः ॥ १२.१५६.३२ ॥
ലാഭത്തിൽ ആഹ്ലാദിക്കാത്തവരും നഷ്ടത്തിൽ വ്യസനിക്കാത്തവരും, മമതയും അഹങ്കാരവും ഇല്ലാത്തവരും, സത്ത്വത്തിൽ സ്ഥിതരും, സമദർശികളും ആയവർ.
12.156.33
लाभालाभौ सुखदुःखे च तात ।
प्रियाप्रिये मरणं जीवितं च।
समानि येषां स्थिरविक्रमाणां ।
बुभुत्सतां सत्यपथे स्थितानाम् ॥ १२.१५६.३३ ॥
ലാഭനഷ്ടങ്ങളും സുഖദുഃഖങ്ങളും, പ്രിയാപ്രിയങ്ങളും, മരണവും ജീവിതവും — സ്ഥിരപരാക്രമികളും അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും സത്യപഥത്തിൽ സ്ഥിതരുമായവർക്ക് ഇവയെല്ലാം സമമാണ്, കുഞ്ഞേ.
12.156.34
धर्मप्रियांस्तान्सुमहानुभावान् ।
दान्तोऽप्रमत्तश्च समर्चयेथाः।
दैवात्सर्वे गुणवन्तो भवन्ति ।
शुभाशुभे वाक्प्रलापास्तथाऽन्ये ॥ १२.१५६.३४ ॥
ധർമ്മപ്രിയരായ ആ മഹാനുഭാവരെ, ഇന്ദ്രിയ നിയന്ത്രണത്തോടെയും ജാഗ്രതയോടെയും നീ ആദരിക്കണം. ദൈവവശാൽ എല്ലാവരും ഗുണവാന്മാരാകുന്നു; ശുഭാശുഭങ്ങളും മറ്റ് വാക്പ്രലാപങ്ങളും വെറും വാചകമടി മാത്രം.