ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.163
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.163.1
कृतार्थी यक्ष्यमाणश्च सर्ववेदान्तगश्च यः ।
आचार्यपितृकार्यार्थं स्वाध्यायार्थमथापि च ॥ १२.१६३.१ ॥
ଯିଏ କୃତାର୍ଥ, ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ଏବଂ ସର୍ବବେଦାନ୍ତରେ ନିପୁଣ, ସେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ, ଏବଂ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ (ଦାନର ଯୋଗ୍ୟ)।
12.163.2
एते वै साधवो दृष्टा ब्राह्मणाः धर्मभिक्षवः ।
निःस्वेभ्यो देयमेतेभ्यो दानं विद्या च भारत ॥ १२.१६३.२ ॥
ଏହି ସାଧୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଧର୍ମଭିକ୍ଷୁ ରୂପେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି। ହେ ଭାରତ, ନିର୍ଧନମାନଙ୍କଠାରୁ ଏମାନଙ୍କୁ ଦାନ ଓ ବିଦ୍ୟା ଦେବା ଉଚିତ।
12.163.3
अन्यत्र दक्षिणादानं देयं भरतसत्तम ।
अन्येभ्योऽपि बहिर्वेदि न कृतान्नं विधीयते ॥ १२.१६३.३ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦକ୍ଷିଣା ଦାନ ଅନ୍ୟତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ। ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବେଦିର ବାହାରେ ରନ୍ଧାଯାଇଥିବା ଅନ୍ନ ଦେବାର ବିଧି ନାହିଁ।
12.163.4
सर्वरत्नानि राजा हि यथार्हं प्रतिपादयेत् ।
ब्राह्मणायैव यज्ञाश्च सहान्नाः सहदक्षिणाः ॥ १२.१६३.४ ॥
ରାଜା ସମସ୍ତ ରତ୍ନ ଯଥୋଚିତ ଭାବେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ହିଁ ଦେବା ଉଚିତ; ଯଜ୍ଞମାନ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ନ ଓ ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ହେବା ଉଚିତ।
12.163.5
अन्येभ्यो विमलाचारा यजन्ते गुणतः सदा ।
यस्य त्रैवार्षिकं भक्तं पर्याप्तं भृत्यवृत्तये।
अधिकं चापि विद्येत स सोमं पातुमर्हति ॥ १२.१६३.५ ॥
ବିମଳାଚାରୀମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବଦା ଗୁଣାନୁସାରେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି; ଯାହାର ଭୃତ୍ୟଙ୍କ ଜୀବିକା ପାଇଁ ତିନି ବର୍ଷର ଅନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଏବଂ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ସେ ସୋମପାନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ।
12.163.6
यज्ञश्चेत्प्रतिरुद्धः स्यादंशेनैकेन यज्वनः ।
ब्राह्मणस्य विशेषेण धार्मिके सति राजनि ॥ १२.१६३.६ ॥
ଯଜ୍ଞକାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଯଦି ଏକ ଅଂଶ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଅଟକି ଯାଏ, ବିଶେଷ କରି ଧାର୍ମିକ ରାଜା ଥିବାବେଳେ (ତାହା ଅନୁଚିତ)।
12.163.7
यो वैश्यः स्याद्बहुपशुर्हीनक्रतुरसोमपः ।
कुटुम्बात्तस्य तद्वित्तं यज्ञार्थं पार्थिवो हरेत् ॥ १२.१६३.७ ॥
ଯେଉଁ ବୈଶ୍ୟଙ୍କର ବହୁ ପଶୁ ଅଛି କିନ୍ତୁ ଯଜ୍ଞ ନାହିଁ ଓ ସୋମପାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ପରିବାରରୁ ରାଜା ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଧନ ନେବେ।
12.163.8
आहरेद्द्रुह्यतः किंचित्कामं शूद्रस्य वेश्मनि ।
न हि वेश्मनि शूद्रस्य किंचिदस्ति परिग्रहः ॥ १२.१६३.८ ॥
ଯେ ଅନ୍ୟକୁ ଆଘାତ କରେ ତାଙ୍କଠାରୁ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ କିଛି ନେଇପାରିବ; ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଘରେ ସଞ୍ଚିତ ଧନ କିଛି ନାହିଁ।
12.163.9
योऽनाहिताग्निः शतगुरयज्वा त्त सहस्रगुः ।
तयोरपि कुटुम्बाभ्यामाहरेदविचारयन् ॥ १२.१६३.९ ॥
ଯେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ରଖେ ନାହିଁ, ଶହେ ଗାଈର ମାଲିକ ଓ ଯଜ୍ଞ କରେ ନାହିଁ, ଏବଂ ହଜାରେ ଗାଈର ମାଲିକ - ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ପରିବାରରୁ ମଧ୍ୟ ବିନା ବିଚାରରେ ନେବା ଉଚିତ।
12.163.10
अदातृभ्यो हरेद्वित्तं विख्याप्य नृपतिः सदा ।
तथैवाचरतो धर्मो नृपतेः स्यादथाखिलः ॥ १२.१६३.१० ॥
ଯେଉଁମାନେ ଦାନ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ରାଜା ସର୍ବଦା ଧନ ଘୋଷଣା କରି ନେବେ; ଏପରି ଆଚରଣ କରୁଥିବା ରାଜାଙ୍କ ଧର୍ମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
12.163.11
तथैव सप्तमे भक्ते भक्तानि षडनश्नतः ।
अश्वस्तनविभागेन हर्तव्यं हीनकर्मणः ॥ १२.१६३.११ ॥
ସେହିପରି, ସପ୍ତମ ଭୋଜନରେ ଛଅ ଭୋଜନ ନ ଖାଉଥିବା ହୀନକର୍ମୀଠାରୁ, ଆସନ୍ତାକାଲିର ଆହାରର ଭାଗ ଭାବରେ ଅଶ୍ୱସ୍ତନ-ବିଭାଗ ଅନୁସାରେ ନେବା ଉଚିତ।
12.163.12
खलात्क्षेत्रात्तथागाराद्यतो वाऽप्युपपद्यते ।
आख्यातव्यं नृपस्यैतत्पृच्छतोऽपृच्छतोपि वा।
न तस्मै धारयेद्दण्डं राजा धर्मेण धर्मवित् ॥ १२.१६३.१२ ॥
ଖଳାରୁ, କ୍ଷେତ୍ରରୁ, ଘରରୁ, କିମ୍ବା ଯେଉଁଠୁ ମିଳେ ସେଠାରୁ, ପଚରାଯାଉ କି ନ ପଚରାଯାଉ, ଏହା ରାଜାଙ୍କୁ ଜଣାଇବା ଉଚିତ। ଧର୍ମଜ୍ଞ ରାଜା ତା'ଉପରେ ଦଣ୍ଡ ଲଗାଇବେ ନାହିଁ।
12.163.13
क्षत्रियस्य तु बालिश्याद्ब्राह्मणः क्लिश्यते क्षुधा ।
श्रुतशीले समाज्ञाय वृत्तिमस्य प्रकल्पयेत् ॥ १२.१६३.१३ ॥
କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ମୂର୍ଖତାରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ କ୍ଷୁଧାରେ କ୍ଲେଶ ପାଏ, ତେବେ ତାଙ୍କର ଶ୍ରୁତ ଓ ଶୀଳ ଭଲଭାବେ ଜାଣି ତାଙ୍କ ଜୀବିକାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ୍।
12.163.14
अथैनं परिरक्षेत पिता पुत्रमिवौरसम्। ॥ १२.१६३.१४ ॥
ତା'ପରେ ପିତା ଯେପରି ନିଜ ଔରସ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେପରି ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍।
12.163.15
इष्टिं वैश्वानरीं नित्यं निर्वपेदब्दपर्यये ।
अविकल्पः पुरा धर्मो धर्मवादैस्तु केवलः ॥ १२.१६३.१५ ॥
ବର୍ଷ ଶେଷରେ ସର୍ବଦା ବୈଶ୍ୱାନରୀ ଇଷ୍ଟି କରିବା ଉଚିତ୍। ପୂର୍ବକାଳରେ ଧର୍ମବାଦୀମାନେ କହିଥିବା ଏହି ଧର୍ମ କେବଳ ଏକମାତ୍ର ବିକଳ୍ପହୀନ ନିୟମ ଥିଲା।
12.163.16
विश्वैर्देवैश्च साध्यैश्च ब्राह्मणैश्च महर्षिभिः ।
आपत्सु गरणाद्भीतैर्लिङ्गः प्रतिनिधीकृतः ॥ १२.१६३.१६ ॥
ବିଶ୍ୱଦେବ, ଦେବତା, ସାଧ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ମହର୍ଷିମାନେ ଆପତ୍କାଳରେ ବିଷର ଭୟରେ ଏହାର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଲିଙ୍ଗ (ପ୍ରତୀକ ନିୟମ) ସ୍ଥିର କରିଥିଲେ।
12.163.17
प्रभुः प्रथमकल्पस्य योऽनुकल्पेन वर्तते ।
स नाप्नोति फलं तस्य प्रेत्य चेह च दुर्मतिः ॥ १२.१६३.१७ ॥
ସମର୍ଥ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଯିଏ ପ୍ରଥମ ବିଧାନ ଛାଡ଼ି ଅନୁକଳ୍ପ ଅନୁସାରେ ଚଳେ, ସେହି ଦୁର୍ମତି ତାହାର ଫଳ ଏ ଲୋକରେ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ ପାଏ ନାହିଁ।
12.163.18
न ब्राह्मणो वेदयीत किंचिद्राजनि धर्मवित् ।
अविद्यावेदनाद्विद्यात्स्ववीर्यं वीर्यवत्तरम्।
तस्माद्राज्ञः सदा तेजो दुःसहं ब्रह्मवादिनाम् ॥ १२.१६३.१८ ॥
ଧର୍ମଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟରେ କିଛି ପ୍ରକାଶ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଅବିଦ୍ୟା ପ୍ରକାଶ କଲେ ନିଜ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଅଧିକ ବଳବାନ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼େ। ତେଣୁ ରାଜାଙ୍କ ତେଜ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବଦା ଅସହ୍ୟ।
12.163.19
मन्ता शास्ता विधाता च ब्राह्मणो देव उच्यते ।
तस्मिन्नाकुशलं ब्रूयान्न शुष्कामीरयेद्गिरम् ॥ १२.१६३.१९ ॥
ମନ୍ତା, ଶାସ୍ତା ଓ ବିଧାତା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବତା କୁହାଯାଏ। ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଅଶୁଭ କଥା କହିବ ନାହିଁ, ରୁକ୍ଷ ବାଣୀ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରିବ ନାହିଁ।
12.163.20
क्षत्रियो बाहुवीर्येण तरेदापदमात्मनः ।
धनैर्वैश्यश्च शुद्रश्च मन्त्रैर्होमैश्च वै द्विजः ॥ १२.१६३.२० ॥
କ୍ଷତ୍ରିୟ ନିଜ ବାହୁବଳରେ ନିଜର ଆପଦ ପାର ହେବ; ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ର ଧନରେ, ଏବଂ ଦ୍ୱିଜ ମନ୍ତ୍ର ଓ ହୋମରେ।
12.163.21
नैव कन्या न युवतिर्नामन्त्रज्ञो न बालिशः ।
परिवेष्टाऽग्निहोत्रस्य भवेन्नासंस्कृतस्तथा ॥ १२.१६३.२१ ॥
କନ୍ୟା ନୁହେଁ, ଯୁବତୀ ନୁହେଁ, ଆମନ୍ତ୍ରଣ ମନ୍ତ୍ର ନ ଜାଣିଥିବା ନୁହେଁ, ମୂର୍ଖ ନୁହେଁ, ଏବଂ ଅସଂସ୍କୃତ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ — ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରର ପରିବେଷ୍ଟା ହେବ।
12.163.22
नरके निपतन्त्येते जुह्वानाः सवनस्य तत् ।
तस्माद्वैतानकुशलो होता स्याद्वेदपारगः ॥ १२.१६३.२२ ॥
ସବନରେ ଆହୁତି ଦେଉଥିବା ଲୋକମାନେ ଏସବୁ ଲଂଘନ କଲେ ନରକରେ ପଡ଼ନ୍ତି। ତେଣୁ ବୈତାନରେ ଅକୁଶଳ ବ୍ୟକ୍ତି ବେଦପାରଙ୍ଗତ ହୋତା ହେବା ଉଚିତ।
12.163.23
प्राजापत्यमदत्त्वा च अग्न्याधेयस्य दक्षिणाम् ।
अनाहिताग्निरिति सं प्रोच्यते धर्मदर्शिभिः ॥ १२.१६३.२३ ॥
ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନ୍ୟାଧେୟର ଦକ୍ଷିଣା ନ ଦେଉଥିବା ଲୋକକୁ ଧର୍ମଦର୍ଶୀମାନେ ଅନାହିତାଗ୍ନି କହନ୍ତି।
12.163.24
पुण्यान्यन्यानि कुर्वीत श्रद्दधानो जितेन्द्रियः ।
अनाप्तदक्षिणैर्यज्ञैर्न यजेत कथंचन ॥ १२.१६३.२४ ॥
ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ ଓ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଅନ୍ୟ ପୁଣ୍ୟକର୍ମ କରିବ; ଦକ୍ଷିଣା ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇନଥିବା ଯଜ୍ଞରେ କଦାପି ଯଜନ କରିବ ନାହିଁ।
12.163.25
प्रजाः पंशूश्च स्वर्गं च हन्ति यज्ञो ह्यदक्षिणः ।
इन्द्रियाणि यशः कीर्तिभायुश्चाप्यवकृन्तति ॥ १२.१६३.२५ ॥
ଦକ୍ଷିଣାହୀନ ଯଜ୍ଞ ପ୍ରଜା, ପଶୁ ଓ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନଷ୍ଟ କରେ; ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଯଶ, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଆୟୁଷକୁ ମଧ୍ୟ ତାହା କାଟି ଦିଏ।
12.163.26
उदक्यामासते ये च द्विजाः केचिदनग्नयः ।
कुलं चाश्रोत्रियं येषां सर्वे ते शूद्रकर्मिणः ॥ १२.१६३.२६ ॥
ଅଶୁଦ୍ଧ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ରହୁଥିବା, ଅଗ୍ନିହୀନ କେତେକ ଦ୍ୱିଜ, ଯାହାଙ୍କ କୁଳରେ ବେଦଜ୍ଞ ନାହାଁନ୍ତି - ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶୂଦ୍ରକର୍ମ କରନ୍ତି।
12.163.27
उदपानोदके ग्रामे ब्राह्मणो वृपलीयतिः ।
अपित्वा द्वादश समाः शूद्रकर्मैव गच्छति ॥ १२.१६३.२७ ॥
କୂଅ ଓ ଜଳଥିବା ଗ୍ରାମରେ ଶୂଦ୍ର ପରି ଆଚରଣ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ବାର ବର୍ଷ ଜଳ ନ ପିଇ ଶୂଦ୍ରକର୍ମରେ ହିଁ ଯାଏ।
12.163.28
अभार्यी शयने विभ्रच्छूद्रं वृद्धं च वै द्विजः ।
अब्राह्मणं भन्यमानस्तृणेष्वासीत पृष्ठतः।
तथा संशुध्यते राजञ्शृणु चात्र वचो मम ॥ १२.१६३.२८ ॥
ଭାର୍ଯ୍ୟାହୀନ ଦ୍ୱିଜ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୂଦ୍ର ବା ବୃଦ୍ଧଙ୍କୁ ଧରିଲେ, କିମ୍ବା ଅବ୍ରାହ୍ମଣ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରହାରିତ ହେଲେ, ଘାସ ଉପରେ ପଛ ପାଖରୁ ବସିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ। ହେ ରାଜନ, ମୋର ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣ।
12.163.29
यदेकरात्रेण करोति पापं ।
कृष्णं वर्णं ब्राह्मणः सेवमानः।
स्थानासनाभ्यां विहरन्वती स ।
त्रिभिर्वर्षैः शमयेदात्मपापम् ॥ १२.१६३.२९ ॥
ଏକ ରାତିରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପକୁ, କୃଷ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ (ଶୂଦ୍ର)ଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଠିଆ ହେବା ଓ ବସିବାର ନିୟମରେ ବ୍ରତ କରି ବୁଲି ତିନି ବର୍ଷରେ ନିଜ ପାପ ଶମନ କରିବା ଉଚିତ।
12.163.30
न नर्मयुक्तमतृतं हिनस्ति ।
न स्त्रीषु राजन्न विवाहकाले।
प्राणात्यये सर्वधनापहारे ।
पञ्चानृतान्याहुरपातकानि ॥ १२.१६३.३० ॥
ପରିହାସରେ କୁହାଯାଇଥିବା ମିଥ୍ୟା ହାନି କରେ ନାହିଁ; ହେ ରାଜନ, ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ବିବାହ ସମୟରେ, ପ୍ରାଣସଙ୍କଟରେ, କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ଧନ ହରଣ ହେଉଥିବା ସମୟରେ — ଏହି ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ମିଥ୍ୟାକୁ ପାପରହିତ କୁହାଯାଇଛି।
12.163.31
श्रद्दधानः शुभां विद्यां हीनादपि समाप्नुयात् ।
सुवर्णमपि चामेध्यादाददीताविचारयन् ॥ १२.१६३.३१ ॥
ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ ବ୍ୟକ୍ତି ହୀନ ଲୋକଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ବିଦ୍ୟା ପାଇପାରେ; ଅଶୁଚି ସ୍ଥାନରୁ ମଧ୍ୟ ବିନା ଦ୍ୱିଧାରେ ସୁନା ନେଇ ପାରେ।
12.163.32
स्त्रीरत्नं दुष्कुलाच्चापि विषादप्यमृतं पिबेत् ।
अदूष्या हि स्त्रियो रत्नमाप इत्येव धर्मतः ॥ १२.१६३.३२ ॥
ସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନକୁ ଦୁଷ୍ଟକୁଳରୁ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ, ଯେପରି ବିଷରୁ ମଧ୍ୟ ଅମୃତ ପିଇବା। ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦୋଷରହିତ; ଜଳ ପରି, ଧର୍ମାନୁସାରେ ଏହା ଜାଣିବା ଉଚିତ।
12.163.33
गोब्राह्मणहितार्थं च वर्णानां संकरेषु च ।
वैश्यो गृह्णीत शस्त्राणि परित्राणार्थमात्मनः ॥ १२.१६३.३३ ॥
ଗୋ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ, ଏବଂ ବର୍ଣସଙ୍କର ସମୟରେ, ବୈଶ୍ୟ ନିଜ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
12.163.34
सुरापो ब्रह्महा चैव गुरुतल्पगतस्तथा ।
अचिरेण महाराज पतितो वै भवत्युत ॥ १२.१६३.३४ ॥
ସୁରାପାୟୀ, ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକାରୀ ଏବଂ ଗୁରୁପତ୍ନୀଗାମୀ, ହେ ମହାରାଜ, ଶୀଘ୍ର ପତିତ ହୁଏ।
12.163.35
सुवर्णहरणं स्तैन्यं विप्रस्वं चेति पातकम् ।
विहारो मद्यपानं च अगम्यागमनं तथा ॥ १२.१६३.३५ ॥
ସୁନା ଚୋରି, ଚୋରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ହରଣ—ଏଗୁଡ଼ିକ ପାପ; ବିହାର, ମଦ୍ୟପାନ ଓ ଅଗମ୍ୟଗମନ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।
12.163.36
पतितैः संप्रयोगश्च ब्राह्मणीयोनितस्तथा ।
अनिर्देश्यानि मन्यन्ते प्राणान्तानीति धारणा ॥ १२.१६३.३६ ॥
ପତିତଙ୍କ ସହ ସଂସର୍ଗ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଯୋନିରୁ ଜନ୍ମିତ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି; ପ୍ରାଣାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦଣ୍ଡ ଏହା ଧାରଣା।
12.163.37
संवत्सरेण पतति पतितेन सहाचरन् ।
याजनाध्यापनाद्दानान्न तु यानासनाशनात् ॥ १२.१६३.३७ ॥
ପତିତ ସହିତ ଆଚରଣ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ପତିତ ହୁଏ—ଯାଜନ, ଅଧ୍ୟାପନ ଓ ଦାନ ଦ୍ୱାରା; କିନ୍ତୁ ଯାନ, ଆସନ ବା ଭୋଜନ ବାଣ୍ଟିବାରେ ନୁହେଁ।
12.163.38
एतानि हित्वातोऽन्यानि निर्देश्यानीति धारणा ।
निर्देश्यकेन विधिना कालेनाव्यसनी भवेत् ॥ १२.१६३.३८ ॥
ଏଗୁଡ଼ିକ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟମାନେ ନିର୍ଦେଶ୍ୟ (ଘୋଷଣୀୟ) ବୋଲି ଧାରଣା; ନିର୍ଦେଶ୍ୟ ବିଧିରେ, ସମୟରେ ସେ ବିପଦମୁକ୍ତ ହେଉ।
12.163.39
अनुत्तीर्य न होतव्यं प्रेतकर्मण्युपाश्रिते ।
त्रिषु त्वेतेषु पूर्वेषु न कुर्वीत विचारणम् ॥ १२.१६३.३९ ॥
ପ୍ରେତକର୍ମ ଆରମ୍ଭ ହେଲେ ତାକୁ ସମାପ୍ତ ନ କରି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ ଏହି ତିନି ପୂର୍ବ ବିଷୟରେ ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
12.163.40
अमात्यान्वा गुरून्वापि जह्याद्धर्मेण धार्मिकः ।
प्रायश्चित्तान्यकुर्वाणा नैते कुर्वन्ति संविदम् ॥ १२.१६३.४० ॥
ଧାର୍ମିକ ବ୍ୟକ୍ତି ଧର୍ମାନୁସାରେ ଅମାତ୍ୟ କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିପାରେ, ଯଦି ସେମାନେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନ କରନ୍ତି; ଏମାନେ ଚୁକ୍ତି କରନ୍ତି ନାହିଁ।
12.163.41
अधर्मकारी धर्मेण तपसा हन्ति किल्विषम् ।
ब्राह्मणायावगुर्येत स्पृष्टे गुरुतरं भवेत् ॥ १२.१६३.४१ ॥
ଅଧର୍ମ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଧର୍ମ ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପାପ ନଷ୍ଟ କରେ; ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସାମନାରେ (ଅପରାଧ) ସ୍ୱୀକାର କରିବା ଉଚିତ; (ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ) ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ପାପ ଅଧିକ ଗୁରୁତର ହୁଏ।
12.163.42
अस्तेनं स्तेन इत्युक्त्वा द्विगुणं पापमाप्नुयात् ।
त्रिभागं ब्रह्महत्यायाः कन्यां प्राप्नोति दुष्यति।
यस्तु दूषयिता तस्याः शेषं प्राप्नोति पाप्मनः ॥ १२.१६३.४२ ॥
ନିର୍ଦୋଷକୁ 'ଚୋର' କହିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ୱିଗୁଣ ପାପ ଲଭେ; କନ୍ୟାକୁ ପାଇ ତାକୁ ଦୂଷିତ କରୁଥିବା ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାର ପାପର ତୃତୀୟ ଭାଗ ପାଏ; ଏବଂ ଯେ ତାକୁ ଦୂଷିତ କରେ ସେ ପାପର ଅବଶିଷ୍ଟ ଭାଗ ପାଏ।
12.163.43
ब्राह्मणानवगर्ह्येह स्पृष्ट्वा गुरुतरं भवेत् ।
वर्षाणां हि शतं पापः प्रतिष्ठां नाधिगच्छति ॥ १२.१६३.४३ ॥
ଏଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରି ବା ସେମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କରି ପାପ ଅଧିକ ଗୁରୁତର ହୁଏ। ପାପୀ ଶହେ ବର୍ଷ ଧରି ସ୍ଥିତି ପାଏ ନାହିଁ।
12.163.44
सहस्रं चैव वर्षाणां निपत्य नरकं वसेत् ।
तस्मान्नैवावगुर्याद्धि नैव जातु निपातयेत् ॥ १२.१६३.४४ ॥
ହଜାର ବର୍ଷ ନରକରେ ପଡ଼ି ବାସ କରିବାକୁ ପଡ଼େ। ଅତଏବ କେବେ ନିନ୍ଦା କରିବ ନାହିଁ, କେବେ କାହାକୁ ପତିତ କରିବ ନାହିଁ।
12.163.45
शोणितं यावतः पांसून्संगृह्णीयाद्द्विजक्षतात् ।
तावतीः स समा राजन्नरके प्रतिपद्यते ॥ १२.१६३.४५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଦ୍ୱିଜର କ୍ଷତରୁ ରକ୍ତରେ ଯେତେ ଧୂଳିକଣା ମିଶେ, ସେତେ ବର୍ଷ ସେ ନରକରେ ରହେ।
12.163.46
भ्रूणहाऽऽहवमध्ये तु शुध्यते शस्त्रपाततः ।
आत्मानं जुहुयादग्नौ समिद्धे तेन शुध्यते ॥ १२.१६३.४६ ॥
ଭ୍ରୂଣହତ୍ୟାକାରୀ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଅସ୍ତ୍ରପାତରେ ପତିତ ହୋଇ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ। କିମ୍ବା ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନିରେ ନିଜକୁ ଆହୁତି ଦେଲେ ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।
12.163.47
सुरापो वारुणीमुष्णां पीत्वा पापाद्विमुच्यते ॥ १२.१६३.४७ ॥
ସୁରାପାନକାରୀ ଉଷ୍ଣ ବାରୁଣୀ ପାନ କରି ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
12.163.48
तया स काये निर्दग्धे मृत्युं वा प्राप्य शुध्यति ।
लोकांश्च लभते विप्रो नान्यथा लभते हि सः ॥ १२.१६३.४८ ॥
ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ଶରୀର ଦଗ୍ଧ ହେଲେ, କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ପାଇ ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ। ସେହି ବିପ୍ର ଲୋକସମୂହ ପାଏ; ନହେଲେ ପାଏ ନାହିଁ।
12.163.49
गुरुतल्पमधिष्ठाय दुरात्मा पापचेतनः ।
शिलां ज्वलन्तीमासाद्य मृत्युना सोभिशुध्यति ॥ १२.१६३.४९ ॥
ଗୁରୁପତ୍ନୀଙ୍କ ଶଯ୍ୟାରେ ଆରୋହଣ କରିଥିବା ଦୁରାତ୍ମା, ପାପଚିନ୍ତାଯୁକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଜଳନ୍ତ ଶିଳାରେ ପହଞ୍ଚି ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।
12.163.50
अधवा शिश्नवृषणावादायाञ्जलिना स्वयम् ।
नैर्ऋतीं दिशमास्थाय निपतेत्सत्वजिह्मगः ॥ १२.१६३.५० ॥
ଅଥବା ନିଜେ ଲିଙ୍ଗ ଓ ଅଣ୍ଡକୋଷକୁ ଅଞ୍ଜଳିରେ ଧରି, ନୈର୍ଋତୀ ଦିଗକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ବକ୍ରସ୍ୱଭାବୀ ପଡ଼ିବା ଉଚିତ।
12.163.51
ब्राह्मणार्थेऽपि वा प्राणान्संत्यजंस्तेन शुध्यति ॥ १२.१६३.५१ ॥
ଅଥବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଇଁ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କଲେ ମଧ୍ୟ ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।
12.163.52
अश्वमेधेन वाऽपीष्ट्वा अथवा गोसवेन वा ।
मरुत्सोमेन वा सम्यगिह प्रेत्य च पूज्यते ॥ १२.१६३.५२ ॥
ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରି, କିମ୍ବା ଗୋସବ କିମ୍ବା ମରୁତ୍ସୋମ ଯଜ୍ଞ କରି, ଏଠାରେ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ ସେ ସମ୍ୟକ୍ ରୂପେ ପୂଜିତ ହୁଏ।
12.163.53
तथैव द्वादशसमाः कापोतं धर्ममाचरेत् ।
एककालं चरेद्भैक्षं स्वकर्मोदाहरञ्जने ॥ १२.१६३.५३ ॥
ସେହିପରି ବାର ବର୍ଷ କପୋତ ଧର୍ମ ଆଚରଣ କରିବ; ଦିନରେ ଏକଥର ଭିକ୍ଷାକୁ ଯିବ; ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ କର୍ମ ଘୋଷଣା କରିବ।
12.163.54
एवं वा तपसा युक्तो ब्रह्महा सवनी भवेत् ।
एवं गर्भमविज्ञातमात्रेयीं वा निपातयेत् ॥ १२.१६३.५४ ॥
ଅଥବା ଏହିପରି ତପସ୍ୟାଯୁକ୍ତ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକାରୀ ସବନୀ (ସୋମଯଜ୍ଞକାରୀ) ହେବା ଉଚିତ; ସେହିପରି ଅଜ୍ଞାତ ଗର୍ଭ ପାତ କରିବ।
12.163.55
द्विगुणा ब्रह्महत्या वै आत्रेयीहिंसने भवेत् ।
सुरापी नियताहारो ब्रह्मचारी क्षपाचरः ॥ १२.१६३.५५ ॥
ଆତ୍ରେୟୀ ହିଂସାରେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାର ଦ୍ୱିଗୁଣ ପାପ ହୁଏ। ସୁରାପାୟୀ, ନିୟମିତ ଆହାରୀ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଓ ରାତ୍ରିଚର (ବ୍ରତ କରିବ)।
12.163.56
ऊर्ध्वं त्रिभ्योऽपि वर्षेभ्यो यजेताग्निष्टुता परम् ।
ऋषभैकसहस्रं वा गा दत्त्वा शौचमाप्नुयात् ॥ १२.१६३.५६ ॥
ତିନି ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୁତ ଯଜ୍ଞରେ ଯଜନ କରିବ। କିମ୍ବା ଏକ ହଜାର ଋଷଭ ଓ ଗାଈ ଦାନ କରି ଶୁଦ୍ଧି ପାଇବ।
12.163.57
वैश्यं दत्त्वा तु वर्षे द्वे ऋषभैकशतं च गाः ।
शूद्रं हत्वाऽब्दमेवैकमृषभं च शतं च गाः ॥ १२.१६३.५७ ॥
ବୈଶ୍ୟକୁ ମାରି ଦୁଇ ବର୍ଷ ଶହେ ଋଷଭ ଓ ଗାଈ ଦାନ କରିବ। ଶୂଦ୍ରକୁ ମାରି ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ଗୋଟିଏ ଋଷଭ ଓ ଶହେ ଗାଈ ଦାନ କରିବ।
12.163.58
श्ववराहखरान्हत्वा शौद्रमेव व्रतं चरेत् ।
मार्जारचाषमण्डूकान्काकं व्यालं च मूषिकम् ॥ १२.१६३.५८ ॥
କୁକୁର, ଶୂକର, ଗଧ ମାରି ଶୂଦ୍ରର ବ୍ରତ ହିଁ କରିବ। ବିଲେଇ, ଚାଷ ପକ୍ଷୀ, ଭେକ, କାଉ, ସାପ, ମୂଷା (ମାରିଲେ ମଧ୍ୟ)।
12.163.59
उक्तः पशुवधे दोषो राजन्प्राणिनिपातनात् ।
अनस्थिकेषु गोमूत्रं पानमेकं प्रचक्षते।
प्रायश्चित्तान्यथान्यानि प्रवक्ष्याम्यनुपूर्वशः ॥ १२.१६३.५९ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପଶୁବଧ ଓ ପ୍ରାଣୀହତ୍ୟାରେ ଦୋଷ କୁହାଯାଇଛି। ଅସ୍ଥିହୀନ ପ୍ରାଣୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୋମୂତ୍ର ଏକ ଥର ପାନ କରିବା (ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ) କୁହାଯାଏ।
12.163.60
तल्पे वाऽन्यस्य चौर्ये च पृथक् संवत्सरं चरेत् ।
त्रीणि श्रोत्रियभार्यायां परदारे च द्वे स्मृते ॥ १२.१६३.६० ॥
ଅନ୍ୟର ଶଯ୍ୟାରେ (ବ୍ୟଭିଚାର) କିମ୍ବା ଚୋରିରେ ପୃଥକ୍ ଭାବେ ଏକ ବର୍ଷ ବ୍ରତ କରିବ। ଶ୍ରୋତ୍ରିୟଙ୍କ ପତ୍ନୀରେ ତିନି ବର୍ଷ ଓ ପରସ୍ତ୍ରୀରେ ଦୁଇ ବର୍ଷ ସ୍ମୃତିରେ କୁହାଯାଇଛି।
12.163.61
काले चतुर्थे भुञ्जानो ब्रह्मचारी व्रती भवेत् ।
स्थानासनाभ्यां विहरेत्रिरह्नाऽभ्युपयन्नपः ॥ १२.१६३.६१ ॥
ଉଚିତ ସମୟରେ, ଚତୁର୍ଥ ପ୍ରହରରେ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଓ ବ୍ରତଧାରୀ ହୋଇ ରହିବ; ଠିଆ ହୋଇ ଓ ବସି ବିଚରଣ କରିବ, ଏବଂ ଦିନରେ ତିନିଥର ଜଳକୁ ଆଚମନ କରିବ।
12.163.62
ऐवमेव चरन्राजंस्तस्मात्पापात्प्रमुच्यते ।
एवमेव निराकर्ता यश्चाग्नीनपविध्यति ॥ १२.१६३.६२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଏହିପରି ଆଚରଣ କରୁଥିବା ସେ ସେହି ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ଯିଏ ଅଗ୍ନିସମୂହକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି।
12.163.63
त्यजत्यकारणे यश्च पितरं मातरं गुरुम् ।
पतितः स्यात्स कौरव्य यथा धर्मेषु निश्चयः ॥ १२.१६३.६३ ॥
ଯିଏ ବିନା କାରଣରେ ପିତା, ମାତା କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରେ, ହେ କୌରବ୍ୟ, ସେ ପତିତ ହୁଏ; ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ।
12.163.64
ग्रासाच्छादनयानं च शयनं ह्यासनं तथा ।
ब्रह्मचारी द्विजेभ्यश्च दत्त्वा पापात्प्रमुच्यते ॥ १२.१६३.६४ ॥
ଭୋଜନ, ବସ୍ତ୍ର, ଯାନ, ଶୟ୍ୟା ଓ ଆସନ—ଏଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ହୋଇ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଦାନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
12.163.65
भार्यायां व्यभिचारिण्यां निरुद्धायां विशेषतः ।
यत्पुंसः परदारेषु तदेनां चारयेद्व्रतम्। ॥ १२.१६३.६५ ॥
ଭାର୍ଯ୍ୟା ବ୍ୟଭିଚାରିଣୀ ହେଲେ, ବିଶେଷତଃ ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇ ରଖାଯାଇଥିଲେ, ପୁରୁଷ ପରସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ ଯାହା କରିଛି ସେଥିପାଇଁ ତାଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ବ୍ରତ କରାଇବା ଉଚିତ।
12.163.66
श्रेयांसं शयने हित्वा पापीयांसं समृच्छति ।
श्वभिस्तमर्दयेद्राजा संस्थाने बहुविस्तरे ॥ १२.१६३.६६ ॥
ଯିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଶୟ୍ୟାରେ ଛାଡ଼ି ଅଧିକ ପାପୀ ପାଖକୁ ଯାଏ, ରାଜା ତାକୁ ବିସ୍ତୃତ ସ୍ଥାନରେ କୁକୁରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ କରାଇବେ।
12.163.67
पुमांसं बन्धयेत्पाशैः शयने तप्त आयसे ।
अप्यादधीत दारूणि तत्र दह्येत पापकृत ॥ १२.१६३.६७ ॥
ପୁରୁଷକୁ ପାଶରେ ବାନ୍ଧି ତପ୍ତ ଲୌହ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୁଆଇବା ଉଚିତ; ତଳେ କାଠ ରଖିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ସେ ପାପୀ ଜଳିଯାଉ।
12.163.68
एव दण्डो महाराज स्त्रीणां भर्तृव्यतिक्रमे ।
संवत्सारोऽभिशस्तस्य दुष्टस्य द्विगुणो भवेत् ॥ १२.१६३.६८ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ହିଁ ଦଣ୍ଡ; ଅଭିଯୁକ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ପାଇଁ ଏକ ବର୍ଷର ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱିଗୁଣ ହେବା ଉଚିତ।
12.163.69
द्वे तस्य त्रीणि वर्षाणि चत्वारि सहसेविनः ।
कुमारः पञ्चवर्षाणि चरेद्भैक्षं मुनिव्रतः ॥ १२.१६३.६९ ॥
ବଳାତ୍କାରରେ ସଙ୍ଗ କରୁଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ଦୁଇ, ତିନି କିମ୍ବା ଚାରି ବର୍ଷ; କୁମାର ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମୁନି-ବ୍ରତ ପାଳି ଭିକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ।
12.163.70
परिवित्तिः परिवेत्ता या चैव परिविद्यते ।
पाणिग्राहस्त्वधर्मेण सर्वे ते पतिताः स्मृताः ॥ १२.१६३.७० ॥
ପରିବିତ୍ତି, ପରିବେତ୍ତା, ଯେଉଁ କନ୍ୟା ପରିବିଦ୍ୟମାନା ହୁଏ, ଏବଂ ଅଧର୍ମରେ ପାଣିଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା — ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ପତିତ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।
12.163.71
चरेयुः सर्व एवैते वीरहा यद्व्रतं चरेत् ।
चान्द्रायणं चरेन्मासं कृच्छ्रं वा पापशुद्धये ॥ १२.१६३.७१ ॥
ବୀରହା ଯେଉଁ ବ୍ରତ କରେ, ସେହି ବ୍ରତ ଏମାନେ ସମସ୍ତେ କରିବେ; ପାପଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏକ ମାସ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବା କୃଚ୍ଛ୍ର ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ।
12.163.72
परिवेत्ता प्रयच्छेता तां स्नुषां परिवित्तये ।
ज्येष्ठेन त्वभ्यनुज्ञातो यवीयाप्यनन्तरम्।
एनसो मोक्षमाप्नोति तौ च सा चैव धर्मतः ॥ १२.१६३.७२ ॥
ପରିବେତ୍ତା ସେହି ପୁତ୍ରବଧୂକୁ ପରିବିତ୍ତିକୁ ଦେବା ଉଚିତ; ଜ୍ୟେଷ୍ଠଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ପରେ ସାନ ଭାଇ ମଧ୍ୟ (ବିବାହ କରିପାରେ)। ସେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ସେ ଦୁଇଜଣ ଏବଂ ସେହି ସ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମାନୁସାରେ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
12.163.73
अमानुषीषु गोवर्जमनादिष्टं न दुष्यति ।
अधिष्ठातारमत्तारं पशूनां पुरुषं विदुः ॥ १२.१६३.७३ ॥
ଅମାନୁଷୀ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଗାଈ ବ୍ୟତୀତ, ଆଜ୍ଞା ନ ଦିଆଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ସେ ଦୂଷିତ ହୁଏ ନାହିଁ; ପଶୁମାନଙ୍କର ଅଧିଷ୍ଠାତା ଓ ଭକ୍ଷକ ପୁରୁଷକୁ ସେମାନେ ଜାଣନ୍ତି।
12.163.74
परिधायोर्ध्ववालं तु पात्रमादाय मृन्मयम् ।
चरेत्सप्तगृहान्भैक्षं स्वकर्म परिकीर्तयन् ॥ १२.१६३.७४ ॥
ଉଚ୍ଚ ଲାଞ୍ଜ ଥିବା ଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ମାଟିପାତ୍ର ଧରି, ସାତଟି ଘରେ ଭିକ୍ଷା ମାଗି ବୁଲିବ; ନିଜ କର୍ମ ଘୋଷଣା କରି।
12.163.75
तथैव लब्धभोजी स्याद्द्वादशाहात्स शुध्यति ।
चरेत्संवत्सरं चापि तद्व्रतं येन कृन्तति ॥ १२.१६३.७५ ॥
ସେହିପରି ଯାହା ମିଳେ ତାହା ଖାଉଥିବା ହେଉ; ବାର ଦିନ ପରେ ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ। ସେ ବ୍ରତ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଆଚରଣ କରିବ, ଯଦ୍ଦ୍ୱାରା ସେ (ପାପ) ଛେଦନ କରେ।
12.163.76
भवेत्तु मानुषेष्वेवं प्रायश्चिमनुत्तमम् ।
दानं वा दानशक्तेषु सवेर्मतत्प्रकल्पयेत् ॥ १२.१६३.७६ ॥
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହିପରି ଉତ୍ତମ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହେଉ; କିମ୍ବା ଦାନ ଦେବାକୁ ସକ୍ଷମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦାନ ହେଉ; ଏହି ମତ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ଥିର କରିବା ଉଚିତ।
12.163.77
अनास्तिकेषु गोमात्रं दानमेकं प्रचक्षते ।
श्ववराहमनुष्याणां कुक्कुटस्य खरस्य च ॥ १२.१६३.७७ ॥
ନାସ୍ତିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେବଳ ଗାଈ ଦାନ ଏକ (ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ) କୁହାଯାଏ; କୁକୁର, ଶୂକର, ମନୁଷ୍ୟ, କୁକୁଡ଼ା ଓ ଗଧର ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ।
12.163.78
मांसं मूत्रं पुरीषं च प्राश्य संस्कारमर्हति ।
ब्राह्मणस्तु सुरापस्य गन्धमादाय सोमपाः ॥ १२.१६३.७८ ॥
ମାଂସ, ମୂତ୍ର ଓ ମଳ ଖାଇ ସେ ସଂସ୍କାର ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସୁରାପାୟୀର ଗନ୍ଧ ନେଲେ, ସୋମପାୟୀମାନେ (ସୁରାର ଗନ୍ଧ ପାଆନ୍ତି)।
12.163.79
अपख्यहं पिबेदुष्णाः संयतात्मा जितेन्द्रियः ।
अपः पीत्वा तु स पुनर्वायुभक्षो भवेन्त्र्यहम् ॥ १२.१६३.७९ ॥
ଆତ୍ମସଂଯମୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଉଷ୍ଣ ଜଳ ପାନ କରିବ। ଜଳ ପାନ କରିବା ପରେ ସେ ତିନି ଦିନ କେବଳ ବାୟୁ ଭୋଜନ କରିବ।
12.163.80
एवमेतत्समुद्दिष्टं प्रायश्चित्तिषेवणम् ।
ब्राह्मणस्य विशेषेण यदज्ञानेन जायते ॥ १२.१६३.८० ॥
ଏହିପରି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତର ଆଚରଣ କୁହାଯାଇଛି; ବିଶେଷତଃ ଅଜ୍ଞାନରୁ ଜାତ ବ୍ରାହ୍ମଣର ଦୋଷ ପାଇଁ ଏହା ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ।