มหาภารตะ · อัธยายะ 12.163
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.163.1
कृतार्थी यक्ष्यमाणश्च सर्ववेदान्तगश्च यः ।
आचार्यपितृकार्यार्थं स्वाध्यायार्थमथापि च ॥ १२.१६३.१ ॥
ผู้ที่บรรลุจุดหมายแล้ว ผู้กำลังจะประกอบยัญ และผู้ที่รอบรู้เวทานตะทั้งหมด เพื่อหน้าที่ของอาจารย์และบรรพบุรุษ และเพื่อการศึกษาเวทด้วย
12.163.2
एते वै साधवो दृष्टा ब्राह्मणाः धर्मभिक्षवः ।
निःस्वेभ्यो देयमेतेभ्यो दानं विद्या च भारत ॥ १२.१६३.२ ॥
พราหมณ์ผู้ทรงคุณธรรมเหล่านี้ ย่อมปรากฏว่าเป็นผู้ขอทานเพื่อธรรม ข้าแต่ภรตะ การให้ทานและการให้วิทยาควรให้แก่บุคคลเหล่านี้ จากทรัพย์ของผู้ยากไร้
12.163.3
अन्यत्र दक्षिणादानं देयं भरतसत्तम ।
अन्येभ्योऽपि बहिर्वेदि न कृतान्नं विधीयते ॥ १२.१६३.३ ॥
ข้าแต่ภรตศรேษฐ์ ทักษิณาทานควรให้ในที่อื่น แม้แก่ผู้อื่นนอกเวที อาหารที่ปรุงแล้วก็ไม่ได้กำหนดไว้
12.163.4
सर्वरत्नानि राजा हि यथार्हं प्रतिपादयेत् ।
ब्राह्मणायैव यज्ञाश्च सहान्नाः सहदक्षिणाः ॥ १२.१६३.४ ॥
พระราชาพึงพระราชทานอัญมณีทั้งปวงแก่พราหมณ์ตามสมควร และยัญพิธีพร้อมด้วยอาหารและทักษิณาก็พึงเป็นของพราหมณ์เท่านั้น
12.163.5
अन्येभ्यो विमलाचारा यजन्ते गुणतः सदा ।
यस्य त्रैवार्षिकं भक्तं पर्याप्तं भृत्यवृत्तये।
अधिकं चापि विद्येत स सोमं पातुमर्हति ॥ १२.१६३.५ ॥
ผู้มีความประพฤติบริสุทธิ์ย่อมประกอบยัญเพื่อผู้อื่นตามคุณความดีเสมอ ผู้ใดมีเสบียงอาหารพอเลี้ยงข้ารับใช้ได้สามปี และยังเหลือเกินกว่านั้น ผู้นั้นสมควรดื่มโสม
12.163.6
यज्ञश्चेत्प्रतिरुद्धः स्यादंशेनैकेन यज्वनः ।
ब्राह्मणस्य विशेषेण धार्मिके सति राजनि ॥ १२.१६३.६ ॥
หากยัญของพราหมณ์ผู้ประกอบยัญถูกขัดขวางแม้เพียงส่วนเดียว โดยเฉพาะเมื่อมีพระราชาผู้ทรงธรรมอยู่ นั่นย่อมไม่ควร
12.163.7
यो वैश्यः स्याद्बहुपशुर्हीनक्रतुरसोमपः ।
कुटुम्बात्तस्य तद्वित्तं यज्ञार्थं पार्थिवो हरेत् ॥ १२.१६३.७ ॥
หากไวศยะผู้มีโคมาก แต่ไม่ประกอบยัญและไม่ดื่มโสม พระราชาพึงนำทรัพย์สินจากครัวเรือนของเขาไปเพื่อประโยชน์ของยัญ
12.163.8
आहरेद्द्रुह्यतः किंचित्कामं शूद्रस्य वेश्मनि ।
न हि वेश्मनि शूद्रस्य किंचिदस्ति परिग्रहः ॥ १२.१६३.८ ॥
จากผู้ที่เบียดเบียนผู้อื่น พึงนำสิ่งที่ปรารถนาไปจากเรือนของศูทรได้ตามต้องการ เพราะในเรือนของศูทรไม่มีทรัพย์สมบัติสะสมไว้เลย
12.163.9
योऽनाहिताग्निः शतगुरयज्वा त्त सहस्रगुः ।
तयोरपि कुटुम्बाभ्यामाहरेदविचारयन् ॥ १२.१६३.९ ॥
จากครัวเรือนของทั้งสองคน คือผู้ที่ไม่ตั้งอัคนีศักดิ์สิทธิ์ มีโคหนึ่งร้อยตัว และไม่ประกอบยัญ กับผู้ที่มีโคหนึ่งพันตัว พระราชาพึงนำไปโดยไม่ลังเล
12.163.10
अदातृभ्यो हरेद्वित्तं विख्याप्य नृपतिः सदा ।
तथैवाचरतो धर्मो नृपतेः स्यादथाखिलः ॥ १२.१६३.१० ॥
พระราชาพึงนำทรัพย์จากผู้ที่ไม่ให้ทานเสมอ หลังจากประกาศให้ทราบแล้ว เพราะพระราชาผู้ประพฤติเช่นนี้ หน้าที่ของพระองค์ย่อมสมบูรณ์
12.163.11
तथैव सप्तमे भक्ते भक्तानि षडनश्नतः ।
अश्वस्तनविभागेन हर्तव्यं हीनकर्मणः ॥ १२.१६३.११ ॥
ในทำนองเดียวกัน จากผู้ประพฤติชั่วที่กินอาหารมื้อที่เจ็ดแต่ไม่ได้กินอาหารหกมื้อก่อนหน้า พึงนำอาหารส่วนหนึ่งสำหรับวันพรุ่งนี้ตามส่วนแบ่งอัศวัสตนะ
12.163.12
खलात्क्षेत्रात्तथागाराद्यतो वाऽप्युपपद्यते ।
आख्यातव्यं नृपस्यैतत्पृच्छतोऽपृच्छतोपि वा।
न तस्मै धारयेद्दण्डं राजा धर्मेण धर्मवित् ॥ १२.१६३.१२ ॥
ไม่ว่าจะได้มาจากลานนวดข้าว จากนา จากเรือน หรือจากแหล่งใดก็ตาม สิ่งนี้พึงแจ้งแก่พระราชา ไม่ว่าพระองค์จะทรงถามหรือไม่ทรงถาม พระราชาผู้รู้ธรรมไม่พึงลงโทษบุคคลนั้นด้วยธรรม
12.163.13
क्षत्रियस्य तु बालिश्याद्ब्राह्मणः क्लिश्यते क्षुधा ।
श्रुतशीले समाज्ञाय वृत्तिमस्य प्रकल्पयेत् ॥ १२.१६३.१३ ॥
หากพราหมณ์ต้องทนหิวเพราะความเขลาของกษัตริย์ เมื่อรู้จักการเรียนรู้และความประพฤติของเขาอย่างครบถ้วนแล้ว พึงจัดหาเลี้ยงชีพให้แก่เขา
12.163.14
अथैनं परिरक्षेत पिता पुत्रमिवौरसम्। ॥ १२.१६३.१४ ॥
ครั้นแล้วพึงคุ้มครองเขาดุจบิดาคุ้มครองบุตรแท้ๆ ของตน
12.163.15
इष्टिं वैश्वानरीं नित्यं निर्वपेदब्दपर्यये ।
अविकल्पः पुरा धर्मो धर्मवादैस्तु केवलः ॥ १२.१६३.१५ ॥
เมื่อสิ้นปีแล้ว พึงถวายอิษฏิไวศวานรีเป็นนิตย์ ในกาลก่อน ธรรมข้อนี้ที่ผู้กล่าวธรรมสั่งสอนไว้ เป็นกฎเพียงข้อเดียวที่ไม่มีทางเลือกอื่น
12.163.16
विश्वैर्देवैश्च साध्यैश्च ब्राह्मणैश्च महर्षिभिः ।
आपत्सु गरणाद्भीतैर्लिङ्गः प्रतिनिधीकृतः ॥ १२.१६३.१६ ॥
พระวิศเวทวะ เทพทั้งหลาย พระสาธยะ พราหมณ์ และมหาฤๅษี ด้วยความกลัวพิษในยามวิบัติ จึงได้ตั้งกฎเชิงสัญลักษณ์ขึ้นแทนที่
12.163.17
प्रभुः प्रथमकल्पस्य योऽनुकल्पेन वर्तते ।
स नाप्नोति फलं तस्य प्रेत्य चेह च दुर्मतिः ॥ १२.१६३.१७ ॥
ผู้มีอำนาจคนใดที่ละทิ้งกฎเดิม แล้วประพฤติตามกฎทดแทน ผู้มีใจโง่เขลาเช่นนั้นย่อมไม่ได้รับผลของกฎนั้น ทั้งหลังความตายและในโลกนี้
12.163.18
न ब्राह्मणो वेदयीत किंचिद्राजनि धर्मवित् ।
अविद्यावेदनाद्विद्यात्स्ववीर्यं वीर्यवत्तरम्।
तस्माद्राज्ञः सदा तेजो दुःसहं ब्रह्मवादिनाम् ॥ १२.१६३.१८ ॥
พราหมณ์ผู้รู้ธรรมไม่พึงเปิดเผยสิ่งใดแก่พระราชา เพราะการเปิดเผยความไม่รู้ ทำให้รู้ว่าพลังของตนเองนั้นยิ่งใหญ่กว่า ฉะนั้น เดชานุภาพของพระราชาย่อมแรงกล้าจนผู้กล่าวพรหมันทนไม่ได้เสมอ
12.163.19
मन्ता शास्ता विधाता च ब्राह्मणो देव उच्यते ।
तस्मिन्नाकुशलं ब्रूयान्न शुष्कामीरयेद्गिरम् ॥ १२.१६३.१९ ॥
พราหมณ์ผู้เป็นที่ปรึกษา ผู้สั่งสอน และผู้กำหนดหน้าที่ ย่อมเรียกว่าเป็นเทพ ไม่ควรกล่าวสิ่งไม่เป็นมงคลแก่ท่าน และไม่ควรเปล่งวาจาแห้งแล้งและหยาบกระด้าง
12.163.20
क्षत्रियो बाहुवीर्येण तरेदापदमात्मनः ।
धनैर्वैश्यश्च शुद्रश्च मन्त्रैर्होमैश्च वै द्विजः ॥ १२.१६३.२० ॥
กษัตริย์พึงข้ามพ้นความทุกข์ของตนด้วยกำลังแขน ไวศยะและศูทรด้วยทรัพย์ ส่วนทวิชาติด้วยมนตร์และการบูชาด้วยการหยดเนยใส
12.163.21
नैव कन्या न युवतिर्नामन्त्रज्ञो न बालिशः ।
परिवेष्टाऽग्निहोत्रस्य भवेन्नासंस्कृतस्तथा ॥ १२.१६३.२१ ॥
ไม่ใช่หญิงพรหมจารี ไม่ใช่หญิงสาว ไม่ใช่ผู้ไม่รู้มนตร์ ไม่ใช่คนโง่ และไม่ใช่ผู้ที่ไม่ได้รับสังสการะ ก็ไม่ควรเป็นผู้ปรนนิบัติรอบไฟอัคนิโหตร
12.163.22
नरके निपतन्त्येते जुह्वानाः सवनस्य तत् ।
तस्माद्वैतानकुशलो होता स्याद्वेदपारगः ॥ १२.१६३.२२ ॥
ผู้ที่บูชาในพิธีโสมยัญย่อมตกนรก เพราะการละเมิดเหล่านี้ ฉะนั้นผู้ไม่ชำนาญในพิธีไวตานะ ควรเป็นโหตฤผู้ได้ศึกษาจบพระเวท
12.163.23
प्राजापत्यमदत्त्वा च अग्न्याधेयस्य दक्षिणाम् ।
अनाहिताग्निरिति सं प्रोच्यते धर्मदर्शिभिः ॥ १२.१६३.२३ ॥
ผู้ที่ไม่ได้ถวายปราชาปัตยะและทักษิณาในพิธีอัคนยาธเชยะ ผู้เห็นธรรมกล่าวว่าเป็นผู้ไม่มีไฟศักดิ์สิทธิ์
12.163.24
पुण्यान्यन्यानि कुर्वीत श्रद्दधानो जितेन्द्रियः ।
अनाप्तदक्षिणैर्यज्ञैर्न यजेत कथंचन ॥ १२.१६३.२४ ॥
ผู้มีศรัทธาและสำรวมอินทรีย์ควรทำบุญกุศลอื่น ๆ อย่าบูชายัญด้วยพิธีที่ยังไม่ได้จ่ายทักษิณาเด็ดขาด
12.163.25
प्रजाः पंशूश्च स्वर्गं च हन्ति यज्ञो ह्यदक्षिणः ।
इन्द्रियाणि यशः कीर्तिभायुश्चाप्यवकृन्तति ॥ १२.१६३.२५ ॥
ยัญที่ไม่มีทักษิณาย่อมทำลายลูกหลาน ปศุสัตว์ และสวรรค์ มันตัดอินทรีย์ ชื่อเสียง เกียรติยศ และแม้ชีวิต
12.163.26
उदक्यामासते ये च द्विजाः केचिदनग्नयः ।
कुलं चाश्रोत्रियं येषां सर्वे ते शूद्रकर्मिणः ॥ १२.१६३.२६ ॥
พราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งบางคนที่อยู่ร่วมกับสตรีที่อยู่ในภาวะไม่บริสุทธิ์ และไม่รักษาไฟศักดิ์สิทธิ์ ตระกูลของเขาไม่มีผู้รู้พระเวท ทั้งหมดนั้นทำงานอย่างศูทร
12.163.27
उदपानोदके ग्रामे ब्राह्मणो वृपलीयतिः ।
अपित्वा द्वादश समाः शूद्रकर्मैव गच्छति ॥ १२.१६३.२७ ॥
พราหมณ์ที่อยู่ในหมู่บ้านที่มีบ่อและน้ำ แต่ประพฤติเหมือนคนชั้นต่ำ โดยไม่ดื่มน้ำ ย่อมต้องทำงานอย่างศูทรเป็นเวลาสิบสองปี
12.163.28
अभार्यी शयने विभ्रच्छूद्रं वृद्धं च वै द्विजः ।
अब्राह्मणं भन्यमानस्तृणेष्वासीत पृष्ठतः।
तथा संशुध्यते राजञ्शृणु चात्र वचो मम ॥ १२.१६३.२८ ॥
พราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งที่ไม่มีภรรยา และให้ศูทรหรือผู้เฒ่านั่งบนที่นอน หรือถูกผู้ที่ไม่ใช่พราหมณ์ทำร้าย ควรนั่งอยู่ด้านหลังบนหญ้า ด้วยวิธีนี้เขาจึงบริสุทธิ์ ข้าแต่พระราชา จงฟังถ้อยคำของเราเรื่องนี้
12.163.29
यदेकरात्रेण करोति पापं ।
कृष्णं वर्णं ब्राह्मणः सेवमानः।
स्थानासनाभ्यां विहरन्वती स ।
त्रिभिर्वर्षैः शमयेदात्मपापम् ॥ १२.१६३.२९ ॥
พราหมณ์ที่คบหาชายผิวดำ (ศูทร) และทำบาปเพียงคืนเดียว ควรถือศีลยืนและนั่งขณะเดินทางไป และชำระบาปของตนให้สงบภายในสามปี
12.163.30
न नर्मयुक्तमतृतं हिनस्ति ।
न स्त्रीषु राजन्न विवाहकाले।
प्राणात्यये सर्वधनापहारे ।
पञ्चानृतान्याहुरपातकानि ॥ १२.१६३.३० ॥
คำโกหกที่กล่าวเล่นย่อมไม่ก่อความเสียหาย ข้าแต่พระราชา การโกหกต่อสตรี ในเวลาแต่งงาน เมื่อชีวิตตกอยู่ในอันตราย หรือเมื่อทรัพย์สินทั้งหมดถูกชิงไป ทั้งห้าอย่างนี้เรียกว่าไม่เป็นบาป
12.163.31
श्रद्दधानः शुभां विद्यां हीनादपि समाप्नुयात् ।
सुवर्णमपि चामेध्यादाददीताविचारयन् ॥ १२.१६३.३१ ॥
ผู้มีศรัทธาอาจได้รับวิชาอันเป็นมงคลแม้จากผู้ต่ำต้อย และอาจรับทองคำแม้จากที่ไม่บริสุทธิ์โดยไม่ลังเล
12.163.32
स्त्रीरत्नं दुष्कुलाच्चापि विषादप्यमृतं पिबेत् ।
अदूष्या हि स्त्रियो रत्नमाप इत्येव धर्मतः ॥ १२.१६३.३२ ॥
อัญมณีแห่งสตรีอาจรับมาได้แม้จากตระกูลที่ไม่ดี ดุจดื่มน้ำอมฤตแม้จากยาพิษ สตรีไม่ควรถูกตำหนิ เพราะนางเปรียบเหมือนน้ำ ฉะนั้นควรรู้ไว้ตามธรรม
12.163.33
गोब्राह्मणहितार्थं च वर्णानां संकरेषु च ।
वैश्यो गृह्णीत शस्त्राणि परित्राणार्थमात्मनः ॥ १२.१६३.३३ ॥
เพื่อประโยชน์แก่โคและพราหมณ์ และในยามที่วรรณะปะปนกัน ไวศยะควรถืออาวุธเพื่อคุ้มครองตนเอง
12.163.34
सुरापो ब्रह्महा चैव गुरुतल्पगतस्तथा ।
अचिरेण महाराज पतितो वै भवत्युत ॥ १२.१६३.३४ ॥
ผู้ดื่มสุรา ผู้ฆ่าพราหมณ์ และผู้ที่ล่วงละเมิดเตียงของครู ข้าแต่มหาราชา ย่อมตกต่ำในไม่ช้า
12.163.35
सुवर्णहरणं स्तैन्यं विप्रस्वं चेति पातकम् ।
विहारो मद्यपानं च अगम्यागमनं तथा ॥ १२.१६३.३५ ॥
การลักทองคำ การลักขโมย และการแย่งทรัพย์ของพราหมณ์เป็นบาป เช่นเดียวกับการเล่นเหลวไหล การดื่มสุรา และการเข้าหาผู้ที่ต้องห้าม
12.163.36
पतितैः संप्रयोगश्च ब्राह्मणीयोनितस्तथा ।
अनिर्देश्यानि मन्यन्ते प्राणान्तानीति धारणा ॥ १२.१६३.३६ ॥
การคบหาผู้ตกต่ำ และบุตรที่เกิดจากครรภ์พราหมณี ก็เช่นเดียวกัน ถือว่าเป็นบาปที่มีโทษถึงตาย นี่คือคำสอนที่ยึดถือกัน
12.163.37
संवत्सरेण पतति पतितेन सहाचरन् ।
याजनाध्यापनाद्दानान्न तु यानासनाशनात् ॥ १२.१६३.३७ ॥
ผู้ที่อยู่ร่วมกับคนตกต่ำย่อมตกต่ำเองภายในหนึ่งปี ทั้งโดยการประกอบพิธียัญ การสอน หรือการให้ทาน แต่ไม่ใช่โดยการใช้พาหนะ อาสนะ หรือการรับประทานร่วมกัน
12.163.38
एतानि हित्वातोऽन्यानि निर्देश्यानीति धारणा ।
निर्देश्यकेन विधिना कालेनाव्यसनी भवेत् ॥ १२.१६३.३८ ॥
เว้นสิ่งเหล่านี้ไว้ ความผิดอื่น ๆ ถือว่าเป็นความผิดที่ต้องประกาศ ตามวิธีที่กำหนดไว้สำหรับการประกาศ เมื่อถึงเวลา ผู้นั้นจะพ้นจากความทุกข์ยาก
12.163.39
अनुत्तीर्य न होतव्यं प्रेतकर्मण्युपाश्रिते ।
त्रिषु त्वेतेषु पूर्वेषु न कुर्वीत विचारणम् ॥ १२.१६३.३९ ॥
เมื่อได้เริ่มพิธีศพแล้ว ไม่ควรถวายเครื่องบูชาโดยไม่ทำให้สำเร็จ ส่วนในสามเรื่องก่อนหน้านี้ ไม่ควรไตร่ตรองให้ยืดยาว
12.163.40
अमात्यान्वा गुरून्वापि जह्याद्धर्मेण धार्मिकः ।
प्रायश्चित्तान्यकुर्वाणा नैते कुर्वन्ति संविदम् ॥ १२.१६३.४० ॥
ผู้ชอบธรรมอาจละทิ้งแม้เสนาบดีหรือครูอาจารย์ด้วยธรรม หากเขาไม่ทำการชดใช้ คนเหล่านี้ย่อมไม่ทำข้อตกลงใด ๆ
12.163.41
अधर्मकारी धर्मेण तपसा हन्ति किल्विषम् ।
ब्राह्मणायावगुर्येत स्पृष्टे गुरुतरं भवेत् ॥ १२.१६३.४१ ॥
ผู้ที่กระทำสิ่งที่ขัดต่อธรรม ย่อมทำลายบาปด้วยธรรมและตบะ ให้เขาสารภาพต่อหน้าพราหมณ์ แต่หากเขาแตะต้องพราหมณ์ บาปนั้นย่อมหนักยิ่งขึ้น
12.163.42
अस्तेनं स्तेन इत्युक्त्वा द्विगुणं पापमाप्नुयात् ।
त्रिभागं ब्रह्महत्यायाः कन्यां प्राप्नोति दुष्यति।
यस्तु दूषयिता तस्याः शेषं प्राप्नोति पाप्मनः ॥ १२.१६३.४२ ॥
ผู้ที่เรียกคนที่ไม่ได้เป็นขโมยว่าขโมย ย่อมได้รับบาปเป็นสองเท่า ผู้ที่ได้หญิงพรหมจารีแล้วทำให้นางเสียหาย ย่อมได้รับบาปหนึ่งส่วนสามของการฆ่าพราหมณ์ และผู้ที่ทำให้นางเสียหายย่อมได้รับบาปที่เหลือของนั้น
12.163.43
ब्राह्मणानवगर्ह्येह स्पृष्ट्वा गुरुतरं भवेत् ।
वर्षाणां हि शतं पापः प्रतिष्ठां नाधिगच्छति ॥ १२.१६३.४३ ॥
เมื่อดูหมิ่นพราหมณ์ในโลกนี้ หรือทำร้ายพราหมณ์ บาปของเขาย่อมหนักยิ่งขึ้น คนบาปนั้นจะไม่พบที่ยืนได้เป็นเวลาหนึ่งร้อยปี
12.163.44
सहस्रं चैव वर्षाणां निपत्य नरकं वसेत् ।
तस्मान्नैवावगुर्याद्धि नैव जातु निपातयेत् ॥ १२.१६३.४४ ॥
เขาจะตกลงสู่นรกและอยู่ที่นั้นเป็นเวลาหนึ่งพันปี ฉะนั้นไม่ควรดูหมิ่นผู้ใดเลย และไม่ควรทำให้ผู้ใดตกต่ำลงเลยเป็นอันขาด
12.163.45
शोणितं यावतः पांसून्संगृह्णीयाद्द्विजक्षतात् ।
तावतीः स समा राजन्नरके प्रतिपद्यते ॥ १२.१६३.४५ ॥
ข้าแต่พระราชา เท่าจำนวนเม็ดฝุ่นที่ปนอยู่กับเลือดจากแผลของผู้เกิดสองครั้ง ก็เท่าจำนวนปีเช่นนั้นที่เขาจะต้องอยู่ในนรก
12.163.46
भ्रूणहाऽऽहवमध्ये तु शुध्यते शस्त्रपाततः ।
आत्मानं जुहुयादग्नौ समिद्धे तेन शुध्यते ॥ १२.१६३.४६ ॥
ผู้ฆ่าทารกในครรภ์จะชำระตนได้ในท่ามกลางสนามรบ ด้วยการรับการแทงของศัสตรา หรือด้วยการบูชาตนเองลงในไฟที่กำลังลุกโชน เขาก็ชำระตนได้ด้วยสิ่งนั้น
12.163.47
सुरापो वारुणीमुष्णां पीत्वा पापाद्विमुच्यते ॥ १२.१६३.४७ ॥
ผู้ดื่มสุรา เมื่อดื่มวารุณีร้อน ย่อมพ้นจากบาป
12.163.48
तया स काये निर्दग्धे मृत्युं वा प्राप्य शुध्यति ।
लोकांश्च लभते विप्रो नान्यथा लभते हि सः ॥ १२.१६३.४८ ॥
เมื่อร่างของเขาถูกเผาไหม้ด้วยสิ่งนั้น หรือเมื่อได้พบความตาย เขาก็ชำระตนได้ และพราหมณ์ผู้นั้นย่อมได้ไปสู่โลกทั้งหลาย มิฉะนั้นแล้วเขาจะไม่ได้ไปสู่โลกเหล่านั้น
12.163.49
गुरुतल्पमधिष्ठाय दुरात्मा पापचेतनः ।
शिलां ज्वलन्तीमासाद्य मृत्युना सोभिशुध्यति ॥ १२.१६३.४९ ॥
ผู้มีจิตชั่วร้ายและคิดบาป ผู้ล่วงละเมิดที่นอนของอาจารย์ เมื่อไปถึงหินที่ลุกโชน ย่อมชำระตนได้ด้วยความตาย
12.163.50
अधवा शिश्नवृषणावादायाञ्जलिना स्वयम् ।
नैर्ऋतीं दिशमास्थाय निपतेत्सत्वजिह्मगः ॥ १२.१६३.५० ॥
หรือ ผู้มีใจคดโกง ให้เขาถือองคชาตและอัณฑะของตนเองด้วยอัญชลี หันหน้าไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ แล้วล้มลง
12.163.51
ब्राह्मणार्थेऽपि वा प्राणान्संत्यजंस्तेन शुध्यति ॥ १२.१६३.५१ ॥
หรือ ด้วยการสละชีวิตเพื่อพราหมณ์ เขาก็ชำระตนได้ด้วยสิ่งนั้น
12.163.52
अश्वमेधेन वाऽपीष्ट्वा अथवा गोसवेन वा ।
मरुत्सोमेन वा सम्यगिह प्रेत्य च पूज्यते ॥ १२.१६३.५२ ॥
เมื่อได้ประกอบอัศวเมธ หรือโคสวะ หรือมรุตโสมะอย่างถูกต้อง เขาย่อมได้รับการยกย่องทั้งในโลกนี้และหลังความตาย
12.163.53
तथैव द्वादशसमाः कापोतं धर्ममाचरेत् ।
एककालं चरेद्भैक्षं स्वकर्मोदाहरञ्जने ॥ १२.१६३.५३ ॥
ในทำนองเดียวกัน เป็นเวลาสิบสองปี เขาควรประพฤติวัตรของนกพิราบ ออกบิณฑบาตวันละครั้ง และประกาศการกระทำของตนให้ผู้คนได้ทราบ
12.163.54
एवं वा तपसा युक्तो ब्रह्महा सवनी भवेत् ।
एवं गर्भमविज्ञातमात्रेयीं वा निपातयेत् ॥ १२.१६३.५४ ॥
หรือ ผู้ฆ่าพราหมณ์ที่ประกอบด้วยตบะเช่นนี้ ย่อมเป็นผู้ประกอบพิธีโสมะ และในทำนองเดียวกัน ให้เขาทำให้ทารกในครรภ์ที่ไม่มีใครรู้ หรือหญิงอาตเรยีต้องตกไป
12.163.55
द्विगुणा ब्रह्महत्या वै आत्रेयीहिंसने भवेत् ।
सुरापी नियताहारो ब्रह्मचारी क्षपाचरः ॥ १२.१६३.५५ ॥
บาปนั้นเป็นสองเท่า คือบาปของการฆ่าพราหมณ์และบาปของการทำร้ายหญิงอาตเรยี ผู้ดื่มสุรา ควบคุมการกิน ประพฤติพรหมจรรย์ และเที่ยวไปในยามค่ำคืน ควรรับวัตรนั้น
12.163.56
ऊर्ध्वं त्रिभ्योऽपि वर्षेभ्यो यजेताग्निष्टुता परम् ।
ऋषभैकसहस्रं वा गा दत्त्वा शौचमाप्नुयात् ॥ १२.१६३.५६ ॥
แม้หลังจากผ่านไปสามปีแล้ว เขาควรบูชายัญด้วยพิธีอัคนิษฏุตอีกครั้ง หรือเมื่อให้โคผู้และโคเมียหนึ่งพันตัว เขาก็จะได้รับความบริสุทธิ์
12.163.57
वैश्यं दत्त्वा तु वर्षे द्वे ऋषभैकशतं च गाः ।
शूद्रं हत्वाऽब्दमेवैकमृषभं च शतं च गाः ॥ १२.१६३.५७ ॥
เมื่อฆ่าแพศย์แล้ว เป็นเวลาสองปี ควรให้โคผู้หนึ่งร้อยตัวและโคเมียอีกหนึ่งร้อยตัว เมื่อฆ่าศูทรแล้ว เป็นเวลาหนึ่งปี ควรให้โคผู้หนึ่งตัวและโคเมียหนึ่งร้อยตัว
12.163.58
श्ववराहखरान्हत्वा शौद्रमेव व्रतं चरेत् ।
मार्जारचाषमण्डूकान्काकं व्यालं च मूषिकम् ॥ १२.१६३.५८ ॥
เมื่อฆ่าสุนัข หมูป่า หรือลา ควรประพฤติวัตรของศูทรเท่านั้น ในทำนองเดียวกันสำหรับแมว นกชาษะ กบ กา งู หรือหนู
12.163.59
उक्तः पशुवधे दोषो राजन्प्राणिनिपातनात् ।
अनस्थिकेषु गोमूत्रं पानमेकं प्रचक्षते।
प्रायश्चित्तान्यथान्यानि प्रवक्ष्याम्यनुपूर्वशः ॥ १२.१६३.५९ ॥
ข้าแต่พระราชา โทษของการฆ่าสัตว์ได้ประกาศไว้แล้ว เพราะการทำให้สัตว์มีชีวิตตกไป สำหรับสัตว์ที่ไม่มีกระดูก กล่าวกันว่าการดื่มน้ำมูตรวัวหนึ่งครั้งเป็นการชดใช้ ข้าพเจ้าจะกล่าวถึงการชดใช้อื่น ๆ ตามลำดับ
12.163.60
तल्पे वाऽन्यस्य चौर्ये च पृथक् संवत्सरं चरेत् ।
त्रीणि श्रोत्रियभार्यायां परदारे च द्वे स्मृते ॥ १२.१६३.६० ॥
สำหรับการล่วงละเมิดที่นอนของผู้อื่น หรือการลักขโมย ควรประพฤติวัตรแยกต่างหากเป็นเวลาหนึ่งปี สำหรับภริยาของศรोत्रियพราหมณ์ กล่าวไว้ว่าสามปี และสำหรับภริยาของผู้อื่น บันทึกไว้ว่าสองปี
12.163.61
काले चतुर्थे भुञ्जानो ब्रह्मचारी व्रती भवेत् ।
स्थानासनाभ्यां विहरेत्रिरह्नाऽभ्युपयन्नपः ॥ १२.१६३.६१ ॥
ในเวลาที่เหมาะสม เมื่อกินอาหารในยามที่สี่ ผู้นั้นพึงเป็นพรหมจารีผู้รักษาวัตร พึงเคลื่อนไหวด้วยการยืนและการนั่ง และพึงเข้าไปหาน้ำสามครั้งในวัน
12.163.62
ऐवमेव चरन्राजंस्तस्मात्पापात्प्रमुच्यते ।
एवमेव निराकर्ता यश्चाग्नीनपविध्यति ॥ १२.१६३.६२ ॥
โอ พระราชา ผู้ที่ประพฤติเช่นนี้ย่อมพ้นจากบาปนั้น และผู้ที่ปฏิเสธและทอดทิ้งเพลิงบูชาก็เช่นเดียวกัน
12.163.63
त्यजत्यकारणे यश्च पितरं मातरं गुरुम् ।
पतितः स्यात्स कौरव्य यथा धर्मेषु निश्चयः ॥ १२.१६३.६३ ॥
ผู้ใดทอดทิ้งบิดา มารดา หรือครูโดยไม่มีเหตุผล โอ ทายาทแห่งกุรุ ผู้นั้นย่อมตกต่ำ นี่คือข้อสรุปที่แน่นอนเกี่ยวกับธรรม
12.163.64
ग्रासाच्छादनयानं च शयनं ह्यासनं तथा ।
ब्रह्मचारी द्विजेभ्यश्च दत्त्वा पापात्प्रमुच्यते ॥ १२.१६३.६४ ॥
เมื่อถวายอาหาร เครื่องนุ่งห่ม ยานพาหนะ ที่นอน และที่นั่งแก่ทวิชาติ ขณะที่ยังคงเป็นพรหมจารี บุรุษย่อมพ้นจากบาป
12.163.65
भार्यायां व्यभिचारिण्यां निरुद्धायां विशेषतः ।
यत्पुंसः परदारेषु तदेनां चारयेद्व्रतम्। ॥ १२.१६३.६५ ॥
เมื่อภรรยานอกใจ โดยเฉพาะเมื่อนางถูกควบคุมไว้ วัตรชดใช้ที่บุรุษพึงปฏิบัติเพราะความผิดกับภรรยาของผู้อื่น ก็ควรให้นางปฏิบัติด้วยเช่นกัน
12.163.66
श्रेयांसं शयने हित्वा पापीयांसं समृच्छति ।
श्वभिस्तमर्दयेद्राजा संस्थाने बहुविस्तरे ॥ १२.१६३.६६ ॥
ผู้ที่ละทิ้งผู้ดีกว่าบนที่นอนแล้วไปหาผู้ชั่วกว่า พระราชาพึงให้สุนัขกัดทึ้งผู้นั้นในที่กว้างขวางมาก
12.163.67
पुमांसं बन्धयेत्पाशैः शयने तप्त आयसे ।
अप्यादधीत दारूणि तत्र दह्येत पापकृत ॥ १२.१६३.६७ ॥
พึงมัดบุรุษด้วยบ่วง แล้ววางบนที่นอนเหล็กที่ร้อนจัด พึงวางฟืนไว้ใต้ที่นอน และผู้กระทำบาปนั้นจะถูกเผาที่นั่น
12.163.68
एव दण्डो महाराज स्त्रीणां भर्तृव्यतिक्रमे ।
संवत्सारोऽभिशस्तस्य दुष्टस्य द्विगुणो भवेत् ॥ १२.१६३.६८ ॥
โอ มหาราช นี่คือโทษของสตรีที่ละเมิดต่อสามี ส่วนผู้ถูกกล่าวหาที่เป็นคนชั่ว โทษควรเป็นสองเท่าของหนึ่งปี
12.163.69
द्वे तस्य त्रीणि वर्षाणि चत्वारि सहसेविनः ।
कुमारः पञ्चवर्षाणि चरेद्भैक्षं मुनिव्रतः ॥ १२.१६३.६९ ॥
สำหรับผู้ที่ร่วมประเวณีกับหญิงด้วยกำลัง โทษคือสองปี สามปี หรือสี่ปี ส่วนเด็กหนุ่มพึงเที่ยวขออาหารเป็นเวลาห้าปี ถือวัตรของฤๅษี
12.163.70
परिवित्तिः परिवेत्ता या चैव परिविद्यते ।
पाणिग्राहस्त्वधर्मेण सर्वे ते पतिताः स्मृताः ॥ १२.१६३.७० ॥
ปริวิตติ ปริเวตตา หญิงที่ถูกยกให้เป็นปริวิตติ และผู้จับมือนางโดยไม่ชอบธรรม ทั้งหมดนั้นย่อมถูกกล่าวว่าตกต่ำ
12.163.71
चरेयुः सर्व एवैते वीरहा यद्व्रतं चरेत् ।
चान्द्रायणं चरेन्मासं कृच्छ्रं वा पापशुद्धये ॥ १२.१६३.७१ ॥
ทุกคนเหล่านี้พึงปฏิบัติวัตรเดียวกับที่ผู้ฆ่าวีรชนปฏิบัติ เพื่อชำระบาป พึงถือการชดใช้แบบจันทรายณะหนึ่งเดือน หรือการชดใช้แบบกฤจฉระ
12.163.72
परिवेत्ता प्रयच्छेता तां स्नुषां परिवित्तये ।
ज्येष्ठेन त्वभ्यनुज्ञातो यवीयाप्यनन्तरम्।
एनसो मोक्षमाप्नोति तौ च सा चैव धर्मतः ॥ १२.१६३.७२ ॥
พี่ชายคนโตที่แต่งงานแล้วพึงยกลูกสะใภ้นั้นให้แก่ปริวิตติ เมื่อพี่ชายคนโตอนุญาตแล้ว น้องชายคนรองก็อาจแต่งงานกับนางได้ต่อมา เขาย่อมพ้นจากบาป และทั้งสองคนกับนางก็พ้นตามธรรม
12.163.73
अमानुषीषु गोवर्जमनादिष्टं न दुष्यति ।
अधिष्ठातारमत्तारं पशूनां पुरुषं विदुः ॥ १२.१६३.७३ ॥
ในหมู่เพศหญิงที่มิใช่มนุษย์ ยกเว้นโค ผู้ที่ไม่ได้รับคำสั่งย่อมไม่เป็นมลทิน ผู้รู้ย่อมถือว่าบุรุษเป็นผู้ควบคุมและผู้กินสัตว์
12.163.74
परिधायोर्ध्ववालं तु पात्रमादाय मृन्मयम् ।
चरेत्सप्तगृहान्भैक्षं स्वकर्म परिकीर्तयन् ॥ १२.१६३.७४ ॥
สวมหนังที่มีหางชี้ขึ้น ถือภาชนะดิน พึงเที่ยวขออาหารตามบ้านเจ็ดหลัง พร้อมประกาศการกระทำของตน
12.163.75
तथैव लब्धभोजी स्याद्द्वादशाहात्स शुध्यति ।
चरेत्संवत्सरं चापि तद्व्रतं येन कृन्तति ॥ १२.१६३.७५ ॥
เช่นเดียวกัน เขาควรกินเฉพาะอาหารที่ได้มา หลังสิบสองวันเขาก็บริสุทธิ์ และพึงรักษาวัตรนั้นแม้ถึงหนึ่งปี ซึ่งเป็นการตัดบาปออกไป
12.163.76
भवेत्तु मानुषेष्वेवं प्रायश्चिमनुत्तमम् ।
दानं वा दानशक्तेषु सवेर्मतत्प्रकल्पयेत् ॥ १२.१६३.७६ ॥
ในหมู่มนุษย์ควรมีการชดใช้อันสูงสุดเช่นนี้ หรือสำหรับผู้มีกำลังให้ทาน ก็ควรให้ทาน ความเห็นนี้ควรถูกกำหนดให้แก่ทุกคน
12.163.77
अनास्तिकेषु गोमात्रं दानमेकं प्रचक्षते ।
श्ववराहमनुष्याणां कुक्कुटस्य खरस्य च ॥ १२.१६३.७७ ॥
สำหรับผู้ไม่เชื่อ ท่านกล่าวว่าการให้โคเพียงตัวเดียวเป็นการชดใช้ เช่นเดียวกันสำหรับกรณีของสุนัข หมู ชาย ไก่ และลา
12.163.78
मांसं मूत्रं पुरीषं च प्राश्य संस्कारमर्हति ।
ब्राह्मणस्तु सुरापस्य गन्धमादाय सोमपाः ॥ १२.१६३.७८ ॥
ผู้ที่กินเนื้อ ปัสสาวะ และอุจจาระ สมควรได้รับการชำระให้บริสุทธิ์ ส่วนพราหมณ์ที่ดมกลิ่นของผู้ดื่มสุรา ผู้ดื่มโสมย่อมรับกลิ่นสุรานั้น
12.163.79
अपख्यहं पिबेदुष्णाः संयतात्मा जितेन्द्रियः ।
अपः पीत्वा तु स पुनर्वायुभक्षो भवेन्त्र्यहम् ॥ १२.१६३.७९ ॥
ผู้ที่ควบคุมตนและพิชิตอินทรีย์ พึงดื่มน้ำร้อน เมื่อดื่มน้ำแล้ว ผู้นั้นพึงกินลมเพียงอย่างเดียวเป็นเวลาสามวัน
12.163.80
एवमेतत्समुद्दिष्टं प्रायश्चित्तिषेवणम् ।
ब्राह्मणस्य विशेषेण यदज्ञानेन जायते ॥ १२.१६३.८० ॥
นี่คือการปฏิบัติการชดใช้ที่ได้กล่าวไว้แล้ว โดยเฉพาะสำหรับพราหมณ์ สำหรับบาปที่เกิดขึ้นเพราะความไม่รู้