ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.163
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.163.1
कृतार्थी यक्ष्यमाणश्च सर्ववेदान्तगश्च यः ।
आचार्यपितृकार्यार्थं स्वाध्यायार्थमथापि च ॥ १२.१६३.१ ॥
ਜੋ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹੈ, ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਉਹ ਆਚਾਰੀਆ ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਸਵਾਧਿਆਏ ਲਈ ਵੀ (ਦਾਨ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹੈ)।
12.163.2
एते वै साधवो दृष्टा ब्राह्मणाः धर्मभिक्षवः ।
निःस्वेभ्यो देयमेतेभ्यो दानं विद्या च भारत ॥ १२.१६३.२ ॥
ਇਹ ਸਾਧੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਰਮ-ਭਿਖਾਰੀ ਵਜੋਂ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਗਰੀਬਾਂ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਤੇ ਵਿਦਿਆ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
12.163.3
अन्यत्र दक्षिणादानं देयं भरतसत्तम ।
अन्येभ्योऽपि बहिर्वेदि न कृतान्नं विधीयते ॥ १२.१६३.३ ॥
ਹੇ ਭਰਤ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦਾ ਦਾਨ ਹੋਰ ਥਾਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਦੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਪੱਕਿਆ ਅੰਨ ਦੇਣ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਨਹੀਂ।
12.163.4
सर्वरत्नानि राजा हि यथार्हं प्रतिपादयेत् ।
ब्राह्मणायैव यज्ञाश्च सहान्नाः सहदक्षिणाः ॥ १२.१६३.४ ॥
ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਰਤਨ ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਯੱਗ ਵੀ ਅੰਨ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਸਹਿਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਹੀ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
12.163.5
अन्येभ्यो विमलाचारा यजन्ते गुणतः सदा ।
यस्य त्रैवार्षिकं भक्तं पर्याप्तं भृत्यवृत्तये।
अधिकं चापि विद्येत स सोमं पातुमर्हति ॥ १२.१६३.५ ॥
ਵਿਮਲ ਆਚਾਰ ਵਾਲੇ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਸਦਾ ਗੁਣ ਅਨੁਸਾਰ ਯੱਗ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਿਸ ਕੋਲ ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਲਈ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਅੰਨ ਕਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸੋਮ ਪੀਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।
12.163.6
यज्ञश्चेत्प्रतिरुद्धः स्यादंशेनैकेन यज्वनः ।
ब्राह्मणस्य विशेषेण धार्मिके सति राजनि ॥ १२.१६३.६ ॥
ਜੇ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਯੱਗ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ (ਇਹ ਅਨੁਚਿਤ ਹੈ)।
12.163.7
यो वैश्यः स्याद्बहुपशुर्हीनक्रतुरसोमपः ।
कुटुम्बात्तस्य तद्वित्तं यज्ञार्थं पार्थिवो हरेत् ॥ १२.१६३.७ ॥
ਜੋ ਵੈਸ਼ ਬਹੁਤ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਯੱਗ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਸੋਮਪਾਨ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਯੱਗ ਲਈ ਉਸਦਾ ਧਨ ਲਵੇ।
12.163.8
आहरेद्द्रुह्यतः किंचित्कामं शूद्रस्य वेश्मनि ।
न हि वेश्मनि शूद्रस्य किंचिदस्ति परिग्रहः ॥ १२.१६३.८ ॥
ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਤੋਂ ਜੋ ਚਾਹੇ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੰਗ੍ਰਹਿਤ ਧਨ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
12.163.9
योऽनाहिताग्निः शतगुरयज्वा त्त सहस्रगुः ।
तयोरपि कुटुम्बाभ्यामाहरेदविचारयन् ॥ १२.१६३.९ ॥
ਜੋ ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਸੌ ਗਊਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ ਅਤੇ ਯੱਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਗਊਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ - ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
12.163.10
अदातृभ्यो हरेद्वित्तं विख्याप्य नृपतिः सदा ।
तथैवाचरतो धर्मो नृपतेः स्यादथाखिलः ॥ १२.१६३.१० ॥
ਜੋ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਧਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਕੇ ਲਵੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਚਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਧਰਮ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
12.163.11
तथैव सप्तमे भक्ते भक्तानि षडनश्नतः ।
अश्वस्तनविभागेन हर्तव्यं हीनकर्मणः ॥ १२.१६३.११ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੱਤਵੇਂ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਛੇ ਭੋਜਨ ਨਾ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਹੀਨਕਰਮੀ ਤੋਂ, ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਆਹਾਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਅਸ਼ਵਸਤਨ-ਵਿਭਾਗ ਅਨੁਸਾਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
12.163.12
खलात्क्षेत्रात्तथागाराद्यतो वाऽप्युपपद्यते ।
आख्यातव्यं नृपस्यैतत्पृच्छतोऽपृच्छतोपि वा।
न तस्मै धारयेद्दण्डं राजा धर्मेण धर्मवित् ॥ १२.१६३.१२ ॥
ਖਲਿਆਨ ਤੋਂ, ਖੇਤ ਤੋਂ, ਘਰ ਤੋਂ, ਜਾਂ ਜਿੱਥੋਂ ਵੀ ਮਿਲੇ, ਪੁੱਛਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਪੁੱਛਿਆ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਦੰਡ ਨਹੀਂ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
12.163.13
क्षत्रियस्य तु बालिश्याद्ब्राह्मणः क्लिश्यते क्षुधा ।
श्रुतशीले समाज्ञाय वृत्तिमस्य प्रकल्पयेत् ॥ १२.१६३.१३ ॥
ਕਸ਼ਤਰੀ ਦੀ ਮੂਰਖਤਾ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ੀਲ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਜੀਵਿਕਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
12.163.14
अथैनं परिरक्षेत पिता पुत्रमिवौरसम्। ॥ १२.१६३.१४ ॥
ਫਿਰ ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਔਰਸ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
12.163.15
इष्टिं वैश्वानरीं नित्यं निर्वपेदब्दपर्यये ।
अविकल्पः पुरा धर्मो धर्मवादैस्तु केवलः ॥ १२.१६३.१५ ॥
ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰੀ ਇਸ਼ਟੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਕਿਹਾ ਇਹ ਧਰਮ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੀ, ਬਿਨਾਂ ਵਿਕਲਪ ਦਾ ਸੀ।
12.163.16
विश्वैर्देवैश्च साध्यैश्च ब्राह्मणैश्च महर्षिभिः ।
आपत्सु गरणाद्भीतैर्लिङ्गः प्रतिनिधीकृतः ॥ १२.१६३.१६ ॥
ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਾਧਿਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਪਦਾ ਵੇਲੇ ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਇਸ ਦੇ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਲਿੰਗ (ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਨਿਯਮ) ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
12.163.17
प्रभुः प्रथमकल्पस्य योऽनुकल्पेन वर्तते ।
स नाप्नोति फलं तस्य प्रेत्य चेह च दुर्मतिः ॥ १२.१६३.१७ ॥
ਸਮਰੱਥ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਦਲਵੇਂ ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁਰਮਤੀ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਇਸ ਲੋਕ ਜਾਂ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
12.163.18
न ब्राह्मणो वेदयीत किंचिद्राजनि धर्मवित् ।
अविद्यावेदनाद्विद्यात्स्ववीर्यं वीर्यवत्तरम्।
तस्माद्राज्ञः सदा तेजो दुःसहं ब्रह्मवादिनाम् ॥ १२.१६३.१८ ॥
ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਾਜੇ ਅੱਗੇ ਕੁਝ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਨਾ ਕਰੇ। ਅਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਹੀ ਵੀਰਜ ਵਧੇਰੇ ਬਲਵਾਨ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਰਾਜੇ ਦਾ ਤੇਜ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀਆਂ ਲਈ ਸਦਾ ਅਸਹਿ ਹੈ।
12.163.19
मन्ता शास्ता विधाता च ब्राह्मणो देव उच्यते ।
तस्मिन्नाकुशलं ब्रूयान्न शुष्कामीरयेद्गिरम् ॥ १२.१६३.१९ ॥
ਮੰਤਾ, ਸ਼ਾਸਤਾ ਅਤੇ ਵਿਧਾਤਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਬਾਰੇ ਅਸ਼ੁਭ ਨਾ ਬੋਲੇ, ਅਤੇ ਰੁੱਖੀ ਬਾਣੀ ਨਾ ਵਰਤੇ।
12.163.20
क्षत्रियो बाहुवीर्येण तरेदापदमात्मनः ।
धनैर्वैश्यश्च शुद्रश्च मन्त्रैर्होमैश्च वै द्विजः ॥ १२.१६३.२० ॥
ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਆਪਣੀ ਬਾਹੂ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਆਪਦਾ ਪਾਰ ਕਰੇ; ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਧਨ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਦ੍ਵਿਜ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਹੋਮਾਂ ਨਾਲ।
12.163.21
नैव कन्या न युवतिर्नामन्त्रज्ञो न बालिशः ।
परिवेष्टाऽग्निहोत्रस्य भवेन्नासंस्कृतस्तथा ॥ १२.१६३.२१ ॥
ਨਾ ਕੁਆਰੀ, ਨਾ ਜਵਾਨ ਔਰਤ, ਨਾ ਆਮੰਤ੍ਰਣ-ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਨਾ ਮੂਰਖ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅਸੰਸਕ੍ਰਿਤ — ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਦਾ ਪਰਿਵੇਸ਼ਟਾ ਹੋਵੇ।
12.163.22
नरके निपतन्त्येते जुह्वानाः सवनस्य तत् ।
तस्माद्वैतानकुशलो होता स्याद्वेदपारगः ॥ १२.१६३.२२ ॥
ਸਵਨ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਕੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਵੈਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਕੁਸ਼ਲ ਵਿਅਕਤੀ ਵੇਦ-ਪਾਰਗਾਮੀ ਹੋਤਾ ਬਣੇ।
12.163.23
प्राजापत्यमदत्त्वा च अग्न्याधेयस्य दक्षिणाम् ।
अनाहिताग्निरिति सं प्रोच्यते धर्मदर्शिभिः ॥ १२.१६३.२३ ॥
ਪ੍ਰਾਜਾਪਤਯ ਅਤੇ ਅਗਨਿਆਧੇਯ ਦੀ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਧਰਮਦਰਸ਼ੀ ਅਨਾਹਿਤਾਗਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
12.163.24
पुण्यान्यन्यानि कुर्वीत श्रद्दधानो जितेन्द्रियः ।
अनाप्तदक्षिणैर्यज्ञैर्न यजेत कथंचन ॥ १२.१६३.२४ ॥
ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਅਤੇ ਜਿਤੇਂਦਰੀ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਰ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਕਰੇ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਯਗਾਂ ਵਿੱਚ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਨਾ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਯਜਨ ਨਾ ਕਰੇ।
12.163.25
प्रजाः पंशूश्च स्वर्गं च हन्ति यज्ञो ह्यदक्षिणः ।
इन्द्रियाणि यशः कीर्तिभायुश्चाप्यवकृन्तति ॥ १२.१६३.२५ ॥
ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਯੱਗ ਪ੍ਰਜਾ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇੰਦਰੀਆਂ, ਯਸ਼, ਕੀਰਤੀ ਅਤੇ ਉਮਰ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਕੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
12.163.26
उदक्यामासते ये च द्विजाः केचिदनग्नयः ।
कुलं चाश्रोत्रियं येषां सर्वे ते शूद्रकर्मिणः ॥ १२.१६३.२६ ॥
ਅਸ਼ੁੱਧ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਅਗਨੀਹੀਣ ਕੁਝ ਦ੍ਵਿਜ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਵੇਦ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ - ਉਹ ਸਭ ਸ਼ੂਦਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
12.163.27
उदपानोदके ग्रामे ब्राह्मणो वृपलीयतिः ।
अपित्वा द्वादश समाः शूद्रकर्मैव गच्छति ॥ १२.१६३.२७ ॥
ਖੂਹ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਦਰ ਵਾਂਗ ਵਰਤਾਓ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪਾਣੀ ਪੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੂਦਰ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
12.163.28
अभार्यी शयने विभ्रच्छूद्रं वृद्धं च वै द्विजः ।
अब्राह्मणं भन्यमानस्तृणेष्वासीत पृष्ठतः।
तथा संशुध्यते राजञ्शृणु चात्र वचो मम ॥ १२.१६३.२८ ॥
ਬਿਨਾਂ ਪਤਨੀ ਦੇ ਦ੍ਵਿਜ ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਜਾਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲੇ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਅਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਘਾਹ ਉੱਤੇ ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਬੈਠਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।
12.163.29
यदेकरात्रेण करोति पापं ।
कृष्णं वर्णं ब्राह्मणः सेवमानः।
स्थानासनाभ्यां विहरन्वती स ।
त्रिभिर्वर्षैः शमयेदात्मपापम् ॥ १२.१६३.२९ ॥
ਇੱਕ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਪਾਪ, ਕਾਲੇ ਵਰਣ (ਸ਼ੂਦਰ) ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਬੈਠਣ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਵਿਚਰਦਾ ਹੋਇਆ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਾਪ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰੇ।
12.163.30
न नर्मयुक्तमतृतं हिनस्ति ।
न स्त्रीषु राजन्न विवाहकाले।
प्राणात्यये सर्वधनापहारे ।
पञ्चानृतान्याहुरपातकानि ॥ १२.१६३.३० ॥
ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਕਹਿਆ ਝੂਠ ਹਾਨੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜਾਨ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਸਾਰਾ ਧਨ ਖੋਹੇ ਜਾਣ ਵੇਲੇ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਝੂਠਾਂ ਨੂੰ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
12.163.31
श्रद्दधानः शुभां विद्यां हीनादपि समाप्नुयात् ।
सुवर्णमपि चामेध्यादाददीताविचारयन् ॥ १२.१६३.३१ ॥
ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੀਵੇਂ ਬੰਦੇ ਤੋਂ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਅਸ਼ੁੱਧ ਥਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਸੋਨਾ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
12.163.32
स्त्रीरत्नं दुष्कुलाच्चापि विषादप्यमृतं पिबेत् ।
अदूष्या हि स्त्रियो रत्नमाप इत्येव धर्मतः ॥ १२.१६३.३२ ॥
ਇਸਤਰੀ ਰਤਨ ਨੂੰ ਮਾੜੇ ਕੁਲ ਤੋਂ ਵੀ ਲੈ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਵੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਨ; ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ, ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
12.163.33
गोब्राह्मणहितार्थं च वर्णानां संकरेषु च ।
वैश्यो गृह्णीत शस्त्राणि परित्राणार्थमात्मनः ॥ १२.१६३.३३ ॥
ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ, ਅਤੇ ਵਰਣ-ਸੰਕਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਵੈਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸ਼ਸਤਰ ਚੁੱਕਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
12.163.34
सुरापो ब्रह्महा चैव गुरुतल्पगतस्तथा ।
अचिरेण महाराज पतितो वै भवत्युत ॥ १२.१६३.३४ ॥
ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਕਾਤਲ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਛੇਤੀ ਹੀ ਪਤਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
12.163.35
सुवर्णहरणं स्तैन्यं विप्रस्वं चेति पातकम् ।
विहारो मद्यपानं च अगम्यागमनं तथा ॥ १२.१६३.३५ ॥
ਸੋਨਾ ਚੁਰਾਉਣਾ, ਚੋਰੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਧਨ ਹਰਨਾ—ਇਹ ਪਾਪ ਹਨ; ਵਿਹਾਰ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣਾ ਅਤੇ ਅਗਮਿਆਗਮਨ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ।
12.163.36
पतितैः संप्रयोगश्च ब्राह्मणीयोनितस्तथा ।
अनिर्देश्यानि मन्यन्ते प्राणान्तानीति धारणा ॥ १२.१६३.३६ ॥
ਪਤਿਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਯੋਨੀ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ; ਪ੍ਰਾਣਾਂਤ ਤੱਕ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵਾਲਾ ਧਾਰਨਾ ਹੈ।
12.163.37
संवत्सरेण पतति पतितेन सहाचरन् ।
याजनाध्यापनाद्दानान्न तु यानासनाशनात् ॥ १२.१६३.३७ ॥
ਪਤਿਤ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਵੀ ਪਤਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਯਾਜਨ, ਅਧਿਆਪਨ ਜਾਂ ਦਾਨ ਰਾਹੀਂ; ਪਰ ਸਵਾਰੀ, ਆਸਣ ਜਾਂ ਭੋਜਨ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
12.163.38
एतानि हित्वातोऽन्यानि निर्देश्यानीति धारणा ।
निर्देश्यकेन विधिना कालेनाव्यसनी भवेत् ॥ १२.१६३.३८ ॥
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਹੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਯ (ਦੱਸਣ ਯੋਗ) ਹਨ, ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਹੈ; ਨਿਰਦੇਸ਼ਯ ਵਿਧੀ ਨਾਲ, ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਪਤਾ-ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ।
12.163.39
अनुत्तीर्य न होतव्यं प्रेतकर्मण्युपाश्रिते ।
त्रिषु त्वेतेषु पूर्वेषु न कुर्वीत विचारणम् ॥ १२.१६३.३९ ॥
ਪ੍ਰੇਤਕਰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
12.163.40
अमात्यान्वा गुरून्वापि जह्याद्धर्मेण धार्मिकः ।
प्रायश्चित्तान्यकुर्वाणा नैते कुर्वन्ति संविदम् ॥ १२.१६३.४० ॥
ਧਾਰਮਿਕ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਜਾਂ ਗੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਜੇ ਉਹ ਪ੍ਰਾਸ਼ਚਿਤ ਨਾ ਕਰਨ; ਇਹ ਲੋਕ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
12.163.41
अधर्मकारी धर्मेण तपसा हन्ति किल्विषम् ।
ब्राह्मणायावगुर्येत स्पृष्टे गुरुतरं भवेत् ॥ १२.१६३.४१ ॥
ਅਧਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਅਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅੱਗੇ (ਅਪਰਾਧ) ਕਬੂਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; (ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ) ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਪਾਪ ਹੋਰ ਭਾਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
12.163.42
अस्तेनं स्तेन इत्युक्त्वा द्विगुणं पापमाप्नुयात् ।
त्रिभागं ब्रह्महत्यायाः कन्यां प्राप्नोति दुष्यति।
यस्तु दूषयिता तस्याः शेषं प्राप्नोति पाप्मनः ॥ १२.१६३.४२ ॥
ਨਿਰਦੋਸ਼ ਨੂੰ 'ਚੋਰ' ਕਹਿਣ ਵਾਲਾ ਦੁੱਗਣਾ ਪਾਪ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਦਾ ਤੀਜਾ ਭਾਗ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਉਸ ਪਾਪ ਦਾ ਬਾਕੀ ਭਾਗ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
12.163.43
ब्राह्मणानवगर्ह्येह स्पृष्ट्वा गुरुतरं भवेत् ।
वर्षाणां हि शतं पापः प्रतिष्ठां नाधिगच्छति ॥ १२.१६३.४३ ॥
ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਪਾਪ ਹੋਰ ਭਾਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਪੀ ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ ਟਿਕਾਣਾ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
12.163.44
सहस्रं चैव वर्षाणां निपत्य नरकं वसेत् ।
तस्मान्नैवावगुर्याद्धि नैव जातु निपातयेत् ॥ १२.१६३.४४ ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਕੇ ਵਾਸ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਦੇ ਨਿੰਦਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਡੇਗੋ ਨਾ।
12.163.45
शोणितं यावतः पांसून्संगृह्णीयाद्द्विजक्षतात् ।
तावतीः स समा राजन्नरके प्रतिपद्यते ॥ १२.१६३.४५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦ੍ਵਿਜ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਤੋਂ ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੇ ਧੂੜ ਦੇ ਕਣ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਓਨੇ ਸਾਲ ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
12.163.46
भ्रूणहाऽऽहवमध्ये तु शुध्यते शस्त्रपाततः ।
आत्मानं जुहुयादग्नौ समिद्धे तेन शुध्यते ॥ १२.१६३.४६ ॥
ਭਰੂਣ-ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਸਤਰ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ ਜਲਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਹੁਤੀ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
12.163.47
सुरापो वारुणीमुष्णां पीत्वा पापाद्विमुच्यते ॥ १२.१६३.४७ ॥
ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਗਰਮ ਵਾਰੁਣੀ ਪੀ ਕੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
12.163.48
तया स काये निर्दग्धे मृत्युं वा प्राप्य शुध्यति ।
लोकांश्च लभते विप्रो नान्यथा लभते हि सः ॥ १२.१६३.४८ ॥
ਉਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਸੜ ਜਾਣ ਤੇ, ਜਾਂ ਮੌਤ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਪ੍ਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
12.163.49
गुरुतल्पमधिष्ठाय दुरात्मा पापचेतनः ।
शिलां ज्वलन्तीमासाद्य मृत्युना सोभिशुध्यति ॥ १२.१६३.४९ ॥
ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਸੇਜ ਚੜ੍ਹਿਆ ਦੁਰਾਤਮਾ, ਪਾਪੀ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਬਲਦੀ ਸ਼ਿਲਾ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਮੌਤ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
12.163.50
अधवा शिश्नवृषणावादायाञ्जलिना स्वयम् ।
नैर्ऋतीं दिशमास्थाय निपतेत्सत्वजिह्मगः ॥ १२.१६३.५० ॥
ਜਾਂ ਆਪ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਨੂੰ ਅੰਜਲੀ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਨੈਰਤੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਟੇਢੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਡਿੱਗੇ।
12.163.51
ब्राह्मणार्थेऽपि वा प्राणान्संत्यजंस्तेन शुध्यति ॥ १२.१६३.५१ ॥
ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਦਿਆਂ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
12.163.52
अश्वमेधेन वाऽपीष्ट्वा अथवा गोसवेन वा ।
मरुत्सोमेन वा सम्यगिह प्रेत्य च पूज्यते ॥ १२.१६३.५२ ॥
ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕਰਕੇ, ਜਾਂ ਗੋਸਵ ਜਾਂ ਮਰੁਤਸੋਮ ਯੱਗ ਕਰਕੇ, ਇੱਥੇ ਵੀ ਅਤੇ ਮੌਤ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਉਹ ਭਲੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
12.163.53
तथैव द्वादशसमाः कापोतं धर्ममाचरेत् ।
एककालं चरेद्भैक्षं स्वकर्मोदाहरञ्जने ॥ १२.१६३.५३ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਕਪੋਤ ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਣ ਕਰੇ; ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਭਿੱਖਿਆ ਲਈ ਜਾਵੇ; ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰੇ।
12.163.54
एवं वा तपसा युक्तो ब्रह्महा सवनी भवेत् ।
एवं गर्भमविज्ञातमात्रेयीं वा निपातयेत् ॥ १२.१६३.५४ ॥
ਜਾਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆਰਾ ਸਵਨੀ (ਸੋਮ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਬਣੇ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਣਜਾਣ ਗਰਭ ਨੂੰ ਡੇਗੇ।
12.163.55
द्विगुणा ब्रह्महत्या वै आत्रेयीहिंसने भवेत् ।
सुरापी नियताहारो ब्रह्मचारी क्षपाचरः ॥ १२.१६३.५५ ॥
ਆਤ੍ਰੇਯੀ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦਾ ਦੁਗਣਾ ਪਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਨਿਯਮਿਤ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਫਿਰਨ ਵਾਲਾ (ਵਰਤ ਕਰੇ)।
12.163.56
ऊर्ध्वं त्रिभ्योऽपि वर्षेभ्यो यजेताग्निष्टुता परम् ।
ऋषभैकसहस्रं वा गा दत्त्वा शौचमाप्नुयात् ॥ १२.१६३.५६ ॥
ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਅਗਨਿਸ਼ਟੁਤ ਯੱਗ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰੇ। ਜਾਂ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਬਲਦ ਅਤੇ ਗਾਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ।
12.163.57
वैश्यं दत्त्वा तु वर्षे द्वे ऋषभैकशतं च गाः ।
शूद्रं हत्वाऽब्दमेवैकमृषभं च शतं च गाः ॥ १२.१६३.५७ ॥
ਵੈਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਦੋ ਸਾਲ ਸੌ ਬਲਦ ਅਤੇ ਗਾਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰੇ। ਸ਼ੂਦਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਇੱਕ ਬਲਦ ਅਤੇ ਸੌ ਗਾਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰੇ।
12.163.58
श्ववराहखरान्हत्वा शौद्रमेव व्रतं चरेत् ।
मार्जारचाषमण्डूकान्काकं व्यालं च मूषिकम् ॥ १२.१६३.५८ ॥
ਕੁੱਤਾ, ਸੂਰ, ਖੋਤਾ ਮਾਰ ਕੇ ਸ਼ੂਦਰ ਦਾ ਵਰਤ ਹੀ ਕਰੇ। ਬਿੱਲੀ, ਚਾਸ਼ ਪੰਛੀ, ਡੱਡੂ, ਕਾਂ, ਸੱਪ, ਚੂਹਾ (ਮਾਰੇ ਤਾਂ ਵੀ)।
12.163.59
उक्तः पशुवधे दोषो राजन्प्राणिनिपातनात् ।
अनस्थिकेषु गोमूत्रं पानमेकं प्रचक्षते।
प्रायश्चित्तान्यथान्यानि प्रवक्ष्याम्यनुपूर्वशः ॥ १२.१६३.५९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਸ਼ੂ-ਵਧ ਅਤੇ ਜੀਵ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੱਡੀ ਰਹਿਤ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਮੂਤਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੀਣਾ (ਪ੍ਰਾਸ਼ਚਿੱਤ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
12.163.60
तल्पे वाऽन्यस्य चौर्ये च पृथक् संवत्सरं चरेत् ।
त्रीणि श्रोत्रियभार्यायां परदारे च द्वे स्मृते ॥ १२.१६३.६० ॥
ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਸੇਜ (ਵਿਭਚਾਰ) ਜਾਂ ਚੋਰੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਰਤ ਕਰੇ। ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਅਤੇ ਪਰਾਈ ਇਸਤ੍ਰੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲ ਸਿਮ੍ਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ।
12.163.61
काले चतुर्थे भुञ्जानो ब्रह्मचारी व्रती भवेत् ।
स्थानासनाभ्यां विहरेत्रिरह्नाऽभ्युपयन्नपः ॥ १२.१६३.६१ ॥
ਠੀਕ ਵੇਲੇ, ਚੌਥੇ ਪਹਿਰ ਭੋਜਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਵਰਤੀ ਹੋ ਕੇ ਰਹੇ; ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਵਿਚਰੇ, ਅਤੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਆਚਮਨ ਕਰੇ।
12.163.62
ऐवमेव चरन्राजंस्तस्मात्पापात्प्रमुच्यते ।
एवमेव निराकर्ता यश्चाग्नीनपविध्यति ॥ १२.१६३.६२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਚਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਸ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਅਗਨੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਇਹੀ।
12.163.63
त्यजत्यकारणे यश्च पितरं मातरं गुरुम् ।
पतितः स्यात्स कौरव्य यथा धर्मेषु निश्चयः ॥ १२.१६३.६३ ॥
ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਤਿਆਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੇ ਕੌਰਵਯ, ਪਤਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਧਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਇਹੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਹੈ।
12.163.64
ग्रासाच्छादनयानं च शयनं ह्यासनं तथा ।
ब्रह्मचारी द्विजेभ्यश्च दत्त्वा पापात्प्रमुच्यते ॥ १२.१६३.६४ ॥
ਭੋਜਨ, ਵਸਤਰ, ਵਾਹਨ, ਸ਼ਯਨ ਅਤੇ ਆਸਨ—ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
12.163.65
भार्यायां व्यभिचारिण्यां निरुद्धायां विशेषतः ।
यत्पुंसः परदारेषु तदेनां चारयेद्व्रतम्। ॥ १२.१६३.६५ ॥
ਪਤਨੀ ਵਿਭਚਾਰਿਣੀ ਹੋਵੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪੁਰਸ਼ ਨੇ ਪਰਾਈਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਲਈ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਰਤ ਕਰਵਾਵੇ।
12.163.66
श्रेयांसं शयने हित्वा पापीयांसं समृच्छति ।
श्वभिस्तमर्दयेद्राजा संस्थाने बहुविस्तरे ॥ १२.१६३.६६ ॥
ਜੋ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਨੂੰ ਬਿਸਤਰੇ ਤੇ ਛੱਡ ਕੇ ਵੱਧ ਪਾਪੀ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਉਸਨੂੰ ਵੱਡੇ ਥਾਂ ਤੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਦੁਖ ਦਿਵਾਵੇ।
12.163.67
पुमांसं बन्धयेत्पाशैः शयने तप्त आयसे ।
अप्यादधीत दारूणि तत्र दह्येत पापकृत ॥ १२.१६३.६७ ॥
ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਫੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਤਪੇ ਹੋਏ ਲੋਹੇ ਦੇ ਪਲੰਘ ਉੱਤੇ ਲਿਟਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਸਦੇ ਹੇਠਾਂ ਲੱਕੜਾਂ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ; ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਹ ਪਾਪੀ ਸੜ ਜਾਵੇ।
12.163.68
एव दण्डो महाराज स्त्रीणां भर्तृव्यतिक्रमे ।
संवत्सारोऽभिशस्तस्य दुष्टस्य द्विगुणो भवेत् ॥ १२.१६३.६८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਪਤੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਲਈ ਇਹੀ ਦੰਡ ਹੈ; ਦੋਸ਼ੀ ਦੁਸ਼ਟ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਦੰਡ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
12.163.69
द्वे तस्य त्रीणि वर्षाणि चत्वारि सहसेविनः ।
कुमारः पञ्चवर्षाणि चरेद्भैक्षं मुनिव्रतः ॥ १२.१६३.६९ ॥
ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਸੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਦੋ, ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਸਾਲ; ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਮੁਨੀ-ਵ੍ਰਤ ਧਾਰ ਕੇ ਭਿੱਖਿਆ ਮੰਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
12.163.70
परिवित्तिः परिवेत्ता या चैव परिविद्यते ।
पाणिग्राहस्त्वधर्मेण सर्वे ते पतिताः स्मृताः ॥ १२.१६३.७० ॥
ਪਰਿਵਿੱਤੀ, ਪਰਿਵੇਤਾ, ਜੋ ਕੰਨਿਆ ਪਰਿਵਿੱਦਯਤੇ, ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਪਾਣਿਗ੍ਰਹਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ — ਇਹ ਸਭ ਪਤਿਤ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ।
12.163.71
चरेयुः सर्व एवैते वीरहा यद्व्रतं चरेत् ।
चान्द्रायणं चरेन्मासं कृच्छ्रं वा पापशुद्धये ॥ १२.१६३.७१ ॥
ਵੀਰਹਤਿਆਰਾ ਜੋ ਵ੍ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਇਹ ਸਭ ਕਰਨ; ਪਾਪ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਜਾਂ ਕ੍ਰਿੱਛ੍ਰ ਵ੍ਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
12.163.72
परिवेत्ता प्रयच्छेता तां स्नुषां परिवित्तये ।
ज्येष्ठेन त्वभ्यनुज्ञातो यवीयाप्यनन्तरम्।
एनसो मोक्षमाप्नोति तौ च सा चैव धर्मतः ॥ १२.१६३.७२ ॥
ਪਰਿਵੇਤਾ ਉਸ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਪਰਿਵਿੱਤੀ ਨੂੰ ਦੇਵੇ; ਜੇਠੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਫਿਰ ਛੋਟਾ ਵੀ (ਵਿਆਹ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ)। ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸਤਰੀ ਵੀ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
12.163.73
अमानुषीषु गोवर्जमनादिष्टं न दुष्यति ।
अधिष्ठातारमत्तारं पशूनां पुरुषं विदुः ॥ १२.१६३.७३ ॥
ਅਮਾਨੁਸ਼ੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਗਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਹੁਕਮ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਦੂਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤਾ ਅਤੇ ਭੱਖਕ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਹੀ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
12.163.74
परिधायोर्ध्ववालं तु पात्रमादाय मृन्मयम् ।
चरेत्सप्तगृहान्भैक्षं स्वकर्म परिकीर्तयन् ॥ १२.१६३.७४ ॥
ਉੱਚੀ ਪੂਛ ਵਾਲਾ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਪਾਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਸੱਤ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿੱਖਿਆ ਮੰਗਦਾ ਫਿਰੇ; ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ।
12.163.75
तथैव लब्धभोजी स्याद्द्वादशाहात्स शुध्यति ।
चरेत्संवत्सरं चापि तद्व्रतं येन कृन्तति ॥ १२.१६३.७५ ॥
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਮਿਲੇ ਉਹੀ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ; ਬਾਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਵੀ ਪਾਲੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ (ਪਾਪ) ਕੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
12.163.76
भवेत्तु मानुषेष्वेवं प्रायश्चिमनुत्तमम् ।
दानं वा दानशक्तेषु सवेर्मतत्प्रकल्पयेत् ॥ १२.१६३.७६ ॥
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਤਮ ਪ੍ਰਾਸ਼ਚਿੱਤ ਹੋਵੇ; ਜਾਂ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੇ ਸਮਰਥਾਂ ਲਈ ਦਾਨ ਹੀ ਹੋਵੇ; ਇਹ ਮੱਤ ਸਭ ਲਈ ਤਹਿ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
12.163.77
अनास्तिकेषु गोमात्रं दानमेकं प्रचक्षते ।
श्ववराहमनुष्याणां कुक्कुटस्य खरस्य च ॥ १२.१६३.७७ ॥
ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਲਈ ਕੇਵਲ ਗਾਂ ਦਾਨ ਹੀ ਇੱਕ (ਪ੍ਰਾਸ਼ਚਿੱਤ) ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕੁੱਤੇ, ਸੂਰ, ਮਨੁੱਖ, ਕੁੱਕੜ ਅਤੇ ਗਧੇ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵੀ।
12.163.78
मांसं मूत्रं पुरीषं च प्राश्य संस्कारमर्हति ।
ब्राह्मणस्तु सुरापस्य गन्धमादाय सोमपाः ॥ १२.१६३.७८ ॥
ਮਾਸ, ਮੂਤਰ ਅਤੇ ਮਲ ਖਾ ਕੇ ਉਹ ਸੰਸਕਾਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੁਰਾ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਗੰਧ ਲੈ ਲਵੇ ਤਾਂ ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ (ਸੁਰਾ ਦੀ ਗੰਧ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ)।
12.163.79
अपख्यहं पिबेदुष्णाः संयतात्मा जितेन्द्रियः ।
अपः पीत्वा तु स पुनर्वायुभक्षो भवेन्त्र्यहम् ॥ १२.१६३.७९ ॥
ਆਤਮ-ਸੰਜਮੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਪੀਵੇ। ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਕੇਵਲ ਹਵਾ ਹੀ ਖਾਵੇ।
12.163.80
एवमेतत्समुद्दिष्टं प्रायश्चित्तिषेवणम् ।
ब्राह्मणस्य विशेषेण यदज्ञानेन जायते ॥ १२.१६३.८० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਸ਼ਚਿਤ ਦਾ ਆਚਰਣ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਗਿਆਨ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਦੋਸ਼ ਲਈ ਇਹ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।