మహాభారతం · అధ్యాయం 12.163
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.163.1
कृतार्थी यक्ष्यमाणश्च सर्ववेदान्तगश्च यः ।
आचार्यपितृकार्यार्थं स्वाध्यायार्थमथापि च ॥ १२.१६३.१ ॥
కృతార్థుడు, యజ్ఞం చేయబోయేవాడు, సర్వ వేదాంతాలలో నిష్ణాతుడు — ఆచార్యుని, పితృకార్యాల కోసం, స్వాధ్యాయం కోసం కూడా (దానానికి అర్హుడు).
12.163.2
एते वै साधवो दृष्टा ब्राह्मणाः धर्मभिक्षवः ।
निःस्वेभ्यो देयमेतेभ्यो दानं विद्या च भारत ॥ १२.१६३.२ ॥
ఈ సాధు బ్రాహ్మణులు ధర్మభిక్షువులుగా కనిపిస్తారు. భారతా, నిరుపేదల నుండి వీరికి దానం, విద్య ఇవ్వాలి.
12.163.3
अन्यत्र दक्षिणादानं देयं भरतसत्तम ।
अन्येभ्योऽपि बहिर्वेदि न कृतान्नं विधीयते ॥ १२.१६३.३ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, దక్షిణ దానం మరెక్కడైనా ఇవ్వాలి. ఇతరులకు కూడా వేదికకు బయట వండిన అన్నం ఇవ్వడం విధించబడలేదు.
12.163.4
सर्वरत्नानि राजा हि यथार्हं प्रतिपादयेत् ।
ब्राह्मणायैव यज्ञाश्च सहान्नाः सहदक्षिणाः ॥ १२.१६३.४ ॥
రాజు అన్ని రత్నాలను యథార్హంగా బ్రాహ్మణునికే ఇవ్వాలి; యజ్ఞాలు కూడా అన్నం, దక్షిణలతో బ్రాహ్మణుని కోసమే ఉండాలి.
12.163.5
अन्येभ्यो विमलाचारा यजन्ते गुणतः सदा ।
यस्य त्रैवार्षिकं भक्तं पर्याप्तं भृत्यवृत्तये।
अधिकं चापि विद्येत स सोमं पातुमर्हति ॥ १२.१६३.५ ॥
పవిత్ర ఆచారులు ఇతరుల కోసం ఎల్లప్పుడూ గుణానుసారం యజ్ఞం చేస్తారు; సేవకుల జీవనానికి మూడు సంవత్సరాలకు సరిపడా అన్నం ఉన్నవాడు, అంతకన్నా ఎక్కువ కూడా ఉన్నవాడు సోమం త్రాగడానికి అర్హుడు.
12.163.6
यज्ञश्चेत्प्रतिरुद्धः स्यादंशेनैकेन यज्वनः ।
ब्राह्मणस्य विशेषेण धार्मिके सति राजनि ॥ १२.१६३.६ ॥
యజ్ఞం చేసే బ్రాహ్మణుని యజ్ఞం ఒక భాగంతో కూడా ఆటంకం పొందితే, ముఖ్యంగా ధార్మిక రాజు పాలిస్తుండగా (అది తప్పు).
12.163.7
यो वैश्यः स्याद्बहुपशुर्हीनक्रतुरसोमपः ।
कुटुम्बात्तस्य तद्वित्तं यज्ञार्थं पार्थिवो हरेत् ॥ १२.१६३.७ ॥
ఎన్ని పశువులు ఉన్నా యజ్ఞం చేయని, సోమం త్రాగని వైశ్యుని కుటుంబం నుండి, అతని ధనాన్ని యజ్ఞం కోసం రాజు తీసుకోవాలి.
12.163.8
आहरेद्द्रुह्यतः किंचित्कामं शूद्रस्य वेश्मनि ।
न हि वेश्मनि शूद्रस्य किंचिदस्ति परिग्रहः ॥ १२.१६३.८ ॥
ఇతరులకు హాని చేసేవాని నుండి కోరిన మేరకు ఏదైనా తీసుకోవచ్చు; శూద్రుని ఇంట్లో సంపద నిల్వ ఏదీ ఉండదు.
12.163.9
योऽनाहिताग्निः शतगुरयज्वा त्त सहस्रगुः ।
तयोरपि कुटुम्बाभ्यामाहरेदविचारयन् ॥ १२.१६३.९ ॥
అగ్నిహోత్రం లేనివాడు, వందగోవులు కలవాడు, యజ్ఞం చేయనివాడు, వేయి గోవులు కలవాడు - ఈ ఇద్దరి కుటుంబాల నుండి సందేహించకుండా తీసుకోవాలి.
12.163.10
अदातृभ्यो हरेद्वित्तं विख्याप्य नृपतिः सदा ।
तथैवाचरतो धर्मो नृपतेः स्यादथाखिलः ॥ १२.१६३.१० ॥
దానం చేయనివారి నుండి రాజు ఎల్లప్పుడూ ధనాన్ని ప్రకటించి తీసుకోవాలి; ఇలా ప్రవర్తించే రాజుకు ధర్మం సంపూర్ణమవుతుంది.
12.163.11
तथैव सप्तमे भक्ते भक्तानि षडनश्नतः ।
अश्वस्तनविभागेन हर्तव्यं हीनकर्मणः ॥ १२.१६३.११ ॥
అలాగే, ఏడవ భోజనంలో ఆరు భోజనాలు తినని హీనకర్ముడి నుండి, రేపటి ఆహార భాగంగా అశ్వస్తన విభాగం ప్రకారం తీసుకోవాలి.
12.163.12
खलात्क्षेत्रात्तथागाराद्यतो वाऽप्युपपद्यते ।
आख्यातव्यं नृपस्यैतत्पृच्छतोऽपृच्छतोपि वा।
न तस्मै धारयेद्दण्डं राजा धर्मेण धर्मवित् ॥ १२.१६३.१२ ॥
కళ్లం నుండి, పొలం నుండి, ఇంటి నుండి, లేదా ఎక్కడ నుండి లభించినా, అడిగినా అడగకపోయినా ఇది రాజుకు తెలియజేయాలి. ధర్మం తెలిసిన రాజు అతనిపై దండన విధించకూడదు.
12.163.13
क्षत्रियस्य तु बालिश्याद्ब्राह्मणः क्लिश्यते क्षुधा ।
श्रुतशीले समाज्ञाय वृत्तिमस्य प्रकल्पयेत् ॥ १२.१६३.१३ ॥
క్షత్రియుని అవివేకం వల్ల బ్రాహ్మణుడు ఆకలితో బాధపడితే, అతని శ్రుతాన్ని, శీలాన్ని బాగా తెలుసుకుని అతనికి జీవనోపాధి ఏర్పాటు చేయాలి.
12.163.14
अथैनं परिरक्षेत पिता पुत्रमिवौरसम्। ॥ १२.१६३.१४ ॥
అప్పుడు తండ్రి తన ఔరస పుత్రుడిని రక్షించినట్లు అతన్ని రక్షించాలి.
12.163.15
इष्टिं वैश्वानरीं नित्यं निर्वपेदब्दपर्यये ।
अविकल्पः पुरा धर्मो धर्मवादैस्तु केवलः ॥ १२.१६३.१५ ॥
సంవత్సరాంతంలో ఎల్లప్పుడూ వైశ్వానరేష్టి చేయాలి. పూర్వకాలంలో ధర్మవాదులు చెప్పిన ఈ ధర్మం ఒక్కటే, వికల్పం లేనిది.
12.163.16
विश्वैर्देवैश्च साध्यैश्च ब्राह्मणैश्च महर्षिभिः ।
आपत्सु गरणाद्भीतैर्लिङ्गः प्रतिनिधीकृतः ॥ १२.१६३.१६ ॥
విశ్వదేవతలు, దేవతలు, సాధ్యులు, బ్రాహ్మణులు, మహర్షులు ఆపత్కాలంలో విషానికి భయపడి, దీనికి ప్రతినిధిగా ఒక సంకేత నియమాన్ని నిర్ణయించారు.
12.163.17
प्रभुः प्रथमकल्पस्य योऽनुकल्पेन वर्तते ।
स नाप्नोति फलं तस्य प्रेत्य चेह च दुर्मतिः ॥ १२.१६३.१७ ॥
సమర్థుడై ఉండి మొదటి విధిని వదిలి ప్రత్యామ్నాయ విధి ప్రకారం నడిచేవాడు, ఆ ఫలాన్ని ఇక్కడా పరలోకంలోనూ పొందడు; అతడు దుర్బుద్ధి గలవాడు.
12.163.18
न ब्राह्मणो वेदयीत किंचिद्राजनि धर्मवित् ।
अविद्यावेदनाद्विद्यात्स्ववीर्यं वीर्यवत्तरम्।
तस्माद्राज्ञः सदा तेजो दुःसहं ब्रह्मवादिनाम् ॥ १२.१६३.१८ ॥
ధర్మం తెలిసిన బ్రాహ్మణుడు రాజుకు దేనినీ తెలియజేయకూడదు. అవిద్యను ప్రకటించడంవల్ల తన స్వశక్తే మరింత బలవత్తరమని తెలుస్తుంది. అందువల్ల రాజు తేజస్సు బ్రహ్మవాదులకు ఎల్లప్పుడూ భరించరానిది.
12.163.19
मन्ता शास्ता विधाता च ब्राह्मणो देव उच्यते ।
तस्मिन्नाकुशलं ब्रूयान्न शुष्कामीरयेद्गिरम् ॥ १२.१६३.१९ ॥
మంత, శాస్త, విధాత అయిన బ్రాహ్మణుడు దేవుడు అని చెప్పబడతాడు. అతని గురించి అశుభంగా మాట్లాడరాదు, పొడి మాటలు పలుకరాదు.
12.163.20
क्षत्रियो बाहुवीर्येण तरेदापदमात्मनः ।
धनैर्वैश्यश्च शुद्रश्च मन्त्रैर्होमैश्च वै द्विजः ॥ १२.१६३.२० ॥
క్షత్రియుడు తన బాహుబలంతో తన ఆపదను దాటాలి; వైశ్యుడు, శూద్రుడు ధనంతో, ద్విజుడు మంత్రాలతో, హోమాలతో దాటాలి.
12.163.21
नैव कन्या न युवतिर्नामन्त्रज्ञो न बालिशः ।
परिवेष्टाऽग्निहोत्रस्य भवेन्नासंस्कृतस्तथा ॥ १२.१६३.२१ ॥
కన్య కాదు, యువతి కాదు, ఆమంత్రణ మంత్రాలు తెలియనివాడు కాదు, మూర్ఖుడు కాదు, సంస్కారం లేనివాడు కూడా కాదు — అగ్నిహోత్రానికి పరివేష్టా కావాలి.
12.163.22
नरके निपतन्त्येते जुह्वानाः सवनस्य तत् ।
तस्माद्वैतानकुशलो होता स्याद्वेदपारगः ॥ १२.१६३.२२ ॥
సవనంలో ఆహుతులు ఇచ్చేవారు ఇలాంటి తప్పుల వల్ల నరకంలో పడతారు. కాబట్టి వైతానంలో నైపుణ్యం లేనివాడు వేదపారగుడైన హోతగా ఉండాలి.
12.163.23
प्राजापत्यमदत्त्वा च अग्न्याधेयस्य दक्षिणाम् ।
अनाहिताग्निरिति सं प्रोच्यते धर्मदर्शिभिः ॥ १२.१६३.२३ ॥
ప్రాజాపత్యాన్ని, అగ్న్యాధేయ దక్షిణను ఇవ్వనివాడిని ధర్మదర్శులు అనాహితాగ్ని అని పిలుస్తారు.
12.163.24
पुण्यान्यन्यानि कुर्वीत श्रद्दधानो जितेन्द्रियः ।
अनाप्तदक्षिणैर्यज्ञैर्न यजेत कथंचन ॥ १२.१६३.२४ ॥
శ్రద్ధ కలిగి, ఇంద్రియ నిగ్రహం ఉన్నవాడు ఇతర పుణ్యకార్యాలు చేయాలి; దక్షిణ లభించని యజ్ఞాలతో ఎట్టి పరిస్థితిలోనూ యజనం చేయరాదు.
12.163.25
प्रजाः पंशूश्च स्वर्गं च हन्ति यज्ञो ह्यदक्षिणः ।
इन्द्रियाणि यशः कीर्तिभायुश्चाप्यवकृन्तति ॥ १२.१६३.२५ ॥
దక్షిణ లేని యజ్ఞం ప్రజలను, పశువులను, స్వర్గాన్ని నాశనం చేస్తుంది; ఇంద్రియాలను, కీర్తిని, ఆయుష్షును కూడా అది నరికివేస్తుంది.
12.163.26
उदक्यामासते ये च द्विजाः केचिदनग्नयः ।
कुलं चाश्रोत्रियं येषां सर्वे ते शूद्रकर्मिणः ॥ १२.१६३.२६ ॥
అపవిత్ర స్త్రీలతో కలిసి ఉండే, అగ్నిహోత్రం లేని కొందరు ద్విజులు, వేద జ్ఞానం లేని కులం కలవారు - వారందరూ శూద్ర కర్మలు చేసేవారే.
12.163.27
उदपानोदके ग्रामे ब्राह्मणो वृपलीयतिः ।
अपित्वा द्वादश समाः शूद्रकर्मैव गच्छति ॥ १२.१६३.२७ ॥
బావి మరియు నీరు ఉన్న గ్రామంలో శూద్రుడిలా ప్రవర్తించే బ్రాహ్మణుడు, పన్నెండు సంవత్సరాలు నీరు త్రాగకుండా శూద్ర కర్మలోనే కొనసాగుతాడు.
12.163.28
अभार्यी शयने विभ्रच्छूद्रं वृद्धं च वै द्विजः ।
अब्राह्मणं भन्यमानस्तृणेष्वासीत पृष्ठतः।
तथा संशुध्यते राजञ्शृणु चात्र वचो मम ॥ १२.१६३.२८ ॥
భార్య లేని ద్విజుడు పడకపై శూద్రుడిని లేదా వృద్ధుడిని పట్టుకుంటే, లేదా అబ్రాహ్మణుడి చేత కొట్టబడితే, గడ్డిపై వెనుకవైపు కూర్చోవాలి. ఈ విధంగా అతడు శుద్ధుడవుతాడు. ఓ రాజా, నా ఈ మాటను వినుము.
12.163.29
यदेकरात्रेण करोति पापं ।
कृष्णं वर्णं ब्राह्मणः सेवमानः।
स्थानासनाभ्यां विहरन्वती स ।
त्रिभिर्वर्षैः शमयेदात्मपापम् ॥ १२.१६३.२९ ॥
ఒక రాత్రిలో చేసిన పాపాన్ని, కృష్ణ వర్ణం (శూద్రుడు)ను సేవించే బ్రాహ్మణుడు, నిలబడి కూర్చునే నియమాలతో వ్రతం చేస్తూ తిరిగి మూడు సంవత్సరాలలో తన పాపాన్ని శమింపజేసుకోవాలి.
12.163.30
न नर्मयुक्तमतृतं हिनस्ति ।
न स्त्रीषु राजन्न विवाहकाले।
प्राणात्यये सर्वधनापहारे ।
पञ्चानृतान्याहुरपातकानि ॥ १२.१६३.३० ॥
పరిహాసంగా చెప్పిన అసత్యం హాని చేయదు; ఓ రాజా, స్త్రీల మధ్య, వివాహ సమయంలో, ప్రాణానికి ముప్పు ఉన్నప్పుడు, లేదా సంపదంతా అపహరించబడినప్పుడు — ఈ ఐదు రకాల అసత్యాలు పాపరహితమని చెప్పబడ్డాయి.
12.163.31
श्रद्दधानः शुभां विद्यां हीनादपि समाप्नुयात् ।
सुवर्णमपि चामेध्यादाददीताविचारयन् ॥ १२.१६३.३१ ॥
శ్రద్ధ కలవాడు తక్కువ వారి నుండి కూడా శుభకరమైన విద్యను పొందవచ్చు; అపవిత్రమైన చోట ఉన్న బంగారాన్ని కూడా సందేహించకుండా తీసుకోవచ్చు.
12.163.32
स्त्रीरत्नं दुष्कुलाच्चापि विषादप्यमृतं पिबेत् ।
अदूष्या हि स्त्रियो रत्नमाप इत्येव धर्मतः ॥ १२.१६३.३२ ॥
స్త్రీ రత్నాన్ని తక్కువ కులం నుండి కూడా స్వీకరించవచ్చు, విషం నుండి కూడా అమృతాన్ని త్రాగినట్లు. స్త్రీలు నిందారహితులు; నీటివలె అని ధర్మం ప్రకారం తెలుసుకోవాలి.
12.163.33
गोब्राह्मणहितार्थं च वर्णानां संकरेषु च ।
वैश्यो गृह्णीत शस्त्राणि परित्राणार्थमात्मनः ॥ १२.१६३.३३ ॥
గోవులు, బ్రాహ్మణుల హితం కోసం, వర్ణ సంకరాల సమయంలో, వైశ్యుడు తన రక్షణ కోసం ఆయుధాలు ధరించాలి.
12.163.34
सुरापो ब्रह्महा चैव गुरुतल्पगतस्तथा ।
अचिरेण महाराज पतितो वै भवत्युत ॥ १२.१६३.३४ ॥
మద్యం త్రాగేవాడు, బ్రాహ్మణ హంత, గురుపత్ని శయ్యను చేరినవాడు, ఓ మహారాజా, త్వరలోనే పతితుడవుతాడు.
12.163.35
सुवर्णहरणं स्तैन्यं विप्रस्वं चेति पातकम् ।
विहारो मद्यपानं च अगम्यागमनं तथा ॥ १२.१६३.३५ ॥
బంగారం దొంగిలించడం, దొంగతనం, బ్రాహ్మణుని ధనాన్ని అపహరించడం పాపాలు; విహారం, మద్యపానం, అగమ్యగమనం కూడా అంతే.
12.163.36
पतितैः संप्रयोगश्च ब्राह्मणीयोनितस्तथा ।
अनिर्देश्यानि मन्यन्ते प्राणान्तानीति धारणा ॥ १२.१६३.३६ ॥
పతితులతో సంబంధం, బ్రాహ్మణ యోనిలో జన్మించినవారు కూడా అంతే; ప్రాణాంతం వరకు శిక్ష ఉంటుందని భావిస్తారు అని నిర్ధారణ.
12.163.37
संवत्सरेण पतति पतितेन सहाचरन् ।
याजनाध्यापनाद्दानान्न तु यानासनाशनात् ॥ १२.१६३.३७ ॥
పతితునితో కలిసి ప్రవర్తించువాడు ఒక సంవత్సరంలో తానూ పతితుడవుతాడు—యాజనం, అధ్యాపనం, దానం ద్వారా; కానీ వాహనం, ఆసనం, భోజనం పంచుకోవడం వల్ల కాదు.
12.163.38
एतानि हित्वातोऽन्यानि निर्देश्यानीति धारणा ।
निर्देश्यकेन विधिना कालेनाव्यसनी भवेत् ॥ १२.१६३.३८ ॥
వీటిని విడిచి మిగిలినవే నిర్దేశ్యాలు (ప్రకటించదగినవి) అని ధారణ; నిర్దేశ్య విధితో, కాలక్రమంలో అతడు ఆపదలేనివాడవుతాడు.
12.163.39
अनुत्तीर्य न होतव्यं प्रेतकर्मण्युपाश्रिते ।
त्रिषु त्वेतेषु पूर्वेषु न कुर्वीत विचारणम् ॥ १२.१६३.३९ ॥
ప్రేతకర్మ ఆరంభమైనప్పుడు, దాన్ని పూర్తిచేయకుండా హోమం చేయరాదు; కానీ ఈ మూడు పూర్వవిషయాలలో విచారణ చేయరాదు.
12.163.40
अमात्यान्वा गुरून्वापि जह्याद्धर्मेण धार्मिकः ।
प्रायश्चित्तान्यकुर्वाणा नैते कुर्वन्ति संविदम् ॥ १२.१६३.४० ॥
ధార్మికుడు ధర్మానుసారం మంత్రులను లేదా గురువులను కూడా విడిచిపెట్టవచ్చు, వారు ప్రాయశ్చిత్తం చేయకపోతే; వీరు ఒప్పందం చేసుకోరు.
12.163.41
अधर्मकारी धर्मेण तपसा हन्ति किल्विषम् ।
ब्राह्मणायावगुर्येत स्पृष्टे गुरुतरं भवेत् ॥ १२.१६३.४१ ॥
అధర్మం చేసినవాడు ధర్మంతో, తపస్సుతో పాపాన్ని నశింపజేస్తాడు; బ్రాహ్మణుని ఎదుట (అపరాధాన్ని) ఒప్పుకోవాలి; (బ్రాహ్మణుని) తాకితే పాపం మరింత భారమవుతుంది.
12.163.42
अस्तेनं स्तेन इत्युक्त्वा द्विगुणं पापमाप्नुयात् ।
त्रिभागं ब्रह्महत्यायाः कन्यां प्राप्नोति दुष्यति।
यस्तु दूषयिता तस्याः शेषं प्राप्नोति पाप्मनः ॥ १२.१६३.४२ ॥
నిర్దోషిని 'దొంగ' అని అన్నవాడు రెట్టింపు పాపం పొందుతాడు; కన్యను పొంది ఆమెను దూషించేవాడు బ్రహ్మహత్య పాపంలో మూడవ భాగాన్ని పొందుతాడు; ఆమెను కలుషితం చేసినవాడు ఆ పాపంలో మిగిలిన భాగాన్ని పొందుతాడు.
12.163.43
ब्राह्मणानवगर्ह्येह स्पृष्ट्वा गुरुतरं भवेत् ।
वर्षाणां हि शतं पापः प्रतिष्ठां नाधिगच्छति ॥ १२.१६३.४३ ॥
ఇక్కడ బ్రాహ్మణులను నిందించి లేదా వారిని కొట్టి పాపం మరింత గొప్పదవుతుంది. పాపి నూరు సంవత్సరాలు స్థిరమైన ఆధారాన్ని పొందడు.
12.163.44
सहस्रं चैव वर्षाणां निपत्य नरकं वसेत् ।
तस्मान्नैवावगुर्याद्धि नैव जातु निपातयेत् ॥ १२.१६३.४४ ॥
వెయ్యి సంవత్సరాలు నరకంలో పడి నివసించాల్సి వస్తుంది. అందువల్ల ఎప్పుడూ నిందించకూడదు, ఎప్పుడూ పడగొట్టకూడదు.
12.163.45
शोणितं यावतः पांसून्संगृह्णीयाद्द्विजक्षतात् ।
तावतीः स समा राजन्नरके प्रतिपद्यते ॥ १२.१६३.४५ ॥
ఓ రాజా, ద్విజుని గాయం నుండి రక్తంలో ఎన్ని ధూళి రేణువులు చేరతాయో, అన్ని సంవత్సరాలు అతడు నరకంలో ఉంటాడు.
12.163.46
भ्रूणहाऽऽहवमध्ये तु शुध्यते शस्त्रपाततः ।
आत्मानं जुहुयादग्नौ समिद्धे तेन शुध्यते ॥ १२.१६३.४६ ॥
భ్రూణహంతకుడు యుద్ధమధ్యంలో ఆయుధాలతో పడటం ద్వారా శుద్ధుడవుతాడు. లేదా తనను తానే ప్రజ్వలించిన అగ్నిలో ఆహుతి చేస్తే అతడు శుద్ధుడవుతాడు.
12.163.47
सुरापो वारुणीमुष्णां पीत्वा पापाद्विमुच्यते ॥ १२.१६३.४७ ॥
మద్యం త్రాగినవాడు వేడి వారుణిని త్రాగి పాపం నుండి విముక్తుడవుతాడు.
12.163.48
तया स काये निर्दग्धे मृत्युं वा प्राप्य शुध्यति ।
लोकांश्च लभते विप्रो नान्यथा लभते हि सः ॥ १२.१६३.४८ ॥
దానివల్ల అతని శరీరం దహించబడినప్పుడు, లేదా మరణాన్ని పొంది, అతడు శుద్ధుడవుతాడు. ఆ విప్రుడు లోకాలను పొందుతాడు; లేకుంటే పొందడు.
12.163.49
गुरुतल्पमधिष्ठाय दुरात्मा पापचेतनः ।
शिलां ज्वलन्तीमासाद्य मृत्युना सोभिशुध्यति ॥ १२.१६३.४९ ॥
గురువు శయ్యను ఆక్రమించిన దుష్టాత్ముడు, పాపచింతనుడు, మండుతున్న రాతిని చేరి మరణం ద్వారా శుద్ధుడవుతాడు.
12.163.50
अधवा शिश्नवृषणावादायाञ्जलिना स्वयम् ।
नैर्ऋतीं दिशमास्थाय निपतेत्सत्वजिह्मगः ॥ १२.१६३.५० ॥
లేదా శిశ్నమును, వృషణములను అంజలిలో తానే పట్టుకుని, నైరృతి దిశను ఆశ్రయించి, కుటిల స్వభావుడు పడిపోవాలి.
12.163.51
ब्राह्मणार्थेऽपि वा प्राणान्संत्यजंस्तेन शुध्यति ॥ १२.१६३.५१ ॥
లేదా బ్రాహ్మణుని కోసం ప్రాణాలను త్యజిస్తూ అతడు దానివల్లనే శుద్ధుడవుతాడు.
12.163.52
अश्वमेधेन वाऽपीष्ट्वा अथवा गोसवेन वा ।
मरुत्सोमेन वा सम्यगिह प्रेत्य च पूज्यते ॥ १२.१६३.५२ ॥
అశ్వమేధయాగం చేసి, లేదా గోసవ, మరుత్సోమయాగం చేసి, ఇక్కడ కూడా, మరణానంతరం కూడా అతడు సముచితంగా పూజించబడతాడు.
12.163.53
तथैव द्वादशसमाः कापोतं धर्ममाचरेत् ।
एककालं चरेद्भैक्षं स्वकर्मोदाहरञ्जने ॥ १२.१६३.५३ ॥
అలాగే పన్నెండు సంవత్సరాలు కపోత ధర్మాన్ని ఆచరించాలి; రోజుకు ఒకసారి భిక్ష కోసం వెళ్లాలి; జనులలో తన కర్మను ప్రకటించాలి.
12.163.54
एवं वा तपसा युक्तो ब्रह्महा सवनी भवेत् ।
एवं गर्भमविज्ञातमात्रेयीं वा निपातयेत् ॥ १२.१६३.५४ ॥
లేదా ఇలా తపస్సుతో కూడినవాడు బ్రహ్మహత్యాపాతకుడు సవనీ (సోమయాగం చేసేవాడు) కావాలి; ఇలాగే తెలియని గర్భాన్ని పడగొట్టాలి.
12.163.55
द्विगुणा ब्रह्महत्या वै आत्रेयीहिंसने भवेत् ।
सुरापी नियताहारो ब्रह्मचारी क्षपाचरः ॥ १२.१६३.५५ ॥
ఆత్రేయిని హింసించటంలో బ్రాహ్మణ హత్యకు రెట్టింపు పాపం కలుగుతుంది. మద్యం తాగినవాడు, నియమిత ఆహారం కలవాడు, బ్రహ్మచారి, రాత్రి తిరిగేవాడు (వ్రతం చేయాలి).
12.163.56
ऊर्ध्वं त्रिभ्योऽपि वर्षेभ्यो यजेताग्निष्टुता परम् ।
ऋषभैकसहस्रं वा गा दत्त्वा शौचमाप्नुयात् ॥ १२.१६३.५६ ॥
మూడు సంవత్సరాలు దాటిన తర్వాత కూడా అగ్నిష్టుత యాగం చేయాలి. లేదా వెయ్యి ఎద్దులను, ఆవులను దానం చేసి శుద్ధి పొందాలి.
12.163.57
वैश्यं दत्त्वा तु वर्षे द्वे ऋषभैकशतं च गाः ।
शूद्रं हत्वाऽब्दमेवैकमृषभं च शतं च गाः ॥ १२.१६३.५७ ॥
వైశ్యుడిని చంపితే రెండు సంవత్సరాలు వందల ఎద్దులను, ఆవులను దానం చేయాలి. శూద్రుడిని చంపితే ఒక సంవత్సరం ఒక ఎద్దును, వంద ఆవులను దానం చేయాలి.
12.163.58
श्ववराहखरान्हत्वा शौद्रमेव व्रतं चरेत् ।
मार्जारचाषमण्डूकान्काकं व्यालं च मूषिकम् ॥ १२.१६३.५८ ॥
కుక్క, పంది, గాడిదను చంపితే శూద్రుడికి సంబంధించిన వ్రతమే చేయాలి. పిల్లి, చాష పక్షి, కప్ప, కాకి, పాము, ఎలుకను (చంపినా).
12.163.59
उक्तः पशुवधे दोषो राजन्प्राणिनिपातनात् ।
अनस्थिकेषु गोमूत्रं पानमेकं प्रचक्षते।
प्रायश्चित्तान्यथान्यानि प्रवक्ष्याम्यनुपूर्वशः ॥ १२.१६३.५९ ॥
ఓ రాజా, జంతువుల వధలో, ప్రాణుల హననంలో దోషం చెప్పబడింది. ఎముకలు లేని ప్రాణుల విషయంలో ఆవు మూత్రం ఒకసారి త్రాగడమే (ప్రాయశ్చిత్తం) అని అంటారు.
12.163.60
तल्पे वाऽन्यस्य चौर्ये च पृथक् संवत्सरं चरेत् ।
त्रीणि श्रोत्रियभार्यायां परदारे च द्वे स्मृते ॥ १२.१६३.६० ॥
ఇతరుని శయ్య (వ్యభిచారం) లేదా దొంగతనంలో విడివిడిగా ఒక సంవత్సరం వ్రతం చేయాలి. శ్రోత్రియుని భార్యతో మూడు సంవత్సరాలు, పరస్త్రీతో రెండు సంవత్సరాలు అని స్మృతి చెబుతోంది.
12.163.61
काले चतुर्थे भुञ्जानो ब्रह्मचारी व्रती भवेत् ।
स्थानासनाभ्यां विहरेत्रिरह्नाऽभ्युपयन्नपः ॥ १२.१६३.६१ ॥
సరైన సమయంలో, నాలుగవ వేళలో భోజనం చేస్తూ, బ్రహ్మచారిగా, వ్రతనిష్ఠుడిగా ఉండాలి; నిలిచి, కూర్చుని సంచరించాలి; పగటిలో మూడుసార్లు నీటిని సమీపించాలి.
12.163.62
ऐवमेव चरन्राजंस्तस्मात्पापात्प्रमुच्यते ।
एवमेव निराकर्ता यश्चाग्नीनपविध्यति ॥ १२.१६३.६२ ॥
ఓ రాజా, ఈ విధంగానే ఆచరించేవాడు ఆ పాపం నుండి విముక్తుడవుతాడు; అలాగే అగ్నులను త్యజించేవాడు కూడా.
12.163.63
त्यजत्यकारणे यश्च पितरं मातरं गुरुम् ।
पतितः स्यात्स कौरव्य यथा धर्मेषु निश्चयः ॥ १२.१६३.६३ ॥
కారణం లేకుండా తండ్రిని, తల్లిని, గురువును త్యజించేవాడు, ఓ కౌరవ్య, పతితుడవుతాడు; ధర్మాల విషయంలో ఇదే నిశ్చయం.
12.163.64
ग्रासाच्छादनयानं च शयनं ह्यासनं तथा ।
ब्रह्मचारी द्विजेभ्यश्च दत्त्वा पापात्प्रमुच्यते ॥ १२.१६३.६४ ॥
అన్నం, వస్త్రం, వాహనం, శయ్య, ఆసనం—వీటిని బ్రహ్మచారిగా ఉండి ద్విజులకు దానం చేసి పాపం నుండి విముక్తుడవుతాడు.
12.163.65
भार्यायां व्यभिचारिण्यां निरुद्धायां विशेषतः ।
यत्पुंसः परदारेषु तदेनां चारयेद्व्रतम्। ॥ १२.१६३.६५ ॥
భార్య వ్యభిచారిణి అయినప్పుడు, ముఖ్యంగా ఆమెను నిరోధించినప్పుడు, పురుషుడు పరస్త్రీలతో చేసిన పాపానికి ఆమెను కూడా వ్రతం ఆచరింపజేయాలి.
12.163.66
श्रेयांसं शयने हित्वा पापीयांसं समृच्छति ।
श्वभिस्तमर्दयेद्राजा संस्थाने बहुविस्तरे ॥ १२.१६३.६६ ॥
శ్రేష్ఠుడిని శయ్యపై వదిలి ఎక్కువ పాపిష్ఠుడి వద్దకు వెళ్ళేవాడిని, రాజు విశాలమైన స్థలంలో కుక్కలతో హింసింపజేయాలి.
12.163.67
पुमांसं बन्धयेत्पाशैः शयने तप्त आयसे ।
अप्यादधीत दारूणि तत्र दह्येत पापकृत ॥ १२.१६३.६७ ॥
పురుషుడిని పాశాలతో బంధించి, వేడెక్కిన ఇనుప మంచంపై పడుకోబెట్టాలి; దాని కింద కట్టెలు పెట్టాలి; అక్కడే ఆ పాపి దహించబడాలి.
12.163.68
एव दण्डो महाराज स्त्रीणां भर्तृव्यतिक्रमे ।
संवत्सारोऽभिशस्तस्य दुष्टस्य द्विगुणो भवेत् ॥ १२.१६३.६८ ॥
మహారాజా, భర్తను అతిక్రమించిన స్త్రీలకు ఇదే దండన; నిందితుడైన దుష్టునికి ఒక సంవత్సరం దండన రెట్టింపు కావాలి.
12.163.69
द्वे तस्य त्रीणि वर्षाणि चत्वारि सहसेविनः ।
कुमारः पञ्चवर्षाणि चरेद्भैक्षं मुनिव्रतः ॥ १२.१६३.६९ ॥
బలాత్కారంగా సంగమించేవానికి రెండు, మూడు, నాలుగు సంవత్సరాలు; యువకుడు ఐదు సంవత్సరాలు ముని-వ్రతం పాటిస్తూ భిక్ష చేయాలి.
12.163.70
परिवित्तिः परिवेत्ता या चैव परिविद्यते ।
पाणिग्राहस्त्वधर्मेण सर्वे ते पतिताः स्मृताः ॥ १२.१६३.७० ॥
పరివిత్తి, పరివేత్త, పరివిద్యమైన కన్య, అధర్మంగా పాణిగ్రహణం చేసేవాడు — వీరందరూ పతితులుగా చెప్పబడ్డారు.
12.163.71
चरेयुः सर्व एवैते वीरहा यद्व्रतं चरेत् ।
चान्द्रायणं चरेन्मासं कृच्छ्रं वा पापशुद्धये ॥ १२.१६३.७१ ॥
వీరులను చంపినవాడు చేసే వ్రతాన్నే వీరందరూ చేయాలి; పాప శుద్ధికి ఒక నెల చాంద్రాయణ వ్రతం, లేదా కృచ్ఛ్ర వ్రతం చేయాలి.
12.163.72
परिवेत्ता प्रयच्छेता तां स्नुषां परिवित्तये ।
ज्येष्ठेन त्वभ्यनुज्ञातो यवीयाप्यनन्तरम्।
एनसो मोक्षमाप्नोति तौ च सा चैव धर्मतः ॥ १२.१६३.७२ ॥
పరివేత్త ఆ కోడలిని పరివిత్తికి ఇవ్వాలి; జ్యేష్ఠుని అనుమతితో తర్వాత చిన్నవాడు కూడా (వివాహం చేసుకోవచ్చు). అతడు పాపం నుండి విముక్తి పొందుతాడు; ఆ ఇద్దరూ, ఆమెకూడా ధర్మానుసారం విముక్తులవుతారు.
12.163.73
अमानुषीषु गोवर्जमनादिष्टं न दुष्यति ।
अधिष्ठातारमत्तारं पशूनां पुरुषं विदुः ॥ १२.१६३.७३ ॥
మానుషేతర స్త్రీలలో, ఆవును మినహాయించి, ఆజ్ఞాపించనిది చేసినవాడు దోషం పొందడు; పశువులకు అధిపతియు భక్షకుడునైన పురుషుడినే వారు తెలుసుకుంటారు.
12.163.74
परिधायोर्ध्ववालं तु पात्रमादाय मृन्मयम् ।
चरेत्सप्तगृहान्भैक्षं स्वकर्म परिकीर्तयन् ॥ १२.१६३.७४ ॥
పైకెత్తిన తోకతో ఉన్నదానిని ధరించి, మట్టి పాత్రను తీసుకొని, ఏడు ఇళ్లలో భిక్ష అడుగుతూ తిరగాలి; తన కర్మను ప్రకటిస్తూ.
12.163.75
तथैव लब्धभोजी स्याद्द्वादशाहात्स शुध्यति ।
चरेत्संवत्सरं चापि तद्व्रतं येन कृन्तति ॥ १२.१६३.७५ ॥
అలాగే దొరికినది తినేవాడై ఉండాలి; పన్నెండు రోజుల తర్వాత అతడు శుద్ధుడవుతాడు. ఆ వ్రతాన్ని ఒక సంవత్సరం పాటు కూడా ఆచరించాలి, దాని వల్ల (పాపాన్ని) ఛేదిస్తాడు.
12.163.76
भवेत्तु मानुषेष्वेवं प्रायश्चिमनुत्तमम् ।
दानं वा दानशक्तेषु सवेर्मतत्प्रकल्पयेत् ॥ १२.१६३.७६ ॥
మానవులలో ఈ విధంగా అత్యుత్తమ ప్రాయశ్చిత్తం ఉండాలి; లేదా దానం చేయగల వారికి దానమే ఉండాలి; ఈ అభిప్రాయాన్ని అందరికీ నిర్ణయించాలి.
12.163.77
अनास्तिकेषु गोमात्रं दानमेकं प्रचक्षते ।
श्ववराहमनुष्याणां कुक्कुटस्य खरस्य च ॥ १२.१६३.७७ ॥
నాస్తికులకు ఆవును దానం చేయడమే ఒకే (ప్రాయశ్చిత్తం) అని చెబుతారు; కుక్క, పంది, మనిషి, కోడి, గాడిద (విషయంలోనూ).
12.163.78
मांसं मूत्रं पुरीषं च प्राश्य संस्कारमर्हति ।
ब्राह्मणस्तु सुरापस्य गन्धमादाय सोमपाः ॥ १२.१६३.७८ ॥
మాంసం, మూత్రం, మలం తిన్నవాడు సంస్కారానికి అర్హుడు; కానీ బ్రాహ్మణుడు, సురాపానం చేసినవాని వాసన పీల్చితే, సోమపానం చేసేవారు (సురా వాసనను పొందుతారు).
12.163.79
अपख्यहं पिबेदुष्णाः संयतात्मा जितेन्द्रियः ।
अपः पीत्वा तु स पुनर्वायुभक्षो भवेन्त्र्यहम् ॥ १२.१६३.७९ ॥
ఆత్మసంయమం, ఇంద్రియ నిగ్రహం కలిగినవాడు వేడి నీళ్ళు త్రాగాలి. నీరు త్రాగిన తరువాత అతడు మూడు రోజులు కేవలం గాలినే ఆహారంగా తీసుకోవాలి.
12.163.80
एवमेतत्समुद्दिष्टं प्रायश्चित्तिषेवणम् ।
ब्राह्मणस्य विशेषेण यदज्ञानेन जायते ॥ १२.१६३.८० ॥
ఈ విధంగా ప్రాయశ్చిత్తం చేయే పద్ధతి చెప్పబడింది; ముఖ్యంగా అజ్ఞానం వల్ల బ్రాహ్మణునికి కలిగే దోషానికి ఇది వర్తిస్తుంది.