മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.180
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.180.1
कुतः सृष्टमिदं सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम् ।
प्रलये च किमभ्येति तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.१८०.१ ॥
സ്ഥാവരജംഗമമായ ഈ സമസ്ത ജഗത്ത് എവിടെനിന്ന് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു? പ്രളയത്തിൽ അത് എന്തിലേക്കു പോകുന്നു? പിതാമഹാ, അത് എനിക്കു പറഞ്ഞുതരിക.
12.180.2
ससागरः सगगनः सशैलः सबलाहकः ।
सभूमिः साग्निपवनो लोकोऽयं केन निर्मितः ॥ १२.१८०.२ ॥
സമുദ്രങ്ങളും ആകാശവും പർവതങ്ങളും മേഘങ്ങളും ഭൂമിയും അഗ്നിയും വായുവും ചേർന്ന ഈ ലോകം ആരാണ് നിർമ്മിച്ചത്?
12.180.3
कथं सृष्टानि भूतानि कथं वर्णविभक्तयः ।
शोचाशौचं कथं तेषां धर्माधर्मावथो कथम् ॥ १२.१८०.३ ॥
ജീവികൾ എങ്ങനെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു? വർണവിഭാഗങ്ങൾ എങ്ങനെ ഉണ്ടായി? അവർക്ക് ശൗചാശൗചവും ധർമാധർമവും എങ്ങനെ വന്നു?
12.180.4
कीदृशो जीवतां जीवः क्व वा गच्छन्ति ये मृताः ।
अस्माल्लोकादमुं लोकं सर्वं शंसतु नो भवान् ॥ १२.१८०.४ ॥
ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരിലെ ജീവൻ എങ്ങനെയുള്ളതാണ്? മരിച്ചവർ എവിടേക്കു പോകുന്നു? ഈ ലോകത്തുനിന്ന് ആ ലോകംവരെയുള്ള എല്ലാം അങ്ങ് ഞങ്ങളോടു പറഞ്ഞാലും.
12.180.5
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
भृगुणाऽभिहितं श्रेष्ठं भरद्वाजाय पृच्छते ॥ १२.१८०.५ ॥
ഇക്കാര്യത്തിൽ ആളുകൾ ഈ പുരാതന ഇതിഹാസം പറയാറുണ്ട്. ചോദിച്ച ഭരദ്വാജനോട് ഭൃഗു പറഞ്ഞതാണിത്.
12.180.6
कैलासशिखरे दृष्ट्वा दीप्यमानमिवौजसा ।
भृगुं महर्षिमासीनं भरद्वाजोऽन्वपृच्छत ॥ १२.१८०.६ ॥
കൈലാസ ശിഖരത്തിൽ തേജസ്സോടെ തിളങ്ങിക്കൊണ്ട് ഇരിക്കുന്ന മഹർഷി ഭൃഗുവിനെ കണ്ട് ഭരദ്വാജൻ ചോദിച്ചു.
12.180.7
ससागरः सगगनः शशैलः सवलाहकः ।
सभूमिः साग्निपवनो लोकोऽयं केन निर्मितः ॥ १२.१८०.७ ॥
സമുദ്രങ്ങളും ആകാശവും പർവതങ്ങളും മേഘങ്ങളും ഭൂമിയും അഗ്നിയും വായുവും ചേർന്ന ഈ ലോകം ആരാൽ നിർമ്മിതമായി?
12.180.8
कथं सृष्टानि भूतानि कथं वर्णविभक्तयः ।
शौचाशौचं कथं तेषां धर्माधर्मावथो कथम्। ॥ १२.१८०.८ ॥
ജീവികൾ എങ്ങനെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു, വർണവിഭാഗങ്ങൾ എങ്ങനെ ഉണ്ടായി, അവരുടെ ശൗചവും അശൗചവും ധർമവും അധർമവും എങ്ങനെ?
12.180.9
कीदृशो जीवतां जीवः क्व वा गच्छन्ति ये मृताः ।
परलोकमिमं चापि सर्वं शंसितृमर्हसि ॥ १२.१८०.९ ॥
ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരിലെ ജീവൻ എങ്ങനെയുള്ളതാണ്? മരിച്ചവർ എവിടേക്കു പോകുന്നു? ഈ പരലോകത്തെക്കുറിച്ചും എല്ലാം അങ്ങ് പറയണം.
12.180.10
एवं स भगवान्पृष्टो भरद्वाजेन संशयम् ।
ब्रह्मर्पिर्ब्रह्मसंकाशः सर्वं तस्मै ततोऽब्रवीत् ॥ १२.१८०.१० ॥
ഇങ്ങനെ ഭരദ്വാജൻ സംശയം ചോദിച്ചപ്പോൾ ബ്രഹ്മതുല്യനായ ആ ഭഗവാനായ ബ്രഹ്മർഷി അവനോട് എല്ലാം പറഞ്ഞു.
12.180.11
नारायणो जगन्मूर्तिरन्तरात्मा सनातनः ।
कूटस्थोऽक्षर अव्यक्तो निर्लेपो व्यापकः प्रभुः ॥ १२.१८०.११ ॥
ലോകമാണ് രൂപമായ നാരായണൻ, അന്തരാത്മാവ്, സനാതനൻ; കൂടസ്ഥൻ, അക്ഷരൻ, അവ്യക്തൻ, നിർലേപൻ, സർവവ്യാപി, പ്രഭു.
12.180.12
प्रकृतेः परतो नित्यमिन्द्रियैरप्यगोतरः ।
स सिसृक्षुः सहस्रांशादसृजत्पुरुषं प्रभुः ॥ १२.१८०.१२ ॥
പ്രകൃതിക്ക് അപ്പുറമുള്ളവനും എപ്പോഴും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് അഗോചരനുമായ ആ പ്രഭു സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് സഹസ്രാംശുവിൽനിന്ന് പുരുഷനെ സൃഷ്ടിച്ചു.
12.180.13
मानसो नाम यः पूर्वो विश्रुतो वै महर्षिभिः ।
अनादिनिधनो देवस्तथाऽभेद्योऽदजरामरः ॥ १२.१८०.१३ ॥
മുൻകാലത്ത് മഹർഷിമാരാൽ 'മാനസൻ' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായ ആ ദേവൻ ആദിയും അന്തവുമില്ലാത്തവനും ഭേദിക്കാനാവാത്തവനും ജനിക്കാത്തവനും മരണമില്ലാത്തവനുമാണ്.
12.180.14
अव्यक्त इति विख्यातः शाश्वतोऽथाक्षयोऽव्ययः ।
यतः सृष्टानि भूतानि तिष्ठन्ति च म्रियन्ति च ॥ १२.१८०.१४ ॥
'അവ്യക്തൻ' എന്ന് പ്രസിദ്ധനായ അവൻ ശാശ്വതനും അക്ഷയനും അവ്യയനുമാണ്; അവനിൽ നിന്ന് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ജീവികൾ നിലനിൽക്കുകയും മരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
12.180.15
सोऽसृजत्प्रथमं देवो महान्तं नाम नामतः ।
महान्ससर्जाहंकारं स चापि भगवानथ।
आकाशमिति विख्यातं सर्वभूतधरः प्रभुः ॥ १२.१८०.१५ ॥
ആ ദേവൻ ആദ്യം 'മഹാൻ' എന്ന തത്ത്വം സൃഷ്ടിച്ചു; മഹാനായ ഭഗവാൻ അഹങ്കാരത്തെയും സൃഷ്ടിച്ചു. പിന്നെ സർവഭൂതങ്ങളെയും ധരിക്കുന്ന പ്രഭു 'ആകാശം' എന്ന് പ്രസിദ്ധമായതിനെ സൃഷ്ടിച്ചു.
12.180.16
आकाशादभवद्वारि सलिलादग्निमारुतौ ।
अग्निमारुतसंयोगात्ततः समभवन्मही ॥ १२.१८०.१६ ॥
ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ജലം ഉണ്ടായി; ജലത്തിൽ നിന്ന് അഗ്നിയും വായുവും. അഗ്നിയുടെയും വായുവിന്റെയും സംയോഗത്താൽ പിന്നീട് ഭൂമി ഉണ്ടായി.
12.180.17
ततस्ते गेमयं दिव्यं पद्मं सृष्टं स्वयंभुवा ।
तस्मात्पद्मात्समभवद्ब्रह्मा वेदमयो निधिः ॥ १२.१८०.१७ ॥
അപ്പോൾ സ്വയംഭുവൻ അവനായി ദിവ്യമായ സ്വർണ്ണത്താമര സൃഷ്ടിച്ചു. ആ താമരയിൽ നിന്ന് വേദമയനായ നിധിയായ ബ്രഹ്മാവ് ഉണ്ടായി.
12.180.18
अहंकार इति ख्यातः सर्वभूतात्मभूतकृत् ।
ब्रह्मा वै स महातेजा य एते पञ्चधातवः ॥ १२.१८०.१८ ॥
'അഹങ്കാരം' എന്ന് പ്രസിദ്ധനായവൻ, സർവഭൂതങ്ങളുടെയും ആത്മഭാവം സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ; ആ മഹാതേജസ്വിയായ ബ്രഹ്മാവ് തന്നെ — ഈ പഞ്ചധാതുക്കൾ.
12.180.19
शैलास्तस्यास्थिसंज्ञास्तु मेदो मांसं च मेदिनी ।
समुद्रास्तस्य रुधिरमाकाशमुदरं तथा ॥ १२.१८०.१९ ॥
പർവതങ്ങൾ അവന്റെ അസ്ഥികൾ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു; ഭൂമി അവന്റെ കൊഴുപ്പും മാംസവും. സമുദ്രങ്ങൾ അവന്റെ രക്തം, ആകാശം അവന്റെ ഉദരം.
12.180.20
पवनश्चैव निःश्वासस्तेजोऽग्निर्निम्नगाः सिराः ।
दिवाकरश्च सोमश्च नयने तस्य विश्रुते ॥ १२.१८०.२० ॥
വായു അവന്റെ നിശ്വാസം, അഗ്നി അവന്റെ തേജസ്സ്, നദികൾ അവന്റെ ഞരമ്പുകൾ. സൂര്യനും ചന്ദ്രനും അവന്റെ പ്രസിദ്ധമായ കണ്ണുകൾ.
12.180.21
नभश्चोर्ध्वं शिरस्तस्य क्षितिः पादौ भुजौ दिशः ।
दुर्विज्ञेयो ह्यनन्तात्मा सिद्धैरपि न संशयः ॥ १२.१८०.२१ ॥
ആകാശം മുകളിൽ അവന്റെ ശിരസ്സ്, ഭൂമി അവന്റെ പാദങ്ങൾ, ദിക്കുകൾ അവന്റെ ഭുജങ്ങൾ. ആ അനന്താത്മാവിനെ സിദ്ധന്മാർക്കുപോലും അറിയുക ദുഷ്കരം; സംശയമില്ല.
12.180.22
स एष भगवान्विष्णुरनन्त इति विश्रुतः ।
सर्वभूतात्मभूतस्थो दुर्विज्ञेयोऽकृतात्माभः ॥ १२.१८०.२२ ॥
ഈ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുതന്നെ 'അനന്തൻ' എന്ന് പ്രസിദ്ധൻ; സർവഭൂതങ്ങളുടെയും ആത്മാവായി നിലകൊള്ളുന്നവൻ. ആത്മശുദ്ധിയില്ലാത്തവർക്ക് അവൻ അറിയാനാവാത്തവനാണ്.
12.180.23
अहंकारस्य यः स्रष्टा सर्वभूतोद्भवाय वै ।
यतः समभवद्विश्वं पृष्टोऽहं यदिह त्वया ॥ १२.१८०.२३ ॥
അഹങ്കാരത്തെ സൃഷ്ടിച്ചവനും സർവഭൂതങ്ങളുടെ ഉത്ഭവത്തിന് കാരണക്കാരനും, ആരിൽനിന്ന് ഈ വിശ്വം ഉണ്ടായോ — അവനെക്കുറിച്ച് നീ ഇവിടെ എന്നോട് ചോദിച്ചത് ഞാൻ പറയാം.
12.180.24
गगनस्य दिशां चैव भूतलस्यानिलस्य च ।
कान्यत्र परिमाणानि संशयं छिन्धि मेऽर्थितः ॥ १२.१८०.२४ ॥
ആകാശത്തിന്റെയും ദിക്കുകളുടെയും ഭൂമിയുടെയും വായുവിന്റെയും അളവുകൾ എത്രയാണ്? ഞാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു, എന്റെ സംശയം നീക്കിയാലും.
12.180.25
अनन्तमेतदाकाशं सिद्धचारणसेवितम् ।
रम्यं नानाश्रयाकीर्णं यस्यान्तो नाधिगम्यते ॥ १२.१८०.२५ ॥
ഈ ആകാശം അനന്തമാണ്; സിദ്ധന്മാരും ചാരണന്മാരും സേവിക്കുന്നത്; രമ്യം; പലവിധ ആശ്രയങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞത്; ഇതിന്റെ അന്തം കാണപ്പെടുന്നില്ല.
12.180.26
ऊर्ध्वं गतेरधस्तात्तु चन्द्रादित्यौ न दृश्यतः ।
तत्र देवाः स्वयं दीप्ताः सूर्यभासोऽग्निवर्चसः ॥ १२.१८०.२६ ॥
മുകളിലെ ഗതിക്ക് താഴെ ചന്ദ്രനും സൂര്യനും കാണപ്പെടുന്നില്ല. അവിടെ സ്വയം പ്രകാശിക്കുന്ന ദേവന്മാരുണ്ട്; സൂര്യപ്രഭയും അഗ്നിതേജസ്സുമുള്ളവർ.
12.180.27
ते चाप्यन्तं न पश्यन्ति नभसः प्रथितौजसः ।
दुर्गमत्वादनन्तत्वादिति वै विद्धि मानद ॥ १२.१८०.२७ ॥
പ്രസിദ്ധ തേജസ്സുള്ളവർ പോലും ആകാശത്തിന്റെ അന്തം കാണുന്നില്ല. മാനദാ, അത് ദുർഗമവും അനന്തവുമായതിനാലാണെന്ന് അറിയുക.
12.180.28
उपर्युपरि तैर्देवैः प्रज्वलद्भिः स्वयंप्रभैः ।
निरुद्धमेतदाकाशमप्रमेयं सुरैरपि ॥ १२.१८०.२८ ॥
മീതെമീതെ സ്വയം പ്രകാശിച്ചു ജ്വലിക്കുന്ന ആ ദേവന്മാരാൽ ഈ ആകാശം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ദേവന്മാർക്കും അളക്കാനാകാത്തത്.
12.180.29
पृथिव्यन्ते समुद्रास्तु समुद्रान्ते तमः स्मृतम् ।
तप्नसोऽन्ते जलं प्राहुर्जलस्यान्तेऽग्निरेव च ॥ १२.१८०.२९ ॥
ഭൂമിയുടെ അന്തത്തിൽ സമുദ്രങ്ങൾ; സമുദ്രങ്ങളുടെ അന്തത്തിൽ ഇരുട്ട് എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു. താപത്തിന്റെ അന്തത്തിൽ ജലം എന്നും ജലത്തിന്റെ അന്തത്തിൽ അഗ്നി തന്നെ എന്നും പറയുന്നു.
12.180.30
रसातलान्ते सलिलं जलान्ते पन्नगाधिपाः ।
तदन्ते पुनराकाशमाकाशान्ते पुनर्जलम् ॥ १२.१८०.३० ॥
രസാതലത്തിന്റെ അന്തത്തിൽ ജലം; ജലത്തിന്റെ അന്തത്തിൽ നാഗാധിപന്മാർ. അതിന്റെ അന്തത്തിൽ വീണ്ടും ആകാശം; ആകാശത്തിന്റെ അന്തത്തിൽ വീണ്ടും ജലം.
12.180.31
एवमन्तं हि नभसः प्रमाणं सलिलस्य च ।
अग्निमारुतयोश्चैव दुर्ज्ञेयं दैवतैरपि ॥ १२.१८०.३१ ॥
ഇപ്രകാരം ആകാശത്തിന്റെയും ജലത്തിന്റെയും അന്തവും പ്രമാണവും, അഗ്നിയുടെയും വായുവിന്റെയും പ്രമാണവും ദേവന്മാർക്കുപോലും അറിയാൻ പ്രയാസമാണ്.
12.180.32
अग्निमारुततोयानां वर्णाः क्षितितलस्य च ।
आकाशसदृशा ह्येते भिद्यन्तेऽतत्वदर्शनात् ॥ १२.१८०.३२ ॥
അഗ്നി, വായു, ജലം, ഭൂതലം എന്നിവയുടെ വർണങ്ങൾ ആകാശത്തിന് സമാനമാണ്; തത്ത്വം കാണാത്തതിനാൽ ഇവ വേർതിരിഞ്ഞതായി തോന്നുന്നു.
12.180.33
पठन्ति चैव मुनयः शास्त्रेषु विविधेषु च ।
त्रैलोक्यसागरे चैव प्रमाणं विहितं यथा ॥ १२.१८०.३३ ॥
മുനിമാർ വിവിധ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ ഇത് പഠിപ്പിക്കുന്നു; ത്രിലോകസമുദ്രത്തിന്റെ പ്രമാണവും നിർദ്ദേശിച്ചപോലെ പറയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
12.180.34
अदृश्यत्वादगम्यत्वात्कः प्रमाणमुदाहरेत् ।
सिद्धानां देवतानां च यदा परिमिता गतिः।
तदा गौणमनन्तस्य नामानन्तेति विश्रुतम् ॥ १२.१८०.३४ ॥
കാണാനും എത്താനും കഴിയാത്തതിനാൽ ആര് പ്രമാണം പറയും? സിദ്ധന്മാരുടെയും ദേവന്മാരുടെയും ഗതിയും പരിമിതമാകുമ്പോൾ, അനന്തന്റെ നാമം ഗൗണമായി 'അനന്തം' എന്നു പ്രസിദ്ധമായി.
12.180.35
नामधेयानुरूपस्य मानसस्य महात्मनः ।
यदा तु र्दिव्यं यद्रूपं ह्रसते वर्धते पुनः।
कोऽन्यस्तद्वेदितुं शक्तो योपि स्यात्तद्विधोऽपरः ॥ १२.१८०.३५ ॥
പേരിനൊത്ത, മനസ്സിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ആ മഹാത്മാവിന്റെ ദിവ്യരൂപം കുറയുകയും വീണ്ടും വളരുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, അതറിയാൻ കഴിവുള്ള മറ്റൊരാൾ ആരുണ്ട്, അദ്ദേഹത്തിനു സമാനനായാലും?
12.180.36
ततः पुष्करतः सृष्टः सर्वज्ञो मूर्तिमान्प्रभुः ।
ब्रह्मा धर्ममयः पूर्वः प्रजापतिरनुत्तमः ॥ १२.१८०.३६ ॥
പിന്നെ താമരയിൽ നിന്ന് സർവജ്ഞനും രൂപമുള്ളവനും പ്രഭുവും ധർമ്മമയനും ആദ്യനും അനുത്തമനുമായ പ്രജാപതി ബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു.
12.180.37
पुष्कराद्यदि संभूतो ज्येष्ठं भवति पुष्करम् ।
ब्रह्माणं पूर्वजं चाह भवान्संदेह एव मे ॥ १२.१८०.३७ ॥
താമരയിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവനെങ്കിൽ താമരയാണ് മൂത്തത്; എന്നാൽ ബ്രഹ്മാവിനെ പൂർവജനെന്ന് അങ്ങ് പറയുന്നു, അതിൽ എനിക്ക് സംശയമുണ്ട്.
12.180.38
मानसस्येह या मूर्तिर्ब्रह्मत्वं समुपागता ।
तस्यासनविधानार्थं पृथिवी पद्ममुच्यते ॥ १२.१८०.३८ ॥
ഇവിടെ മാനസന്റെ ഏത് രൂപം ബ്രഹ്മത്വം പ്രാപിച്ചുവോ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആസനത്തിനായി ഭൂമിയെ താമര എന്ന് പറയുന്നു.
12.180.39
कर्णिकां तस्य पद्मस्य मेरुर्गगमुच्छ्रितः ।
तस्य मध्ये स्थितो लोकान्सृजते जगतः प्रभुः।
मानसांश्च तथा देवान्भूतानि विविधानि च ॥ १२.१८०.३९ ॥
ആ താമരയുടെ കർണികം മേരുവാണ്; അത് ആകാശത്തോളം ഉയർന്നിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ മധ്യത്തിൽ നിൽക്കുന്ന പ്രഭു ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; മാനസപുത്രന്മാരെയും ദേവന്മാരെയും വിവിധ ജീവികളെയും സൃഷ്ടിക്കുന്നു.