Mahābhārata · Adhyāya 12.185
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.185.1
न प्रणाशोऽस्ति जीवानां दत्तस्य च कृतस्य च ।
याति देहान्तरं प्राणी शरीरं तु विशीर्यते ॥ १२.१८५.१ ॥
No hay destrucción para los seres vivos, ni de lo que se da ni de lo que se hace. El ser vivo pasa a otro cuerpo, pero el cuerpo se desgasta.
12.185.2
न शरीराश्रितो जीवस्तस्मिन्नष्टे प्रणश्यति ।
यथा समित्सु दग्धासु न प्रणश्यति पावकः ॥ १२.१८५.२ ॥
El ser vivo no depende del cuerpo, y cuando este se destruye, no perece, como el fuego no perece cuando se queman los leños.
12.185.3
अग्नेर्यथा समिद्धस्य यदि नाशो न विद्यते ।
इन्धनस्योपयोगान्ते स चाग्निर्नोपलभ्यते ॥ १२.१८५.३ ॥
Si el fuego encendido no perece, ¿por qué no se percibe ese fuego cuando se agota el combustible?
12.185.4
नश्यतीत्येव जानामि शान्तमग्निमनिन्धनम् ।
मतिर्यस्य प्रमाणं वा संस्थानं वा न दृश्यते ॥ १२.१८५.४ ॥
Sé que el fuego apagado sin combustible perece. Aquello cuya inteligencia, medida o forma no se ve se considera perecido.
12.185.5
जीवस्य चेन्धनाग्नेश्च सदा नाशो न विद्यते ।
समिधामुपयोगान्ते सन्नेवाग्निर्न दृश्यते।
आकाशानुगतत्वाद्धि दुर्ग्रहः स निराश्रयः ॥ १२.१८५.५ ॥
Ni el ser vivo ni el fuego del combustible perecen jamás. Cuando termina el uso de la leña, el fuego no se ve aunque exista; siguiendo al éter, es difícil de captar y carece de sostén.
12.185.6
तथा शरीरसंत्यागे जीवो ह्याकाशमाश्रितः ।
न गृह्यते तु सूक्ष्मत्वाद्यथा ज्योतिरनिन्धनम् ॥ १२.१८५.६ ॥
Asimismo, al abandonar el cuerpo, el ser vivo reposa en el éter y no es captado, por ser sutil, como la luz sin combustible.
12.185.7
प्राणान्धारयते योऽग्निः स जीव उपधार्यताम् ।
वायुसंधारणो ह्यग्निर्नश्यत्युच्छ्वासनिग्रहात् ॥ १२.१८५.७ ॥
El fuego que sostiene los alientos vitales debe entenderse como el ser vivo. Ese fuego, sostenido por el aire, se extingue cuando se detiene la respiración.
12.185.8
तस्मिन्नष्टे शरीराग्नौ शरीरं तदचेतनम् ।
पतितं याति भूमित्वमयनं तस्य हि क्षितिः ॥ १२.१८५.८ ॥
Cuando se extingue ese fuego del cuerpo, el cuerpo inconsciente cae y pasa al estado de tierra, pues la tierra es su morada.
12.185.9
जङ्गमानां हि सर्वेषां स्थावराणां तथैव च ।
आकाशं पवनोऽन्वेति ज्योतिस्तमनुगच्छति।
तेषां त्रयाणामेकत्वं द्वयं भूमौ प्रतिष्ठितम् ॥ १२.१८५.९ ॥
En todos los seres móviles e inmóviles, el viento sigue al espacio y el fuego sigue al viento. En la unidad de estos tres, dos permanecen establecidos en la tierra.
12.185.10
यत्र खं तत्र पवनस्तत्राग्निर्यत्र मारुतः ।
अमूर्तयस्ते विज्ञेया आपो मूर्तास्तथा क्षितिः ॥ १२.१८५.१० ॥
Donde hay espacio, hay viento; donde hay viento, hay fuego. Estos tres deben reconocerse como sin forma, mientras que el agua y la tierra tienen forma.
12.185.11
यद्यग्निमारुतौ भूमिः खमापश्च शरीरिषु ।
जीवः किंलक्षणस्तत्रेत्येतदाचक्ष्व मेऽनघ ॥ १२.१८५.११ ॥
Si el fuego, el viento, la tierra, el espacio y el agua están en los seres encarnados, ¿cuál es entonces la señal del ser vivo entre ellos? Oh sin mácula, explícamelo.
12.185.12
पञ्चात्मके पञ्चरतौ पञ्चविज्ञानसंयुते ।
शरीरे प्राणिनां जीवं वेत्तुमिच्छामि यादृशम् ॥ १२.१८५.१२ ॥
Deseo conocer cómo es el ser vivo de los seres en un cuerpo compuesto de cinco elementos, unido a cinco placeres y ligado a cinco percepciones.
12.185.13
मांसशोणितसंघाते मेदः स्नाय्वस्थिसंचये ।
भिद्यमाने शरीरे तु जीवो नैवोपलभ्यते ॥ १२.१८५.१३ ॥
Cuando el cuerpo, masa de carne y sangre con grasa, tendones y huesos acumulados, se desintegra, el jīva no se encuentra.
12.185.14
यद्यजीवं शरीरं तु पञ्चभूतसमन्वितम् ।
शारीरे मानसे दुःखे कस्तां वेदयते रुजम् ॥ १२.१८५.१४ ॥
Si el cuerpo unido a los cinco elementos carece de jīva, ¿quién da a conocer ese dolor en el sufrimiento corporal o mental?
12.185.15
शृणोति कथितं जीवः कर्णाभ्यां न शृणोति तत् ।
महर्षे मनसि व्यग्रे तस्माज्जीवो निरर्थकः ॥ १२.१८५.१५ ॥
El jīva oye lo que se dice, pero no lo oye con los oídos. Oh gran vidente, cuando la mente está distraída, el jīva es inútil.
12.185.16
सर्वं पश्यति यद्दृश्यं मनोयुक्तेन चक्षुषा ।
मनसि व्याकुले तस्मिन्पश्यन्नपि न पश्यति ॥ १२.१८५.१६ ॥
Con el ojo unido a la mente se ve todo lo visible; pero cuando la mente está agitada, se ve sin ver aun mirando.
12.185.17
न पश्यति न चाघ्राति न शृणोति न भाषते ।
न च स्पर्शरसौ वेत्ति निद्रावशगतः पुनः ॥ १२.१८५.१७ ॥
Caído bajo el poder del sueño, el jīva de nuevo no ve, no huele, no oye, no habla, y no conoce el tacto ni el sabor.
12.185.18
हृष्यति क्रुध्यते कोऽत्र शोचत्युद्विजते च कः ।
इच्छति ध्यायति द्वेष्टि वाचमीरयते च कः ॥ १२.१८५.१८ ॥
¿Quién aquí se alegra, quién se enfurece, quién se aflige, quién se turba? ¿Quién desea, medita, odia, y quién pronuncia palabras?
12.185.19
न पञ्चसाधारणमत्र किंचि ।
च्छरीरमेकी वहतेऽन्तरात्मा।
स वेत्ति गन्धांश्च रसाञ्श्रुतीश्च ।
स्पर्शं च रूपं च गुणाश्च येऽन्ये ॥ १२.१८५.१९ ॥
Aquí nada es común a los cinco elementos. El ser interior, solo, sostiene el cuerpo. Él conoce los olores, los sabores, los sonidos, el tacto, la forma y las demás cualidades.
12.185.20
पञ्चात्मके पञ्चगुणप्रदर्शी ।
स सर्वगात्रानुगतोऽन्तरात्मा।
स वेत्ति दुःखानि सुखानि चात्र ।
तद्विप्रयोगात्तु न वेत्ति देही ॥ १२.१८५.२० ॥
En el cuerpo compuesto de cinco, el ser interior es quien percibe las cinco cualidades. Penetrando todos los miembros, él conoce aquí los dolores y los placeres, pero separado de ellos, el encarnado no los conoce.
12.185.21
यदा न रूपं न स्पर्शो नोष्मभावश्च पञ्चके ।
तदा शान्ते शरीराग्नौ देहं त्यक्त्वा न नश्यति ॥ १२.१८५.२१ ॥
Cuando en este cuerpo de cinco no hay forma, ni tacto, ni estado de calor, entonces, cuando el fuego corporal se apaga, el ser no perece aunque abandone el cuerpo.
12.185.22
अम्मयं सर्वमेवेदमापो मूर्तिः शरीरिणाम् ।
तत्रात्मा मानसो ब्रह्मा सर्व भूतेषु लोककृत् ॥ १२.१८५.२२ ॥
Todo esto está hecho de agua; el agua es la forma de los seres encarnados. En ella el ser mental es Brahmā, creador de los mundos entre todos los seres.
12.185.23
आत्मा क्षेत्रज्ञ इत्युक्तः संयुक्तः प्राकृतैर्गुणैः ।
तैरेव तु विनिर्मुक्तः परमात्मेत्युदाहृतः ॥ १२.१८५.२३ ॥
El ser se llama conocedor del campo, unido a las cualidades naturales; pero libre de esas mismas cualidades, se declara que es el Ser Supremo.
12.185.24
आत्मानं तं विजानीहि सर्वलोकविपाचकम् ।
स तस्मिन्संश्रितो देहे ह्यब्बिन्दुरिव पुष्करे ॥ १२.१८५.२४ ॥
Conoce a ese ser que madura todos los mundos. Él reside en este cuerpo, como una gota de agua sobre una hoja de loto.
12.185.25
क्षेत्रज्ञं तं विजानीहि नित्यं लोकहितात्मकम् ।
तमो रजश्च सत्त्वं च विद्धि जीवगुणानिमान् ॥ १२.१८५.२५ ॥
Reconoce a aquel conocedor del campo, cuya naturaleza es siempre el bien de los mundos. Sabe que la oscuridad, la pasión y la bondad son las cualidades del ser viviente.
12.185.26
सचेतनं जीवगुणं वदन्ति ।
स चेष्टते चेष्टयते च सर्वम्।
ततः परं क्षेत्रविदो वदन्ति ।
प्रावर्तयद्यो भुवनानि सप्त ॥ १२.१८५.२६ ॥
Llaman a esto la cualidad del ser vivo dotado de conciencia. Él se mueve y hace que todo se mueva. Más allá de eso, los conocedores del campo hablan de quien pone en movimiento los siete mundos.
12.185.27
न जीवनाशोऽस्ति हि देहभेदे ।
मिथ्यैतदाहुर्मुत इत्यबुद्धाः।
जीवस्तु देहान्तरितः प्रयाति ।
दशार्धतैवास्य शरीरभेदः ॥ १२.१८५.२७ ॥
Al romperse el cuerpo, el ser vivo no perece. Decir «ha muerto» es falso; así hablan los ignorantes. El ser vivo, trasladado a otro cuerpo, se marcha; su cambio de cuerpo es solo …
12.185.28
एवं सर्वेषु भूतेषु गूढश्चरति संवृतः ।
दृश्यते त्वग्र्यया बुद्ध्या सूक्ष्मया तत्त्वदर्शिभिः ॥ १२.१८५.२८ ॥
Así, oculto y velado, él se mueve en todos los seres. Pero es visto por quienes ven la verdad, mediante el intelecto supremo y sutil.
12.185.29
तं पूर्वापररात्रेषु युञ्जानः सततं बुधः ।
लध्वाहारो विशुद्धात्मा पश्यत्यात्मानंमात्मनि ॥ १२.१८५.२९ ॥
En las partes temprana y tardía de la noche, el sabio que practica constantemente el yoga, come con moderación y tiene el alma pura, lo ve: el yo en el yo.
12.185.30
चित्तस्य हि प्रसादेन हित्वा कर्म शुभाशुभम् ।
प्रसन्नात्माऽत्मनि स्थित्वा सुखमव्ययमश्नुते ॥ १२.१८५.३० ॥
Por la serenidad de la mente, habiendo abandonado la acción buena y mala, con el alma serena que permanece en el yo, alcanza la felicidad imperecedera.
12.185.31
मानसोऽग्निः शरीरेषु जीव इत्यभिधीयते ।
सृष्टिः प्रजापतेरेषा भूताध्यात्मविनिश्चया ॥ १२.१८५.३१ ॥
En los cuerpos, el fuego de la mente es lo que se llama el ser vivo. Esta es la creación de Prajāpati, la determinación acerca de los elementos y del yo interior.