Mahābhārata · Adhyāya 12.185
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.185.1
न प्रणाशोऽस्ति जीवानां दत्तस्य च कृतस्य च ।
याति देहान्तरं प्राणी शरीरं तु विशीर्यते ॥ १२.१८५.१ ॥
Não há destruição para os seres vivos, nem para o que é dado ou para o que é feito. O ser vivo passa a outro corpo, mas o corpo se desfaz.
12.185.2
न शरीराश्रितो जीवस्तस्मिन्नष्टे प्रणश्यति ।
यथा समित्सु दग्धासु न प्रणश्यति पावकः ॥ १२.१८५.२ ॥
O ser vivo não depende do corpo; quando este é destruído, ele não perece, assim como o fogo não perece quando a lenha é queimada.
12.185.3
अग्नेर्यथा समिद्धस्य यदि नाशो न विद्यते ।
इन्धनस्योपयोगान्ते स चाग्निर्नोपलभ्यते ॥ १२.१८५.३ ॥
Se o fogo aceso não perece, por que esse fogo não é percebido quando o combustível se esgota?
12.185.4
नश्यतीत्येव जानामि शान्तमग्निमनिन्धनम् ।
मतिर्यस्य प्रमाणं वा संस्थानं वा न दृश्यते ॥ १२.१८५.४ ॥
Sei que o fogo apagado sem combustível perece. Aquilo cujo entendimento, medida ou forma não é visto é considerado perecido.
12.185.5
जीवस्य चेन्धनाग्नेश्च सदा नाशो न विद्यते ।
समिधामुपयोगान्ते सन्नेवाग्निर्न दृश्यते।
आकाशानुगतत्वाद्धि दुर्ग्रहः स निराश्रयः ॥ १२.१८५.५ ॥
Nem o ser vivo nem o fogo do combustível perecem jamais. Quando o uso da lenha termina, o fogo não é visto, embora exista; por seguir o éter, é difícil de apreender e não tem apoio.
12.185.6
तथा शरीरसंत्यागे जीवो ह्याकाशमाश्रितः ।
न गृह्यते तु सूक्ष्मत्वाद्यथा ज्योतिरनिन्धनम् ॥ १२.१८५.६ ॥
Assim também, ao abandonar o corpo, o ser vivo repousa no éter e não é apreendido, por ser sutil, como a luz sem combustível.
12.185.7
प्राणान्धारयते योऽग्निः स जीव उपधार्यताम् ।
वायुसंधारणो ह्यग्निर्नश्यत्युच्छ्वासनिग्रहात् ॥ १२.१८५.७ ॥
O fogo que sustenta os alentos vitais deve ser compreendido como o ser vivo. Esse fogo, sustentado pelo ar, extingue-se quando a respiração é detida.
12.185.8
तस्मिन्नष्टे शरीराग्नौ शरीरं तदचेतनम् ।
पतितं याति भूमित्वमयनं तस्य हि क्षितिः ॥ १२.१८५.८ ॥
Quando esse fogo do corpo se extingue, o corpo inconsciente cai e passa ao estado de terra, pois a terra é seu lugar de repouso.
12.185.9
जङ्गमानां हि सर्वेषां स्थावराणां तथैव च ।
आकाशं पवनोऽन्वेति ज्योतिस्तमनुगच्छति।
तेषां त्रयाणामेकत्वं द्वयं भूमौ प्रतिष्ठितम् ॥ १२.१८५.९ ॥
Em todos os seres móveis e imóveis, o vento segue o espaço e o fogo segue o vento. Na unidade desses três, dois permanecem firmemente na terra.
12.185.10
यत्र खं तत्र पवनस्तत्राग्निर्यत्र मारुतः ।
अमूर्तयस्ते विज्ञेया आपो मूर्तास्तथा क्षितिः ॥ १२.१८५.१० ॥
Onde há espaço, há vento; onde há vento, há fogo. Esses três devem ser conhecidos como sem forma, enquanto a água e a terra têm forma.
12.185.11
यद्यग्निमारुतौ भूमिः खमापश्च शरीरिषु ।
जीवः किंलक्षणस्तत्रेत्येतदाचक्ष्व मेऽनघ ॥ १२.१८५.११ ॥
Se fogo, vento, terra, espaço e água estão nos seres encarnados, qual é então o sinal do ser vivo entre eles? Ó sem mácula, explica-me isso.
12.185.12
पञ्चात्मके पञ्चरतौ पञ्चविज्ञानसंयुते ।
शरीरे प्राणिनां जीवं वेत्तुमिच्छामि यादृशम् ॥ १२.१८५.१२ ॥
Desejo saber como é o ser vivo dos seres em um corpo feito de cinco elementos, unido a cinco prazeres e reunido a cinco percepções.
12.185.13
मांसशोणितसंघाते मेदः स्नाय्वस्थिसंचये ।
भिद्यमाने शरीरे तु जीवो नैवोपलभ्यते ॥ १२.१८५.१३ ॥
Quando o corpo, massa de carne e sangue com gordura, tendões e ossos acumulados, se desfaz, o jīva não é encontrado.
12.185.14
यद्यजीवं शरीरं तु पञ्चभूतसमन्वितम् ।
शारीरे मानसे दुःखे कस्तां वेदयते रुजम् ॥ १२.१८५.१४ ॥
Se o corpo unido aos cinco elementos é sem jīva, quem faz essa dor ser sentida no sofrimento do corpo ou da mente?
12.185.15
शृणोति कथितं जीवः कर्णाभ्यां न शृणोति तत् ।
महर्षे मनसि व्यग्रे तस्माज्जीवो निरर्थकः ॥ १२.१८५.१५ ॥
O jīva ouve o que é dito, mas não o ouve com os ouvidos. Ó grande vidente, quando a mente está perturbada, o jīva é inútil.
12.185.16
सर्वं पश्यति यद्दृश्यं मनोयुक्तेन चक्षुषा ।
मनसि व्याकुले तस्मिन्पश्यन्नपि न पश्यति ॥ १२.१८५.१६ ॥
Com o olho unido à mente vê-se tudo o que é visível; mas quando a mente está agitada, vê-se sem ver, mesmo olhando.
12.185.17
न पश्यति न चाघ्राति न शृणोति न भाषते ।
न च स्पर्शरसौ वेत्ति निद्रावशगतः पुनः ॥ १२.१८५.१७ ॥
Caído sob o poder do sono, o jīva de novo não vê, não cheira, não ouve, não fala, e não conhece o tato nem o sabor.
12.185.18
हृष्यति क्रुध्यते कोऽत्र शोचत्युद्विजते च कः ।
इच्छति ध्यायति द्वेष्टि वाचमीरयते च कः ॥ १२.१८५.१८ ॥
Quem aqui se alegra, quem se irrita, quem se aflige, quem se perturba? Quem deseja, medita, odeia, e quem profere a fala?
12.185.19
न पञ्चसाधारणमत्र किंचि ।
च्छरीरमेकी वहतेऽन्तरात्मा।
स वेत्ति गन्धांश्च रसाञ्श्रुतीश्च ।
स्पर्शं च रूपं च गुणाश्च येऽन्ये ॥ १२.१८५.१९ ॥
Aqui nada é comum aos cinco elementos. O ser interior, sozinho, carrega o corpo. Ele conhece os odores, os sabores, os sons, o toque, a forma e as demais qualidades.
12.185.20
पञ्चात्मके पञ्चगुणप्रदर्शी ।
स सर्वगात्रानुगतोऽन्तरात्मा।
स वेत्ति दुःखानि सुखानि चात्र ।
तद्विप्रयोगात्तु न वेत्ति देही ॥ १२.१८५.२० ॥
No corpo feito de cinco, o ser interior é quem percebe as cinco qualidades. Penetrando todos os membros, ele conhece aqui as dores e os prazeres, mas, separado deles, o encarnado não os conhece.
12.185.21
यदा न रूपं न स्पर्शो नोष्मभावश्च पञ्चके ।
तदा शान्ते शरीराग्नौ देहं त्यक्त्वा न नश्यति ॥ १२.१८५.२१ ॥
Quando neste corpo de cinco não há forma, nem toque, nem estado de calor, então, quando o fogo corporal se apaga, ele não perece mesmo abandonando o corpo.
12.185.22
अम्मयं सर्वमेवेदमापो मूर्तिः शरीरिणाम् ।
तत्रात्मा मानसो ब्रह्मा सर्व भूतेषु लोककृत् ॥ १२.१८५.२२ ॥
Tudo isto é feito de água; a água é a forma dos seres encarnados. Nela, o ser mental é Brahmā, criador dos mundos entre todos os seres.
12.185.23
आत्मा क्षेत्रज्ञ इत्युक्तः संयुक्तः प्राकृतैर्गुणैः ।
तैरेव तु विनिर्मुक्तः परमात्मेत्युदाहृतः ॥ १२.१८५.२३ ॥
O ser é chamado conhecedor do campo, unido às qualidades naturais; mas, libertado dessas mesmas qualidades, é declarado o Ser supremo.
12.185.24
आत्मानं तं विजानीहि सर्वलोकविपाचकम् ।
स तस्मिन्संश्रितो देहे ह्यब्बिन्दुरिव पुष्करे ॥ १२.१८५.२४ ॥
Conhece esse ser que amadurece todos os mundos. Ele reside neste corpo, como uma gota d'água sobre uma folha de lótus.
12.185.25
क्षेत्रज्ञं तं विजानीहि नित्यं लोकहितात्मकम् ।
तमो रजश्च सत्त्वं च विद्धि जीवगुणानिमान् ॥ १२.१८५.२५ ॥
Reconhece-o como o conhecedor do campo, cuja natureza é sempre o bem dos mundos. Sabe que a escuridão, a paixão e a bondade são as qualidades do ser vivo.
12.185.26
सचेतनं जीवगुणं वदन्ति ।
स चेष्टते चेष्टयते च सर्वम्।
ततः परं क्षेत्रविदो वदन्ति ।
प्रावर्तयद्यो भुवनानि सप्त ॥ १२.१८५.२६ ॥
Chamam isto a qualidade do ser vivo dotado de consciência. Ele se move e faz tudo se mover. Além disso, os conhecedores do campo falam daquele que põe em movimento os sete mundos.
12.185.27
न जीवनाशोऽस्ति हि देहभेदे ।
मिथ्यैतदाहुर्मुत इत्यबुद्धाः।
जीवस्तु देहान्तरितः प्रयाति ।
दशार्धतैवास्य शरीरभेदः ॥ १२.१८५.२७ ॥
Ao romper-se o corpo, o ser vivo não perece. Dizer «ele morreu» é falso; assim falam os ignorantes. O ser vivo, transferido para outro corpo, parte; sua mudança de corpo é apenas …
12.185.28
एवं सर्वेषु भूतेषु गूढश्चरति संवृतः ।
दृश्यते त्वग्र्यया बुद्ध्या सूक्ष्मया तत्त्वदर्शिभिः ॥ १२.१८५.२८ ॥
Assim, oculto e velado, ele se move em todos os seres. Mas é visto por aqueles que veem a verdade, pela inteligência suprema e sutil.
12.185.29
तं पूर्वापररात्रेषु युञ्जानः सततं बुधः ।
लध्वाहारो विशुद्धात्मा पश्यत्यात्मानंमात्मनि ॥ १२.१८५.२९ ॥
Nas partes inicial e final da noite, o sábio que pratica constantemente o yoga, come com moderação e tem a alma pura, o vê: o eu no eu.
12.185.30
चित्तस्य हि प्रसादेन हित्वा कर्म शुभाशुभम् ।
प्रसन्नात्माऽत्मनि स्थित्वा सुखमव्ययमश्नुते ॥ १२.१८५.३० ॥
Pela serenidade da mente, tendo abandonado a ação boa e a má, com a alma serena que permanece no eu, ele alcança a felicidade imperecível.
12.185.31
मानसोऽग्निः शरीरेषु जीव इत्यभिधीयते ।
सृष्टिः प्रजापतेरेषा भूताध्यात्मविनिश्चया ॥ १२.१८५.३१ ॥
Nos corpos, o fogo da mente é o que se chama o ser vivo. Esta é a criação de Prajāpati, a determinação sobre os elementos e o eu interior.