ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.194
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.194.1
चातुरात्रस्यनुक्तं ते राजधर्मास्तथैव च ।
नानाश्रयाश्च भगवन्नितिहासाः पृथग्विधाः ॥ १२.१९४.१ ॥
ಓ ಭಗವಂತ, ನಾಲ್ಕು ರಾತ್ರಿಗಳ ಯಾಗವನ್ನೂ ರಾಜಧರ್ಮಗಳನ್ನೂ ನೀವು ಇನ್ನೂ ಹೇಳಿಲ್ಲ; ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನೂ ಹೇಳಿಲ್ಲ.
12.194.2
श्रुतास्त्वत्तः कथाश्चैव धर्मयुक्ता महामते ।
संदेहोऽस्ति तु कश्चिन्मे तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १२.१९४.२ ॥
ಓ ಮಹಾಮತಿ, ನಿಮ್ಮಿಂದ ಧರ್ಮಯುಕ್ತ ಕಥೆಗಳನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೆ ನನಗೆ ಒಂದು ಸಂದೇಹವಿದೆ; ಅದನ್ನು ನೀವೇ ಹೇಳಬೇಕು.
12.194.3
जापकानां फलावाप्तिं श्रोतुमिच्छामि भारत ।
किं फलं जपतामुक्तं क्व वा तिष्ठन्ति जापकाः ॥ १२.१९४.३ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಜಪ ಮಾಡುವವರು ಪಡೆಯುವ ಫಲವನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಜಪ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಯಾವ ಫಲ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಜಪ ಮಾಡುವವರು ಎಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ?
12.194.4
जपस्य च विधिं कृत्स्नं वक्तुमर्हसि सेऽनघ ।
जापका इति किंचैतत्साङ्ख्ययोगक्रियाविधिः ॥ १२.१९४.४ ॥
ಓ ನಿರ್ದೋಷನೇ, ಜಪದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಧಾನವನ್ನು ನೀವು ನನಗೆ ಹೇಳಬೇಕು. 'ಜಾಪಕರು' ಎಂದರೇನು, ಇದು ಸಾಂಖ್ಯ-ಯೋಗ ಕ್ರಿಯಾ ವಿಧಿಯೇ?
12.194.5
किं यज्ञविधिरेवैष किमेतज्जप्यमुच्यते ।
एतन्मे सर्वमाचक्ष्व सर्वज्ञो ह्यसि मे मतः ॥ १२.१९४.५ ॥
ಇದು ಕೇವಲ ಯಜ್ಞ ವಿಧಿಯೇ, ಅಥವಾ ಇದನ್ನು ಜಪ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆಯೇ? ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ವಿವರಿಸಿ; ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ನೀವು ಸರ್ವಜ್ಞರು.
12.194.6
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
यमस्य यत्पुरा वृत्तं कालस्य ब्राह्मणस्य च ॥ १२.१९४.६ ॥
ಇಲ್ಲಿಯೂ ಜನರು ಯಮ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಓರ್ವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ನಡುವೆ ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ಆ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
12.194.7
इक्ष्वाकोश्चैव मृत्योश्च विवादे धर्मकारणात् ।
संन्यास एव वेदान्ते वर्तते जपनं प्रति।
वेदवादाङ्गनिर्वृत्ताः शान्ता ब्रह्मण्यवस्थिताः ॥ १२.१९४.७ ॥
ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ಮತ್ತು ಮೃತ್ಯುವಿನ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮಕಾರಣದಿಂದ, ವೇದಾಂತದಲ್ಲಿ ಜಪದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಂನ್ಯಾಸವೇ ನೆಲೆಸಿದೆ. ವೇದವಾದದ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರಾದ, ಶಾಂತರಾದ, ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡವರು.
12.194.8
साङ्ख्ययोगौ तु यावुक्तौ मुनिभिः समदर्शिभिः ।
मार्गौ तावप्युभावेतौ संश्रितौ न च संश्रितौ ॥ १२.१९४.८ ॥
ಸಮದರ್ಶಿಗಳಾದ ಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದ ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗ — ಈ ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳೂ ಆಶ್ರಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವೂ ಅಲ್ಲದವೂ ಆಗಿವೆ.
12.194.9
यथा संश्रूयते राजन्कारणं चात्र वक्ष्यते ।
क्रमेण चैव विहितो जपयज्ञविधिर्नृप ॥ १२.१९४.९ ॥
ರಾಜನೇ, ಕೇಳಿದಂತೆ ಅದರ ಕಾರಣವನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗುವುದು. ನೃಪನೇ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜಪಯಜ್ಞ ವಿಧಿಯನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
12.194.10
सालम्बनमिति ज्ञेयं जपयज्ञात्मकं शुभम् ।
मनः समाधिरेवात्र तथेन्द्रियजयः स्मृतः ॥ १२.१९४.१० ॥
ಇದು ಆಲಂಬನದೊಂದಿಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು — ಜಪಯಜ್ಞ ಸ್ವರೂಪವಾದ ಶುಭ. ಇಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಮಾಧಿಯೇ, ಹಾಗೆಯೇ ಇಂದ್ರಿಯ ಜಯವೂ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
12.194.11
सत्यमग्निपरीचारो विविक्तानां च सेवनम् ।
ध्यानं तपो दमः क्षान्तिरनसूया मिताशनम् ॥ १२.१९४.११ ॥
ಸತ್ಯ, ಅಗ್ನಿ ಪರಿಚರ್ಯೆ, ಏಕಾಂತವಾಸಿಗಳ ಸೇವೆ, ಧ್ಯಾನ, ತಪಸ್ಸು, ದಮ, ಕ್ಷಮೆ, ಅಸೂಯೆ ರಾಹಿತ್ಯ, ಮಿತಾಹಾರ.
12.194.12
विषयप्रतिसंहारो मितजल्पस्तथा शमः ।
एष प्रवर्तको धर्मो निवर्तकमथो शृणु ॥ १२.१९४.१२ ॥
ವಿಷಯಗಳ ಪ್ರತಿಸಂಹಾರ, ಮಿತಭಾಷಣ, ಶಮ — ಇದು ಪ್ರವರ್ತಕ ಧರ್ಮ. ಈಗ ನಿವರ್ತಕ ಧರ್ಮವನ್ನು ಕೇಳು.
12.194.13
यथा निवर्तते धर्मो जपतो ब्रह्मचारिणः ।
न जपो न च वै ध्यानं नेच्छा न द्वेषहर्षणौ।
युज्यते नृपशार्दूल सुसंवेद्यं हि तत्किल ॥ १२.१९४.१३ ॥
ಜಪ ಮಾಡುವ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯ ಧರ್ಮ ಹೇಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಜಪವೂ ಇಲ್ಲ, ಧ್ಯಾನವೂ ಇಲ್ಲ, ಇಚ್ಛೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಹರ್ಷವೂ ಇಲ್ಲ; ನೃಪಶಾರ್ದೂಲನೇ, ಅದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರಿಯಲ್ಪಡತಕ್ಕದ್ದು.
12.194.14
जपमावर्तयन्नित्यं जपन्वै ब्रह्मचारिकम् ।
तदर्थबुद्ध्या संयाति मनसा जापकः परम् ॥ १२.१९४.१४ ॥
ಜಪವನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತಾ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಂತೆ ಜಪಿಸುತ್ತಾ, ಅದರ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನಿಟ್ಟು, ಜಪಿಸುವವನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪರಮವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
12.194.15
यथा संश्रूयते जापो येन वै जापको भवेत् ।
संहिताप्रणवेनैव सावित्री च परा मता ॥ १२.१९४.१५ ॥
ಜಪವನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಯಾವುದರಿಂದ ಜಪಿಸುವವನಾಗುತ್ತಾನೆಯೋ, ಸಂಹಿತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಣವದಿಂದಲೇ, ಸಾವಿತ್ರಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
12.194.16
यदन्यदुचितं शुद्धं वेदस्मृत्युपपादितम् ।
एतत्सर्वमशेषेण यथोक्तं परिवर्तयेत् ॥ १२.१९४.१६ ॥
ವೇದ ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ, ಯುಕ್ತವಾದ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧವಾದ ಬೇರೆ ಯಾವುದಾದರೂ, ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಉಳಿಸದೆ, ಹೇಳಿದಂತೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ಪಠಿಸಬೇಕು.
12.194.17
द्विविदं मार्गमासाद्य व्यक्ताव्यक्तमनामयम् ।
कुशोच्चयनिषष्णः सन्कुशहस्तः कुशैः शिख।
कुशैः परिवृतस्तस्मिन्मध्ये छन्नः कुशैस्तथा ॥ १२.१९४.१७ ॥
ಎರಡು ವಿಧದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದು, ವ್ಯಕ್ತ ಮತ್ತು ಅವ್ಯಕ್ತ, ರೋಗರಹಿತ; ದರ್ಭೆಯ ರಾಶಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ದರ್ಭೆ ಹಿಡಿದು, ಶಿಖೆಯಲ್ಲಿ ದರ್ಭೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು, ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದರ್ಭೆಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು.
12.194.18
विषयेभ्यो नमस्कुर्याद्विषयान्न च भावयेत् ।
साम्यमुत्पाद्य मनसा मनस्येव मनो दधत् ॥ १२.१९४.१८ ॥
ವಿಷಯಗಳಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯಬೇಕು, ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬಾರದು; ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಮತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾ.
12.194.19
तद्धिया ध्यायति ब्रह्म जपन्वै संहितां हिताम् ।
संन्यस्यत्यथवा तां वै समाधौ पर्यवस्थितः ॥ १२.१९४.१९ ॥
ಆ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾನೆ, ಹಿತಕರವಾದ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾ. ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗುತ್ತಾನೆ.
12.194.20
ध्यानमुत्पादयत्यत्र संहिताबलसंश्रयात् ।
अथाभिमतमन्त्रेण प्रणवाद्यं जपेत्कृती ॥ १२.१९४.२० ॥
ಇಲ್ಲಿ ಸಂಹಿತೆಯ ಬಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅವನು ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆಮೇಲೆ ತನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಮಂತ್ರದಿಂದ, ಪ್ರಣವದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ನಿಪುಣನು ಜಪಿಸಬೇಕು.
12.194.21
यस्मिन्नेवाभिपतितं मनस्तत्र निवेशयेत् ।
समाधौ स हि मन्त्रे तु संहितां वा यथाविधि।
शुद्धात्मा तपसा दान्तो निवृत्तद्वेषकामवान् ॥ १२.१९४.२१ ॥
ಮನಸ್ಸು ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ವಿಧಿಯಂತೆ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಶುದ್ಧಾತ್ಮನು, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂಯಮಿತನು, ದ್ವೇಷ ಕಾಮ ಬಿಟ್ಟವನು.
12.194.22
अरागमोहो निर्द्वन्द्वो न शोचति न सज्जते ।
न कर्ता करणीयानां नाकार्याणामिति स्थितिः ॥ १२.१९४.२२ ॥
ರಾಗ ಮೋಹಗಳಿಲ್ಲದವನು, ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನು, ಶೋಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾಡಬೇಕಾದವುಗಳ ಕರ್ತನೂ ಅಲ್ಲ, ಮಾಡಬಾರದವುಗಳ ಕರ್ತನೂ ಅಲ್ಲ; ಇದೇ ಅವನ ಸ್ಥಿತಿ.
12.194.23
न चाहंकारयोगेन मनः प्रस्थाफ्येत्क्वचित् ।
न चार्थग्रहणे युक्तो नावमानी न चाक्रियः ॥ १२.१९४.२३ ॥
ಅಹಂಕಾರದ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಎಂದಿಗೂ ವಿಚಲಿತವಾಗಬಾರದು. ಅರ್ಥಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವನೂ ಅಲ್ಲ, ಅವಮಾನಿಸುವವನೂ ಅಲ್ಲ, ನಿಷ್ಕ್ರಿಯನೂ ಅಲ್ಲ.
12.194.24
ध्यानक्रियापरो युक्तो ध्यानवान्ध्याननिश्चयः ।
ध्याने समाधिमुत्पाद्य तदपि त्यजति क्रमात् ॥ १२.१९४.२४ ॥
ಧ್ಯಾನಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿ, ಯೋಗಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಧ್ಯಾನವಂತನಾಗಿ, ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ದೃಢನಿಶ್ಚಯನಾಗಿ, ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅದನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.194.25
स वै तस्यामवस्थायां सर्वत्यागकृतः सुखी ।
निरिच्छस्त्यजति प्राणान्ब्राह्मीं संश्रयते तनुम् ॥ १२.१९४.२५ ॥
ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಸರ್ವತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದವನು ಸುಖಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇಚ್ಛೆಯಿಲ್ಲದವನಾಗಿ ಅವನು ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ತನುವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.194.26
निरालम्बो भवेत्स्मृत्वा मरणाय समाधिमान् ।
सर्वाल्लोँकान्समाक्रम्य क्रमात्प्राप्नोति वै परम् ॥ १२.१९४.२६ ॥
ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತವನು, ಆಧಾರವಿಲ್ಲದವನಾಗಿ, ಮರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಅವನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪರಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.194.27
अथवा नेच्छते तत्र ब्रह्मकायनिषेवणम् ।
उत्क्रामति च मार्गस्थो नैव क्वचन जायते ॥ १२.१९४.२७ ॥
ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಕಾಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಬಯಸದವನು, ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.
12.194.28
आत्मबुद्धिं समास्थाय शान्तीभूतो निरामयः ।
अमृतं विरजाः शुद्धमात्मानं प्रतिपद्यते ॥ १२.१९४.२८ ॥
ಆತ್ಮಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಶಾಂತನಾಗಿ, ನಿರ್ದೋಷನಾಗಿ, ಅವನು ಅಮೃತವಾದ, ರಜೋರಹಿತವಾದ, ಶುದ್ಧವಾದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.