มหาภารตะ · อัธยายะ 12.194
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.194.1
चातुरात्रस्यनुक्तं ते राजधर्मास्तथैव च ।
नानाश्रयाश्च भगवन्नितिहासाः पृथग्विधाः ॥ १२.१९४.१ ॥
ข้าแต่ท่านผู้ประเสริฐ ท่านยังไม่ได้กล่าวถึงพิธีจาตุราตร และหน้าที่ของกษัตริย์ รวมทั้งอิติหาสต่าง ๆ ที่มีที่มาหลากหลาย
12.194.2
श्रुतास्त्वत्तः कथाश्चैव धर्मयुक्ता महामते ।
संदेहोऽस्ति तु कश्चिन्मे तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १२.१९४.२ ॥
ข้าแต่ผู้มีปัญญาอันยิ่งใหญ่ ข้าพเจ้าได้ฟังเรื่องราวอันเต็มไปด้วยธรรมจากท่านแล้ว แต่ในใจข้าพเจ้ายังมีความสงสัยอยู่บางประการ มีเพียงท่านเท่านั้นที่คู่ควรจะชี้แจงได้
12.194.3
जापकानां फलावाप्तिं श्रोतुमिच्छामि भारत ।
किं फलं जपतामुक्तं क्व वा तिष्ठन्ति जापकाः ॥ १२.१९४.३ ॥
ข้าแต่ภารตะ ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังผลที่ผู้สวดชปะได้รับ ผลใดที่กล่าวไว้สำหรับผู้สวด และผู้สวดเหล่านั้นอาศัยอยู่ที่ใด
12.194.4
जपस्य च विधिं कृत्स्नं वक्तुमर्हसि सेऽनघ ।
जापका इति किंचैतत्साङ्ख्ययोगक्रियाविधिः ॥ १२.१९४.४ ॥
ข้าแต่ผู้ไร้บาป ขอท่านโปรดกล่าววิธีการชปะทั้งหมดแก่ข้าพเจ้า ผู้สวดเหล่านี้คือใครกัน นี่คือวิธีการประกอบพิธีของสางขยะและโยคะหรือไม่
12.194.5
किं यज्ञविधिरेवैष किमेतज्जप्यमुच्यते ।
एतन्मे सर्वमाचक्ष्व सर्वज्ञो ह्यसि मे मतः ॥ १२.१९४.५ ॥
นี่เป็นเพียงวิธีการประกอบยัญพิธีหรือ หรือสิ่งนี้เรียกว่าการสวดบทสวด ขอท่านโปรดอธิบายเรื่องทั้งหมดนี้แก่ข้าพเจ้า เพราะในความเห็นของข้าพเจ้า ท่านเป็นผู้รู้ทุกสิ่ง
12.194.6
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
यमस्य यत्पुरा वृत्तं कालस्य ब्राह्मणस्य च ॥ १२.१९४.६ ॥
แม้ในเรื่องนี้ ผู้คนก็ยกอิติหาสโบราณนี้มากล่าวอ้าง ซึ่งเป็นเรื่องราวที่เกิดขึ้นในกาลก่อนแก่พระยม แก่กาละ และแก่พราหมณ์ผู้หนึ่ง
12.194.7
इक्ष्वाकोश्चैव मृत्योश्च विवादे धर्मकारणात् ।
संन्यास एव वेदान्ते वर्तते जपनं प्रति।
वेदवादाङ्गनिर्वृत्ताः शान्ता ब्रह्मण्यवस्थिताः ॥ १२.१९४.७ ॥
ในการโต้แย้งระหว่างท้าวอิกษวากุกับมฤตยูเรื่องธรรม การสละโลกเท่านั้นที่ดำรงอยู่ในเวทานตะ เกี่ยวกับการสวดบทสวด ผู้ที่บรรลุความสมบูรณ์ในองค์ประกอบของคำสอนแห่งพระเวท ย่อมสงบและตั้งมั่นอยู่ในพรหมัน
12.194.8
साङ्ख्ययोगौ तु यावुक्तौ मुनिभिः समदर्शिभिः ।
मार्गौ तावप्युभावेतौ संश्रितौ न च संश्रितौ ॥ १२.१९४.८ ॥
ส่วนสางขยะและโยคะสองแนวทางที่บรรดาฤๅษีผู้เห็นทุกสิ่งเสมอกันได้กล่าวไว้นั้น สองแนวทางนี้ทั้งที่ยึดถือและไม่ยึดถือ
12.194.9
यथा संश्रूयते राजन्कारणं चात्र वक्ष्यते ।
क्रमेण चैव विहितो जपयज्ञविधिर्नृप ॥ १२.१९४.९ ॥
ข้าแต่พระราชา ดังที่ได้ยินมา เหตุผลของเรื่องนี้จะกล่าวไว้ที่นี่ ข้าแต่จอมกษัตริย์ วิธีการยัญพิธีด้วยการสวดได้ถูกกำหนดไว้ตามลำดับ
12.194.10
सालम्बनमिति ज्ञेयं जपयज्ञात्मकं शुभम् ।
मनः समाधिरेवात्र तथेन्द्रियजयः स्मृतः ॥ १२.१९४.१० ॥
พึงทราบว่าเป็นสิ่งที่มีที่พึ่งอาศัย เป็นมงคล มีรูปแบบเป็นยัญพิธีด้วยการสวด ที่นี่ การตั้งจิตมั่นนั่นเองคือวิธีการ และการชนะอินทรีย์ก็ถูกกล่าวถึงเช่นกัน
12.194.11
सत्यमग्निपरीचारो विविक्तानां च सेवनम् ।
ध्यानं तपो दमः क्षान्तिरनसूया मिताशनम् ॥ १२.१९४.११ ॥
ความจริง การปรนนิบัติไฟศักดิ์สิทธิ์ การคบหาผู้อยู่อย่างสันโดษ การเพ่ง ตบะ การข่มใจ ความอดทน การไม่ริษยา และการกินอย่างพอประมาณ
12.194.12
विषयप्रतिसंहारो मितजल्पस्तथा शमः ।
एष प्रवर्तको धर्मो निवर्तकमथो शृणु ॥ १२.१९४.१२ ॥
การถอนตัวจากวิสัยอารมณ์ การพูดอย่างพอประมาณ และความสงบเช่นกัน นี่คือธรรมที่ดำเนินไปข้างหน้า บัดนี้จงฟังธรรมที่หันกลับ
12.194.13
यथा निवर्तते धर्मो जपतो ब्रह्मचारिणः ।
न जपो न च वै ध्यानं नेच्छा न द्वेषहर्षणौ।
युज्यते नृपशार्दूल सुसंवेद्यं हि तत्किल ॥ १२.१९४.१३ ॥
เมื่อหน้าที่ของพรหมจารีผู้สวดถอนกลับ ก็ไม่มีการสวด ไม่มีการเพ่ง ไม่มีความปรารถนา ไม่มีความชังหรือความยินดี ข้าแต่เสือในหมู่กษัตริย์ สิ่งนั้นย่อมเข้าใจได้โดยง่ายทีเดียว
12.194.14
जपमावर्तयन्नित्यं जपन्वै ब्रह्मचारिकम् ।
तदर्थबुद्ध्या संयाति मनसा जापकः परम् ॥ १२.१९४.१४ ॥
ผู้สวดที่สวดทวนอยู่เป็นนิตย์ สวดอย่างพรหมจารีสวด ด้วยปัญญาที่จดจ่ออยู่กับความหมายของบทสวดนั้น ย่อมบรรลุถึงสิ่งสูงสุดด้วยใจ
12.194.15
यथा संश्रूयते जापो येन वै जापको भवेत् ।
संहिताप्रणवेनैव सावित्री च परा मता ॥ १२.१९४.१५ ॥
ดังที่ได้ยินมาว่า การชปะซึ่งทำให้ผู้หนึ่งเป็นผู้สวดนั้น ด้วยสังหิตาและประณวะเท่านั้น และสาวิตรีถือกันว่าสูงสุด
12.194.16
यदन्यदुचितं शुद्धं वेदस्मृत्युपपादितम् ।
एतत्सर्वमशेषेण यथोक्तं परिवर्तयेत् ॥ १२.१९४.१६ ॥
สิ่งอื่นใดที่เหมาะสมและบริสุทธิ์ ซึ่งสถาปนาโดยพระเวทและสมฤติ ทั้งหมดนี้โดยไม่เหลือ ตามที่กล่าวไว้ ผู้หนึ่งพึงสวดสลับกันไป
12.194.17
द्विविदं मार्गमासाद्य व्यक्ताव्यक्तमनामयम् ।
कुशोच्चयनिषष्णः सन्कुशहस्तः कुशैः शिख।
कुशैः परिवृतस्तस्मिन्मध्ये छन्नः कुशैस्तथा ॥ १२.१९४.१७ ॥
เมื่อไปถึงทางสองแนว ทั้งที่ปรากฏและไม่ปรากฏ ปราศจากโรค นั่งบนกองหญ้าคา มือถือหญ้าคา มีหญ้าคาที่ปลายผม ล้อมรอบด้วยหญ้าคา และถูกปกคลุมด้วยหญ้าคาตรงกลางเช่นกัน
12.194.18
विषयेभ्यो नमस्कुर्याद्विषयान्न च भावयेत् ।
साम्यमुत्पाद्य मनसा मनस्येव मनो दधत् ॥ १२.१९४.१८ ॥
พึงหันหลังให้วิสัยอารมณ์ และไม่พึงคิดถึงวิสัยอารมณ์ เมื่อทำให้เกิดความสม่ำเสมอด้วยใจ วางใจไว้ในใจเท่านั้น
12.194.19
तद्धिया ध्यायति ब्रह्म जपन्वै संहितां हिताम् ।
संन्यस्यत्यथवा तां वै समाधौ पर्यवस्थितः ॥ १२.१९४.१९ ॥
ด้วยปัญญานั้น ผู้นั้นย่อมเพ่งพรหมัน โดยสวดสังหิตาอันเป็นประโยชน์ หรือจะละทิ้งสิ่งนั้นเสีย แล้วตั้งมั่นอยู่ในสมาธิก็ได้
12.194.20
ध्यानमुत्पादयत्यत्र संहिताबलसंश्रयात् ।
अथाभिमतमन्त्रेण प्रणवाद्यं जपेत्कृती ॥ १२.१९४.२० ॥
ที่นี่ ด้วยการอาศัยพลังของสังหิตา ผู้นั้นย่อมให้เกิดการเพ่ง จากนั้น ผู้ที่บรรลุแล้วพึงสวดมนตร์ที่ปรารถนา เริ่มด้วยประณวะ คือ โอม
12.194.21
यस्मिन्नेवाभिपतितं मनस्तत्र निवेशयेत् ।
समाधौ स हि मन्त्रे तु संहितां वा यथाविधि।
शुद्धात्मा तपसा दान्तो निवृत्तद्वेषकामवान् ॥ १२.१९४.२१ ॥
ใจจะไปตกอยู่กับสิ่งใด ก็ควรตั้งใจไว้ที่สิ่งนั้น ในสมาธิ เขาตั้งจิตอยู่กับมนตร์ หรือกับคัมภีร์ที่ศักดิ์สิทธิ์ตามแบบแผนโดยชอบ บริสุทธิ์ในอาตมัน ข่มตนได้ด้วยตบะ พ้นจากความเกลียดชังและความปรารถนา
12.194.22
अरागमोहो निर्द्वन्द्वो न शोचति न सज्जते ।
न कर्ता करणीयानां नाकार्याणामिति स्थितिः ॥ १२.१९४.२२ ॥
ปราศจากความยึดติดและความหลง พ้นจากคู่ตรงข้าม ไม่เศร้าโศก ไม่ยึดเกาะ ไม่เป็นผู้ทำสิ่งที่ควรทำ และไม่เป็นผู้ทำสิ่งที่ไม่ควรทำ นี่คือภาวะของเขา
12.194.23
न चाहंकारयोगेन मनः प्रस्थाफ्येत्क्वचित् ।
न चार्थग्रहणे युक्तो नावमानी न चाक्रियः ॥ १२.१९४.२३ ॥
ไม่ควรให้ใจเคลื่อนออกไปเพราะการเชื่อมโยงกับอหังการ และไม่ควรให้ใจยุ่งอยู่กับการยึดถือวัตถุ ไม่ดูหมิ่นผู้อื่น และไม่อยู่เฉยเมย
12.194.24
ध्यानक्रियापरो युक्तो ध्यानवान्ध्याननिश्चयः ।
ध्याने समाधिमुत्पाद्य तदपि त्यजति क्रमात् ॥ १२.१९४.२४ ॥
ผู้มุ่งมั่นในการปฏิบัติฌาน มีวินัย เป็นผู้มีฌานและมั่นคงในฌาน เขาให้เกิดสมาธิในฌาน แล้วค่อย ๆ ละแม้สิ่งนั้นไป
12.194.25
स वै तस्यामवस्थायां सर्वत्यागकृतः सुखी ।
निरिच्छस्त्यजति प्राणान्ब्राह्मीं संश्रयते तनुम् ॥ १२.१९४.२५ ॥
ในภาวะนั้น ผู้ได้ละทุกสิ่งแล้วย่อมมีความสุข ปราศจากความปรารถนา เขาละลมหายใจแห่งชีวิต และเข้าพึ่งร่างแห่งพรหมัน
12.194.26
निरालम्बो भवेत्स्मृत्वा मरणाय समाधिमान् ।
सर्वाल्लोँकान्समाक्रम्य क्रमात्प्राप्नोति वै परम् ॥ १२.१९४.२६ ॥
ผู้มั่นคงในสมาธิ ไม่มีที่พึ่ง ควรระลึกถึงความตายไว้ เมื่อก้าวล่วงโลกทั้งปวงแล้ว ค่อย ๆ บรรลุสิ่งสูงสุด
12.194.27
अथवा नेच्छते तत्र ब्रह्मकायनिषेवणम् ।
उत्क्रामति च मार्गस्थो नैव क्वचन जायते ॥ १२.१९४.२७ ॥
หรือหากเขาไม่ปรารถนาการรับใช้กายแห่งพรหมัน ณ ที่นั้น เขาก็ละจากไปขณะยืนอยู่บนทาง และจะไม่เกิดใหม่ในที่ใดเลย
12.194.28
आत्मबुद्धिं समास्थाय शान्तीभूतो निरामयः ।
अमृतं विरजाः शुद्धमात्मानं प्रतिपद्यते ॥ १२.१९४.२८ ॥
ตั้งมั่นในความรู้เรื่องอาตมัน เป็นผู้สงบและปราศจากโทษ เขาย่อมบรรลุอาตมันอันเป็นอมตะ ไร้มลทิน บริสุทธิ์