మహాభారతం · అధ్యాయం 12.194
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.194.1
चातुरात्रस्यनुक्तं ते राजधर्मास्तथैव च ।
नानाश्रयाश्च भगवन्नितिहासाः पृथग्विधाः ॥ १२.१९४.१ ॥
ఓ భగవన్, నాలుగు రాత్రుల యాగాన్ని, రాజధర్మాలను మీరు ఇంకా చెప్పలేదు; వివిధ మూలాలున్న వివిధ రకాల ఇతిహాసాలనూ చెప్పలేదు.
12.194.2
श्रुतास्त्वत्तः कथाश्चैव धर्मयुक्ता महामते ।
संदेहोऽस्ति तु कश्चिन्मे तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १२.१९४.२ ॥
ఓ మహామతీ, మీ నుండి ధర్మయుక్తమైన కథలను నేను విన్నాను; కానీ నాకు ఒక సందేహం ఉంది; దానిని మీరే చెప్పాలి.
12.194.3
जापकानां फलावाप्तिं श्रोतुमिच्छामि भारत ।
किं फलं जपतामुक्तं क्व वा तिष्ठन्ति जापकाः ॥ १२.१९४.३ ॥
ఓ భారతా, జపం చేసేవారు పొందే ఫలాన్ని వినాలనుకుంటున్నాను. జపం చేసేవారికి ఏ ఫలం చెప్పబడింది, జపం చేసేవారు ఎక్కడ ఉంటారు?
12.194.4
जपस्य च विधिं कृत्स्नं वक्तुमर्हसि सेऽनघ ।
जापका इति किंचैतत्साङ्ख्ययोगक्रियाविधिः ॥ १२.१९४.४ ॥
ఓ నిష్కల్మషుడా, జపం యొక్క పూర్తి విధానాన్ని మీరు నాకు చెప్పాలి. 'జాపకులు' అంటే ఏమిటి, ఇది సాంఖ్య-యోగ ఆచరణ విధానమా?
12.194.5
किं यज्ञविधिरेवैष किमेतज्जप्यमुच्यते ।
एतन्मे सर्वमाचक्ष्व सर्वज्ञो ह्यसि मे मतः ॥ १२.१९४.५ ॥
ఇది కేవలం యజ్ఞ విధానమా, లేక దీనిని జపం అంటారా? ఇవన్నీ నాకు వివరించండి; నా అభిప్రాయంలో మీరు సర్వజ్ఞులు.
12.194.6
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
यमस्य यत्पुरा वृत्तं कालस्य ब्राह्मणस्य च ॥ १२.१९४.६ ॥
ఇక్కడ కూడా ప్రజలు యముడికి, కాలానికి, ఒక బ్రాహ్మణునికి పూర్వం జరిగిన ఆ పురాతన ఇతిహాసాన్ని ఉదాహరణగా చెబుతారు.
12.194.7
इक्ष्वाकोश्चैव मृत्योश्च विवादे धर्मकारणात् ।
संन्यास एव वेदान्ते वर्तते जपनं प्रति।
वेदवादाङ्गनिर्वृत्ताः शान्ता ब्रह्मण्यवस्थिताः ॥ १२.१९४.७ ॥
ఇక్ష్వాకుడు, మృత్యువు ధర్మకారణంగా వివాదపడినప్పుడు, వేదాంతంలో జపం గురించి సన్యాసమే నిలిచి ఉంది. వేదవాదాంగాలలో సిద్ధులై, శాంతులై, బ్రహ్మంలో స్థితులైనవారు.
12.194.8
साङ्ख्ययोगौ तु यावुक्तौ मुनिभिः समदर्शिभिः ।
मार्गौ तावप्युभावेतौ संश्रितौ न च संश्रितौ ॥ १२.१९४.८ ॥
సమదర్శులైన మునులు చెప్పిన సాంఖ్యం, యోగం — ఈ రెండు మార్గాలు కూడా ఆశ్రయించినవే, ఆశ్రయించనివే.
12.194.9
यथा संश्रूयते राजन्कारणं चात्र वक्ष्यते ।
क्रमेण चैव विहितो जपयज्ञविधिर्नृप ॥ १२.१९४.९ ॥
రాజా, విన్నట్లుగా దాని కారణమూ ఇక్కడ చెప్పబడుతుంది. నృపా, క్రమంగా జపయజ్ఞ విధి నిర్ణయించబడింది.
12.194.10
सालम्बनमिति ज्ञेयं जपयज्ञात्मकं शुभम् ।
मनः समाधिरेवात्र तथेन्द्रियजयः स्मृतः ॥ १२.१९४.१० ॥
ఇది సాలంబనమని తెలుసుకోవాలి — జపయజ్ఞ స్వరూపమైన శుభం. ఇక్కడ మనస్సు యొక్క సమాధియే, అలాగే ఇంద్రియ జయమూ స్మరించబడింది.
12.194.11
सत्यमग्निपरीचारो विविक्तानां च सेवनम् ।
ध्यानं तपो दमः क्षान्तिरनसूया मिताशनम् ॥ १२.१९४.११ ॥
సత్యం, అగ్నిపరిచర్య, ఏకాంతవాసుల సేవ, ధ్యానం, తపస్సు, దమం, క్షమ, అసూయలేమి, మితాహారం.
12.194.12
विषयप्रतिसंहारो मितजल्पस्तथा शमः ।
एष प्रवर्तको धर्मो निवर्तकमथो शृणु ॥ १२.१९४.१२ ॥
విషయాల నుండి ఉపసంహారం, మితభాషణం, అలాగే శమం — ఇది ప్రవర్తక ధర్మం. ఇప్పుడు నివర్తక ధర్మాన్ని విను.
12.194.13
यथा निवर्तते धर्मो जपतो ब्रह्मचारिणः ।
न जपो न च वै ध्यानं नेच्छा न द्वेषहर्षणौ।
युज्यते नृपशार्दूल सुसंवेद्यं हि तत्किल ॥ १२.१९४.१३ ॥
జపం చేసే బ్రహ్మచారి ధర్మం ఏ విధంగా వెనుతిరుగుతుందో, అక్కడ జపం లేదు, ధ్యానం లేదు, కోరిక లేదు, ద్వేషం మరియు హర్షం లేవు; రాజశార్దూలా, అది సులభంగా తెలుసుకోదగినది.
12.194.14
जपमावर्तयन्नित्यं जपन्वै ब्रह्मचारिकम् ।
तदर्थबुद्ध्या संयाति मनसा जापकः परम् ॥ १२.१९४.१४ ॥
జపాన్ని ఎల్లప్పుడూ పునరావృతం చేస్తూ, బ్రహ్మచారిలా జపిస్తూ, దాని అర్థంపై బుద్ధిని నిలిపి, జపకుడు మనస్సుతో పరమాన్ని పొందుతాడు.
12.194.15
यथा संश्रूयते जापो येन वै जापको भवेत् ।
संहिताप्रणवेनैव सावित्री च परा मता ॥ १२.१९४.१५ ॥
జపం ఎలా వినబడుతుందో, దేనివల్ల జపకుడు అవుతాడో, సంహిత మరియు ప్రణవంతోనే, సావిత్రి కూడా పరమమైనదిగా భావించబడుతుంది.
12.194.16
यदन्यदुचितं शुद्धं वेदस्मृत्युपपादितम् ।
एतत्सर्वमशेषेण यथोक्तं परिवर्तयेत् ॥ १२.१९४.१६ ॥
వేదం మరియు స్మృతులచే స్థాపించబడిన, ఉచితమైన మరియు శుద్ధమైన ఇతర ఏదైనా, ఇవన్నీ ఏమీ మిగలకుండా, చెప్పినట్లుగా పునఃపునః పఠించాలి.
12.194.17
द्विविदं मार्गमासाद्य व्यक्ताव्यक्तमनामयम् ।
कुशोच्चयनिषष्णः सन्कुशहस्तः कुशैः शिख।
कुशैः परिवृतस्तस्मिन्मध्ये छन्नः कुशैस्तथा ॥ १२.१९४.१७ ॥
రెండు విధాలైన మార్గాన్ని పొంది, వ్యక్తమూ అవ్యక్తమూ అయిన, రోగరహితమైన; కుశల కుప్పపై కూర్చుని, చేతిలో కుశం ధరించి, శిఖపై కుశాలచే చుట్టబడి, వాటి మధ్యలో కుశాలచే కప్పబడి.
12.194.18
विषयेभ्यो नमस्कुर्याद्विषयान्न च भावयेत् ।
साम्यमुत्पाद्य मनसा मनस्येव मनो दधत् ॥ १२.१९४.१८ ॥
విషయాల నుండి దూరంగా ఉండాలి, విషయాలను ధ్యానించకూడదు; మనస్సుతో సమత్వాన్ని పుట్టించి, మనస్సులోనే మనస్సును నిలుపుతూ.
12.194.19
तद्धिया ध्यायति ब्रह्म जपन्वै संहितां हिताम् ।
संन्यस्यत्यथवा तां वै समाधौ पर्यवस्थितः ॥ १२.१९४.१९ ॥
ఆ బుద్ధితో అతడు బ్రహ్మాన్ని ధ్యానిస్తాడు, హితకరమైన సంహితను జపిస్తూ. లేదా దానిని విడిచి సమాధిలో స్థిరంగా నిలుస్తాడు.
12.194.20
ध्यानमुत्पादयत्यत्र संहिताबलसंश्रयात् ।
अथाभिमतमन्त्रेण प्रणवाद्यं जपेत्कृती ॥ १२.१९४.२० ॥
ఇక్కడ సంహిత బలాన్ని ఆశ్రయించి అతడు ధ్యానాన్ని ఉత్పన్నం చేస్తాడు. తర్వాత తనకు ఇష్టమైన మంత్రంతో, ప్రణవంతో ఆరంభించి, నిపుణుడు జపించాలి.
12.194.21
यस्मिन्नेवाभिपतितं मनस्तत्र निवेशयेत् ।
समाधौ स हि मन्त्रे तु संहितां वा यथाविधि।
शुद्धात्मा तपसा दान्तो निवृत्तद्वेषकामवान् ॥ १२.१९४.२१ ॥
మనస్సు దేనిపై నిలిచిందో అక్కడే దానిని నిలపాలి. సమాధిలో అతడు మంత్రంలో, లేదా విధి ప్రకారం సంహితలో నిమగ్నమవుతాడు. శుద్ధాత్ముడు, తపస్సుతో నిగ్రహం కలవాడు, ద్వేష కామాలు తొలగినవాడు.
12.194.22
अरागमोहो निर्द्वन्द्वो न शोचति न सज्जते ।
न कर्ता करणीयानां नाकार्याणामिति स्थितिः ॥ १२.१९४.२२ ॥
రాగమోహాలు లేనివాడు, ద్వంద్వాలకు అతీతుడు, శోకించడు, అంటుకోడు. చేయదగినవాటిని చేసేవాడు కాడు, చేయరానివాటిని చేసేవాడూ కాడు; ఇదే అతని స్థితి.
12.194.23
न चाहंकारयोगेन मनः प्रस्थाफ्येत्क्वचित् ।
न चार्थग्रहणे युक्तो नावमानी न चाक्रियः ॥ १२.१९४.२३ ॥
అహంకార సంబంధంతో మనస్సు ఎప్పుడూ చలించకూడదు. అర్థాలను గ్రహించడంలో మునిగినవాడు కాకూడదు, అవమానించేవాడు కాకూడదు, నిష్క్రియుడూ కాకూడదు.
12.194.24
ध्यानक्रियापरो युक्तो ध्यानवान्ध्याननिश्चयः ।
ध्याने समाधिमुत्पाद्य तदपि त्यजति क्रमात् ॥ १२.१९४.२४ ॥
ధ్యాన క్రియలో నిమగ్నమై, యోగయుక్తుడై, ధ్యానవంతుడై, ధ్యానంలో దృఢనిశ్చయుడై, ధ్యానంలో సమాధిని ఉత్పన్నం చేసి, క్రమంగా దానినీ విడిచిపెడతాడు.
12.194.25
स वै तस्यामवस्थायां सर्वत्यागकृतः सुखी ।
निरिच्छस्त्यजति प्राणान्ब्राह्मीं संश्रयते तनुम् ॥ १२.१९४.२५ ॥
ఆ స్థితిలో, సర్వత్యాగం చేసినవాడు సుఖంగా ఉంటాడు. కోరికలు లేనివాడై అతడు ప్రాణాలను విడిచి, బ్రాహ్మీ తనువును ఆశ్రయిస్తాడు.
12.194.26
निरालम्बो भवेत्स्मृत्वा मरणाय समाधिमान् ।
सर्वाल्लोँकान्समाक्रम्य क्रमात्प्राप्नोति वै परम् ॥ १२.१९४.२६ ॥
సమాధిలో నిలిచినవాడు, ఆధారం లేకుండా, మరణం కోసం స్మరించాలి. అన్ని లోకాలను దాటి అతడు క్రమంగా పరమాన్ని పొందుతాడు.
12.194.27
अथवा नेच्छते तत्र ब्रह्मकायनिषेवणम् ।
उत्क्रामति च मार्गस्थो नैव क्वचन जायते ॥ १२.१९४.२७ ॥
లేదా అక్కడ బ్రహ్మకాయ సేవను కోరనివాడు, మార్గంలో నిలిచి ప్రాణం విడుస్తాడు; అతడు ఎక్కడా మళ్ళీ జన్మించడు.
12.194.28
आत्मबुद्धिं समास्थाय शान्तीभूतो निरामयः ।
अमृतं विरजाः शुद्धमात्मानं प्रतिपद्यते ॥ १२.१९४.२८ ॥
ఆత్మబుద్ధిని దృఢంగా ఆశ్రయించి, శాంతుడై, నిర్దోషియై, అతడు అమృతమైన, రజస్సు లేని, శుద్ధమైన ఆత్మను పొందుతాడు.