摩诃婆罗多 · 章 12.204
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.204.1
तदेव सततं मन्ये न शक्यमनुवर्णितुम् ।
यथा निदर्शनं वस्तु न शक्यमनुबोधितुम् ॥ १२.२०४.१ ॥
我认为那始终无法完全描述，正如一件事物无法通过例子完全使人明白。
12.204.2
यथाहि सारं जानाति न कथंचन संस्थितम् ।
परकायच्छविस्तद्वद्देहेऽयं चेतनस्तथा ॥ १२.२०४.२ ॥
正如人无论如何也不认识处于他人身体影子中的精华，同样，这身体中的这个有意识的自我也是如此。
12.204.3
विना कायं न सा च्छाया तां विना कायमस्त्युत ।
तद्वदेव विना नास्ति प्रकृतेरिह वर्तनम् ॥ १२.२०४.३ ॥
没有身体就没有那影子，没有那影子也就没有身体；同样，这里自然的运作也不能离开它而存在。
12.204.4
इदं वै नास्ति नेदमस्ति परं विना ।
जीवात्मना त्वसौ छिन्नस्त्वेष चैव परात्मना ॥ १२.२०४.४ ॥
此实非有，彼亦非有；然离开彼，此即是至上。彼与个体灵魂相隔，此亦与至上灵魂相隔。
12.204.5
तत्तवेति विदुः केचिदतथ्यमिति चापरे ।
उभयं मे मतं विद्वन्मुक्तिहेतौ समाहितम् ॥ १२.२०४.५ ॥
有人说那是你的，有人说那是不真实的。学者啊，我的看法是，二者共同构成解脱的因由。
12.204.6
विमुक्तैश्च मृगः सोऽपि दृश्यते संयतेन्द्रियः ।
सर्वेषां न हि दृश्यो हि तटिद्वत्स्फुरति ह्यसौ ॥ १२.२०४.६ ॥
那头制伏诸根的鹿，也被解脱者所见。他并非对所有人可见；他如闪电般闪现。
12.204.7
ब्राह्मणस्य समादृश्यो वर्तते सोऽपि किं पुनः ।
विद्यते परमः शुद्धः साक्षिभूतो विभावसुः ॥ १२.२०४.७ ॥
即使对婆罗门而言他也可充分被见，何况他人？他是至高的、纯净的见证者毗婆苏。
12.204.8
श्रुतिरेषा ततो नित्या तस्मादेकः परो मतः ।
न प्रयोजनमुद्दिश्य चेष्टा तस्य महात्मनः ॥ १२.२०४.८ ॥
此天启是永恒的；因此他被视为唯一的至高者。这位大灵的作为并非为了任何目的。
12.204.9
तादृशोस्त्विति मन्तव्यस्तथा सत्यं महात्मना ।
नानासंस्थेन भेदेन सदा गतिविभेदवत्।
तस्य भेदः समाख्यातो भेदो ह्यस्ति तथाविधः ॥ १२.२०४.९ ॥
应当思维："愿他如此"；这是大灵所说的真理。他安住于多种形态，如同运动的差别，总是显现为有差异的。因此他的差别被这样宣说，因为这样的差别确实存在。
12.204.10
एवं विद्वन्विजानीहि परमात्मानमव्ययम् ।
तत्तद्गुणविशेषेण संज्ञानामनुसंयुतम् ॥ १२.२०४.१० ॥
如此，智者应当认识那不坏的至上自我，他依据各自的特殊德性而与种种名称相连。
12.204.11
सर्वेश्वरः सर्वमयः स च सर्वप्रवर्तकः ।
सर्वात्मकः सर्वशक्तिः सर्वकारणकारणम् ॥ १२.२०४.११ ॥
他是一切的主宰，由一切构成；他是一切的推动者，一切的自我，全能，是一切原因的原因。
12.204.12
सर्वसाधारणः सर्वैरुपास्यश्च महात्मभिः ।
वासुदेवेति विख्यातस्तं विदित्वाऽश्नुतेऽमृतम् ॥ १२.२०४.१२ ॥
他对一切人都普遍，为一切大灵所崇拜，以"婆苏提婆"之名闻名。知晓他者，便得不死。
12.204.13
यदा ते प़ञ्चभिः पञ्च युक्तानि मनसा सह ।
अथ तद्द्रक्ष्यते ब्रह्म मणौ सूत्रमिवार्पितम् ॥ १२.२०४.१३ ॥
当你的五根与意念一同与五境相合时,你便会见到梵,如同线穿过宝珠。
12.204.14
तदेव च यथा सूत्रं सुवर्णे वर्तते पुनः ।
मुक्तास्वथ प्रवालेषु मृन्मये राजते तथा ॥ १२.२०४.१४ ॥
正如那根线又在金、珍珠、珊瑚和陶土之物中闪耀,如此也是。
12.204.15
तद्वद्गोऽश्वमनुष्येषु तद्वद्धस्तिमृगादिषु ।
तद्वत्कीटपतङ्गेषु प्रसक्तात्मा स्वकर्मभिः ॥ १२.२०४.१५ ॥
同样,在牛、马、人之中;同样,在象、鹿等之中;同样,在虫与飞蛾之中,以自身业而执着的自我居住。
12.204.16
येनयेन शरीरेण यद्यत्कर्म करोत्ययम् ।
तेनतेन शरीरेण तत्तत्फलमुपाश्नुते ॥ १२.२०४.१६ ॥
此人以何种身体造作何种业,便以那同一身体获得其果报。
12.204.17
यथा ह्येकरसा भूमिरोषध्यर्थानुसारिणी ।
तथा कर्मानुगा बुद्धिरन्तरात्माऽनुदर्शिनी ॥ १२.२०४.१७ ॥
如同同一味的大地顺应草药之用,随业而行的智慧也相应地显现内在的自我。
12.204.18
ज्ञानपूर्वोद्भवा लिप्सा लिप्सापूर्वाभिसन्धिता ।
अभिसन्धिपूर्वकं कर्म कर्ममूलं ततः फलम् ॥ १२.२०४.१८ ॥
欲望生于知识;意图先于欲望;行为先于意图;行为即是根本,由此而有果报。
12.204.19
फलं कर्मत्मकं विद्यात्कर्म ज्ञेयात्मकं तथा ।
ज्ञेयं ज्ञानात्मकं विद्याज्ज्ञानं सदसदात्मकम् ॥ १२.२०४.१९ ॥
应当知道果实具有业的本性，业具有可知之物的本性。应当知道可知之物具有知识的本性，知识则由有与无构成。
12.204.20
तदेवमिष्यते ब्रह्म संख्यानाद्विनिभिद्यते ।
ज्ञानानां च फलानां च ज्ञेयानां कर्मणां तथा।
क्षयान्ते यत्फलं विद्याज्ज्ञानं ज्ञेयप्रतिष्ठितम् ॥ १२.२०४.२० ॥
因此梵被如此教导，并借列举而区分。应知在知识、果实、可知之物与业皆灭尽之后所生之果，即是安立于可知之物之中的知识。
12.204.21
महद्धि परमं भूतं युक्ताः पश्यन्ति योगिनः ।
अबुधास्तं न पश्यन्ति ह्यात्मस्थं गुणबुद्धयः ॥ १२.२०४.२१ ॥
伟大而至上的存在，修习有成的瑜伽行者能够见到。心系于德性的愚昧之人，见不到住于自我之中的他。
12.204.22
पृथिवीरुपतो रूपमपामिह महत्तरम् ।
अद्भ्यो महत्तरं तेजस्तेजसः पवनो महान् ॥ १२.२०४.२२ ॥
此处，水之形大于地之形；火大于水，而大风又大于火。
12.204.23
पवनाच्च महद्व्योम तस्मात्परतरं मनः ।
मनसो महती बुद्धिर्बुद्धेः कालो महान्स्मृतः ॥ १२.२०४.२३ ॥
大于风的是广大的虚空；比它更高的是心。大于心的是广大的觉，大于觉的则被认为是伟大的时间。
12.204.24
कालात्स भगवान्विष्णुर्यस्य सर्वमिदं जगत् ।
नादिर्न मध्यं नैवान्तस्तस्य देवस्य विद्यते ॥ १२.२०४.२४ ॥
由时间而言，那位世尊毗湿奴，此一切世界皆属于他。那位神既无始，亦无中，亦无终可寻。
12.204.25
अनादित्वादमध्यत्वादनन्तत्वाच्च सोऽव्ययः ।
अत्येति सर्वदुःखानि दुःखं ह्यन्तवदुच्यते ॥ १२.२०४.२५ ॥
因为他无始、无中、无终，所以他是不灭的。他超越一切苦难，因为只有苦难被说为有终结。
12.204.26
तद्ब्रह्म परमं प्रोक्तं तद्धाम परमं पदम् ।
तद्गत्वा कालविषयाद्विमुक्ता मोक्षमाश्रिताः ॥ १२.२०४.२६ ॥
那梵被宣说为至高，那居所是至上之境。到达那里，脱离时间之域，依止解脱者便得解脱。
12.204.27
गुणेष्वेते प्रकाशन्ते निर्गुणत्वात्ततः परम् ।
निवृत्तिलक्षणो धर्मस्तथाऽऽनन्त्याय कल्पते ॥ १२.२०४.२७ ॥
这些在德性之中显现；因为他无德，所以超越于它们。如此，以止息为特征的法便适合于无限。
12.204.28
ऋचो यजूंषि सामानि शरीराणि व्यपाश्रिताः ।
जिह्वाग्रेषु प्रवर्तन्ते यत्नसाध्याविनाशिनः ॥ १२.२०४.२८ ॥
《梨俱》诗句、《夜柔》祷文与《娑摩》歌咏依附于身体；它们在舌尖生起，需凭努力才能成就，却是不灭的。
12.204.29
न चैवमिष्यते ब्रह्म शरीराश्रयसंभवम् ।
न यत्नसाध्यं तद्ब्रह्म नादिमध्यं न चान्तवन् ॥ १२.२०४.२९ ॥
如此，梵不被认为是依附身体而生起的；那梵不是凭努力所能成就的，无始无中，也无终结。
12.204.30
ऋचामादिस्तथा साम्नां यजुषामादिरुच्यते ।
अन्तश्चादिमतां दृष्टो न त्वादिर्ब्रह्मणः स्मृतः ॥ १२.२०४.३० ॥
《梨俱》诗句有其开端，《娑摩》歌咏与《夜柔》祷文也同样被说为有开端。有开端的事物可见其终结，但梵的开端无从记述。
12.204.31
अनादित्वादनन्तत्वात्तदनन्तमथाव्ययम् ।
अव्ययत्वाच्च निर्दुःखं द्वन्द्वाभावस्ततः परम् ॥ १२.२०४.३१ ॥
因为它无始无终，所以它无尽而不灭。因为它不灭，所以它无苦；此后在至高之境，便没有二元对立。
12.204.32
अदृष्टतोऽनुपायाच्च प्रतिसन्धेश्च कर्मणः ।
न तेन मर्त्याः पश्यन्ति येन गच्छान्त तत्पदम् ॥ १२.२०४.३२ ॥
因为它不可见，因为没有方法，也因为业的再度系缚，凡人看不见通向那境界的道路。
12.204.33
विषयेषु च संसर्गाच्छाश्वतस्य च संशयात् ।
मनसा चान्यदाकाङ्क्षन्परं न प्रतिपद्यते ॥ १२.२०४.३३ ॥
因为与感官对象的接触，也因为对永恒的怀疑，心中渴求别物的人不能达到至高。
12.204.34
गुणान्यदिह पश्यन्ति तदिच्छन्त्यपरे जनाः ।
परं नैवाभिकाङ्क्षन्ति निर्गुणत्वाद्गुणार्थिनः ॥ १२.२०४.३४ ॥
在此，他人渴求他们视为功德之物；但追求功德者因为无德，不愿求至高。
12.204.35
गुणैर्यस्त्ववरैर्युक्तः कथं विद्याद्गुणानिमान् ।
अनुमानाद्धि गन्तव्यं गुणैरवयवैः परम् ॥ १२.२०४.३५ ॥
然而，具有低劣功德者如何能知晓这些功德？至高必须通过推论，借助功德及其部分而抵达。
12.204.36
सूक्ष्मेण मनसा विद्मो वाचा वक्तुं न शक्नुमः ।
मनो हि मनसा ग्राह्यं दर्शनेन च दर्शनम् ॥ १२.२०४.३६ ॥
我们以细微之心知之，却不能以言语说出。心为心所把握，见为见所见。
12.204.37
ज्ञानेन निर्मलीकृत्य बुद्धिं बुद्ध्या मनस्तथा ।
मनसा चेन्द्रियग्राममक्षरं प्रतिपद्यते ॥ १२.२०४.३७ ॥
以知识净化智力，又以智力净化意，若以意制御诸根之群，便能证得不灭者。
12.204.38
बुद्धिप्रहीणो मनसा समृद्ध ।
स्तथाऽनिराशीर्गुणतामुपैति।
परं त्यजन्तीह विलोभ्यमाना ।
हुताशनं वायुरिवेन्धनस्थम् ॥ १२.२०४.३८ ॥
无智而心富，如是无欲，便达于德性之境。此世中被诱惑者舍弃至上，如风舍弃薪中之火。
12.204.39
गुणादाने विप्रयोगे च तेषां ।
मनः सदा विद्धि परावराभ्याम्।
अनेनैव विधिना संप्रवृत्तो ।
गुणादाने ब्रह्म शरीरमेति ॥ १२.२०४.३९ ॥
于德性之取与离，应常以上下二者知其意。依此法而行，在取德性之时，便得梵之身。
12.204.40
अव्यक्तात्मा पुरुषोऽव्यक्तकर्मा ।
सोऽव्यक्तत्वं गच्छति ह्यन्तकाले।
तैरेवायं चेन्द्रियैर्वर्धमानै ।
र्ग्लायद्भिर्वा वर्ततेऽकामरूपः ॥ १२.२०४.४० ॥
自我未显、业行未显之人，临终时归于未显之境。以这些或增或减的诸根，他以随意之形而存在。
12.204.41
सर्वैरयं चेन्द्रियैः संप्रयुक्तो ।
देहं प्राप्तः यञ्चभूताश्रयः स्यात्।
न सामर्थ्याद्गच्छति कर्मणेह ।
हीनस्तेन परमेणाव्ययेन ॥ १२.२०४.४१ ॥
与诸根相合者，得身之后，可为诸大之所依。非由其力，而由业行，他在此离于那至上不灭者而去。
12.204.42
पृथ्व्या नरः पश्यति नान्तमस्या ।
ह्यन्तश्चास्या भविता चेति विद्धि।
परं न यातीह विलोभ्यमानो ।
यथा प्लवं वायुरिवार्णवस्थम् ॥ १२.२०४.४२ ॥
人看不到这大地的尽头；应当知道它也终将有尽头。像海上的小船被风吹动，被贪欲牵引的人在此不能达到至高之境。
12.204.43
दिवाकरो गुणमुपलभ्य निर्गुणो ।
यथा भवेदपगतरश्मिमण्डलः।
तथां ह्यसौ मुनिरिह निर्विशेषवान् ।
स निर्गुणं प्रविशति ब्रह्म चाव्ययम् ॥ १२.२०४.४३ ॥
犹如太阳在光轮散去之后便无形质，这位圣者在此超越差别，进入无德且不灭的梵。
12.204.44
अनागतं सुकृतवतां परां गतिं ।
स्वयंभुवं प्रभवनिधानमव्ययम्।
सनातनं यदमृतमव्ययं ध्रुवं ।
निचाय्य तत्परममृतत्वमश्नुते ॥ १२.२०४.४४ ॥
那尚未降临于善行者的至高归宿，自生，万物的根源与宝藏，不灭、永恒、不死、不坏、坚定。确知此境，便得至高的不死。