Mahābhārata · Adhyāya 12.206
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.206.1
पितामह महाप्राज्ञ पुण्डरीकाक्षमच्युतम् ।
कर्तारमकृतं विष्णुं भूतानां प्रभवाप्ययम् ॥ १२.२०६.१ ॥
Abuelo, de gran sabiduría, de ojos de loto, el infalible, Viṣṇu, el creador no creado, origen y disolución de los seres.
12.206.2
नारायणं हृषीकेशं गोविन्दमपराजितम् ।
तत्त्वेन भरतश्रेष्ठ श्रोतुमिच्छामि केशवम् ॥ १२.२०६.२ ॥
Nārāyaṇa, Hṛṣīkeśa, Govinda, el invencible Keśava: deseo oírlo en verdad, mejor de los Bharatas.
12.206.3
श्रुतोऽयमर्थो रामस्य जामदग्न्यस्य जल्पतः ।
नारदस्य च देवर्षेः कृष्णद्वैपायनस्य च ॥ १२.२०६.३ ॥
He oído este asunto como lo relataron Rāma, hijo de Jamadagni, el sabio divino Nārada y Kṛṣṇa Dvaipāyana.
12.206.4
असितो देवलस्तात वाल्मीकिश्च महातपाः ।
मार्कण्डेयश्च गोविन्दे कथयन्त्यद्भुतं महत् ॥ १२.२०६.४ ॥
Hijo mío, Asita, Devala, el gran asceta Vālmīki y Mārkaṇḍeya hablan de Govinda como algo grande y maravilloso.
12.206.5
केशवस्य मया राजन्न शक्या वर्णितुं गुणाः ।
ईदृशोऽसौ हृषीकेशो वासुदेवः परात्परः ॥ १२.२०६.५ ॥
Oh rey, no puedo describir las cualidades de Keśava. Tal es ese Hṛṣīkeśa Vāsudeva, más alto que lo más alto.
12.206.6
केशवो भरतश्रेष्ठ भगवानीश्वरः प्रभुः ।
पुरुषः सर्वमित्येव श्रूयते बहुधा विभुः ॥ १२.२०६.६ ॥
Mejor de los Bharatas, Keśava es el bienaventurado señor, el soberano, el Señor, el Puruṣa; se oye de muchas maneras que él es todo, el omnipresente.
12.206.7
किंतु यानि विदुर्लोके ब्राह्मणाः शार्ङ्गधन्वनि ।
महात्मनि महाबाहो शृणु तानि युधिष्ठिर ॥ १२.२०६.७ ॥
Pero escucha, oh Yudhiṣṭhira de grandes brazos, lo que los brahmanes del mundo saben sobre el magnánimo que porta el arco Śārṅga.
12.206.8
यानि चाहुर्मनुष्येन्द्र ये पुराणविदो जनाः ।
श्रुत्वा सर्वाणि गोविन्दो कीर्तयिष्यामि तान्यहम् ॥ १२.२०६.८ ॥
Oh señor de los hombres, habiendo escuchado todo lo que dicen los conocedores de los Purāṇas, yo relataré aquellas cosas sobre Govinda.
12.206.9
महाभूतानि भूतात्मा महात्मा पुरुषोत्तमः ।
वायुर्ज्योतिस्तथा चापः खं च गां चान्वकल्पयत् ॥ १२.२०६.९ ॥
El alma de los seres, el magnánimo Puruṣottama, dispuso los grandes elementos: aire, fuego, agua, espacio y tierra.
12.206.10
स सृष्ट्वा पृथिवीं चैव सर्वभूतेश्वरः प्रभुः ।
अप्स्वेव शयनं चक्रे महात्मा पुरुषोत्तमः ॥ १२.२०६.१० ॥
Habiendo creado la tierra, aquel Señor, soberano de todos los seres, el magnánimo Puruṣottama, hizo su lecho en las mismas aguas.
12.206.11
सर्वतेजोमयस्तस्मिञ्शयानः शयने शुभे ।
सोऽग्रजं सर्वभूतानां संकर्षणमचिन्तयत् ॥ १२.२०६.११ ॥
Todo radiante, reclinado en aquel lecho auspicioso, meditó en Saṃkarṣaṇa, el hermano mayor de todos los seres.
12.206.12
आश्रयं सर्वभूतानां मनसेतीह शुश्रुम् ।
स धारयति भूतानि उभे भूतभविष्यती ॥ १२.२०६.१२ ॥
Aquí hemos oído que por su mente él es el refugio de todos los seres; él sostiene tanto lo que ha sido como lo que será.
12.206.13
प्रद्युम्नमसृजत्तस्मात्सर्वतेजः प्रकाशकम् ।
अनिरुद्धस्ततो जज्ञे सर्वशक्तिर्महाद्युतिः ॥ १२.२०६.१३ ॥
De él creó a Pradyumna, que ilumina todo esplendor; luego nació Aniruddha, omnipotente y de gran resplandor.
12.206.14
अप्सु व्योमगतः श्रीमान्योगनिद्रामुपेयिवान् ।
तस्मात्संजज्ञिरे देवा ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः।
लयस्थित्यन्तकर्माणस्रयस्ते सुमहौजसः ॥ १२.२०६.१४ ॥
Aquel glorioso, que habita en las aguas y en el cielo, entró en el sueño de yoga; de él nacieron los dioses Brahmā, Viṣṇu y Maheśvara, cuyas acciones son la creación, la preservación y la disolución: aquellos tres de gran poder.
12.206.15
ततस्तस्मिन्महाबाहौ प्रादुर्भूते महात्मनि ।
भास्करप्रतिमं दिव्यं नाभ्यां पद्ममजायत ॥ १२.२०६.१५ ॥
Entonces, cuando apareció aquel de grandes brazos, de alma grande, del ombligo surgió un loto divino, semejante al sol.
12.206.16
स तत्र भगवान्देवः पुष्करे भ्राजयन्दिशः ।
ब्रह्मा समभवत्तात सर्वभूतपितामहः ॥ १२.२०६.१६ ॥
Allí, sobre aquel loto, el bienaventurado dios, iluminando las direcciones, llegó a ser Brahmā, abuelo de todos los seres, querido hijo.
12.206.17
तस्मिन्नपि महाबाहौ प्रादुर्भूते महात्मनि ।
तमसः पूर्वजो जज्ञे मधुर्नाम महासुरः ॥ १२.२०६.१७ ॥
Y cuando aquel de grandes brazos, de alma grande, se manifestó, nació de Tamas el primogénito, el gran asura llamado Madhu.
12.206.18
तमुग्रमुग्रकर्माणमुग्रां बुद्धिं समास्थितम् ।
ब्रह्मणोपचितिं कुर्वञ्जघान पुरुषोत्तमः ॥ १२.२०६.१८ ॥
A aquel de feroces obras, que moraba en una mente feroz, el Supremo Varón lo mató, procurando el crecimiento de Brahmā.
12.206.19
तस्य तात वधात्सर्वे देवदानवमानवाः ।
मधुसूदनमित्याहुर्ऋषभं सर्वसात्वताम् ॥ १२.२०६.१९ ॥
Querido hijo, por su muerte, dioses, demonios y hombres lo llaman Madhusūdana, el toro entre todos los Sātvatas.
12.206.20
ब्रह्माऽनुससृजे पुत्रान्मानसान्दक्षसप्तमान् ।
मरीचिमत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम् ॥ १२.२०६.२० ॥
Brahmā creó hijos de su mente en sucesión, siendo Dakṣa el séptimo: Marīci, Atri, Aṅgiras, Pulastya, Pulaha y Kratu.
12.206.21
मरीचिः कश्यपं तात पुत्रमग्रजमग्रजः ।
मानसं जनयामास तैजसं ब्रह्मवित्तमम् ॥ १२.२०६.२१ ॥
Querido hijo, Marīci engendró a Kaśyapa, su hijo primogénito, nacido de la mente, radiante y el más versado en Brahman.
12.206.22
अङ्गुष्ठात्ससृजे ब्रह्मा मरीचेरपि पूर्वजम् ।
सोऽभवद्भरतश्रेष्ठ दक्षो नाम प्रजापतिः ॥ १२.२०६.२२ ॥
Brahmā creó de su pulgar a uno aún mayor que Marīci. Oh, mejor de los Bharatas, se convirtió en el señor de las criaturas llamado Dakṣa.
12.206.23
तस्य पूर्वमजायन्त दश तिस्रश्च भारत ।
प्रजापतेर्दुहितरस्तासां ज्येष्ठाऽभवद्दितिः ॥ १२.२०६.२३ ॥
Oh Bharata, antes que él nacieron diez y tres hijas del señor de las criaturas; entre ellas la mayor fue Diti.
12.206.24
सर्वधर्मविशेषज्ञः पुण्यकीर्तिर्महायशाः ।
मारीचः कश्यपस्तात सर्वासामभवत्पतिः ॥ १२.२०६.२४ ॥
Querido hijo, Kaśyapa, hijo de Marīci, conocedor de la naturaleza especial de todos los deberes, de fama meritoria y gran renombre, se convirtió en esposo de todas ellas.
12.206.25
उत्पाद्य तु महाभागस्तासामवरजा दश ।
ददौ धर्माय धर्मज्ञो दक्ष एव प्रजापतिः ॥ १२.२०६.२५ ॥
El muy afortunado engendró a las diez menores de ellas, y Dakṣa, señor de las criaturas y conocedor del dharma, las entregó a Dharma.
12.206.26
धर्मस्य वसवः पुत्रा रुद्राश्चामिततेजसः ।
विश्वेदेवाश्च साध्याश्च मरुत्वन्तश्च भारत ॥ १२.२०६.२६ ॥
Los hijos de Dharma fueron los Vasus, y los Rudras de esplendor sin límites, los Viśvedevas, los Sādhyas y los Maruts, oh Bhārata.
12.206.27
अपराश्च यवीयस्यस्ताभ्योऽन्याः सप्तविंशतिः ।
सोमस्तासां महाभागः सर्वासामभवत्पतिः ॥ १२.२०६.२७ ॥
Y las otras veintisiete, más jóvenes, de todas ellas fue esposo el muy afortunado Soma.
12.206.28
इतरास्तु व्यजायन्त गन्धवोस्तुरगान्द्विजान् ।
गाश्च किंपुरुषान्मत्स्यानुद्भिज्जांश्च वनस्पतीन् ॥ १२.२०६.२८ ॥
De las demás nacieron los Gandharvas, los caballos, las aves, las vacas, los Kiṃpuruṣas, los peces y los árboles y plantas que brotan de la tierra.
12.206.29
आदित्यानदितिर्जज्ञे देवश्रेष्ठान्महाबलान् ।
तेषां विष्णुर्वामनोऽभूद्गोविन्दश्चाभवत्प्रभुः ॥ १२.२०६.२९ ॥
Aditi dio a luz a los Ādityas, los más poderosos de los dioses; entre ellos Viṣṇu llegó a ser Vāmana, y también llegó a ser el señor Govinda.
12.206.30
तस्य विक्रमणाच्चापि देवानां श्रीर्व्यवर्धत ।
दानवाश्च पराभूता दैतेयाश्चासुरी प्रजा ॥ १२.२०६.३० ॥
Por su zancada creció la gloria de los dioses, y los Dānavas fueron vencidos, y también los Daityas y la estirpe de los asuras.
12.206.31
विप्रचित्तिप्रधानांश्च दानवानसृजद्दनुः ।
दितिस्तु सर्वानसुरान्महासत्वानजीजनत् ॥ १२.२०६.३१ ॥
Danu creó a los dānavas, encabezados por Vipracitti, y Diti dio a luz a todos los asuras de gran naturaleza.
12.206.32
ततः ससर्ज भगवान्मृत्युं लोकभयंकरम् ।
हर्तारं सर्व भूतानां ससर्ज च जनार्दनः ॥ १२.२०६.३२ ॥
Entonces el bienaventurado Janārdana creó a la Muerte, el terror de los mundos, el que arrebata a todos los seres.
12.206.33
अहोरात्रं च कालं च यथर्तु मधुसूदनः ।
पूर्वाह्णं चापराह्णं च सर्वमेवान्वकल्पयत् ॥ १२.२०६.३३ ॥
Madhusūdana dispuso en su orden debido el día y la noche, el tiempo según las estaciones, la mañana y la tarde, todo.
12.206.34
लब्ध्वापः सोऽसृजन्मेघांस्तथा स्थावरजङ्गमान् ।
पृथिवीं सोऽसृजद्विश्वां सहीतां भूरितेजसा ॥ १२.२०६.३४ ॥
Tras obtener las aguas, creó las nubes y los seres inmóviles y móviles; y con su gran resplandor creó toda la tierra y la sostuvo unida.
12.206.35
ततः कृष्णो महाभागः पुनरेव युधिष्ठिर ।
ब्राह्मणानां शतं श्रेष्ठं मुखादेवासृजत्प्रभुः ॥ १२.२०६.३५ ॥
Luego, oh Yudhiṣṭhira, el muy bendito Kṛṣṇa, el señor, creó de su boca cien de los mejores brahmanes.
12.206.36
बाहुभ्यां क्षत्रियशतं वैश्यानामूरुतः शतम् ।
पद्भ्यां शूत्रशतं चैव कशेवो भरतर्षभ ॥ १२.२०६.३६ ॥
De los brazos cien kṣatriyas, de los muslos cien vaiśyas, y de los pies cien śūdras; oh toro de los Bharatas.
12.206.37
स एवं चतुरो वर्णान्समुत्पाद्य महातपाः ।
अध्यक्षं सर्व भूतानां धातारमकरोत्स्वयम् ॥ १२.२०६.३७ ॥
Habiendo así engendrado los cuatro órdenes sociales, el de gran austeridad se hizo a sí mismo señor y creador de todos los seres.
12.206.38
वेदविद्याविधातारं ब्रह्माणमतितद्युतिम् ।
भूतमातृगणाध्यक्षं विरूपाक्षं च सोऽसृजत् ॥ १२.२०६.३८ ॥
También creó a Brahmā, establecedor del saber védico y de brillo extraordinario, y a Virūpākṣa, señor de las huestes de las madres de los seres.
12.206.39
शासितारं च पापानां पितृणां समवर्तिनम् ।
असृजत्सर्वभूतात्मा निधिपं च धनेश्वरम् ॥ १२.२०६.३९ ॥
El alma de todos los seres creó al gobernante de los malvados, al imparcial entre los padres, y a Dhaneśvara, señor de tesoros y riquezas.
12.206.40
यादसामसृजन्नाथं वरुणं च जलेश्वरम् ।
वासवं सर्वदेवानामध्यक्षमकरोत्प्रभुः ॥ १२.२०६.४० ॥
Creó a Varuṇa, señor de los seres acuáticos, y al señor de las aguas; y el Señor hizo a Vāsava supervisor de todos los dioses.
12.206.41
यावद्यावदभूच्छ्रद्धा देहं धारयितुं नृणाम् ।
तावत्तावदजीवंस्ते नासीद्यमकृतं भयम् ॥ १२.२०६.४१ ॥
Mientras hubo en los hombres la fe necesaria para sostener el cuerpo, tanto tiempo vivieron, y no había temor causado por Yama.
12.206.42
न चैषां मैथुनो धर्मो बभूव भरतर्षभ ।
संकल्पादेव चैतेषां गर्भः समुपपद्यते ॥ १२.२०६.४२ ॥
Y no tenían la costumbre de la unión sexual, oh toro de los Bharatas; en ellos el embrión surgía solo por la voluntad.
12.206.43
ततस्रेतायुगे काले संस्पर्शाज्जायते प्रजा ।
न ह्यभून्मैथुनो धर्मस्तेषामपि जनाधिप ॥ १२.२०६.४३ ॥
Entonces, en la edad de Tretā, la descendencia nacía por el contacto. Ciertamente, oh señor de los hombres, para ellos tampoco existía el deber de la unión sexual.
12.206.44
द्वापरे मैथुनो धर्मः प्रजानामभवन्नृप ।
तथा कलियुगे राजन्द्वन्द्वमापेदिरे जनाः ॥ १२.२०६.४४ ॥
En la edad de Dvāpara, oh rey, surgió entre los seres el deber de la unión sexual. Asimismo, oh rey, en la edad de Kali los hombres cayeron en los pares de opuestos.
12.206.45
एष भूतपतिस्तात स्वध्यक्षश्च तथोच्यते ।
निरपेक्षांश्च कौन्तेय कीर्तयिष्यामि तच्छृणु ॥ १२.२०६.४५ ॥
Este es el señor de los seres, querido hijo, y así es llamado como su propio supervisor. Oh hijo de Kuntī, te relataré a los desapegados; escúchalo.
12.206.46
दक्षिणापथजन्मानः सर्वे करभृतस्तव ।
आन्ध्राः पुलिन्दाः शवराश्चूचुपा मद्रकैः सह ॥ १२.२०६.४६ ॥
Todos los nacidos en la región del sur, tus tributarios: los Āndhras, los Pulindas, los Śavaras y los Cūcupās junto con los Madrakas.
12.206.47
उत्तरापथजन्मानः कीर्तयिष्यामि तानपि ।
ये तु काम्भोजगान्धाराः किराता बर्वरैः सह ॥ १२.२०६.४७ ॥
También relataré a los nacidos en la región del norte: los Kāmbojas y Gāndhāras, los Kirātas junto con los Barbaras.
12.206.48
एते पापकृतस्तात चरन्ति पृथिवीमिमाम् ।
बकश्वपाकगृध्राणां सधर्माणो नराधिप ॥ १२.२०६.४८ ॥
Estos malhechores, querido hijo, vagan por esta tierra, oh señor de los hombres, compartiendo la naturaleza de garzas, cocineros de perros y buitres.
12.206.49
नैते कृतयुगे तात चरन्ति पृथिवीमिमाम् ।
त्रेताप्रभुति वर्धन्ते ते जना भरतर्षभ ॥ १२.२०६.४९ ॥
Querido hijo, estos no vagaban por esta tierra en la edad Kṛta; desde la edad Tretā aquellas gentes aumentaron, oh toro de los Bharatas.
12.206.50
ततस्तस्मिन्महाघोरे संन्ध्याकाले युगान्तिके ।
राजानः समसज्जन्त समासाद्येतरेतम् ॥ १२.२०६.५० ॥
Entonces, en aquel crepúsculo terrible del fin de la edad, los reyes se encontraron unos con otros y chocaron.
12.206.51
ऐन्द्रं रूपं समास्थाय ह्यसुरेभ्यो चरन्महीम् ।
स एव भगवान्देवो वेदित्वं च गता मही ॥ १२.२०६.५१ ॥
Asumiendo la forma de Indra, recorrió la tierra alejado de los asuras; ese mismo bienaventurado dios, y la tierra llegó a conocerlo.
12.206.52
एवंभूते सृष्टिर्नारसिंहादयः क्रमात् ।
प्रादुर्भावाः स्मृता विष्णोर्जगतीरक्षणाय वै ॥ १२.२०६.५२ ॥
Así, Narasiṃha y los demás son recordados en orden como manifestaciones de Viṣṇu, ciertamente para la protección del mundo.
12.206.53
एष कृष्णो महायोगी तत्तत्कार्यानुरूपणम् ।
हिरण्यकशिपुं दैत्यं हिरण्याक्षं तथैव च ॥ १२.२०६.५३ ॥
Este gran yogui Kṛṣṇa adopta formas adecuadas a cada tarea; y asimismo el daitya Hiraṇyakaśipu y Hiraṇyākṣa.
12.206.54
रावणं च महादैत्यं हत्वासौ पुरुषोत्तमः ।
भूमेर्दुःखोपनाशार्थं ब्रह्मशक्रादिभिः स्तुतः ॥ १२.२०६.५४ ॥
Tras matar también al gran daitya Rāvaṇa, aquel mejor de los hombres, para aliviar el sufrimiento de la tierra, fue alabado por Brahmā, Indra y los demás.
12.206.55
आत्मनोऽङ्गान्महातेजा उद्वबर्ह जनार्दनः ।
सितकृष्णौ महाराज केशौ हरिरुदारधीः ॥ १२.२०६.५५ ॥
De sus propios miembros, el de gran esplendor Janārdana arrancó dos cabellos, uno blanco y otro negro, oh gran rey; es Hari, de intelecto noble.
12.206.56
वसुदेवस्य देवक्यामेष जात इहोत्तमः ।
देहवानिह विश्वात्मा संबन्धी ते जनार्दनः ॥ १२.२०६.५६ ॥
Nacido aquí de Vasudeva en Devakī fue este supremo; Janārdana, el alma del universo, encarnado aquí, es tu pariente.
12.206.57
आविर्वभूव योगीन्द्रो मनोतीतो जगत्पतिः ।
अचिन्त्यः पुरुषव्याघ्र नैव केवलमानुषः ॥ १२.२०६.५७ ॥
Apareció el señor de los yoguis, más allá de la mente, señor del mundo; oh tigre entre los hombres, él es inconcebible, no un simple ser humano.
12.206.58
अव्यक्तादिविशेषान्तं परिमाणार्थसंयुतम् ।
क्रीडा हरेरिदं सर्वं क्षरमित्येव धार्यताम् ॥ १२.२०६.५८ ॥
Todo lo que va desde lo no manifestado hasta lo particular, unido a medida y propósito, es el juego de Hari; debe considerarse perecedero.
12.206.59
अक्षरं तत्परं नित्यं वैरूप्यं जगतो हरेः ।
तद्विद्धि रूपमतुलममृतत्वं भवज्जितम् ॥ १२.२०६.५९ ॥
Eso imperecedero, supremo, eterno; la diversidad del mundo es de Hari; sabe que esa es su forma incomparable, la inmortalidad conquistada por ti.
12.206.60
तदेव कृष्णो दाशार्हः श्रीमाञ्श्रीवत्सलक्षणः ।
न भूतसृष्टिसंस्थानं देहोऽस्य परमात्मनः ॥ १२.२०६.६० ॥
Ese mismo Kṛṣṇa del linaje Dāśārha, glorioso y marcado con el Śrīvatsa, es él; el cuerpo de este alma suprema no es la disposición de la creación de los seres.
12.206.61
देहवानिह यो विष्णुरसौ मायामयो हरिः ।
आत्मनो लोकरक्षार्थं ध्याहि नित्यं सनातनम् ॥ १२.२०६.६१ ॥
Aquí el Viṣṇu que tiene cuerpo es aquel Hari hecho de māyā. Para proteger a los mundos, medita siempre en aquel Eterno.
12.206.62
अङ्गानि चतुरे वेदा मीमांसा न्यायविस्तरः ।
इतिहासपुराणानि धर्माः स्वायंभुवादयः ॥ १२.२०६.६२ ॥
Los cuatro Vedas y sus miembros, la Mīmāṃsā, la amplia lógica del Nyāya, los Itihāsas y Purāṇas, y los dharmas comenzando con los de Svāyambhuva.
12.206.63
य एनं प्रतिवर्तन्ते वेदान्तानि च सर्वशः ।
भक्तिहीना न तैर्यान्ति नित्यमेनं कथंचन ॥ १२.२०६.६३ ॥
Quienes se vuelven hacia él y se esfuerzan por completo a través de los textos del Vedānta, pero carecen de devoción, nunca llegan a él de ninguna manera.
12.206.64
सर्वभूतेषु भूतात्मा तत्तद्बुद्धिं समास्थितः ।
तस्माद्बुद्धस्त्वमेवैनं ध्याहि नित्यमतन्द्रितः ॥ १२.२०६.६४ ॥
Él es el alma de los seres, que reside en el intelecto de cada uno entre todas las criaturas. Por eso, despierto, medita en él constantemente y sin cansancio.
12.206.65
एवमेष कुरुश्रेष्ठ प्रादुर्भावो महात्मनः ।
एवं देवर्षिराचष्ट नारदः सर्वलोकदृक् ॥ १२.२०६.६५ ॥
Así, oh mejor de los Kurus, es esta manifestación del gran espíritu. Así lo declaró el sabio divino Nārada, que todo lo ve en los mundos.
12.206.66
नारदोऽप्यथ कृष्णस्य परं मेने नराधिप ।
शाश्वतत्वं महाबाहो यथावद्भरतर्षभ ॥ १२.२०६.६६ ॥
También Nārada entonces consideró a Kṛṣṇa como el supremo. Oh señor de los hombres, oh de brazos poderosos, toro de los Bharatas, reconoció verdaderamente su eternidad tal como es.
12.206.67
एवमेव महाबाहुः केशवः सत्यविक्रमः ।
अचिन्त्यः पुण्डरीकाक्षो नैष केवलमानुषः ॥ १२.२०६.६७ ॥
Así mismo, el de brazos poderosos Keśava, cuyo valor es verdadero, impensable y de ojos de loto, no es un simple ser humano.
12.206.68
एवंविधोऽसौ पुरुषः को वैनं वेत्ति सर्वदा ।
एतत्ते कथितं राजन्भूयः श्रोतुं किमिच्छसि ॥ १२.२०६.६८ ॥
¿Quién podría conocer siempre a tal persona? Oh rey, esto te lo he contado; ¿qué más deseas escuchar?