ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.206
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.206.1
पितामह महाप्राज्ञ पुण्डरीकाक्षमच्युतम् ।
कर्तारमकृतं विष्णुं भूतानां प्रभवाप्ययम् ॥ १२.२०६.१ ॥
ಪಿತಾಮಹರೇ, ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞರೇ, ಕಮಲನಯನ, ಅಚ್ಯುತ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಅಕೃತ, ವಿಷ್ಣು, ಭೂತಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಲಯ ಆದವನು.
12.206.2
नारायणं हृषीकेशं गोविन्दमपराजितम् ।
तत्त्वेन भरतश्रेष्ठ श्रोतुमिच्छामि केशवम् ॥ १२.२०६.२ ॥
ನಾರಾಯಣ, ಹೃಷೀಕೇಶ, ಗೋವಿಂದ, ಅಪರಾಜಿತ ಕೇಶವನನ್ನು, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
12.206.3
श्रुतोऽयमर्थो रामस्य जामदग्न्यस्य जल्पतः ।
नारदस्य च देवर्षेः कृष्णद्वैपायनस्य च ॥ १२.२०६.३ ॥
ಜಾಮದಗ್ನ್ಯ ರಾಮ, ದೇವರ್ಷಿ ನಾರದ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನರು ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.
12.206.4
असितो देवलस्तात वाल्मीकिश्च महातपाः ।
मार्कण्डेयश्च गोविन्दे कथयन्त्यद्भुतं महत् ॥ १२.२०६.४ ॥
ಮಗನೇ, ಅಸಿತ, ದೇವಲ, ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಗೋವಿಂದನ ಕುರಿತು ಅದ್ಭುತವಾದ ಮಹತ್ತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
12.206.5
केशवस्य मया राजन्न शक्या वर्णितुं गुणाः ।
ईदृशोऽसौ हृषीकेशो वासुदेवः परात्परः ॥ १२.२०६.५ ॥
ರಾಜನೇ, ಕೇಶವನ ಗುಣಗಳನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ವರ್ಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಂಥವನೇ ಹೃಷೀಕೇಶ ವಾಸುದೇವ, ಪರಾತ್ಪರ.
12.206.6
केशवो भरतश्रेष्ठ भगवानीश्वरः प्रभुः ।
पुरुषः सर्वमित्येव श्रूयते बहुधा विभुः ॥ १२.२०६.६ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಕೇಶವ ಭಗವಾನ್, ಈಶ್ವರ, ಪ್ರಭು, ಪುರುಷ; ಅವನೇ ಸರ್ವವೆಂದು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ; ಅವನು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ.
12.206.7
किंतु यानि विदुर्लोके ब्राह्मणाः शार्ङ्गधन्वनि ।
महात्मनि महाबाहो शृणु तानि युधिष्ठिर ॥ १२.२०६.७ ॥
ಆದರೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶಾರ್ಙ್ಗಧನ್ವಿಯಾದ ಮಹಾತ್ಮನ ಕುರಿತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ತಿಳಿದಿರುವುದನ್ನು ಕೇಳು, ಮಹಾಬಾಹು ಯುಧಿಷ್ಠಿರ.
12.206.8
यानि चाहुर्मनुष्येन्द्र ये पुराणविदो जनाः ।
श्रुत्वा सर्वाणि गोविन्दो कीर्तयिष्यामि तान्यहम् ॥ १२.२०६.८ ॥
ಮನುಷ್ಯೇಂದ್ರನೇ, ಪುರಾಣಜ್ಞರು ಹೇಳುವುದನ್ನೆಲ್ಲ ಕೇಳಿ, ಗೋವಿಂದನ ಕುರಿತ ಆ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
12.206.9
महाभूतानि भूतात्मा महात्मा पुरुषोत्तमः ।
वायुर्ज्योतिस्तथा चापः खं च गां चान्वकल्पयत् ॥ १२.२०६.९ ॥
ಭೂತಾತ್ಮನಾದ ಮಹಾತ್ಮ ಪುರುಷೋತ್ತಮನು ವಾಯು, ಜ್ಯೋತಿ, ಜಲ, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ಎಂಬ ಮಹಾಭೂತಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ರಚಿಸಿದನು.
12.206.10
स सृष्ट्वा पृथिवीं चैव सर्वभूतेश्वरः प्रभुः ।
अप्स्वेव शयनं चक्रे महात्मा पुरुषोत्तमः ॥ १२.२०६.१० ॥
ಸರ್ವಭೂತೇಶ್ವರನಾದ ಆ ಪ್ರಭು ಮಹಾತ್ಮ ಪುರುಷೋತ್ತಮನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಬಳಿಕ ನೀರಿನಲ್ಲಿಯೇ ತನಗೆ ಶಯನವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.
12.206.11
सर्वतेजोमयस्तस्मिञ्शयानः शयने शुभे ।
सोऽग्रजं सर्वभूतानां संकर्षणमचिन्तयत् ॥ १२.२०६.११ ॥
ಸರ್ವತೇಜೋಮಯನಾದ ಆತನು ಆ ಶುಭ ಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸಿ, ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಅಗ್ರಜನಾದ ಸಂಕರ್ಷಣನನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿದನು.
12.206.12
आश्रयं सर्वभूतानां मनसेतीह शुश्रुम् ।
स धारयति भूतानि उभे भूतभविष्यती ॥ १२.२०६.१२ ॥
ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ: ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಆತನು ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಆಶ್ರಯ; ಆತನೇ ಭೂತ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯ ಇವೆರಡನ್ನೂ ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.206.13
प्रद्युम्नमसृजत्तस्मात्सर्वतेजः प्रकाशकम् ।
अनिरुद्धस्ततो जज्ञे सर्वशक्तिर्महाद्युतिः ॥ १२.२०६.१३ ॥
ಅವನಿಂದ ಸರ್ವತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ನಂತರ ಸರ್ವಶಕ್ತನೂ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯೂ ಆದ ಅನಿರುದ್ಧನು ಜನಿಸಿದನು.
12.206.14
अप्सु व्योमगतः श्रीमान्योगनिद्रामुपेयिवान् ।
तस्मात्संजज्ञिरे देवा ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः।
लयस्थित्यन्तकर्माणस्रयस्ते सुमहौजसः ॥ १२.२०६.१४ ॥
ನೀರಿನಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ಆ ಶ್ರೀಮಂತನು ಯೋಗನಿದ್ರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದನು. ಅವನಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶ್ವರ ಎಂಬ ದೇವತೆಗಳು ಜನಿಸಿದರು; ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯ ಕರ್ಮಗಳುಳ್ಳ ಆ ಮೂವರು ಮಹಾಶಕ್ತರು.
12.206.15
ततस्तस्मिन्महाबाहौ प्रादुर्भूते महात्मनि ।
भास्करप्रतिमं दिव्यं नाभ्यां पद्ममजायत ॥ १२.२०६.१५ ॥
ಆಗ ಆ ಮಹಾಬಾಹು, ಮಹಾತ್ಮನು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಾಗ, ಅವನ ನಾಭಿಯಿಂದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ದಿವ್ಯ ಕಮಲ ಹುಟ್ಟಿತು.
12.206.16
स तत्र भगवान्देवः पुष्करे भ्राजयन्दिशः ।
ब्रह्मा समभवत्तात सर्वभूतपितामहः ॥ १२.२०६.१६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಆ ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ಆ ಭಗವಂತ ದೇವನು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತ ಬ್ರಹ್ಮನಾಗಿ ಪ್ರಕಟನಾದನು. ಪ್ರಿಯನೇ, ಅವನು ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಪಿತಾಮಹನು.
12.206.17
तस्मिन्नपि महाबाहौ प्रादुर्भूते महात्मनि ।
तमसः पूर्वजो जज्ञे मधुर्नाम महासुरः ॥ १२.२०६.१७ ॥
ಆ ಮಹಾಬಾಹು, ಮಹಾತ್ಮನು ಪ್ರಕಟನಾದಾಗಲೂ, ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಮೊದಲು ಜನಿಸಿದ ಮಧು ಎಂಬ ಮಹಾಸುರನು ಹುಟ್ಟಿದನು.
12.206.18
तमुग्रमुग्रकर्माणमुग्रां बुद्धिं समास्थितम् ।
ब्रह्मणोपचितिं कुर्वञ्जघान पुरुषोत्तमः ॥ १२.२०६.१८ ॥
ಆ ಉಗ್ರಕರ್ಮ, ಉಗ್ರಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಉಗ್ರ ಮಧುವನ್ನು, ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತ ಪುರುಷೋತ್ತಮನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.
12.206.19
तस्य तात वधात्सर्वे देवदानवमानवाः ।
मधुसूदनमित्याहुर्ऋषभं सर्वसात्वताम् ॥ १२.२०६.१९ ॥
ಮಗನೇ, ಅವನ ವಧೆಯಿಂದ ದೇವ, ದಾನವ, ಮಾನವರೆಲ್ಲರೂ ಅವನನ್ನು ಮಧುಸೂದನ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅವನು ಸಾತ್ವತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೃಷಭ.
12.206.20
ब्रह्माऽनुससृजे पुत्रान्मानसान्दक्षसप्तमान् ।
मरीचिमत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम् ॥ १२.२०६.२० ॥
ಬ್ರಹ್ಮನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ದಕ್ಷನು ಏಳನೆಯವನು. ಮರೀಚಿ, ಅತ್ರಿ, ಅಂಗಿರಸ, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ, ಕ್ರತು.
12.206.21
मरीचिः कश्यपं तात पुत्रमग्रजमग्रजः ।
मानसं जनयामास तैजसं ब्रह्मवित्तमम् ॥ १२.२०६.२१ ॥
ಮಗನೇ, ಮರೀಚಿ ತನ್ನ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಕಶ್ಯಪನನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು; ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದ, ತೇಜಸ್ವಿ, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
12.206.22
अङ्गुष्ठात्ससृजे ब्रह्मा मरीचेरपि पूर्वजम् ।
सोऽभवद्भरतश्रेष्ठ दक्षो नाम प्रजापतिः ॥ १२.२०६.२२ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನು ತನ್ನ ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನಿಂದ ಮರೀಚಿಗೂ ಮೊದಲು ಹುಟ್ಟಿದವನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅವನು ದಕ್ಷ ಎಂಬ ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾದನು.
12.206.23
तस्य पूर्वमजायन्त दश तिस्रश्च भारत ।
प्रजापतेर्दुहितरस्तासां ज्येष्ठाऽभवद्दितिः ॥ १२.२०६.२३ ॥
ಭಾರತನೇ, ಅವನಿಗೆ ಮೊದಲು ಹತ್ತು ಮತ್ತು ಮೂರು ಪ್ರಜಾಪತಿ ಪುತ್ರಿಯರು ಜನಿಸಿದರು; ಅವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯವಳು ದಿತಿ.
12.206.24
सर्वधर्मविशेषज्ञः पुण्यकीर्तिर्महायशाः ।
मारीचः कश्यपस्तात सर्वासामभवत्पतिः ॥ १२.२०६.२४ ॥
ಮಗನೇ, ಸರ್ವಧರ್ಮ ವಿಶೇಷಜ್ಞ, ಪುಣ್ಯಕೀರ್ತಿ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಮರೀಚಿಯ ಮಗ ಕಶ್ಯಪನು ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಪತಿಯಾದನು.
12.206.25
उत्पाद्य तु महाभागस्तासामवरजा दश ।
ददौ धर्माय धर्मज्ञो दक्ष एव प्रजापतिः ॥ १२.२०६.२५ ॥
ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನು ಅವರಲ್ಲಿ ಕಡೆಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಹತ್ತು ಮಂದಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು; ಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ ಪ್ರಜಾಪತಿ ದಕ್ಷನು ಅವರನ್ನು ಧರ್ಮನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.
12.206.26
धर्मस्य वसवः पुत्रा रुद्राश्चामिततेजसः ।
विश्वेदेवाश्च साध्याश्च मरुत्वन्तश्च भारत ॥ १२.२०६.२६ ॥
ಧರ್ಮನ ಪುತ್ರರು ವಸುಗಳು; ಅಪರಿಮಿತ ತೇಜಸ್ವಿಗಳಾದ ರುದ್ರರು, ವಿಶ್ವದೇವರು, ಸಾಧ್ಯರು ಮತ್ತು ಮರುತ್ವಂತರೂ ಆಗಿದ್ದರು, ಓ ಭಾರತ.
12.206.27
अपराश्च यवीयस्यस्ताभ्योऽन्याः सप्तविंशतिः ।
सोमस्तासां महाभागः सर्वासामभवत्पतिः ॥ १२.२०६.२७ ॥
ಅವರಿಗಿಂತ ಕಿರಿಯರಾದ ಬೇರೆ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಮಂದಿ ಇದ್ದರು; ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತ ಸೋಮನು ಪತಿಯಾದನು.
12.206.28
इतरास्तु व्यजायन्त गन्धवोस्तुरगान्द्विजान् ।
गाश्च किंपुरुषान्मत्स्यानुद्भिज्जांश्च वनस्पतीन् ॥ १२.२०६.२८ ॥
ಉಳಿದವರಿಂದ ಗಂಧರ್ವರು, ಕುದುರೆಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಹಸುಗಳು, ಕಿಂಪುರುಷರು, ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಚಿಗುರುವ ಸಸ್ಯಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು.
12.206.29
आदित्यानदितिर्जज्ञे देवश्रेष्ठान्महाबलान् ।
तेषां विष्णुर्वामनोऽभूद्गोविन्दश्चाभवत्प्रभुः ॥ १२.२०६.२९ ॥
ಅದಿತಿ ಆದಿತ್ಯರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು, ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಮಹಾಬಲರನ್ನು; ಅವರಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ವಾಮನನಾದನು, ಪ್ರಭುವಾದ ಗೋವಿಂದನೂ ಆದನು.
12.206.30
तस्य विक्रमणाच्चापि देवानां श्रीर्व्यवर्धत ।
दानवाश्च पराभूता दैतेयाश्चासुरी प्रजा ॥ १२.२०६.३० ॥
ಅವನ ವಿಕ್ರಮದಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ಶ್ರೀ ಬೆಳೆಯಿತು; ದಾನವರು, ದೈತ್ಯರು ಮತ್ತು ಅಸುರ ಪ್ರಜೆಗಳು ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.
12.206.31
विप्रचित्तिप्रधानांश्च दानवानसृजद्दनुः ।
दितिस्तु सर्वानसुरान्महासत्वानजीजनत् ॥ १२.२०६.३१ ॥
ದನು ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿ ಮುಖ್ಯರಾದ ದಾನವರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಳು; ದಿತಿ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳಾದ ಎಲ್ಲ ಅಸುರರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.
12.206.32
ततः ससर्ज भगवान्मृत्युं लोकभयंकरम् ।
हर्तारं सर्व भूतानां ससर्ज च जनार्दनः ॥ १२.२०६.३२ ॥
ನಂತರ ಭಗವಾನ್ ಜನಾರ್ದನನು ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಭಯಂಕರನಾದ ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಸರ್ವಭೂತಗಳನ್ನು ಹರಿಸುವವನನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
12.206.33
अहोरात्रं च कालं च यथर्तु मधुसूदनः ।
पूर्वाह्णं चापराह्णं च सर्वमेवान्वकल्पयत् ॥ १२.२०६.३३ ॥
ಮಧುಸೂದನನು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ, ಕಾಲ, ಋತುಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಪೂರ್ವಾಹ್ಣ ಮತ್ತು ಅಪರಾಹ್ಣ — ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದನು.
12.206.34
लब्ध्वापः सोऽसृजन्मेघांस्तथा स्थावरजङ्गमान् ।
पृथिवीं सोऽसृजद्विश्वां सहीतां भूरितेजसा ॥ १२.२०६.३४ ॥
ನೀರನ್ನು ಪಡೆದು ಅವನು ಮೇಘಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಸ್ಥಾವರ ಜಂಗಮಗಳನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ತನ್ನ ಮಹಾ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಧರಿಸಿದನು.
12.206.35
ततः कृष्णो महाभागः पुनरेव युधिष्ठिर ।
ब्राह्मणानां शतं श्रेष्ठं मुखादेवासृजत्प्रभुः ॥ १२.२०६.३५ ॥
ನಂತರ, ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಮಹಾಭಾಗ ಕೃಷ್ಣನು, ಪ್ರಭುವು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ನೂರು ಮಂದಿಯನ್ನು ಮುಖದಿಂದಲೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
12.206.36
बाहुभ्यां क्षत्रियशतं वैश्यानामूरुतः शतम् ।
पद्भ्यां शूत्रशतं चैव कशेवो भरतर्षभ ॥ १२.२०६.३६ ॥
ಬಾಹುಗಳಿಂದ ನೂರು ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು, ತೊಡೆಗಳಿಂದ ನೂರು ವೈಶ್ಯರನ್ನು, ಪಾದಗಳಿಂದ ನೂರು ಶೂದ್ರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಓ ಭರತರ್ಷಭ.
12.206.37
स एवं चतुरो वर्णान्समुत्पाद्य महातपाः ।
अध्यक्षं सर्व भूतानां धातारमकरोत्स्वयम् ॥ १२.२०६.३७ ॥
ಹೀಗೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ತಾನೇ ಸರ್ವ ಭೂತಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷನೂ ಧಾತೃವೂ ಆದನು.
12.206.38
वेदविद्याविधातारं ब्रह्माणमतितद्युतिम् ।
भूतमातृगणाध्यक्षं विरूपाक्षं च सोऽसृजत् ॥ १२.२०६.३८ ॥
ವೇದವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ, ಅತಿ ತೇಜಸ್ವಿ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನೂ, ಭೂತಮಾತೃಗಣಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿರೂಪಾಕ್ಷನನ್ನೂ ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
12.206.39
शासितारं च पापानां पितृणां समवर्तिनम् ।
असृजत्सर्वभूतात्मा निधिपं च धनेश्वरम् ॥ १२.२०६.३९ ॥
ಪಾಪಿಗಳನ್ನು ಆಳುವವನನ್ನೂ, ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮವರ್ತಿಯಾದವನನ್ನೂ, ನಿಧಿಪತಿ ಧನೇಶ್ವರನನ್ನೂ ಸರ್ವಭೂತಾತ್ಮನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
12.206.40
यादसामसृजन्नाथं वरुणं च जलेश्वरम् ।
वासवं सर्वदेवानामध्यक्षमकरोत्प्रभुः ॥ १२.२०६.४० ॥
ಜಲಜೀವಿಗಳ ನಾಥನಾದ ವರುಣನನ್ನೂ ಜಲೇಶ್ವರನನ್ನೂ ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಪ್ರಭುವು ವಾಸವನನ್ನು ಸರ್ವದೇವತೆಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.
12.206.41
यावद्यावदभूच्छ्रद्धा देहं धारयितुं नृणाम् ।
तावत्तावदजीवंस्ते नासीद्यमकृतं भयम् ॥ १२.२०६.४१ ॥
ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ದೇಹ ಧರಿಸುವ ಶ್ರದ್ಧೆ ಇರುವವರೆಗೂ ಅವರು ಬದುಕಿದ್ದರು; ಯಮನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಭಯವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.
12.206.42
न चैषां मैथुनो धर्मो बभूव भरतर्षभ ।
संकल्पादेव चैतेषां गर्भः समुपपद्यते ॥ १२.२०६.४२ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅವರಲ್ಲಿ ಮೈಥುನ ಧರ್ಮವಿರಲಿಲ್ಲ; ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದಲೇ ಅವರಲ್ಲಿ ಗರ್ಭ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
12.206.43
ततस्रेतायुगे काले संस्पर्शाज्जायते प्रजा ।
न ह्यभून्मैथुनो धर्मस्तेषामपि जनाधिप ॥ १२.२०६.४३ ॥
ನಂತರ ತ್ರೇತಾಯುಗ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳು ಜನಿಸಿದರು. ಓ ಜನಾಧಿಪನೇ, ಅವರಿಗೂ ಮೈಥುನ ಧರ್ಮವಿರಲಿಲ್ಲ.
12.206.44
द्वापरे मैथुनो धर्मः प्रजानामभवन्नृप ।
तथा कलियुगे राजन्द्वन्द्वमापेदिरे जनाः ॥ १२.२०६.४४ ॥
ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಓ ನೃಪ, ಪ್ರಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಥುನ ಧರ್ಮ ಉಂಟಾಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ಓ ರಾಜನೇ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಜನರು ದ್ವಂದ್ವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದರು.
12.206.45
एष भूतपतिस्तात स्वध्यक्षश्च तथोच्यते ।
निरपेक्षांश्च कौन्तेय कीर्तयिष्यामि तच्छृणु ॥ १२.२०६.४५ ॥
ಇವನು ಭೂತಪತಿ, ಮಗೂ; ತನ್ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷನೆಂದೂ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಓ ಕೌಂತೇಯ, ನಿರಪೇಕ್ಷರನ್ನು ನಾನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅದನ್ನು ಕೇಳು.
12.206.46
दक्षिणापथजन्मानः सर्वे करभृतस्तव ।
आन्ध्राः पुलिन्दाः शवराश्चूचुपा मद्रकैः सह ॥ १२.२०६.४६ ॥
ದಕ್ಷಿಣಾಪಥದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಎಲ್ಲರೂ ನಿನಗೆ ಕರ ಕೊಡುವವರು: ಆಂಧ್ರರು, ಪುಲಿಂದರು, ಶಬರರು, ಮದ್ರಕರೊಂದಿಗೆ ಚೂಚುಪರು.
12.206.47
उत्तरापथजन्मानः कीर्तयिष्यामि तानपि ।
ये तु काम्भोजगान्धाराः किराता बर्वरैः सह ॥ १२.२०६.४७ ॥
ಉತ್ತರಾಪಥದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರನ್ನೂ ನಾನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ: ಕಾಂಬೋಜರು, ಗಾಂಧಾರರು, ಕಿರಾತರು, ಬರ್ಬರರೊಂದಿಗೆ.
12.206.48
एते पापकृतस्तात चरन्ति पृथिवीमिमाम् ।
बकश्वपाकगृध्राणां सधर्माणो नराधिप ॥ १२.२०६.४८ ॥
ಈ ಪಾಪಕರ್ಮಿಗಳು, ಮಗೂ, ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಓ ನರಾಧಿಪ, ಅವರು ಕೊಕ್ಕರೆ, ಶ್ವಪಾಕ, ರಣಹದ್ದುಗಳ ಸ್ವಭಾವದವರು.
12.206.49
नैते कृतयुगे तात चरन्ति पृथिवीमिमाम् ।
त्रेताप्रभुति वर्धन्ते ते जना भरतर्षभ ॥ १२.२०६.४९ ॥
ಮಗುವೇ, ಇವರು ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಲಿಲ್ಲ; ಭರತರ್ಷಭನೇ, ಆ ಜನರು ತ್ರೇತೆಯಿಂದ ಬೆಳೆದರು.
12.206.50
ततस्तस्मिन्महाघोरे संन्ध्याकाले युगान्तिके ।
राजानः समसज्जन्त समासाद्येतरेतम् ॥ १२.२०६.५० ॥
ಆಗ ಆ ಮಹಾ ಭಯಂಕರ, ಯುಗಾಂತದ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜರು ಪರಸ್ಪರ ಎದುರಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು.
12.206.51
ऐन्द्रं रूपं समास्थाय ह्यसुरेभ्यो चरन्महीम् ।
स एव भगवान्देवो वेदित्वं च गता मही ॥ १२.२०६.५१ ॥
ಇಂದ್ರರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅಸುರರಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ಅವನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು; ಆ ಭಗವಂತನೇ ದೇವನು; ಭೂಮಿ ಅವನನ್ನು ಅರಿಯಲು ಬಂದಿತು.
12.206.52
एवंभूते सृष्टिर्नारसिंहादयः क्रमात् ।
प्रादुर्भावाः स्मृता विष्णोर्जगतीरक्षणाय वै ॥ १२.२०६.५२ ॥
ಹೀಗೆ ನರಸಿಂಹ ಮೊದಲಾದವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರಗಳೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಜಗತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲೆಂದೇ ಅವು.
12.206.53
एष कृष्णो महायोगी तत्तत्कार्यानुरूपणम् ।
हिरण्यकशिपुं दैत्यं हिरण्याक्षं तथैव च ॥ १२.२०६.५३ ॥
ಈ ಮಹಾಯೋಗಿ ಕೃಷ್ಣನು, ಆಯಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ; ದೈತ್ಯ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಮತ್ತು ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ.
12.206.54
रावणं च महादैत्यं हत्वासौ पुरुषोत्तमः ।
भूमेर्दुःखोपनाशार्थं ब्रह्मशक्रादिभिः स्तुतः ॥ १२.२०६.५४ ॥
ಮಹಾದೈತ್ಯ ರಾವಣನನ್ನೂ ಕೊಂದು, ಆ ಪುರುಷೋತ್ತಮನು, ಭೂಮಿಯ ದುಃಖವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು, ಬ್ರಹ್ಮ ಇಂದ್ರ ಮೊದಲಾದವರಿಂದ ಸ್ತುತನಾದನು.
12.206.55
आत्मनोऽङ्गान्महातेजा उद्वबर्ह जनार्दनः ।
सितकृष्णौ महाराज केशौ हरिरुदारधीः ॥ १२.२०६.५५ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಜನಾರ್ದನನು ತನ್ನ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಬಿಳಿಯ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪಿನ ಎರಡು ಕೂದಲುಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತನು; ಅವನು ಉದಾರಬುದ್ಧಿಯ ಹರಿ.
12.206.56
वसुदेवस्य देवक्यामेष जात इहोत्तमः ।
देहवानिह विश्वात्मा संबन्धी ते जनार्दनः ॥ १२.२०६.५६ ॥
ವಸುದೇವನಿಂದ ದೇವಕಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಉತ್ತಮ ಪುರುಷನು ಇಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು; ವಿಶ್ವಾತ್ಮನಾದ ಜನಾರ್ದನನು ಇಲ್ಲಿ ದೇಹಧಾರಿಯಾಗಿ ನಿನ್ನ ಬಾಂಧವನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
12.206.57
आविर्वभूव योगीन्द्रो मनोतीतो जगत्पतिः ।
अचिन्त्यः पुरुषव्याघ्र नैव केवलमानुषः ॥ १२.२०६.५७ ॥
ಯೋಗೇಶ್ವರನೂ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅತೀತನೂ ಜಗತ್ಪತಿಯೂ ಆದವನು ಪ್ರಕಟನಾದನು; ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ಅವನು ಅಚಿಂತ್ಯನು, ಕೇವಲ ಮಾನವನಲ್ಲ.
12.206.58
अव्यक्तादिविशेषान्तं परिमाणार्थसंयुतम् ।
क्रीडा हरेरिदं सर्वं क्षरमित्येव धार्यताम् ॥ १२.२०६.५८ ॥
ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ವಿಶೇಷದವರೆಗೆ, ಪರಿಮಾಣ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಇದೆಲ್ಲವೂ ಹರಿಯ ಕ್ರೀಡೆ; ಇದು ಕ್ಷರವೆಂದೇ ಭಾವಿಸಬೇಕು.
12.206.59
अक्षरं तत्परं नित्यं वैरूप्यं जगतो हरेः ।
तद्विद्धि रूपमतुलममृतत्वं भवज्जितम् ॥ १२.२०६.५९ ॥
ಆ ಅಕ್ಷರವು, ಪರವು, ನಿತ್ಯವು; ಜಗತ್ತಿನ ವೈರೂಪ್ಯವು ಹರಿಯದು; ಅದನ್ನೇ ಅತುಲ ರೂಪವೆಂದೂ, ನಿನ್ನಿಂದ ಗೆಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟ ಅಮೃತತ್ವವೆಂದೂ ತಿಳಿ.
12.206.60
तदेव कृष्णो दाशार्हः श्रीमाञ्श्रीवत्सलक्षणः ।
न भूतसृष्टिसंस्थानं देहोऽस्य परमात्मनः ॥ १२.२०६.६० ॥
ಅದೇ ದಾಶಾರ್ಹನಾದ ಕೃಷ್ಣನು, ಶ್ರೀಮಂತನು, ಶ್ರೀವತ್ಸ ಲಕ್ಷಣವುಳ್ಳವನು; ಈ ಪರಮಾತ್ಮನ ದೇಹವು ಭೂತಸೃಷ್ಟಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲ.
12.206.61
देहवानिह यो विष्णुरसौ मायामयो हरिः ।
आत्मनो लोकरक्षार्थं ध्याहि नित्यं सनातनम् ॥ १२.२०६.६१ ॥
ಇಲ್ಲಿ ದೇಹಧಾರಿಯಾಗಿರುವ ವಿಷ್ಣು, ಮಾಯಾಮಯನಾದ ಆ ಹರಿ. ಲೋಕರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಆ ಸನಾತನನನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಧ್ಯಾನಿಸು.
12.206.62
अङ्गानि चतुरे वेदा मीमांसा न्यायविस्तरः ।
इतिहासपुराणानि धर्माः स्वायंभुवादयः ॥ १२.२०६.६२ ॥
ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅಂಗಗಳು, ಮೀಮಾಂಸೆ, ನ್ಯಾಯದ ವಿಸ್ತಾರ, ಇತಿಹಾಸ-ಪುರಾಣಗಳು, ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮೊದಲಾದ ಧರ್ಮಗಳು.
12.206.63
य एनं प्रतिवर्तन्ते वेदान्तानि च सर्वशः ।
भक्तिहीना न तैर्यान्ति नित्यमेनं कथंचन ॥ १२.२०६.६३ ॥
ಅವನ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗುವವರು, ವೇದಾಂತಗಳ ಮೂಲಕ ಸರ್ವಥಾ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರು, ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅವನನ್ನು ತಲುಪರು.
12.206.64
सर्वभूतेषु भूतात्मा तत्तद्बुद्धिं समास्थितः ।
तस्माद्बुद्धस्त्वमेवैनं ध्याहि नित्यमतन्द्रितः ॥ १२.२०६.६४ ॥
ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಭೂತಾತ್ಮನಾಗಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನು ಅವನೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ನೀನು ಅವನನ್ನೇ ನಿತ್ಯವೂ ಆಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಧ್ಯಾನಿಸು.
12.206.65
एवमेष कुरुश्रेष्ठ प्रादुर्भावो महात्मनः ।
एवं देवर्षिराचष्ट नारदः सर्वलोकदृक् ॥ १२.२०६.६५ ॥
ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಮಹಾತ್ಮನ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವ ಹೀಗೆಯೇ. ಸರ್ವಲೋಕ ದರ್ಶಿಯಾದ ದೇವರ್ಷಿ ನಾರದರು ಹೀಗೆಯೇ ಹೇಳಿದರು.
12.206.66
नारदोऽप्यथ कृष्णस्य परं मेने नराधिप ।
शाश्वतत्वं महाबाहो यथावद्भरतर्षभ ॥ १२.२०६.६६ ॥
ನರಾಧಿಪನೇ, ನಾರದರೂ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪರಮನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಭರತರ್ಷಭನೇ, ಅವನ ಶಾಶ್ವತತ್ವವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದರು.
12.206.67
एवमेव महाबाहुः केशवः सत्यविक्रमः ।
अचिन्त्यः पुण्डरीकाक्षो नैष केवलमानुषः ॥ १२.२०६.६७ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಮಹಾಬಾಹು ಕೇಶವನು, ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿ, ಅಚಿಂತ್ಯ, ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷನು; ಅವನು ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲ.
12.206.68
एवंविधोऽसौ पुरुषः को वैनं वेत्ति सर्वदा ।
एतत्ते कथितं राजन्भूयः श्रोतुं किमिच्छसि ॥ १२.२०६.६८ ॥
ಇಂತಹ ಆ ಪುರುಷನನ್ನು ಯಾರು ಎಂದಿಗೂ ತಿಳಿಯಬಲ್ಲರು? ರಾಜನೇ, ಇದನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುವೆ?