మహాభారతం · అధ్యాయం 12.206
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.206.1
पितामह महाप्राज्ञ पुण्डरीकाक्षमच्युतम् ।
कर्तारमकृतं विष्णुं भूतानां प्रभवाप्ययम् ॥ १२.२०६.१ ॥
పితామహా, మహాప్రాజ్ఞా, పుండరీకాక్షుడు, అచ్యుతుడు, సృష్టికర్త, అకృతుడు, విష్ణువు, భూతాల ఉద్భవమూ లయమూ అయినవాడు.
12.206.2
नारायणं हृषीकेशं गोविन्दमपराजितम् ।
तत्त्वेन भरतश्रेष्ठ श्रोतुमिच्छामि केशवम् ॥ १२.२०६.२ ॥
నారాయణుడు, హృషీకేశుడు, గోవిందుడు, అపరాజితుడు అయిన కేశవుని గురించి, భరతశ్రేష్ఠా, యథార్థంగా వినాలనుకుంటున్నాను.
12.206.3
श्रुतोऽयमर्थो रामस्य जामदग्न्यस्य जल्पतः ।
नारदस्य च देवर्षेः कृष्णद्वैपायनस्य च ॥ १२.२०६.३ ॥
జామదగ్న్య రాముడు, దేవర్షి నారదుడు, కృష్ణద్వైపాయనుడు చెప్పిన ఈ విషయాన్ని నేను విన్నాను.
12.206.4
असितो देवलस्तात वाल्मीकिश्च महातपाः ।
मार्कण्डेयश्च गोविन्दे कथयन्त्यद्भुतं महत् ॥ १२.२०६.४ ॥
కుమారా, అసితుడు, దేవలుడు, మహాతపస్వి వాల్మీకి, మార్కండేయుడు గోవిందుని గురించి గొప్పదీ అద్భుతమైనదీ అయినది చెబుతున్నారు.
12.206.5
केशवस्य मया राजन्न शक्या वर्णितुं गुणाः ।
ईदृशोऽसौ हृषीकेशो वासुदेवः परात्परः ॥ १२.२०६.५ ॥
రాజా, కేశవుని గుణాలను నేను వర్ణించలేను. అలాంటివాడే హృషీకేశుడు వాసుదేవుడు, పరాత్పరుడు.
12.206.6
केशवो भरतश्रेष्ठ भगवानीश्वरः प्रभुः ।
पुरुषः सर्वमित्येव श्रूयते बहुधा विभुः ॥ १२.२०६.६ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, కేశవుడు భగవానుడు, ఈశ్వరుడు, ప్రభువు, పురుషుడు; ఆయనే సర్వం అని అనేక విధాలుగా వినబడుతుంది; ఆయన సర్వవ్యాపి.
12.206.7
किंतु यानि विदुर्लोके ब्राह्मणाः शार्ङ्गधन्वनि ।
महात्मनि महाबाहो शृणु तानि युधिष्ठिर ॥ १२.२०६.७ ॥
కానీ లోకంలో శార్ఙ్గధనువు ధరించిన మహాత్ముని గురించి బ్రాహ్మణులు తెలిసినవాటిని, ఓ మహాబాహూ యుధిష్ఠిరా, విను.
12.206.8
यानि चाहुर्मनुष्येन्द्र ये पुराणविदो जनाः ।
श्रुत्वा सर्वाणि गोविन्दो कीर्तयिष्यामि तान्यहम् ॥ १२.२०६.८ ॥
మనుష్యేంద్రా, పురాణజ్ఞులు చెప్పేవాటినన్నిటినీ విని, గోవిందుని గురించి ఆ విషయాలను నేను చెబుతాను.
12.206.9
महाभूतानि भूतात्मा महात्मा पुरुषोत्तमः ।
वायुर्ज्योतिस्तथा चापः खं च गां चान्वकल्पयत् ॥ १२.२०६.९ ॥
భూతాత్మ, మహాత్ముడు పురుషోత్తముడు వాయువు, జ్యోతి, ఆపః, ఆకాశం, భూమి అనే మహాభూతాలను ఏర్పరిచాడు.
12.206.10
स सृष्ट्वा पृथिवीं चैव सर्वभूतेश्वरः प्रभुः ।
अप्स्वेव शयनं चक्रे महात्मा पुरुषोत्तमः ॥ १२.२०६.१० ॥
సర్వభూతేశ్వరుడైన ఆ ప్రభువు, పృథివిని సృష్టించి, జలాల్లోనే తనకు శయనాన్ని ఏర్పరచుకున్నాడు, ఆ మహాత్మ పురుషోత్తముడు.
12.206.11
सर्वतेजोमयस्तस्मिञ्शयानः शयने शुभे ।
सोऽग्रजं सर्वभूतानां संकर्षणमचिन्तयत् ॥ १२.२०६.११ ॥
సర్వతేజోమయుడై ఆ శుభమైన శయ్యపై శయనించి, ఆయన సర్వభూతాలకు అగ్రజుడైన సంకర్షణుని తలచాడు.
12.206.12
आश्रयं सर्वभूतानां मनसेतीह शुश्रुम् ।
स धारयति भूतानि उभे भूतभविष्यती ॥ १२.२०६.१२ ॥
ఇక్కడ మనం విన్నది: మనస్సుతో ఆయన సర్వభూతాలకు ఆశ్రయుడు; ఆయనే భూతమును భవిష్యత్తును రెండింటిని ధరిస్తాడు.
12.206.13
प्रद्युम्नमसृजत्तस्मात्सर्वतेजः प्रकाशकम् ।
अनिरुद्धस्ततो जज्ञे सर्वशक्तिर्महाद्युतिः ॥ १२.२०६.१३ ॥
ఆయన నుండి సర్వ తేజస్సును ప్రకాశింపజేసే ప్రద్యుమ్నుని సృష్టించెను. తరువాత సర్వశక్తిమంతుడు, మహా తేజోవంతుడు అయిన అనిరుద్ధుడు జన్మించెను.
12.206.14
अप्सु व्योमगतः श्रीमान्योगनिद्रामुपेयिवान् ।
तस्मात्संजज्ञिरे देवा ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः।
लयस्थित्यन्तकर्माणस्रयस्ते सुमहौजसः ॥ १२.२०६.१४ ॥
నీటిలో ఆకాశంలో ఉన్న ఆ శ్రీమంతుడు యోగనిద్రను పొందెను. ఆయన నుండి బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు అనే దేవతలు జన్మించిరి; సృష్టి, స్థితి, లయ కర్మలు కలిగిన ఆ ముగ్గురు మహా తేజోవంతులు.
12.206.15
ततस्तस्मिन्महाबाहौ प्रादुर्भूते महात्मनि ।
भास्करप्रतिमं दिव्यं नाभ्यां पद्ममजायत ॥ १२.२०६.१५ ॥
ఆ మహాబాహువు, మహాత్ముడు ప్రత్యక్షమైనప్పుడు, ఆయన నాభి నుండి సూర్యునిలా ప్రకాశించే దివ్య పద్మం ఉద్భవించెను.
12.206.16
स तत्र भगवान्देवः पुष्करे भ्राजयन्दिशः ।
ब्रह्मा समभवत्तात सर्वभूतपितामहः ॥ १२.२०६.१६ ॥
అక్కడ ఆ పద్మముపై ఆ భగవంతుడైన దేవుడు దిక్కులను ప్రకాశింపజేస్తూ బ్రహ్మగా ఉద్భవించెను. కుమారా, ఆయన సర్వ భూతములకు పితామహుడు.
12.206.17
तस्मिन्नपि महाबाहौ प्रादुर्भूते महात्मनि ।
तमसः पूर्वजो जज्ञे मधुर्नाम महासुरः ॥ १२.२०६.१७ ॥
ఆ మహాబాహువు, మహాత్ముడు ప్రత్యక్షమైనప్పుడు కూడా, తమస్సు నుండి పూర్వజుడై మధు అనే మహా అసురుడు జన్మించెను.
12.206.18
तमुग्रमुग्रकर्माणमुग्रां बुद्धिं समास्थितम् ।
ब्रह्मणोपचितिं कुर्वञ्जघान पुरुषोत्तमः ॥ १२.२०६.१८ ॥
ఆ ఉగ్రకర్మ, ఉగ్రబుద్ధిలో నిలిచిన ఉగ్రుడైన మధువును, బ్రహ్మకు వృద్ధి కలిగిస్తూ పురుషోత్తముడు సంహరించెను.
12.206.19
तस्य तात वधात्सर्वे देवदानवमानवाः ।
मधुसूदनमित्याहुर्ऋषभं सर्वसात्वताम् ॥ १२.२०६.१९ ॥
తాతా, అతని వధ వల్ల దేవతలు, దానవులు, మానవులు అందరూ అతన్ని మధుసూదనుడు అని పిలుస్తారు; అతడు సాత్వతులందరిలో శ్రేష్ఠ వృషభుడు.
12.206.20
ब्रह्माऽनुससृजे पुत्रान्मानसान्दक्षसप्तमान् ।
मरीचिमत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम् ॥ १२.२०६.२० ॥
బ్రహ్మ మనస్సు నుండి కుమారులను సృష్టించాడు; దక్షుడు ఏడవవాడు. మరీచి, అత్రి, అంగిరసుడు, పులస్త్యుడు, పులహుడు, క్రతువు.
12.206.21
मरीचिः कश्यपं तात पुत्रमग्रजमग्रजः ।
मानसं जनयामास तैजसं ब्रह्मवित्तमम् ॥ १२.२०६.२१ ॥
తాతా, మరీచి తన జ్యేష్ఠ పుత్రుడు కశ్యపుని కన్నాడు; అతడు మానసుడు, తేజోవంతుడు, బ్రహ్మజ్ఞానులలో అగ్రగణ్యుడు.
12.206.22
अङ्गुष्ठात्ससृजे ब्रह्मा मरीचेरपि पूर्वजम् ।
सोऽभवद्भरतश्रेष्ठ दक्षो नाम प्रजापतिः ॥ १२.२०६.२२ ॥
బ్రహ్మ తన బొటనవేలి నుండి మరీచికి కూడా ముందు పుట్టిన వానిని సృష్టించాడు. భరతశ్రేష్ఠా, అతడు దక్షుడనే ప్రజాపతి అయ్యాడు.
12.206.23
तस्य पूर्वमजायन्त दश तिस्रश्च भारत ।
प्रजापतेर्दुहितरस्तासां ज्येष्ठाऽभवद्दितिः ॥ १२.२०६.२३ ॥
భారతా, అతనికి ముందు పది మరియు మూడు ప్రజాపతి కుమార్తెలు జన్మించారు; వారిలో జ్యేష్ఠురాలు దితి.
12.206.24
सर्वधर्मविशेषज्ञः पुण्यकीर्तिर्महायशाः ।
मारीचः कश्यपस्तात सर्वासामभवत्पतिः ॥ १२.२०६.२४ ॥
తాతా, సర్వధర్మ విశేషజ్ఞుడు, పుణ్యకీర్తి, మహాయశస్వి అయిన మరీచి కుమారుడు కశ్యపుడు వారందరికీ భర్త అయ్యాడు.
12.206.25
उत्पाद्य तु महाभागस्तासामवरजा दश ।
ददौ धर्माय धर्मज्ञो दक्ष एव प्रजापतिः ॥ १२.२०६.२५ ॥
మహాభాగ్యుడు వారిలో చివరిగా జన్మించిన పది మందిని కన్నాడు; ధర్మజ్ఞుడైన ప్రజాపతి దక్షుడు వారిని ధర్మునికి ఇచ్చాడు.
12.206.26
धर्मस्य वसवः पुत्रा रुद्राश्चामिततेजसः ।
विश्वेदेवाश्च साध्याश्च मरुत्वन्तश्च भारत ॥ १२.२०६.२६ ॥
ధర్ముని కుమారులు వసువులు; అపారతేజస్వులైన రుద్రులు, విశ్వదేవులు, సాధ్యులు, మరుత్వంతులు కూడా, ఓ భారతా.
12.206.27
अपराश्च यवीयस्यस्ताभ्योऽन्याः सप्तविंशतिः ।
सोमस्तासां महाभागः सर्वासामभवत्पतिः ॥ १२.२०६.२७ ॥
వారి తరువాత పుట్టిన మరో ఇరవై ఏడుగురు ఉన్నారు; వారందరికీ మహాభాగ్యుడు సోముడు భర్త అయ్యాడు.
12.206.28
इतरास्तु व्यजायन्त गन्धवोस्तुरगान्द्विजान् ।
गाश्च किंपुरुषान्मत्स्यानुद्भिज्जांश्च वनस्पतीन् ॥ १२.२०६.२८ ॥
ఇతరుల నుండి గంధర్వులు, గుర్రాలు, పక్షులు, ఆవులు, కింపురుషులు, చేపలు, భూమి నుండి మొలిచే వృక్షాలు జన్మించాయి.
12.206.29
आदित्यानदितिर्जज्ञे देवश्रेष्ठान्महाबलान् ।
तेषां विष्णुर्वामनोऽभूद्गोविन्दश्चाभवत्प्रभुः ॥ १२.२०६.२९ ॥
అదితి ఆదిత్యులను, దేవతల్లో శ్రేష్ఠులైన మహాబలులను కన్నది; వారిలో విష్ణువు వామనుడయ్యాడు, ప్రభువైన గోవిందుడూ అయ్యాడు.
12.206.30
तस्य विक्रमणाच्चापि देवानां श्रीर्व्यवर्धत ।
दानवाश्च पराभूता दैतेयाश्चासुरी प्रजा ॥ १२.२०६.३० ॥
ఆయన విక్రమణం వల్ల దేవతల శ్రీ వృద్ధి చెందింది; దానవులు, దైత్యులు, అసుర ప్రజలు పరాజితులయ్యారు.
12.206.31
विप्रचित्तिप्रधानांश्च दानवानसृजद्दनुः ।
दितिस्तु सर्वानसुरान्महासत्वानजीजनत् ॥ १२.२०६.३१ ॥
దనువు విప్రచిత్తి ప్రముఖులైన దానవులను సృష్టించెను; దితి మహాబలులైన అసురులందరినీ కనెను.
12.206.32
ततः ससर्ज भगवान्मृत्युं लोकभयंकरम् ।
हर्तारं सर्व भूतानां ससर्ज च जनार्दनः ॥ १२.२०६.३२ ॥
అప్పుడు భగవంతుడు జనార్దనుడు లోకాలకు భయంకరమైన మృత్యువును సృష్టించెను; సర్వప్రాణులను హరించువానిని కూడా సృష్టించెను.
12.206.33
अहोरात्रं च कालं च यथर्तु मधुसूदनः ।
पूर्वाह्णं चापराह्णं च सर्वमेवान्वकल्पयत् ॥ १२.२०६.३३ ॥
మధుసూదనుడు పగలు-రాత్రి, కాలము, ఋతువుల ప్రకారము, పూర్వాహ్ణము, అపరాహ్ణము — వీటన్నింటినీ క్రమబద్ధంగా ఏర్పరచెను.
12.206.34
लब्ध्वापः सोऽसृजन्मेघांस्तथा स्थावरजङ्गमान् ।
पृथिवीं सोऽसृजद्विश्वां सहीतां भूरितेजसा ॥ १२.२०६.३४ ॥
జలాన్ని పొంది ఆయన మేఘాలను సృష్టించెను; స్థావర జంగమములను సృష్టించెను; మహా తేజస్సుతో సమస్త పృథ్విని సృష్టించి ధరించెను.
12.206.35
ततः कृष्णो महाभागः पुनरेव युधिष्ठिर ।
ब्राह्मणानां शतं श्रेष्ठं मुखादेवासृजत्प्रभुः ॥ १२.२०६.३५ ॥
తరువాత, ఓ యుధిష్ఠిరా, మహాభాగుడైన కృష్ణుడు, ప్రభువు, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠులైన వందమందిని ముఖం నుండే సృష్టించెను.
12.206.36
बाहुभ्यां क्षत्रियशतं वैश्यानामूरुतः शतम् ।
पद्भ्यां शूत्रशतं चैव कशेवो भरतर्षभ ॥ १२.२०६.३६ ॥
బాహువుల నుండి వంద మంది క్షత్రియులను, తొడల నుండి వంద మంది వైశ్యులను, పాదాల నుండి వంద మంది శూద్రులను సృష్టించెను; ఓ భరతర్షభా.
12.206.37
स एवं चतुरो वर्णान्समुत्पाद्य महातपाः ।
अध्यक्षं सर्व भूतानां धातारमकरोत्स्वयम् ॥ १२.२०६.३७ ॥
ఇలా నాలుగు వర్ణాలను సృష్టించిన ఆ మహాతపస్వి, తానే సర్వ ప్రాణులకు అధ్యక్షుడు, ధాత అయ్యాడు.
12.206.38
वेदविद्याविधातारं ब्रह्माणमतितद्युतिम् ।
भूतमातृगणाध्यक्षं विरूपाक्षं च सोऽसृजत् ॥ १२.२०६.३८ ॥
వేదవిద్యను స్థాపించిన, అతి తేజస్సు గల బ్రహ్మను, భూతమాతృగణాలకు అధ్యక్షుడైన విరూపాక్షుడిని కూడా ఆయన సృష్టించాడు.
12.206.39
शासितारं च पापानां पितृणां समवर्तिनम् ।
असृजत्सर्वभूतात्मा निधिपं च धनेश्वरम् ॥ १२.२०६.३९ ॥
పాపులను శాసించేవాడు, పితరులపట్ల సమభావంతో వ్యవహరించేవాడు, నిధిపతి అయిన ధనేశ్వరుడిని సర్వభూతాత్మ సృష్టించాడు.
12.206.40
यादसामसृजन्नाथं वरुणं च जलेश्वरम् ।
वासवं सर्वदेवानामध्यक्षमकरोत्प्रभुः ॥ १२.२०६.४० ॥
జలచరాలకు నాథుడైన వరుణుడిని, జలేశ్వరుడిని ఆయన సృష్టించాడు; ప్రభువు వాసవుడిని సర్వదేవతలకు అధ్యక్షుడిగా చేశాడు.
12.206.41
यावद्यावदभूच्छ्रद्धा देहं धारयितुं नृणाम् ।
तावत्तावदजीवंस्ते नासीद्यमकृतं भयम् ॥ १२.२०६.४१ ॥
మనుషులు శరీరాన్ని ధరించాలనే శ్రద్ధ ఉన్నంతకాలం వారు జీవించారు; యముడి వల్ల కలిగే భయం వారికి లేదు.
12.206.42
न चैषां मैथुनो धर्मो बभूव भरतर्षभ ।
संकल्पादेव चैतेषां गर्भः समुपपद्यते ॥ १२.२०६.४२ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, వారిలో మైథున ధర్మం లేదు; వారిలో గర్భం కేవలం సంకల్పం వల్లనే కలిగేది.
12.206.43
ततस्रेतायुगे काले संस्पर्शाज्जायते प्रजा ।
न ह्यभून्मैथुनो धर्मस्तेषामपि जनाधिप ॥ १२.२०६.४३ ॥
తరువాత త్రేతాయుగ కాలంలో స్పర్శ వల్ల ప్రజలు జన్మించారు. ఓ జనాధిపా, వారికి కూడా మైథున ధర్మం ఉండలేదు.
12.206.44
द्वापरे मैथुनो धर्मः प्रजानामभवन्नृप ।
तथा कलियुगे राजन्द्वन्द्वमापेदिरे जनाः ॥ १२.२०६.४४ ॥
ద్వాపరయుగంలో ఓ రాజా, ప్రజలలో మైథున ధర్మం ఏర్పడింది. అలాగే ఓ రాజా, కలియుగంలో ప్రజలు ద్వంద్వాలను పొందారు.
12.206.45
एष भूतपतिस्तात स्वध्यक्षश्च तथोच्यते ।
निरपेक्षांश्च कौन्तेय कीर्तयिष्यामि तच्छृणु ॥ १२.२०६.४५ ॥
ఇతడు భూతపతి, ఓ తాతా; తన అధ్యక్షుడిగా కూడా ఇలా చెప్పబడతాడు. ఓ కౌంతేయా, నిరపేక్షులను నేను వర్ణిస్తాను; దానిని విను.
12.206.46
दक्षिणापथजन्मानः सर्वे करभृतस्तव ।
आन्ध्राः पुलिन्दाः शवराश्चूचुपा मद्रकैः सह ॥ १२.२०६.४६ ॥
దక్షిణాపథంలో జన్మించిన వారందరూ నీకు పన్ను చెల్లించేవారు: ఆంధ్రులు, పులిందులు, శబరులు, మద్రకులతో కూడిన చూచుపులు.
12.206.47
उत्तरापथजन्मानः कीर्तयिष्यामि तानपि ।
ये तु काम्भोजगान्धाराः किराता बर्वरैः सह ॥ १२.२०६.४७ ॥
ఉత్తరాపథంలో జన్మించిన వారిని కూడా నేను వర్ణిస్తాను: కాంబోజులు, గాంధారులు, కిరాతులు, బర్బరులతో కూడిన వారు.
12.206.48
एते पापकृतस्तात चरन्ति पृथिवीमिमाम् ।
बकश्वपाकगृध्राणां सधर्माणो नराधिप ॥ १२.२०६.४८ ॥
ఈ పాపకర్ములు, ఓ తాతా, ఈ భూమిపై సంచరిస్తారు; ఓ నరాధిపా, వారు బకాలు, శ్వపాకులు, గద్దల స్వభావం కలవారు.
12.206.49
नैते कृतयुगे तात चरन्ति पृथिवीमिमाम् ।
त्रेताप्रभुति वर्धन्ते ते जना भरतर्षभ ॥ १२.२०६.४९ ॥
కుమారా, వీరు కృతయుగంలో ఈ భూమిపై సంచరించలేదు; భరతశ్రేష్ఠా, వారు త్రేతాయుగం నుండి పెరిగారు.
12.206.50
ततस्तस्मिन्महाघोरे संन्ध्याकाले युगान्तिके ।
राजानः समसज्जन्त समासाद्येतरेतम् ॥ १२.२०६.५० ॥
తరువాత ఆ మహాభయంకరమైన, యుగాంత సంధ్యాకాలంలో రాజులు ఒకరినొకరు ఎదుర్కొని ఘర్షించారు.
12.206.51
ऐन्द्रं रूपं समास्थाय ह्यसुरेभ्यो चरन्महीम् ।
स एव भगवान्देवो वेदित्वं च गता मही ॥ १२.२०६.५१ ॥
ఇంద్రరూపం ధరించి అసురుల నుండి భూమిపై సంచరించాడు; ఆ భగవానుడే దేవుడు; భూమి ఆయనను తెలుసుకొనటానికి వచ్చింది.
12.206.52
एवंभूते सृष्टिर्नारसिंहादयः क्रमात् ।
प्रादुर्भावाः स्मृता विष्णोर्जगतीरक्षणाय वै ॥ १२.२०६.५२ ॥
ఈ విధంగా నరసింహుడు మొదలైనవి, క్రమంగా విష్ణువు ప్రాదుర్భావాలుగా స్మరించబడ్డాయి; నిశ్చయంగా లోకరక్షణ కోసమే.
12.206.53
एष कृष्णो महायोगी तत्तत्कार्यानुरूपणम् ।
हिरण्यकशिपुं दैत्यं हिरण्याक्षं तथैव च ॥ १२.२०६.५३ ॥
ఈ మహాయోగి కృష్ణుడు, ఆయా కార్యానికి తగిన రూపంలో (అవతరిస్తాడు); దైత్యుడు హిరణ్యకశిపుడు, హిరణ్యాక్షుడు కూడా అంతే.
12.206.54
रावणं च महादैत्यं हत्वासौ पुरुषोत्तमः ।
भूमेर्दुःखोपनाशार्थं ब्रह्मशक्रादिभिः स्तुतः ॥ १२.२०६.५४ ॥
మహాదైత్యుడు రావణుడిని కూడా చంపి, ఆ పురుషోత్తముడు, భూమి దుఃఖాన్ని పోగొట్టడానికి, బ్రహ్మ ఇంద్రుడు మొదలైనవారిచే స్తుతించబడ్డాడు.
12.206.55
आत्मनोऽङ्गान्महातेजा उद्वबर्ह जनार्दनः ।
सितकृष्णौ महाराज केशौ हरिरुदारधीः ॥ १२.२०६.५५ ॥
మహారాజా, మహాతేజస్వి అయిన జనార్దనుడు తన అవయవాల నుండి తెల్లని, నల్లని రెండు వెంట్రుకలను పీకాడు; ఆయన ఉదారబుద్ధి గల హరి.
12.206.56
वसुदेवस्य देवक्यामेष जात इहोत्तमः ।
देहवानिह विश्वात्मा संबन्धी ते जनार्दनः ॥ १२.२०६.५६ ॥
వసుదేవుని ద్వారా దేవకిలో ఈ ఉత్తముడు ఇక్కడ జన్మించాడు; విశ్వాత్ముడైన జనార్దనుడు ఇక్కడ దేహధారిగా మీ బంధువు.
12.206.57
आविर्वभूव योगीन्द्रो मनोतीतो जगत्पतिः ।
अचिन्त्यः पुरुषव्याघ्र नैव केवलमानुषः ॥ १२.२०६.५७ ॥
యోగేశ్వరుడు, మనస్సుకు అతీతుడు, జగత్పతి ప్రత్యక్షమయ్యాడు; పురుషవ్యాఘ్రా, ఆయన అచింత్యుడు, కేవల మానవుడు కాదు.
12.206.58
अव्यक्तादिविशेषान्तं परिमाणार्थसंयुतम् ।
क्रीडा हरेरिदं सर्वं क्षरमित्येव धार्यताम् ॥ १२.२०६.५८ ॥
అవ్యక్తం నుండి విశేషం వరకు, పరిమాణం మరియు ప్రయోజనంతో కూడిన ఇదంతా హరి క్రీడ; ఇది నశ్వరమని భావించాలి.
12.206.59
अक्षरं तत्परं नित्यं वैरूप्यं जगतो हरेः ।
तद्विद्धि रूपमतुलममृतत्वं भवज्जितम् ॥ १२.२०६.५९ ॥
ఆ అక్షరమైన, పరమమైన, నిత్యమైనది; జగత్తు యొక్క వైరూప్యం హరిది; దానినే అతులమైన రూపం, మీచే జయించబడిన అమృతత్వం అని తెలుసుకో.
12.206.60
तदेव कृष्णो दाशार्हः श्रीमाञ्श्रीवत्सलक्षणः ।
न भूतसृष्टिसंस्थानं देहोऽस्य परमात्मनः ॥ १२.२०६.६० ॥
ఆ దాశార్హుడైన కృష్ణుడు, శ్రీమంతుడు, శ్రీవత్స లక్షణం కలవాడు; ఈ పరమాత్ముని దేహం భూతసృష్టి సంస్థానం కాదు.
12.206.61
देहवानिह यो विष्णुरसौ मायामयो हरिः ।
आत्मनो लोकरक्षार्थं ध्याहि नित्यं सनातनम् ॥ १२.२०६.६१ ॥
ఇక్కడ దేహధారిగా ఉన్న విష్ణువు, మాయామయుడైన ఆ హరి. లోకరక్షణ కోసం ఆ సనాతనుడిని నిత్యం ధ్యానించు.
12.206.62
अङ्गानि चतुरे वेदा मीमांसा न्यायविस्तरः ।
इतिहासपुराणानि धर्माः स्वायंभुवादयः ॥ १२.२०६.६२ ॥
నాలుగు వేదాలు, వాటి అంగాలు, మీమాంస, న్యాయ విస్తారం, ఇతిహాస-పురాణాలు, స్వాయంభువ మొదలైన ధర్మాలు.
12.206.63
य एनं प्रतिवर्तन्ते वेदान्तानि च सर्वशः ।
भक्तिहीना न तैर्यान्ति नित्यमेनं कथंचन ॥ १२.२०६.६३ ॥
ఆయన వైపు తిరిగేవారు, వేదాంతాల ద్వారా పూర్తిగా ప్రయత్నించినా భక్తి లేనివారు, ఏ విధంగానూ ఆయనను చేరరు.
12.206.64
सर्वभूतेषु भूतात्मा तत्तद्बुद्धिं समास्थितः ।
तस्माद्बुद्धस्त्वमेवैनं ध्याहि नित्यमतन्द्रितः ॥ १२.२०६.६४ ॥
అన్ని ప్రాణులలో భూతాత్మగా, ప్రతి బుద్ధిలోనూ స్థితుడైన ఆయనే. కాబట్టి మేల్కొని, నీవు ఆయననే నిత్యం అలసటలేకుండా ధ్యానించు.
12.206.65
एवमेष कुरुश्रेष्ठ प्रादुर्भावो महात्मनः ।
एवं देवर्षिराचष्ट नारदः सर्वलोकदृक् ॥ १२.२०६.६५ ॥
కురుశ్రేష్ఠా, మహాత్ముని ప్రాదుర్భావం ఇలాగే ఉంటుంది. సర్వలోకాలను దర్శించే దేవర్షి నారదుడు ఇలాగే చెప్పాడు.
12.206.66
नारदोऽप्यथ कृष्णस्य परं मेने नराधिप ।
शाश्वतत्वं महाबाहो यथावद्भरतर्षभ ॥ १२.२०६.६६ ॥
నరాధిపా, నారదుడు కూడా కృష్ణుని పరమునిగా భావించాడు. మహాబాహూ, భరతశ్రేష్ఠా, ఆయన శాశ్వతత్వాన్ని యథార్థంగా అంగీకరించాడు.
12.206.67
एवमेव महाबाहुः केशवः सत्यविक्रमः ।
अचिन्त्यः पुण्डरीकाक्षो नैष केवलमानुषः ॥ १२.२०६.६७ ॥
ఇదే విధంగా మహాబాహువు కేశవుడు, సత్యపరాక్రముడు, అచింత్యుడు, పుండరీకాక్షుడు; ఆయన కేవలం మానవుడు కాదు.
12.206.68
एवंविधोऽसौ पुरुषः को वैनं वेत्ति सर्वदा ।
एतत्ते कथितं राजन्भूयः श्रोतुं किमिच्छसि ॥ १२.२०६.६८ ॥
ఇటువంటి ఆ పురుషుని ఎవరు ఎల్లప్పుడూ తెలుసుకోగలరు? రాజా, ఇది నీకు చెప్పాను; ఇంకా ఏమి వినదలచుకున్నావు?