മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.211
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.211.1
देवानुरमनुष्येषु ऋषिमुख्येषु वा पुनः ।
विष्णोस्तत्वं यथाख्यातं को विद्वाननुवेत्ति तत् ॥ १२.२११.१ ॥
ദേവന്മാരിലും മനുഷ്യേതരരിലും പ്രധാന ഋഷിമാരിലും വിഷ്ണുവിന്റെ തത്ത്വം എങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടുവോ അത് ഏത് പണ്ഡിതനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയുന്നത്?
12.211.2
एतन्मे सर्वमाचक्ष्व न मे तृप्तिर्हि तत्वतः ।
वर्तते भरतश्रेष्ठ सर्वज्ञोऽसीति मे मतिः ॥ १२.२११.२ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഇതെല്ലാം എനിക്ക് വിവരിച്ചുതരൂ; തത്ത്വത്തിൽ എനിക്ക് തൃപ്തിയായിട്ടില്ല. നീ സർവ്വജ്ഞനാണെന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
12.211.3
कारितोऽहं त्वया राजन्यदॄत्तं च पुरा मम ।
गरुडेन पुरा मह्यं संवादोऽभूभृतोत्तम् ॥ १२.२११.३ ॥
രാജാവേ, നീ എന്നെ പ്രേരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. പണ്ട് ഗരുഡനുമായി എനിക്കുണ്ടായ സത്യസംവാദം കേൾക്കൂ, രാജാക്കന്മാരിൽ ഉത്തമാ.
12.211.4
पुराहं तप आस्थाय वासुदेवपरायणः ।
ध्यायन्स्तुवन्नमस्यंश्च यजमानस्तमेवच।
गङ्गद्वीपे समासीनो दशवर्षाणि भारत ॥ १२.२११.४ ॥
പണ്ട് ഞാൻ തപസ്സനുഷ്ഠിച്ച്, വാസുദേവനിൽ ആശ്രയിച്ച്, ധ്യാനിച്ചും സ്തുതിച്ചും നമസ്കരിച്ചും അവനെത്തന്നെ യജിച്ചുകൊണ്ട്, ഭാരതാ, ഗംഗാദ്വീപിൽ ഇരുന്ന് പത്തു വർഷം കഴിച്ചു.
12.211.5
माता च मम ता देवी जननी लोकपावनी ।
समासीना समीपे मे रक्षणार्थं ममाच्युत ॥ १२.२११.५ ॥
എന്റെ മാതാവായ ആ ദേവി, ലോകങ്ങളെ പാവനമാക്കുന്ന ജനനി, അച്യുതാ, എന്റെ രക്ഷയ്ക്കായി എന്റെ സമീപത്ത് ഇരുന്നു.
12.211.6
तस्मिन्कालेऽद्भुतः श्रीमान्सर्ववेदमयः प्रभुः ।
सुपर्णः पततांश्रेष्ठो मेरुमन्दरसन्निभः।
आजगाम विशुद्धात्मा गङ्गां द्रष्टुं महायशाः ॥ १२.२११.६ ॥
ആ കാലത്ത് അത്ഭുതനും ശ്രീമാനും സർവ്വവേദമയനുമായ പ്രഭു, പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സുപർണൻ, മേരുവിനും മന്ദരത്തിനും തുല്യനായവൻ, വിശുദ്ധാത്മാവും മഹായശസ്സുള്ളവനും, ഗംഗയെ കാണാനായി വന്നു.
12.211.7
तमागतं महात्मानं प्रत्युद्गम्याहमर्थितः ।
प्रणिपत्य यथान्यायं कृताज्जलिरवस्थितः ॥ १२.२११.७ ॥
വന്നെത്തിയ ആ മഹാത്മാവിനെ എതിരേറ്റ് ചെന്ന് ഞാൻ അപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; യഥാന്യായം പ്രണമിച്ച് കൈകൂപ്പി ഞാൻ നിന്നു.
12.211.8
सोऽपि देवो महाभागामभिनन्द्य च जाह्नवीम् ।
तथा च पूजितः श्रीमानुणेपाविशदासने ॥ १२.२११.८ ॥
ആ ദേവനും മഹാഭാഗ്യവതിയായ ജാഹ്നവിയെ അഭിനന്ദിച്ച്, അപ്രകാരം ബഹുമാനിക്കപ്പെട്ട്, ആ ശ്രീമാൻ ആസനത്തിൽ ഇരുന്നു.
12.211.9
ततः कथान्तरे तं वै वचनं चेदमव्रवम् ।
वेदवेद महावीर्य वैनतेग महाबल ॥ १२.२११.९ ॥
അപ്പോൾ സംഭാഷണത്തിനിടയിൽ ഞാൻ അവനോട് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു: "വേദജ്ഞനേ, മഹാവീര്യനേ, വിനതാപുത്രാ, മഹാബലനേ!"
12.211.10
नारायणं हृषीकेशं सहमानोऽनिशं हरिम् ।
जानासि तं यथा वक्तुं यादृग्भूतो जनार्दनः।
ममापि तस्य सद्भातं वक्तुमर्हसि सत्तम ॥ १२.२११.१० ॥
നാരായണനെ, ഹൃഷീകേശനെ, ഹരിയെ നീ എപ്പോഴും സഹിച്ച് അറിയുന്നു; അവൻ എങ്ങനെയുള്ളവനാണോ, ജനാർദ്ദനൻ എങ്ങനെയുള്ളവനാണോ അത് പറയാൻ നീ യോഗ്യനാണ്. എനിക്കും അവന്റെ സദ്ഭാവം പറയുന്നത് നിനക്ക് ഉചിതമാണ്, സത്തമാ.
12.211.11
शृणु भीष्म यथान्यायं पुरा त्वमिह सत्तमाः ।
अनेके पुनयः सिद्धा मानसोत्तरवासिनः
पगच्छुर्मा महाप्राज्ञा वासुदेवपरायणाः ॥ १२.२११.११ ॥
ഭീഷ്മാ, യഥാന്യായം കേൾക്കുക. മുമ്പ് ഇവിടെ മാനസോത്തര പർവതവാസികളായ പല മുനിമാരും സിദ്ധന്മാരും, വാസുദേവപരായണരായ മഹാപ്രാജ്ഞരും കടന്നുപോയി.
12.211.12
पक्षीन्द्र वासुदेवस्य तत्वं वेत्सि परं पदम् ।
स्वसा सयो न तस्यास्ति सन्निकृष्टप्रियोपि च ॥ १२.२११.१२ ॥
പക്ഷീന്ദ്രാ, വാസുദേവന്റെ തത്ത്വവും പരമപദവും നീ അറിയുന്നു. അവന് സഹോദരിയോ, നാഥനോ, അടുത്ത പ്രിയനോ ഇല്ല.
12.211.13
तेषामहं वचः श्रुत्वा प्रणिपत्य महाहरिम् ।
अब्रवं च यथावृत्तं मम नारायणस्य च ॥ १२.२११.१३ ॥
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, മഹാഹരിയെ നമസ്കരിച്ച്, എനിക്കും നാരായണനും സംഭവിച്ചതു ഞാൻ പറഞ്ഞു.
12.211.14
शृणुध्वं मुनिशार्दूला हृत्वा सोममहं पुरा ।
आकाशे पतमानस्तु वाक्यं तत्र शृणोमि वै ॥ १२.२११.१४ ॥
മുനിശ്രേഷ്ഠരേ, കേൾക്കുക. പണ്ട് സോമത്തെ അപഹരിച്ച് ആകാശത്തിൽ പറക്കുമ്പോൾ അവിടെ ഒരു വാക്ക് ഞാൻ കേട്ടു.
12.211.15
साधुसाधु महाबाहो प्रीतोस्मि तव दर्शनात् ।
वृणीष्व वचनं मत्तः पक्षीन्द्र गरुडाधुना ॥ १२.२११.१५ ॥
സാധു, സാധു, മഹാബാഹുവേ! നിന്നെ കണ്ടതിനാൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടനായി. പക്ഷീന്ദ്ര ഗരുഡാ, ഇപ്പോൾ എന്നോട് ഒരു വരം ചോദിക്കുക.
12.211.16
त्वामहं भक्तितत्वज्ञो ब्रवै वचनमुत्तमम् ।
इत्याह स्म ध्रुवं तत्र मामाह भगवान्पुनः ॥ १२.२११.१६ ॥
"ഭക്തിതത്ത്വം അറിയുന്ന ഞാൻ നിന്നോട് ഉത്തമമായ വാക്ക് പറയുന്നു" എന്ന് അവിടെ അവൻ തീർച്ചയായും പറഞ്ഞു; പിന്നെ ഭഗവാൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു.
12.211.17
ऋषिरस्मि महावीर्य न मां जानाति वा मयि ।
असूयति च मां मूढ तच्छ्रुत्वा गर्वमास्थितः ॥ १२.२११.१७ ॥
മഹാവീര്യാ, ഞാൻ ഒരു ഋഷിയാണ്. നീ എന്നെ അറിയുന്നില്ല, അല്ലെങ്കിൽ എന്നിൽ അസൂയപ്പെടുന്നു. മൂഢാ, അതു കേട്ട് നീ അഹങ്കാരത്തിൽ നിലകൊണ്ടു.
12.211.18
अहं देवनिकायानां मध्ये वचनमब्रवम् ।
ऋषे पूर्वं वरं मत्तस्त्वं वृणीष्व ततो ह्यहम्।
वृणे त्वत्तो वरं पश्चादित्येवं मुनिसत्तमाः ॥ १२.२११.१८ ॥
ദേവഗണങ്ങളുടെ മധ്യത്തിൽ ഞാൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: "ഋഷേ, ആദ്യം നീ എന്നോട് ഒരു വരം ചോദിക്കുക; പിന്നെ ഞാൻ നിന്നോട് ഒരു വരം ചോദിക്കാം." ഇങ്ങനെതന്നെ, മുനിശ്രേഷ്ഠരേ.
12.211.19
तस्मात्त्वां भगवान्देवः श्रीमाञ्श्रीवत्सलक्षणः ।
अद्य पश्यति पक्षीन्द्र वाहनं भव मे सदा।
वृणेऽहं वरमेतद्धि त्वत्तोऽद्य पतगेश्वर ॥ १२.२११.१९ ॥
അതിനാൽ ശ്രീവത്സ ലക്ഷണമുള്ള ശ്രീമാനായ ഭഗവാൻ ദേവൻ ഇന്ന് അങ്ങയെ കാണുന്നു. പക്ഷീന്ദ്രാ, എന്നും എന്റെ വാഹനമായിരിക്കണമേ. പതഗേശ്വരാ, ഇന്ന് അങ്ങയിൽ നിന്ന് ഞാൻ ഈ വരം തന്നെ ആവശ്യപ്പെടുന്നു.
12.211.20
तथेति तं वीक्ष्य मातामनहंकारमास्थितम् ।
जेतुकामो ह्यहं विष्णुं मायया मायिनं हरिम् ॥ १२.२११.२० ॥
"അങ്ങനെയാകട്ടെ" എന്ന് പറഞ്ഞ് അവനെ നോക്കി, അഹങ്കാരത്തിൽ നിലകൊണ്ട്, മായയാൽ മായാവിയായ ഹരി വിഷ്ണുവിനെ ജയിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
12.211.21
त्वत्तो ह्यहं वृणे त्वद्य वरं ऋषिवरोत्तम ।
तवोपरिष्टात्स्थास्यामि वरमेतत्प्रयच्छ मे ॥ १२.२११.२१ ॥
അങ്ങയിൽ നിന്ന് ഞാൻ ഇന്ന് ഈ വരം ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ഋഷിശ്രേഷ്ഠാ, ഞാൻ അങ്ങയുടെ മുകളിൽ നിലകൊള്ളും. എനിക്ക് ഈ വരം നൽകണമേ.
12.211.22
तथेति च हसन्प्राह हरिर्नारायणः प्रभुः ।
ध्वजं च मे भव सदा त्वमेव विहगेश्वर।
उपरिष्टात्स्थितिस्तेऽस्तु मम पक्षीन्द्र सर्वदा ॥ १२.२११.२२ ॥
"അങ്ങനെയാകട്ടെ" എന്ന് ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പ്രഭുവായ ഹരി നാരായണൻ പറഞ്ഞു: പക്ഷികളുടെ നാഥാ, അങ്ങ് എന്നും എന്റെ കൊടിയടയാളമായിരിക്കണം. പക്ഷീന്ദ്രാ, അങ്ങയുടെ സ്ഥിതി എന്നും എന്റെ മുകളിലായിരിക്കട്ടെ.
12.211.23
इत्युक्त्वा भगवान्देवः शङ्खचक्रगदाधरः ।
सहस्रचरणः श्रीमान्सहस्रादित्यसन्निभः ॥ १२.२११.२३ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ശംഖം ചക്രം ഗദ എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ ദേവൻ, ആയിരം പാദങ്ങളുള്ള ശ്രീമാൻ, ആയിരം സൂര്യന്മാർക്ക് തുല്യൻ.
12.211.24
सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्रनयनो महान् ।
सहस्रमकुटोऽचिन्त्यः सहस्रवदनो विभुः ॥ १२.२११.२४ ॥
ആയിരം തലകളുള്ള പുരുഷൻ, ആയിരം കണ്ണുകളുള്ള മഹാൻ, ആയിരം കിരീടങ്ങളുള്ളവൻ, അചിന്ത്യൻ, ആയിരം മുഖങ്ങളുള്ളവൻ, സർവവ്യാപി.
12.211.25
विद्युन्मालानिभैर्दिव्यैर्नानाभरणराजिभिः ।
क्वचित्संदृश्यमानस्तु चतुर्बाहुः क्वचिद्वरिः ॥ १२.२११.२५ ॥
ചിലപ്പോൾ മിന്നൽമാലകൾ പോലെയുള്ള, നാനാവിധ ആഭരണനിരകളോടുകൂടിയ ദിവ്യനായി, ചിലപ്പോൾ നാലു കൈകളോടെ, ചിലപ്പോൾ വരദായകനായി അവൻ കാണപ്പെട്ടു.
12.211.26
क्वचिज्ज्योतिर्मयोचिन्त्यः क्वचित्स्कन्धे समाहितः ।
एवं मम जयन्देवस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ १२.२११.२६ ॥
ചിലപ്പോൾ ജ്യോതിർമയനും അചിന്ത്യനുമായി, ചിലപ്പോൾ എന്റെ തോളിൽ സ്ഥിതനായി. ഇപ്രകാരം എന്നെ ജയിപ്പിക്കുന്ന ദേവൻ അവിടെത്തന്നെ മറഞ്ഞു.
12.211.27
ततोऽहं विस्मयापन्नः कृत्वा कार्यमनुत्तमम् ।
अस्याविमुच्य जननीं मया सह मुनीश्वराः ॥ १२.२११.२७ ॥
അപ്പോൾ ഞാൻ വിസ്മയത്തിൽ മുഴുകി, ഉത്തമകാര്യം നിർവഹിച്ച്, അവന്റെ മാതാവിനെ മോചിപ്പിക്കാതെ, മുനീശ്വരന്മാരേ, എന്നോടൊപ്പം (അവിടെനിന്ന് പുറപ്പെട്ടു).
12.211.28
अचिन्त्योऽयमहं भूयः कोऽसौ मामब्रवीत्पुरा ।
कीदृग्विधः स भगवानिति मत्वा तमास्थितः ॥ १२.२११.२८ ॥
ഈ അചിന്ത്യൻ വീണ്ടും — 'മുമ്പ് എന്നോട് സംസാരിച്ചവൻ ആര്? ആ ഭഗവാൻ എങ്ങനെയുള്ളവൻ?' എന്ന് ചിന്തിച്ച്, ഞാൻ അവനെ ആശ്രയിച്ചു.
12.211.29
अनन्तरं देवदेवं स्कन्धे मम समाश्रितम् ।
अद्राक्षं पुण्डरीकाक्षं वहमानोऽहमद्भुतम् ॥ १२.२११.२९ ॥
പിന്നീട് എന്റെ തോളിൽ ആശ്രയിച്ച ദേവദേവനായ, താമരക്കണ്ണനെ ഞാൻ കണ്ടു; ആ അദ്ഭുതത്തെ ഞാൻ വഹിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
12.211.30
अवशस्तस्य भावेन यत्र यत्र स चेच्छति ।
विस्मयापन्नहृदयो ह्यहं किमिति चिन्तयन्।
अन्तर्जलमहं सर्वं वहमानोऽगमं पुनः ॥ १२.२११.३० ॥
അവന്റെ സ്വഭാവത്തിന് വശനായി, അവൻ എവിടെ ഇച്ഛിക്കുന്നുവോ അവിടേക്ക്, വിസ്മയം നിറഞ്ഞ ഹൃദയത്തോടെ — 'ഇതെന്താണ്?' എന്ന് ചിന്തിച്ച്, എല്ലാം വഹിച്ചുകൊണ്ട് ഞാൻ വീണ്ടും വെള്ളത്തിനുള്ളിൽ പോയി.
12.211.31
सेन्द्रैर्देवैर्महाभागैर्ब्रह्माद्यैः कल्पजीविभिः ।
स्तूयमानो ह्यहमपि तैस्तैरभ्यर्चितः पृथक् ॥ १२.२११.३१ ॥
ഇന്ദ്രനോടൊപ്പമുള്ള ദേവന്മാരാലും കല്പകാലം ജീവിക്കുന്ന ബ്രഹ്മാദികളായ മഹാഭാഗന്മാരാലും സ്തുതിക്കപ്പെട്ട്, അവരോരോരുത്തരാലും വെവ്വേറെ പൂജിക്കപ്പെട്ട ഞാനും.
12.211.32
क्षीरोदस्योत्तरे कूले दिव्ये मणिमये शुभे ।
वैकर्णनाम सदनं हरेस्तस्य महात्मनः ॥ १२.२११.३२ ॥
പാലാഴിയുടെ വടക്കേ തീരത്ത്, ദിവ്യവും മണിമയവും ശുഭവുമായ വൈകർണം എന്ന പേരിലുള്ള, ആ മഹാത്മാവായ ഹരിയുടെ വാസസ്ഥലം.
12.211.33
दिव्यं तेजोमयं श्रीमदचिन्त्यममरैरपि ।
तेजोनिलमयैः स्तम्भैर्नानासंस्थानसंस्थितैः ॥ १२.२११.३३ ॥
ദിവ്യവും തേജോമയവും ശ്രീമത്തും ദേവന്മാർക്കുപോലും അചിന്ത്യവുമായ, തേജസ്സും വായുവും ചേർന്ന തൂണുകളാൽ നാനാവിധമായി നിലനിൽക്കുന്ന.
12.211.34
विभूषितं हिरण्येन भास्वरेण समन्ततः ।
दिव्यं ज्योतिः समायुक्तं गीतवादित्रशोभितम् ॥ १२.२११.३४ ॥
എല്ലായിടത്തും പ്രകാശിക്കുന്ന സ്വർണ്ണംകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, ദിവ്യപ്രകാശത്തോടുകൂടിയ, ഗീതവും വാദ്യവും കൊണ്ട് ശോഭിക്കുന്ന.
12.211.35
शृणोमि शब्दं तत्राहं न पश्यामि शरीरिणम् ।
न च स्थलं न चान्यच्च पादयोस्तं समन्ततः।
वेपमानो ह्यहं तत्र विष्ठितोऽहं कृताञ्जलिः ॥ १२.२११.३५ ॥
അവിടെ ഞാൻ ശബ്ദം കേൾക്കുന്നു; എന്നാൽ ശരീരധാരിയെ കാണുന്നില്ല. സ്ഥലമോ കാൽക്കീഴിൽ മറ്റൊന്നോ കാണുന്നില്ല. വിറയ്ക്കുന്നവനായി ഞാൻ അവിടെ കൈകൂപ്പി നിന്നു.
12.211.36
ततो ब्रह्मादयो देवा लोकपालास्तथैव च ।
सनन्दनाद्या मुनयस्तथाऽन्ये परजीविनः ॥ १२.२११.३६ ॥
അനന്തരം ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാരും ലോകപാലകന്മാരും, അതുപോലെ സനന്ദനാദി മുനിമാരും മറ്റ് പരജീവികളും (അവിടെ എത്തി).
12.211.37
प्राप्तास्तत्र सभाद्वारि देवगन्धर्वसत्तमाः ।
ब्रह्माणं परतः कृत्वा कृताञ्जलिपुटास्तदा ॥ १२.२११.३७ ॥
അവിടെ സഭയുടെ വാതില്ക്കൽ ദേവഗന്ധർവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ എത്തി; ബ്രഹ്മാവിനെ മുന്നിൽ നിർത്തി, അപ്പോൾ കൈകൂപ്പി.
12.211.38
ततस्तदन्तरे तस्मिन्क्षीरोदार्णवशीकरैः ।
बोध्यमानो महाविष्णुराविर्भूत इवाबभौ ॥ १२.२११.३८ ॥
അപ്പോൾ ആ ഇടയിൽ, പാലാഴിയുടെ തുള്ളികളാൽ ഉണർത്തപ്പെട്ട മഹാവിഷ്ണു പ്രത്യക്ഷനായതുപോലെ ശോഭിച്ചു.
12.211.39
फणासहस्रमालाढ्यं शेषमव्यक्तसंस्थितम् ।
पश्याम्यहं मुदाऽऽकाशे यस्योपरि जनार्दनम् ॥ १२.२११.३९ ॥
ആയിരം പത്തികളുടെ മാലയാൽ അലംകൃതനായി, അവ്യക്തത്തിൽ സ്ഥിതനായ ശേഷനെ ഞാൻ സന്തോഷത്തോടെ ആകാശത്ത് കാണുന്നു; അവന്റെ മേൽ ജനാർദ്ദനൻ ഇരിക്കുന്നു.
12.211.40
दीर्घवृत्तैः समैः पीनैः केयूरवलयोज्ज्वलैः ।
चर्तुभिर्बाहुभिर्युक्तं… ॥ १२.२११.४० ॥
നീളമുള്ള, വൃത്തമായ, സമമായ, പുഷ്ടമായ, കേയൂരവും വളയും കൊണ്ട് ശോഭിക്കുന്ന നാല് കൈകളോടു കൂടിയ…
12.211.41
पिताम्बरेण संवीतं कौस्तुभेन विराजितम् ।
वक्षस्थलेन संयुक्तं पद्मयाऽधिष्ठितेन च ॥ १२.२११.४१ ॥
മഞ്ഞവസ്ത്രം ധരിച്ച്, കൗസ്തുഭത്താൽ പ്രകാശിച്ച്, മാർവിടത്തോടു കൂടി, പദ്മ (ലക്ഷ്മി) അധിഷ്ഠിതനായി.
12.211.42
ईषदुन्मीलिताक्षं तं सर्वकारणकारणम् ।
क्षीरोदस्योपरि बभौ नीलाभ्रं परमं यथा ॥ १२.२११.४२ ॥
ചെറുതായി തുറന്ന കണ്ണുകളോടെ, സർവകാരണങ്ങൾക്കും കാരണനായ അവൻ, പാലാഴിക്കു മീതെ ഉത്തമമായ നീലമേഘം പോലെ ശോഭിച്ചു.
12.211.43
न कश्चिद्वदते कश्चिन्न व्याहरति कश्चन ।
ब्रह्मादिस्तम्बपर्यन्तं माशब्दमिति रोषितम्।
भ्रुकुटीकुटिलाक्षास्ते नानाभूतगणाः स्थिताः ॥ १२.२११.४३ ॥
ആരും ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല, ആരും ഒന്നും ഉരിയാടിയില്ല. ബ്രഹ്മാവ് മുതൽ പുല്ലിൻതുമ്പ് വരെ 'മാ' എന്ന വാക്കിൽ കോപിച്ച്, പുരികം ചുളിച്ച്, കണ്ണുകൾ വക്രമാക്കി നിന്ന വിവിധ ഭൂതഗണങ്ങൾ.
12.211.44
कृत्वा च प्रस्थितं तत्र जगतां हितकाम्यया ।
गच्छध्वमिति मामुक्त्वा गरुडेत्याह मां ततः ॥ १२.२११.४४ ॥
അവിടെ ലോകങ്ങളുടെ ഹിതം കാംക്ഷിച്ച് പുറപ്പെട്ട്, 'പോകൂ' എന്ന് എന്നോട് പറഞ്ഞ്, പിന്നെ 'ഗരുഡാ' എന്ന് എന്നെ വിളിച്ചു.
12.211.45
ततोऽहं प्रणिपत्याग्रे कृताञ्जलिरवस्थितः ।
आगच्छेति च मामुक्त्वा पूर्वोत्तरपथं गतः ॥ १२.२११.४५ ॥
അപ്പോൾ ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നിൽ വണങ്ങി, കൈകൂപ്പി നിന്നു. 'വരൂ' എന്ന് എന്നോട് പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം വടക്കുകിഴക്കൻ വഴിയിൽ പോയി.
12.211.46
अतीव मृदुभावेन गच्छन्निव स दृश्यते ।
अयुतं नियुतं चाहं प्रयुतं चार्बुदं तथा।
पतमानोऽहमनिशं योजनानि ततस्ततः ॥ १२.२११.४६ ॥
വളരെ മൃദുഭാവത്തോടെ നടന്നുപോകുന്നതുപോലെ അദ്ദേഹം കാണപ്പെട്ടു. ഞാൻ അയുതം, നിയുതം, പ്രയുതം, അർബുദം എന്നീ സംഖ്യകൾ വരെ നിരന്തരം വീണുകൊണ്ട് യോജനകൾ പിന്നിട്ടു.
12.211.47
ननु तत्वमहं भक्तो विष्ठितोस्मि प्रशास्तु नः ।
आगच्छ गरुडेत्येवं पुनराह स माधवः ॥ १२.२११.४७ ॥
'ഞാൻ നിന്റെ ഭക്തനാണ്, സ്ഥിരനായി നിൽക്കുന്നു; ഞങ്ങൾക്ക് ആജ്ഞാപിക്കൂ.' പിന്നെ 'വരൂ, ഗരുഡാ' എന്ന് ആ മാധവൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
12.211.48
ततो भूयो ह्यहं पातं पतमानो विहायसम् ।
आजगाम ततो घोरं शतकोटिसमावृतम् ॥ १२.२११.४८ ॥
പിന്നെ ഞാൻ വീണ്ടും ആകാശത്തിലൂടെ വീണുകൊണ്ട് വന്നു. അപ്പോൾ ഭയങ്കരവും നൂറുകോടിയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതുമായ ഒരിടത്തെത്തി.
12.211.49
तामसानीव भूतानि पर्वताभानि तत्र ह ।
समानानीव पद्मानि ततोऽहं भीत आस्थितः ॥ १२.२११.४९ ॥
അവിടെ ഇരുണ്ട ജീവികൾ പർവതങ്ങൾ പോലെയും താമരകൾ പോലെയും ഉണ്ടായിരുന്നു; അപ്പോൾ ഞാൻ ഭയന്നു നിന്നു.
12.211.50
ततो मां किंकरो घोरः शतयोजनमायतम् ।
निगृह्य पाणिना तस्माच्चिक्षेप च स लोष्टवत् ॥ १२.२११.५० ॥
അപ്പോൾ ഒരു ഭയങ്കരനായ ഭൃത്യൻ എന്നെ നൂറു യോജന നീളമുള്ള ആ വഴിയിൽനിന്ന് കൈകൊണ്ട് പിടിച്ച് മണ്ണുരുളപോലെ എറിഞ്ഞു.
12.211.51
तत्तमोऽहमतिक्रम्य ह्यापं चैव विहायसम् ।
हुङ्कारघोपं तत्राहमशनीपातसन्निभान्।
कर्णमूले ह्यशृण्वन्तस्ततो भूतैः समास्थितः ॥ १२.२११.५१ ॥
ആ ഇരുട്ടിനെ കടന്ന്, വെള്ളത്തെയും ആകാശത്തെയും കടന്ന്, അവിടെ ഇടിവീഴ്ച പോലെയുള്ള ഹുങ്കാര ഘോഷം ചെവിയുടെ അടിയിൽ ഞാൻ കേട്ടു; അപ്പോൾ ജീവികൾ എന്നെ ചുറ്റി നിന്നു.
12.211.52
ततोऽहं देवदेवेश त्राहि मां पुष्करेक्षण ।
इत्यब्रवमहं तत्र ततो विष्णुरुवाच माम् ॥ १२.२११.५२ ॥
അപ്പോൾ ഞാൻ, 'ദേവദേവാ, പുഷ്കരാക്ഷാ, എന്നെ രക്ഷിക്കേണമേ' എന്നു പറഞ്ഞു; അപ്പോൾ അവിടെ വിഷ്ണു എന്നോടു സംസാരിച്ചു.
12.211.53
सुषिरस्य मुखे कश्चिन्मां चिक्षेप भयङ्करः ।
अतीतोऽहं क्षणादग्निमपश्यं वायुमण्डलम् ॥ १२.२११.५३ ॥
ഒരു ദ്വാരത്തിന്റെ വായിൽ ആരോ ഭയങ്കരൻ എന്നെ എറിഞ്ഞു; ഒരു നിമിഷത്തിൽ ഞാൻ കടന്നുപോയി അഗ്നിയെയും വായുമണ്ഡലത്തെയും കണ്ടു.
12.211.54
आकाशमिव संप्रेक्ष्य क्षेप्तुकाममुपागतः ।
तत्राहं दुःखितो भूतः क्रोशमानो ह्यवस्थितः ॥ १२.२११.५४ ॥
ആകാശംപോലെ നോക്കി, എറിയാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ അവൻ അടുത്തുവന്നു; അവിടെ ഞാൻ ദുഃഖിതനായി നിലവിളിച്ചുകൊണ്ടു നിന്നു.
12.211.55
क्षणान्तरेण घोरेण क्रुद्धो हि परमात्मना ।
स्वपक्षराजिना दृष्ट्वा मां चिक्षेप भयङ्करः ॥ १२.२११.५५ ॥
ഒരു നിമിഷത്തിനുശേഷം ഭയങ്കരനും അത്യന്തം കുപിതനുമായ അവൻ എന്നെ കണ്ട് തന്റെ ചിറകുകളുടെ പ്രഭയാൽ ഭയാനകമായി എന്റെ മേൽ പാഞ്ഞടുത്തു.
12.211.56
…गरुडकुलं सहस्रादित्यसन्निभम् ।
मां दृष्ट्वाऽप्यथ संस्थेऽथ ह्यल्पकालोऽतिदुर्बलः ॥ १२.२११.५६ ॥
…ആയിരം സൂര്യന്മാർക്കു തുല്യമായ ഗരുഡകുലം എന്നെ കണ്ടിട്ടും അവിടെ നിന്നു; അല്പനേരം മാത്രമേ അത് അതിദുർബലമായിരുന്നുള്ളൂ.
12.211.57
अहो विहङ्गमः प्राप्त इति विस्मयमानसाः ।
मां दृष्ट्वोचुरहं तत्र पश्यामि गरुडध्वजम् ॥ १२.२११.५७ ॥
"അയ്യോ! ഒരു പക്ഷി വന്നിരിക്കുന്നു!" എന്ന് വിസ്മയിച്ച മനസ്സോടെ അവർ എന്നെ കണ്ട് പറഞ്ഞു; അവിടെ ഗരുഡധ്വജം ഞാൻ കാണുന്നു.
12.211.58
सहस्रयोजनायामं सहस्रादित्यवर्चसम् ।
सहस्रगरुडारूढं गरुडास्ते महाबलाः ॥ १२.२११.५८ ॥
ആയിരം യോജന നീളമുള്ളതും ആയിരം സൂര്യന്മാരുടെ തേജസ്സുള്ളതും ആയിരം ഗരുഡന്മാർ കയറിയതുമായിരുന്നു — അവർ മഹാബലശാലികളായ ഗരുഡന്മാർ.
12.211.59
अत्याश्चर्यमिमं देव वपुषाऽस्मत्कुलोद्भवः ।
स्वल्पप्राणः स्वल्पकायः कोसौ पक्षी इहागतः ॥ १२.२११.५९ ॥
"ദേവാ! ഇത് അത്യന്തം വിസ്മയകരം — നമ്മുടെ കുലത്തിൽ ജനിച്ചിട്ടും അല്പപ്രാണനും ചെറിയ ശരീരവുമുള്ള ഈ പക്ഷി ഇവിടെ വന്നത് ആരാണ്?"
12.211.60
तच्छ्रुत्वाऽहं नष्टगर्वो भीतो लज्जासमन्वितः ।
स्वयं बुद्ध्श्च संविग्नस्ततो ह्यशृणवं पुनः ॥ १२.२११.६० ॥
അതു കേട്ടപ്പോൾ എന്റെ അഹങ്കാരം നശിച്ചു; ഞാൻ ഭയന്നും ലജ്ജയോടെയും നിറഞ്ഞു. സ്വന്തം ബുദ്ധിയാൽ വ്യാകുലനായി ഞാൻ വീണ്ടും കേട്ടു.
12.211.61
आगच्छ गरुडेत्येव ततोऽहं यानमास्थितः ।
परार्ध्यं च ततो गत्वा योजनानां शतं पुनः।
तत्रापश्यमहं यो वै ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् ॥ १२.२११.६१ ॥
'വരൂ, ഗരുഡാ!' എന്നിങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട് ഞാൻ വാഹനത്തിൽ കയറി. പിന്നെ പരാർധ്യവും നൂറു യോജനയും പോയി, അവിടെ പരമേഷ്ഠിയായ ബ്രഹ്മാവിനെ ഞാൻ കണ്ടു.
12.211.62
तत्रापि चापरं तत्र शतकोटिपितामहान् ।
पुनरेहीत्युवाचोच्चैर्भगवान्मधुसूदनः ॥ १२.२११.६२ ॥
അവിടെയും, അവിടെത്തന്നെ വേറൊരിടത്ത് നൂറു കോടി പിതാമഹന്മാരെ ഞാൻ കണ്ടു. പിന്നെ ഭഗവാൻ മധുസൂദനൻ ഉച്ചത്തിൽ, 'വരൂ' എന്ന് പറഞ്ഞു.
12.211.63
महाकुलं ततोऽपश्यं प्रमाणानि तमव्ययम् ।
कपित्थफलसंकाशमन्धकारैः समाश्रितम् ॥ १२.२११.६३ ॥
പിന്നെ ഞാൻ ഒരു മഹാകുലം കണ്ടു — അക്ഷയമായതും, അളവുകളുള്ളതും, വിളാംപഴത്തോട് സദൃശമായതും, ഇരുട്ടുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതുമായത്.
12.211.64
तत्र स्थितो हरिः श्रीमानण्डमेकं बिभेद ह ।
महद्भूतं हि मां गृह्य दत्त्वा वै प्राक्षिपत्पुनः ॥ १२.२११.६४ ॥
അവിടെ നിന്നിരുന്ന ശ്രീമാൻ ഹരി ഒരു മുട്ട പിളർന്നു. എന്നെ, മഹാഭൂതമായ എന്നെ, പിടിച്ച് കൊടുത്ത് വീണ്ടും എറിഞ്ഞു.
12.211.65
तन्सध्ये सागरान्सप्त ब्रह्माणं च तथा सुरान् ।
पश्याम्यहं यथायोगं मातरं स्वकुलं तथा ॥ १२.२११.६५ ॥
അതിന്റെ മധ്യത്തിൽ ഏഴു സമുദ്രങ്ങളെയും ബ്രഹ്മാവിനെയും അതുപോലെ ദേവന്മാരെയും ഞാൻ യഥായോഗ്യം കാണുന്നു — മാതാവിനെയും എന്റെ സ്വന്തം കുലത്തെയും.
12.211.66
एवं मयाऽनुभूतं हि तत्वान्वेषणकाङ्क्षिणा ।
शिबिकासदृशं मां वै पश्यध्वं मुनिसत्तमाः ॥ १२.२११.६६ ॥
ഇങ്ങനെ തത്ത്വാന്വേഷണത്തിൽ ആഗ്രഹിച്ച ഞാൻ അനുഭവിച്ചു. മുനിശ്രേഷ്ഠരേ, പല്ലക്കുപോലെയുള്ള എന്നെ നോക്കിക്കൊള്ളൂ.
12.211.67
इत्येवमब्रवं विप्रान्भीष्म यन्मे पुराऽभवत् ।
तत्ते सर्वं यथान्यायमुक्तवानस्मि सत्तम ॥ १२.२११.६७ ॥
ഇങ്ങനെ ഞാൻ ബ്രാഹ്മണരോട് പറഞ്ഞു, ഭീഷ്മാ, മുമ്പ് എനിക്ക് സംഭവിച്ചത്. ഹേ സത്തമാ, അതെല്ലാം യഥാന്യായം നിന്നോട് ഞാൻ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
12.211.68
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति ज्ञानं दृष्ट्वा परं हरिम् ।
नान्यथा शक्यरूपोसौ ज्ञानगम्यः परः पुमान् ॥ १२.२११.६८ ॥
യോഗികൾ അവനെ കാണുന്നു, ജ്ഞാനത്താൽ പരമനായ ഹരിയെ കണ്ടുകൊണ്ട്. അല്ലാതെ ആ രൂപം പ്രാപിക്കാനാവില്ല; ജ്ഞാനത്താൽ അറിയപ്പെടുന്ന ആ പരമപുരുഷൻ.
12.211.69
अनन्यया च भक्त्या च प्राप्तुं शक्यो महाहरिः ॥ १२.२११.६९ ॥
അനന്യമായ ഭക്തിയാലും മഹാഹരിയെ പ്രാപിക്കാൻ കഴിയും.
12.211.70
इत्येवमुक्त्वा भगवान्सुपर्णः पक्षिराट् प्रभुः ।
आमन्त्र्य जननीं मे वै तत्रैवान्तरधीयत ॥ १२.२११.७० ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഭഗവാൻ സുപർണൻ, പക്ഷിരാജാവായ പ്രഭു, എന്റെ അമ്മയോട് യാത്ര ചോദിച്ച് അവിടെത്തന്നെ അന്തർധാനം ചെയ്തു.
12.211.71
तस्माद्राजेन्द्र सर्वात्मा वासुदेवः प्रधानकृत् ।
ज्ञानेन भक्त्या सुलभो नान्यथेति मतिर्मम ॥ १२.२११.७१ ॥
അതിനാൽ, ഹേ രാജേന്ദ്രാ, സർവാത്മാവായ വാസുദേവൻ, പ്രധാനത്തിന്റെ കർത്താവ്, ജ്ഞാനത്താലും ഭക്തിയാലും എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കുന്നവനാണ്; മറ്റൊരു വിധത്തിലല്ല — ഇതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.