മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.216
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.216.1
अत्रोपायं प्रवक्ष्यामि यथावच्छास्त्रचक्षुषा ।
तत्त्वज्ञानाच्चरन्राजन्प्राप्नुयात्परमां गतिम् ॥ १२.२१६.१ ॥
ഇവിടെ ശാസ്ത്രമാകുന്ന കണ്ണുകൊണ്ട് യഥാവിധി ഒരു ഉപായം ഞാൻ പറയാം. രാജാവേ, തത്ത്വജ്ഞാനത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ പരമഗതി പ്രാപിക്കും.
12.216.2
सर्वेषामेव भूतानां पुरुषः श्रेष्ठ उच्यते ।
पुरुषेभ्यो द्विजानाहुर्द्विजेभ्यो मन्त्रदर्शिनः ॥ १२.२१६.२ ॥
എല്ലാ ജീവികളിലും മനുഷ്യൻ ശ്രേഷ്ഠനെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. മനുഷ്യരിൽ ദ്വിജന്മാരെയും ദ്വിജന്മാരിൽ മന്ത്രദർശികളെയും ശ്രേഷ്ഠരെന്ന് പറയുന്നു.
12.216.3
सर्वभूतात्मभूतास्ते सर्वज्ञाः सर्वदर्शिनः ।
ब्राह्मणा वेदशास्त्रज्ञास्तत्त्वार्थगतनिश्चयाः ॥ १२.२१६.३ ॥
അവർ എല്ലാ ഭൂതങ്ങളുടെയും ആത്മാവായവർ; സർവ്വജ്ഞരും സർവ്വദർശികളും ആണ്. വേദശാസ്ത്രങ്ങൾ അറിയുന്ന ബ്രാഹ്മണർ; തത്ത്വാർത്ഥത്തിൽ ഉറച്ച നിശ്ചയമുള്ളവർ.
12.216.4
नेत्रहीनो यथा ह्येकः कृच्छ्राणि लभतेऽध्वनि ।
ज्ञानहीनस्तथा लोके तस्माज्ज्ञानविदोऽधिकाः ॥ १२.२१६.४ ॥
കണ്ണില്ലാത്തവൻ വഴിയിൽ കഷ്ടപ്പാടുകൾ നേരിടുന്നതുപോലെ, ലോകത്തിൽ ജ്ഞാനമില്ലാത്തവനും. അതുകൊണ്ട് ജ്ഞാനികൾ അധികരാണ്.
12.216.5
तांस्तानुपासते धर्मान्धर्मकामा यथागमम् ।
न त्वेषामर्थसामान्यमन्तरेण गुणानिमान् ॥ १२.२१६.५ ॥
ധർമ്മകാമികൾ ആഗമമനുസരിച്ച് ആ ആ ധർമ്മങ്ങളെ ഉപാസിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഇവയുടെ പൊതുവായ അർത്ഥമില്ലാതെ ഈ ഗുണങ്ങളെ (നേടുകയില്ല).
12.216.6
वाग्देहमनसां शौचं क्षमा सत्यं धृतिः स्मृतिः ।
सर्वधर्मेषु धर्मज्ञा ज्ञापयन्ति गुणाञ्छुभान् ॥ १२.२१६.६ ॥
വാക്ക്, ശരീരം, മനസ്സ് ഇവയുടെ ശുദ്ധി, ക്ഷമ, സത്യം, ധൃതി, സ്മൃതി — എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിലും ധർമ്മജ്ഞർ ഈ ശുഭഗുണങ്ങളെ അറിയിക്കുന്നു.
12.216.7
यदिदं ब्रह्मणो रूपं ब्रह्मंचर्यमिति स्मृतम् ।
परं तत्सर्वधर्मेभ्यस्तेन यान्ति परां गतिम् ॥ १२.२१६.७ ॥
ഇത് ബ്രഹ്മത്തിന്റെ രൂപമായ ബ്രഹ്മചര്യമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഇത് എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളെക്കാളും ഉന്നതമാണ്; അതിനാൽ അവർ പരമഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.
12.216.8
लिङ्गसंयोगहीनं यच्छब्दस्पर्शविवर्जितम् ।
श्रोत्रेण श्रवणं चैव चक्षुषा चैव दर्शनम् ॥ १२.२१६.८ ॥
ലിംഗസംയോഗമില്ലാത്തതും ശബ്ദസ്പർശങ്ങളില്ലാത്തതുമായത്; ചെവികൊണ്ടുള്ള ശ്രവണവും കണ്ണുകൊണ്ടുള്ള ദർശനവും അതുതന്നെ.
12.216.9
वाक्संभाषाप्रवृत्तं यत्तन्मनः परिवर्जितम् ।
बुद्ध्या चाध्यवसीयीत ब्रह्मचर्यमकल्मषम् ॥ १२.२१६.९ ॥
സംസാരത്തിലും സംഭാഷണത്തിലും മുഴുകിയ മനസ്സ് ഉപേക്ഷിക്കണം; ബുദ്ധികൊണ്ട് നിർമ്മലമായ ബ്രഹ്മചര്യം ഉറപ്പിക്കണം.
12.216.10
सम्यग्वृत्तिर्ब्रह्मलोकं प्राप्नुयान्मध्यमः सुरान् ।
द्विजाग्र्यो जायते विद्वान्कन्यसीं वृत्तिमास्थितः ॥ १२.२१६.१० ॥
ശരിയായ നടപ്പുള്ളവൻ ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കണം; മധ്യമൻ ദേവന്മാരെ പ്രാപിക്കുന്നു; ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്വിജൻ പണ്ഡിതനായി ജനിക്കുന്നു, ഉത്തമമായ വൃത്തി സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ട്.
12.216.11
सुदुष्करं ब्रह्मचर्यमुपायं तत्र मे शृणु ।
संप्रदीप्तमुदीर्णं च निगृह्णीयाद्द्विजो मनः ॥ १२.२१६.११ ॥
ബ്രഹ്മചര്യം അതിദുഷ്കരമാണ്; അതിനുള്ള ഉപായം എന്നിൽനിന്ന് കേൾക്കുക. ജ്വലിച്ചുയരുന്ന മനസ്സിനെ ദ്വിജൻ നിഗ്രഹിക്കണം.
12.216.12
योषितां न कथा श्राव्या न निरीक्ष्या निरम्बराः ।
कथंचिद्दर्शनादासां दुर्बलानां विशेद्रजः ॥ १२.२१६.१२ ॥
സ്ത്രീകളുടെ കഥ കേൾക്കരുത്; നഗ്നരായ സ്ത്രീകളെ നോക്കരുത്; ഏതുവിധത്തിലെങ്കിലും അവരുടെ ദർശനത്താൽ ദുർബലരിൽ രജസ്സ് പ്രവേശിക്കുന്നു.
12.216.13
रागोत्पन्नश्चेरत्कृच्छ्रमह्नस्त्रिः प्रविशेदपः ।
मग्नस्त्वप्स्वेव मनसा त्रिर्जपेदघमर्षणम् ॥ १२.२१६.१३ ॥
രാഗത്താൽ ഉണ്ടായാൽ, പകൽ മൂന്നുതവണ വെള്ളത്തിൽ പ്രവേശിക്കണം; വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങി മനസ്സോടെ മൂന്നുതവണ അഘമർഷണം ജപിക്കണം.
12.216.14
पाप्मानं निर्दहेदेवमन्तर्भूतरजोमयम् ।
ज्ञानयुक्तेन मनसा संततेन विचक्षणः ॥ १२.२१६.१४ ॥
ഇങ്ങനെ വിവേകി ഉള്ളിൽ ഉള്ള രജോഗുണജന്യമായ പാപത്തെ ജ്ഞാനയുക്തവും നിരന്തരവുമായ മനസ്സോടെ ദഹിപ്പിക്കണം.
12.216.15
कुणपामेध्यसंयुक्तं यद्वदच्छिद्रबन्धनम् ।
तद्वद्देहगतं विद्यादात्मानं देहबन्धनम् ॥ १२.२१६.१५ ॥
ശവവും അശുദ്ധിയും ചേർന്ന ദ്വാരമില്ലാത്ത ബന്ധനം പോലെ, ശരീരത്തിലുള്ള ആത്മാവിനെ ശരീരബന്ധനമായി അറിയണം.
12.216.16
अमेध्यपूर्णं यद्भाण्डं श्लेष्मान्तकलिलावृतम् ।
नेच्छते वीक्षितुं भाण्डं कुतः स्प्रष्टुं प्रवर्तते ॥ १२.२१६.१६ ॥
അശുദ്ധി നിറഞ്ഞ, കഫവും അഴുക്കും മൂടിയ പാത്രം കാണാൻ പോലും ഇച്ഛയില്ല; പിന്നെ അത് തൊടാൻ എങ്ങനെ മനസ്സ് ചായും?
12.216.17
देहभाण्डं मलैः पूर्णं बहिः स्वेदजलावृतम् ।
बीभत्सं नरनारीणां ज्ञानिनां नरकं मतम् ॥ १२.२१६.१७ ॥
ശരീരമാകുന്ന പാത്രം മാലിന്യം നിറഞ്ഞതും പുറത്ത് വിയർപ്പും വെള്ളവും മൂടിയതുമാണ്; സ്ത്രീപുരുഷന്മാരുടെ ഈ വൃത്തികെട്ട ശരീരം ജ്ഞാനികൾക്ക് നരകമായി കരുതപ്പെടുന്നു.
12.216.18
छिद्रकुम्भो यथा स्रावं सृजते तद्गतं दृढम् ।
अन्तस्यं स्रंसते तद्वज्जलं देहेषु देहिनाम् ॥ १२.२१६.१८ ॥
ദ്വാരമുള്ള കുടം ഉള്ളിലുള്ള വെള്ളം ഒഴുക്കുന്നതുപോലെ, ദേഹികളുടെ ശരീരങ്ങളിൽ ഉള്ളിലെ വെള്ളം ഒഴുകിപ്പോകുന്നു.
12.216.19
श्लेष्माश्रुमूत्रकलिलं पुरीषं शुक्लमेव च ।
कफजालविनिर्यासः सरसश्चित्त मुञ्चय ॥ १२.२१६.१९ ॥
കഫം, കണ്ണുനീർ, മൂത്രം, ചെളി, മലം, ശുക്ലം, കഫജാലത്തിൽ നിന്നൊഴുകുന്ന രസം — ഓ മനസ്സേ, ഇവ വിട്ടുകളയുക.
12.216.20
वातपित्तकफान्रक्तं त्वङ्भांसं स्नायुमस्थि च ।
मज्जां देहं सिराजालैस्तर्पयन्ति रसा नृणाम् ॥ १२.२१६.२० ॥
വാതം, പിത്തം, കഫം, രക്തം, ത്വക്ക്, മാംസം, സ്നായു, അസ്ഥി, മജ്ജ — മനുഷ്യശരീരത്തെ രസങ്ങൾ സിരാജാലങ്ങളിലൂടെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നു.
12.216.21
दश विद्याद्धमन्योऽत्र पञ्चेन्द्रियगुणावहाः ।
याभिः सूक्ष्माः प्रजायन्ते धमन्योऽन्याः सहस्रशः ॥ १२.२१६.२१ ॥
ഇവിടെ പത്ത് ധമനികളെ അറിയുക; അവ പഞ്ചേന്ദ്രിയ ഗുണങ്ങൾ വഹിക്കുന്നു; അവയിൽ നിന്ന് ആയിരക്കണക്കിന് സൂക്ഷ്മ ധമനികൾ ഉണ്ടാകുന്നു.
12.216.22
एवमेताः सिरा नद्यो रसोदा देहसागरम् ।
तर्पयन्ति यथाकालमापगा इव सागरम् ॥ १२.२१६.२२ ॥
ഇങ്ങനെ ഈ സിരകൾ രസം വഹിക്കുന്ന നദികളാണ്; അവ ശരീരസാഗരത്തെ യഥാകാലം തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നു, നദികൾ സമുദ്രത്തെ എന്നപോലെ.
12.216.23
मध्ये च हृदयस्यैका सिरा तत्र मनोवहा ।
शुक्रं संकल्पजं नॄणां सर्वगात्रैर्विमुञ्चति ॥ १२.२१६.२३ ॥
ഹൃദയത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ ഒരു സിര ഉണ്ട്; അത് മനസ്സിനെ വഹിക്കുന്നു; അവിടെ നിന്ന് മനുഷ്യരുടെ സങ്കൽപജമായ ശുക്ലം എല്ലാ അവയവങ്ങളിലൂടെയും വിമോചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
12.216.24
सर्वगात्रप्रतायिन्यस्तस्या ह्यनुगताः सिराः ।
नेत्रयोः प्रतिपद्यन्ते वहन्त्यस्तैजसं गुणम् ॥ १२.२१६.२४ ॥
എല്ലാ അവയവങ്ങളിലും വ്യാപിച്ച അതിന്റെ അനുഗാമികളായ സിരകൾ കണ്ണുകളിലെത്തുന്നു; അവ തേജസ്സിന്റെ ഗുണം വഹിക്കുന്നു.
12.216.25
पयस्यन्तर्हितं सर्पिर्यद्वन्निर्मथ्यते खजैः ।
शुक्रं निर्मथ्यते तद्वद्देहसंकल्पजैः खजैः ॥ १२.२१६.२५ ॥
പാലിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന നെയ്യ് ഖജങ്ങളിലൂടെ കടഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ, ദേഹസങ്കൽപത്താൽ ജനിച്ച ഖജങ്ങളിലൂടെ ശുക്രവും കടഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നു.
12.216.26
स्वप्नेऽप्येवं यथाऽभ्येति मनः संकल्पजं रजः ।
शुक्रमस्पर्शजं देहात्सृजन्त्यस्य मनोवहाः ॥ १२.२१६.२६ ॥
സ്വപ്നത്തിലും ഇങ്ങനെ മനസ്സിന്റെ സങ്കൽപത്താൽ ജനിച്ച രജസ് ഉയരുന്നു; ഇവന്റെ മനോവഹ നാഡികൾ സ്പർശമില്ലാതെ ജനിച്ച ശുക്രത്തെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് പുറന്തള്ളുന്നു.
12.216.27
महर्षिर्भगवानत्रिर्वेद तच्छ्रुक्रसंभवम् ।
नृबीजमिन्द्रदैवत्यं तस्मादिन्द्रियमुच्यते ॥ १२.२१६.२७ ॥
മഹർഷിയായ ഭഗവാൻ അത്രി ആ ശുക്രോദ്ഭവത്തെ അറിഞ്ഞു. മനുഷ്യബീജത്തിന്റെ ദേവത ഇന്ദ്രനാണ്; അതിനാൽ അതിനെ 'ഇന്ദ്രിയം' എന്ന് പറയുന്നു.
12.216.28
ये वै शुक्रगतिं विद्युर्भूतसंकरकारिकाम् ।
विरागा दग्धदोषास्ते नाप्नुयुर्देहसंभवम् ॥ १२.२१६.२८ ॥
ജീവജാലങ്ങളുടെ സങ്കരത്തിന് കാരണമായ ശുക്രഗതി അറിയുന്നവർ, വൈരാഗ്യമുള്ളവരും ദോഷങ്ങൾ ദഹിച്ചവരുമായി, ദേഹജന്മം നേടുന്നില്ല.
12.216.29
गुणानां साम्यमागम्य मनसैव मनोवहम् ।
देहकर्म नुदन्प्राणानन्तकाले विमुच्यते ॥ १२.२१६.२९ ॥
ഗുണങ്ങളുടെ സാമ്യം പ്രാപിച്ച്, മനസ്സിനാൽ തന്നെ മനോവഹ നാഡിയെയും, ദേഹകർമ്മത്തെയും, പ്രാണങ്ങളെയും അകറ്റി, അന്ത്യകാലത്ത് മുക്തനാകുന്നു.
12.216.30
भविता मनसो ज्ञानं मन एव प्रजायते ।
ज्योतिष्मद्विरजो नित्यं मन्त्रसिद्धं महात्मनाम् ॥ १२.२१६.३० ॥
മനസ്സിന്റെ ജ്ഞാനം ഉണ്ടാകും; മനസ്സ് തന്നെ ഉദിക്കുന്നു. മഹാത്മാക്കളുടെ മനസ്സ് പ്രകാശമുള്ളതും രജോഗുണരഹിതവും എന്നും മന്ത്രസിദ്ധവുമാണ്.
12.216.31
तस्मात्तदभिघाताय कर्म कुर्यादकल्मषम् ।
देहबीजं समुत्पन्नमस्मित्कर्मणि विद्यते ॥ १२.२१६.३१ ॥
അതിനാൽ അതിനെ നശിപ്പിക്കാൻ നിർമ്മലമായ കർമ്മം ചെയ്യണം; ഈ കർമ്മത്തിൽ ദേഹബീജം ഉത്പന്നമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
12.216.32
न स्मरेन्न प्रयुञ्जीत ज्ञानी तत्कर्म बुद्धिमान् ।
रजस्तमश्च हित्वेह न तिर्यग्गतिमाप्नुयात् ॥ १२.२१६.३२ ॥
ജ്ഞാനിയായ ബുദ്ധിമാൻ ആ കർമ്മത്തെ ഓർക്കുകയോ പ്രയോഗിക്കുകയോ അരുത്; ഇവിടെ രജസ്സും തമസ്സും ഉപേക്ഷിച്ചാൽ അവൻ തിര്യഗ്ഗതി പ്രാപിക്കുകയില്ല.
12.216.33
तरुणाधिगतं ज्ञानं जरादुर्बलतां गतम् ।
विपक्वबुद्धिः कालेन आदत्ते मानसं बलम् ॥ १२.२१६.३३ ॥
യൗവനത്തിൽ നേടിയ ജ്ഞാനം വാർദ്ധക്യത്തിന്റെ ദൗർബല്യം പ്രാപിക്കുന്നു; കാലത്താൽ പക്വബുദ്ധിയായവൻ മനോബലം സ്വീകരിക്കുന്നു.
12.216.34
एव पुत्रकलत्रेषु ज्ञातिसंबन्धिबन्धुषु ।
आदत्ते हृदये कामं व्याध्यादिभिरभिप्लुतः ॥ १२.२१६.३४ ॥
ഇങ്ങനെ പുത്രന്മാരിലും ഭാര്യയിലും ജ്ഞാതികളിലും സംബന്ധികളിലും ബന്ധുക്കളിലും ഹൃദയത്തിൽ കാമത്തെ പിടിക്കുന്നു; രോഗാദികളാൽ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടവനായി.
12.216.35
यतस्ततः परिपतन्नविन्दन्सुखमण्वपि ।
बहुदुःखसमापन्नः पश्चान्निर्वेदमास्थितः।
ज्ञानवृक्षं समाश्रित्य पश्चान्निर्वृतिमश्नुते ॥ १२.२१६.३५ ॥
ഇവിടെയും അവിടെയും അലഞ്ഞ്, അല്പമെങ്കിലും സുഖം കണ്ടെത്താതെ, വലിയ ദുഃഖങ്ങളിൽ പെട്ടവൻ പിന്നീട് വൈരാഗ്യം പ്രാപിക്കുന്നു; ജ്ഞാനവൃക്ഷത്തെ ആശ്രയിച്ച് പിന്നീട് ശാന്തി നേടുന്നു.
12.216.36
सुदुर्गमिव पन्थानमतीत्य गुणबन्धनम् ।
यथा पश्येत्तथा दोषानतीत्यामृतमश्नुते ॥ १२.२१६.३६ ॥
അതിദുർഗമമായ വഴിപോലെയുള്ള ഗുണബന്ധനം കടന്ന്; ദോഷങ്ങൾ കണ്ട് അവയെ അതിക്രമിച്ച് അമൃതം പ്രാപിക്കുന്നു.