マハーバーラタ · 章 12.217
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.217.1
दुरन्तेष्विन्द्रियार्थेषु सक्ताः सीदन्ति जन्तवः ।
ये त्वसक्ता महात्मानस्ते यान्ति परमां गतिम् ॥ १२.२१७.१ ॥
終わりのない感覚の対象に執着する生き物は沈み込む。しかし執着のない偉大な魂は最高の境地に至る。
12.217.2
जन्ममृत्युजरादुःखैर्व्याधिभिर्मानसक्लमैः ।
दृष्ट्वैव संततं लोकं घटेन्मोक्षाय बुद्धिमान् ॥ १२.२१७.२ ॥
生、死、老の苦しみ、病、心の疲れによって世間が常に苦しむのを見て、賢者は解脱のために努めるべきである。
12.217.3
वाङ्भनोभ्यां शरीरेण शुचिः स्यादनहंकृतः ।
प्रशान्तो ज्ञानवान्भिक्षुर्निरपेक्षश्चरेत्सुखम् ॥ १२.२१७.३ ॥
言葉・心・身体において清らかで、我執なく、寂静で智慧ある比丘は、期待なく安楽に遊行すべきである。
12.217.4
वशा मोक्षवतां पाशास्तासां रूपं प्रदर्शकम् ।
दुर्ग्रहं पश्यमानोऽपि मन्यते मोहितस्तदा ॥ १२.२१७.४ ॥
解脱を求める者にとって、これらは制すべき罠である。その姿そのものがそれを示している。捕らえがたいと見ても、迷った人はその時それを容易だと思う。
12.217.5
एवं पश्यन्तमात्मानमनुध्यातं हि बन्धुषु ।
अयथात्वेन जानामि भेदरूपेण संस्थितम् ॥ १२.२१७.५ ॥
このように親族の中で思惟された自己を見て、私はそれが真実のあり方ではなく、分離の姿で存在していると知る。
12.217.6
अथवा मनसः सङ्गं पश्येद्भूतानुकम्पया ।
तत्राप्युपेक्षां कुर्वीत ज्ञात्वा कर्मफलं जगत् ॥ १२.२१७.६ ॥
あるいは衆生への慈悲をもって心の執着を見よ。そこでも捨て去るべきである。世界は行為の果報であると知って。
12.217.7
यत्कृतं स्याच्छुभं कर्म पापं वा यदि वाऽश्नुते ।
तस्माच्छुभानि कर्माणि कुर्याद्वा बुद्धिकर्मभिः ॥ १२.२१७.७ ॥
行った善い行いも悪い行いも、人はその結果を受ける。ゆえに知性に導かれて善い行いをなすべきである。
12.217.8
अहिंसा सत्यवचनं सर्वभूतेषु चार्जवम् ।
क्षमा चैवाप्रमादश्च यस्यैते स सुखी भवेत् ॥ १२.२१७.८ ॥
不殺生、真実の言葉、すべての生き物に対する誠実さ、忍耐と注意深さ。これらを備えた者は幸福になる。
12.217.9
अनक्षसाध्यं तद्ब्रह्म निर्मलं जगतः परम् ।
स्वात्मप्रकाशमग्राह्यमहेतुकमचञ्चलम् ॥ १२.२१७.९ ॥
そのブラフマンは感官によって得られるものではない。清浄で世界を超え、自ら輝き、把握されず、原因なく、動揺しない。
12.217.10
विवेकज्ञानवाचिस्थो ह्याशुरूपेण संस्थितः ।
वैकारिकात्प्रदृश्येतै गैरिके मधुधारवत् ॥ १२.२१७.१० ॥
分別の知と言葉に住する者は、速やかに形の中に確立される。変化を超えて彼は見られる。ちょうど赤土の中の蜜の流れのように。
12.217.11
यश्चैनं परमं धर्मं सर्वभूतसुखावहम् ।
दुःखान्निः सरणं वेद तत्त्वज्ञः स सुखी भवेत् ॥ १२.२१७.११ ॥
すべての生き物に幸福をもたらし、苦しみからの脱出である、この最高のダルマを知る真理の知者は幸福になる。
12.217.12
तस्मात्समाहितं बुद्ध्या मनो भूतेषु धारयेत् ।
नापथ्यायेन्न स्पृहयेन्नाबद्धं चिन्तयेदसत् ॥ १२.२१७.१२ ॥
ゆえに知性によって心を集中させ、生き物に向けて保つべきである。害を望まず、渇望せず、非実在で束縛されないものを思念してはならない。
12.217.13
अथामोघप्रयत्नेन मनो ज्ञाने निवेशयेत् ।
सुवाचोऽथ प्रयोगेण मनोज्ञं संप्रवर्तते ॥ १२.२१७.१३ ॥
そして、不朽の努力によって心を知に注ぐべきである。善い言葉も修練によって心地よく発せられる。
12.217.14
विवेकयित्वा तद्वाक्यं धर्मसूक्ष्ममवेक्ष्य च ।
सत्यां वाचमहिंस्रां च वदेदनपवादिनीम् ॥ १२.२१७.१४ ॥
その言葉を見分け、法の微妙さを考えてから、真実で害のなく、非難のない言葉を語るべきである。
12.217.15
कल्कापेतामपरुषामनृशंसामपैशुनीम् ।
ईदृगल्पं च वक्तव्यमविक्षिप्तेन चेतसा ॥ १२.२१७.१५ ॥
汚れなく、荒々しくなく、残酷でなく、中傷のない言葉を語るべきである。そのような短い言葉も、散らぬ心で語るべきである。
12.217.16
वाक्यबन्धेन संरागविहाराद्व्याहरेद्यदि ।
बुद्ध्याऽप्यनुगृहीतेन मनसा कर्म तामसम् ॥ १२.२१७.१६ ॥
言葉の束縛や情欲の遊びから語るなら、知性に支えられた心で行う行為さえもタマスである。
12.217.17
रजोभूतैर्हि करणैः कर्मणि प्रतिपद्यते ।
स दुःखं प्राप्य लोकेऽस्मिन्नरकायोपपद्यते।
तस्मान्मनोवाक्शरीरैराचरेद्वैर्यमात्मनः ॥ १२.२१७.१७ ॥
ラジャスに満ちた感官によって人は行為に専念する。この世で苦しみを得て、彼は地獄に生まれる。ゆえに心・言葉・身体によって自らを堅固に律すべきである。
12.217.18
प्रकीर्ण एव भारो हि यद्वद्धार्येत दस्युभिः ।
प्रतिलोमां दिशं बुद्ध्वा संसारमबुधास्तथा।
संसारमार्गमापन्नः प्रतिलोमं विवर्जयेत् ॥ १२.२१७.१८ ॥
散らばった荷が盗賊に奪われるように、逆の方向を理解し、輪廻の道に落ちた愚者は、逆のものを避けるべきである。
12.217.19
तामेव च यथा दस्यून्हत्वा गच्छेच्छिवां दिशम् ।
तथा रजस्तमः कर्माण्युत्सृज्य प्राप्नुयाच्छुभम् ॥ १२.२१७.१९ ॥
盗賊を殺してあの吉祥な方角へ行くように、ラジャスとタマスの行為を捨てて、善を得るべきである。
12.217.20
निःसंदिग्धमनीहो वै मुक्तः सर्वपरिग्रहैः ।
विविक्तचारी लघ्वाशी तपस्वी नियतेन्द्रियः ॥ १२.२१७.२० ॥
疑いなく、欲なく、あらゆる所有から解放され、人里離れてさまよい、少食で苦行者であり、感官を制御した者こそ、まことに解脱している。
12.217.21
ज्ञानदग्धपरिक्लेशः प्रयोगरतिरात्मवान् ।
निष्प्रचारेण मनसा परं तदधिगच्छति ॥ १२.२१७.२१ ॥
知によって苦悩を焼き尽くし、修行を楽しみ、自己を制御した者は、さまようことのない心によって、その至高に到達する。
12.217.22
धृतिमानात्मवान्बुद्धिं निगृह्णीयादसंशयम् ।
मनो बुद्ध्या निगृह्णीयाद्विषयान्मनसाऽऽत्मनः।
योजयित्वा मनस्तत्र निश्चलं परमात्मनि ॥ १२.२१७.२२ ॥
堅固で自己を制御した者は、疑いなく知性を制するべきである。知性によって心を、心によって感官の対象を制するべきである。そこに心を向け、至高の自己に不動に定めよ。
12.217.23
योगाभिसन्धियुक्तस्य ब्रह्म तत्संप्रकाशते ।
ऐकान्त्यं तदिदं विद्धि सर्ववस्त्वन्तरस्थितिः ॥ १२.२१७.२३ ॥
ヨーガの志に従う者にとって、そのブラフマンが輝き出る。これを唯一性と知れ——あらゆるものの内に住することである。
12.217.24
विशेषहीनं गृह्णन्ति विशेषां कारणात्मिकाम् ।
अथवा न प्रभुस्तत्र परमात्मनि वर्तितुम्।
आगामित्तत्त्वं योगात्मा योगतन्त्रमुपक्रमेत् ॥ १२.२१७.२४ ॥
彼らは無差別なものをつかむか、あるいは原因からなる差別あるものをつかむ。あるいは、そこで至高の自己に留まることができない。ヨーガを行う者は聖典の真理を取って、ヨーガの教えを始めるべきである。
12.217.25
निगृहीतेन्द्रियस्यास्य कुर्वाणस्य मनो वशे ।
देवतास्ताः प्रकाशन्ते हृष्टा यान्ति तमीश्वरम् ॥ १२.२१७.२५ ॥
諸感覚を制御し、心を支配する者には、それらの神々が顕現する。喜んで彼らはその主へと赴く。
12.217.26
ताभिः संयुक्तमनसो ब्रह्म तत्संप्रकाशते ।
शनैश्चापगते सत्वे ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ १२.२१७.२६ ॥
心がそれらの神々と結びつくとき、そのブラフマンは完全に輝き出す。そして徐々に純質が去るとき、彼はブラフマンとなるにふさわしくなる。
12.217.27
अथवा न प्रवर्तेत योगतन्त्रैरुपक्रमेत् ।
योगतन्त्रमयं तन्त्रं वृत्तिः स्यात्ततदाचरेत् ॥ १२.२१७.२७ ॥
あるいは、それらに専念しないのであれば、ヨーガの方法から始めるべきである。ヨーガの教えからなる修行を彼の生き方とし、まさにそれを行じるがよい。
12.217.28
कणकुल्माषपिण्याकशाकयावकसक्तवः ।
तथा मूलफलं भैक्ष्यं पर्यायेणोपयोजयेत् ॥ १२.२१७.२८ ॥
穀の殻、煮た豆、油かす、野菜、大麦の粥、炒り粉。同じく根と果実、乞食の食物——これらを順番に用いるべきである。
12.217.29
आहारनियमं चैव देशे काले च सात्विकः ।
तत्परीक्ष्यानुवर्तेत यत्प्रवृत्त्यनुवर्तकम् ॥ १२.२१७.२९ ॥
場所と時期に応じて、純質の人は食事の規律を守るべきである。それを試したうえで、修行の進展に合うものに従うがよい。
12.217.30
प्रवृत्तं नोपरुन्धेत शनैरग्निमिवेन्धयेत् ।
ज्ञानैधितं तथा ज्ञानमर्कवत्संप्रकाशते ॥ १२.२१७.३० ॥
始まった修行を妨げてはならない。火を熾すように、少しずつそれを燃え立たせるべきである。知識によって燃え立った知識は、太陽のように輝き出す。
12.217.31
ज्ञानाधिष्ठानमज्ञानं त्रील्लोँकानधितिष्ठति ।
विज्ञानानुगतं ज्ञानमज्ञानेनापकृष्यते ॥ १२.२१७.३१ ॥
知の基盤である無知は三界に君臨する。識別を伴う知は無知によって引き下ろされる。
12.217.32
पृथक्त्वात्संप्रयोगाच्च नासूयुर्वेद शाश्वतम् ।
स तयोरपवर्गज्ञो वीतरागो विमुच्यते ॥ १२.२१७.३२ ॥
分離と結合のゆえに、妬む者は永遠を知らない。両者からの解脱を知り、無欲な者は解放される。
12.217.33
वयोतीतो जरामृत्यू जित्वा ब्रह्म सनातनम् ।
अमृतं तदवाप्नोति यत्तदक्षरमव्ययम् ॥ १२.२१७.३३ ॥
年齢を超え、老と死に打ち勝ち、彼は永遠のブラフマンに至る。不滅で不朽のその不死を得る。