മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.217
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.217.1
दुरन्तेष्विन्द्रियार्थेषु सक्ताः सीदन्ति जन्तवः ।
ये त्वसक्ता महात्मानस्ते यान्ति परमां गतिम् ॥ १२.२१७.१ ॥
അവസാനമില്ലാത്ത ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളിൽ ആസക്തരായ ജീവികൾ മുങ്ങിപ്പോകുന്നു; എന്നാൽ അനാസക്തരായ മഹാത്മാക്കൾ പരമഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.
12.217.2
जन्ममृत्युजरादुःखैर्व्याधिभिर्मानसक्लमैः ।
दृष्ट्वैव संततं लोकं घटेन्मोक्षाय बुद्धिमान् ॥ १२.२१७.२ ॥
ജനനം, മരണം, വാർധക്യം എന്നീ ദുഃഖങ്ങളാലും രോഗങ്ങളാലും മാനസികക്ഷീണങ്ങളാലും ലോകം സദാ പീഡിതമാകുന്നത് കണ്ട് ബുദ്ധിമാൻ മോക്ഷത്തിനായി യത്നിക്കണം.
12.217.3
वाङ्भनोभ्यां शरीरेण शुचिः स्यादनहंकृतः ।
प्रशान्तो ज्ञानवान्भिक्षुर्निरपेक्षश्चरेत्सुखम् ॥ १२.२१७.३ ॥
വാക്കിനാലും മനസ്സിനാലും ശരീരത്താലും ശുദ്ധനും അഹങ്കാരമില്ലാത്തവനും ശാന്തനും ജ്ഞാനിയുമായ ഭിക്ഷു പ്രതീക്ഷകളില്ലാതെ സുഖമായി സഞ്ചരിക്കണം.
12.217.4
वशा मोक्षवतां पाशास्तासां रूपं प्रदर्शकम् ।
दुर्ग्रहं पश्यमानोऽपि मन्यते मोहितस्तदा ॥ १२.२१७.४ ॥
മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ഇവ നിയന്ത്രിക്കേണ്ട പാശങ്ങളാണ്; അവയുടെ രൂപമാണ് അവയെ കാണിക്കുന്നത്. പിടിക്കാൻ പ്രയാസമെന്ന് കണ്ടാലും മോഹിതൻ അപ്പോൾ അവയെ എളുപ്പമെന്ന് കരുതുന്നു.
12.217.5
एवं पश्यन्तमात्मानमनुध्यातं हि बन्धुषु ।
अयथात्वेन जानामि भेदरूपेण संस्थितम् ॥ १२.२१७.५ ॥
ഇങ്ങനെ ബന്ധുക്കളിൽ ധ്യാനിക്കപ്പെട്ട ആത്മാവിനെ കാണുമ്പോൾ, അത് യഥാർത്ഥമല്ല, ഭേദരൂപത്തിലാണ് നിലകൊള്ളുന്നതെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു.
12.217.6
अथवा मनसः सङ्गं पश्येद्भूतानुकम्पया ।
तत्राप्युपेक्षां कुर्वीत ज्ञात्वा कर्मफलं जगत् ॥ १२.२१७.६ ॥
അല്ലെങ്കിൽ ജീവികളോടുള്ള കരുണയാൽ മനസ്സിന്റെ ആസക്തി കാണണം; അവിടെയും ലോകം കർമഫലമാണെന്ന് അറിഞ്ഞ് ഉപേക്ഷ വളർത്തണം.
12.217.7
यत्कृतं स्याच्छुभं कर्म पापं वा यदि वाऽश्नुते ।
तस्माच्छुभानि कर्माणि कुर्याद्वा बुद्धिकर्मभिः ॥ १२.२१७.७ ॥
ചെയ്ത ശുഭകർമ്മമോ പാപകർമ്മമോ ആകട്ടെ, അതിന്റെ ഫലം മനുഷ്യൻ അനുഭവിക്കുന്നു. അതിനാൽ ബുദ്ധിപൂർവ്വം ശുഭകർമ്മങ്ങൾ മാത്രം ചെയ്യണം.
12.217.8
अहिंसा सत्यवचनं सर्वभूतेषु चार्जवम् ।
क्षमा चैवाप्रमादश्च यस्यैते स सुखी भवेत् ॥ १२.२१७.८ ॥
അഹിംസയും സത്യവചനവും എല്ലാ ജീവികളോടുമുള്ള ഋജുത്വവും ക്ഷമയും ജാഗ്രതയും—ഇവ ആരിലുണ്ടോ അവൻ സുഖിയായിരിക്കും.
12.217.9
अनक्षसाध्यं तद्ब्रह्म निर्मलं जगतः परम् ।
स्वात्मप्रकाशमग्राह्यमहेतुकमचञ्चलम् ॥ १२.२१७.९ ॥
ആ ബ്രഹ്മം ഇന്ദ്രിയങ്ങളാൽ നേടാവുന്നതല്ല; അത് നിർമ്മലവും ലോകത്തിന് അതീതവും സ്വയംപ്രകാശവും ഗ്രഹിക്കാനാകാത്തതും കാരണമില്ലാത്തതും ചലനമില്ലാത്തതുമാണ്.
12.217.10
विवेकज्ञानवाचिस्थो ह्याशुरूपेण संस्थितः ।
वैकारिकात्प्रदृश्येतै गैरिके मधुधारवत् ॥ १२.२१७.१० ॥
വിവേകജ്ഞാനത്തിലും വാക്കിലും സ്ഥിതനായവൻ വേഗത്തിൽ രൂപത്തോടെ നിലകൊള്ളുന്നു; വികാരങ്ങളിൽനിന്ന് അകന്നവനായി അവൻ കാണപ്പെടുന്നു—ചുവന്ന മണ്ണിൽ തേനൊഴുക്കുപോലെ.
12.217.11
यश्चैनं परमं धर्मं सर्वभूतसुखावहम् ।
दुःखान्निः सरणं वेद तत्त्वज्ञः स सुखी भवेत् ॥ १२.२१७.११ ॥
സർവഭൂതങ്ങൾക്കും സുഖം നൽകുന്ന ഈ പരമധർമ്മത്തെയും ദുഃഖത്തിൽനിന്ന് മോചനത്തിന്റെ മാർഗ്ഗത്തെയും അറിയുന്ന തത്ത്വജ്ഞൻ സുഖിയായിരിക്കും.
12.217.12
तस्मात्समाहितं बुद्ध्या मनो भूतेषु धारयेत् ।
नापथ्यायेन्न स्पृहयेन्नाबद्धं चिन्तयेदसत् ॥ १२.२१७.१२ ॥
അതിനാൽ ബുദ്ധിയാൽ ഏകാഗ്രമായ മനസ്സിനെ ജീവികളിൽ നിലനിർത്തണം; ആർക്കും ദോഷം ആഗ്രഹിക്കരുത്, ആശിക്കരുത്, അസത്യവും ബന്ധമില്ലാത്തതുമായവയെ ചിന്തിക്കരുത്.
12.217.13
अथामोघप्रयत्नेन मनो ज्ञाने निवेशयेत् ।
सुवाचोऽथ प्रयोगेण मनोज्ञं संप्रवर्तते ॥ १२.२१७.१३ ॥
അപ്പോൾ അമോഘമായ പ്രയത്നത്താൽ മനസ്സിനെ ജ്ഞാനത്തിൽ ഉറപ്പിക്കണം. നല്ല വാക്കും അഭ്യാസത്താൽ മനോഹരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
12.217.14
विवेकयित्वा तद्वाक्यं धर्मसूक्ष्ममवेक्ष्य च ।
सत्यां वाचमहिंस्रां च वदेदनपवादिनीम् ॥ १२.२१७.१४ ॥
ആ വാക്യം വിവേചിച്ചും ധർമ്മത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മത പരിശോധിച്ചും സത്യവും അഹിംസയും നിന്ദയില്ലാത്തതുമായ വാക്കു പറയണം.
12.217.15
कल्कापेतामपरुषामनृशंसामपैशुनीम् ।
ईदृगल्पं च वक्तव्यमविक्षिप्तेन चेतसा ॥ १२.२१७.१५ ॥
കളങ്കമില്ലാത്ത, പരുഷമല്ലാത്ത, ക്രൂരമല്ലാത്ത, ഏഷണിയില്ലാത്ത വാക്കു പറയണം; അത്തരം ചെറിയ വാക്കും ഇളകാത്ത മനസ്സോടെ പറയണം.
12.217.16
वाक्यबन्धेन संरागविहाराद्व्याहरेद्यदि ।
बुद्ध्याऽप्यनुगृहीतेन मनसा कर्म तामसम् ॥ १२.२१७.१६ ॥
വാക്കുകളുടെ ബന്ധനംകൊണ്ടും ആസക്തിയുടെ വിനോദംകൊണ്ടും സംസാരിച്ചാൽ, ബുദ്ധിയാൽ അനുഗ്രഹിക്കപ്പെട്ട മനസ്സോടെ ചെയ്യുന്ന കർമ്മവും താമസമാണ്.
12.217.17
रजोभूतैर्हि करणैः कर्मणि प्रतिपद्यते ।
स दुःखं प्राप्य लोकेऽस्मिन्नरकायोपपद्यते।
तस्मान्मनोवाक्शरीरैराचरेद्वैर्यमात्मनः ॥ १२.२१७.१७ ॥
രജോഗുണം നിറഞ്ഞ ഇന്ദ്രിയങ്ങളാൽ മനുഷ്യൻ കർമ്മത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നു; അവൻ ഈ ലോകത്തിൽ ദുഃഖം നേടി നരകത്തിന് ജനിക്കുന്നു. അതിനാൽ മനസ്സും വാക്കും ശരീരവും കൊണ്ട് സ്വയം ധൈര്യത്തോടെ നിയന്ത്രിച്ച് ജീവിക്കണം.
12.217.18
प्रकीर्ण एव भारो हि यद्वद्धार्येत दस्युभिः ।
प्रतिलोमां दिशं बुद्ध्वा संसारमबुधास्तथा।
संसारमार्गमापन्नः प्रतिलोमं विवर्जयेत् ॥ १२.२१७.१८ ॥
ചിതറിയ ഭാരം കള്ളന്മാർ അപഹരിക്കുന്നതുപോലെ, പ്രതികൂലമായ ദിശ അറിഞ്ഞ്, അജ്ഞർ സംസാരമാർഗ്ഗത്തിൽ വീണ് പ്രതികൂലത്തെ ഒഴിവാക്കണം.
12.217.19
तामेव च यथा दस्यून्हत्वा गच्छेच्छिवां दिशम् ।
तथा रजस्तमः कर्माण्युत्सृज्य प्राप्नुयाच्छुभम् ॥ १२.२१७.१९ ॥
കള്ളന്മാരെ കൊന്ന് ആ ശുഭദിശയിലേക്ക് പോകുന്നതുപോലെ, രജസ്സും തമസ്സും ഉള്ള കർമ്മങ്ങളെ ഉപേക്ഷിച്ച് ശുഭത്തെ പ്രാപിക്കണം.
12.217.20
निःसंदिग्धमनीहो वै मुक्तः सर्वपरिग्रहैः ।
विविक्तचारी लघ्वाशी तपस्वी नियतेन्द्रियः ॥ १२.२१७.२० ॥
സംശയരഹിതനും ആഗ്രഹമില്ലാത്തവനും എല്ലാ പരിഗ്രഹങ്ങളിൽനിന്നും മുക്തനും ഏകാന്തത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവനും കുറച്ചു ഭക്ഷിക്കുന്നവനും തപസ്വിയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ചവനുമായവൻ തീർച്ചയായും മുക്തനാണ്.
12.217.21
ज्ञानदग्धपरिक्लेशः प्रयोगरतिरात्मवान् ।
निष्प्रचारेण मनसा परं तदधिगच्छति ॥ १२.२१७.२१ ॥
ജ്ഞാനാഗ്നിയിൽ ക്ലേശങ്ങൾ ദഹിച്ചവനും യോഗാഭ്യാസത്തിൽ രമിക്കുന്നവനും ആത്മസംയമമുള്ളവനുമായവൻ ചലനമില്ലാത്ത മനസ്സോടെ ആ പരമത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.
12.217.22
धृतिमानात्मवान्बुद्धिं निगृह्णीयादसंशयम् ।
मनो बुद्ध्या निगृह्णीयाद्विषयान्मनसाऽऽत्मनः।
योजयित्वा मनस्तत्र निश्चलं परमात्मनि ॥ १२.२१७.२२ ॥
ധൈര്യവാനും ആത്മസംയമമുള്ളവനും സംശയമില്ലാതെ ബുദ്ധിയെ നിയന്ത്രിക്കണം. ബുദ്ധികൊണ്ട് മനസ്സിനെയും മനസ്സുകൊണ്ട് വിഷയങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കണം. അവിടെ മനസ്സിനെ പരമാത്മാവിൽ നിശ്ചലമായി യോജിപ്പിക്കണം.
12.217.23
योगाभिसन्धियुक्तस्य ब्रह्म तत्संप्रकाशते ।
ऐकान्त्यं तदिदं विद्धि सर्ववस्त्वन्तरस्थितिः ॥ १२.२१७.२३ ॥
യോഗസങ്കല്പത്തിൽ ചേർന്നവന് ആ ബ്രഹ്മം പ്രകാശിക്കുന്നു. ഇതാണ് ഏകാന്തം എന്നറിയുക — എല്ലാ വസ്തുക്കളുടെയും ഉള്ളിൽ നിലനിൽക്കുന്ന അവസ്ഥ.
12.217.24
विशेषहीनं गृह्णन्ति विशेषां कारणात्मिकाम् ।
अथवा न प्रभुस्तत्र परमात्मनि वर्तितुम्।
आगामित्तत्त्वं योगात्मा योगतन्त्रमुपक्रमेत् ॥ १२.२१७.२४ ॥
വിശേഷമില്ലാത്തതിനെയോ കാരണസ്വരൂപമായ വിശേഷത്തെയോ അവർ ഗ്രഹിക്കുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ അവിടെ പരമാത്മാവിൽ നിലനിൽക്കാൻ അവർക്കു കഴിയില്ല. യോഗാത്മാവ് ആഗമതത്ത്വം സ്വീകരിച്ച് യോഗതന്ത്രം ആരംഭിക്കണം.
12.217.25
निगृहीतेन्द्रियस्यास्य कुर्वाणस्य मनो वशे ।
देवतास्ताः प्रकाशन्ते हृष्टा यान्ति तमीश्वरम् ॥ १२.२१७.२५ ॥
ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിഗ്രഹിച്ച്ു മനസ്സിനെ വശത്താക്കുന്ന ഇവനു ആ ദേവതകൾ പ്രകാശിക്കുന്നു; സന്തുഷ്ടരായി അവർ ആ ഈശ്വരനെ പ്രാപിക്കുന്നു.
12.217.26
ताभिः संयुक्तमनसो ब्रह्म तत्संप्रकाशते ।
शनैश्चापगते सत्वे ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ १२.२१७.२६ ॥
ആ ദേവതകളുമായി മനസ്സ് ചേർന്നവന് ആ ബ്രഹ്മം പൂർണ്ണമായി പ്രകാശിക്കുന്നു; ക്രമേണ സത്ത്വം നീങ്ങിയാൽ അവൻ ബ്രഹ്മഭാവത്തിന് യോഗ്യനാകുന്നു.
12.217.27
अथवा न प्रवर्तेत योगतन्त्रैरुपक्रमेत् ।
योगतन्त्रमयं तन्त्रं वृत्तिः स्यात्ततदाचरेत् ॥ १२.२१७.२७ ॥
അല്ലെങ്കിൽ യോഗതന്ത്രങ്ങളാൽ പ്രവർത്തിക്കാതിരുന്നാൽ യോഗതന്ത്രങ്ങളെക്കൊണ്ട് ആരംഭിക്കണം; യോഗതന്ത്രമയമായ സാധനയാകട്ടെ അവന്റെ വൃത്തി; അതു തന്നെ അവൻ ആചരിക്കണം.
12.217.28
कणकुल्माषपिण्याकशाकयावकसक्तवः ।
तथा मूलफलं भैक्ष्यं पर्यायेणोपयोजयेत् ॥ १२.२१७.२८ ॥
കണം, കുൽമാഷം, പിണ്യാകം, ശാകം, യാവകം, സക്തു; അതുപോലെ മൂലഫലം, ഭിക്ഷാന്നം — ഇവ ക്രമമായി ഉപയോഗിക്കണം.
12.217.29
आहारनियमं चैव देशे काले च सात्विकः ।
तत्परीक्ष्यानुवर्तेत यत्प्रवृत्त्यनुवर्तकम् ॥ १२.२१७.२९ ॥
ദേശത്തിനും കാലത്തിനുമനുസരിച്ച് സാത്ത്വികനായവൻ ആഹാരനിയമം പാലിക്കണം; അതു പരീക്ഷിച്ച്, സാധനയുടെ പുരോഗതിക്ക് യോജിച്ചതിനെ അനുസരിക്കണം.
12.217.30
प्रवृत्तं नोपरुन्धेत शनैरग्निमिवेन्धयेत् ।
ज्ञानैधितं तथा ज्ञानमर्कवत्संप्रकाशते ॥ १२.२१७.३० ॥
ആരംഭിച്ച പ്രവൃത്തിയെ തടയരുത്; ക്രമേണ തീ കൊളുത്തുന്നതുപോലെ അതിനെ ജ്വലിപ്പിക്കണം. ജ്ഞാനത്താൽ ജ്വലിപ്പിക്കപ്പെട്ട ജ്ഞാനം സൂര്യനെപ്പോലെ പൂർണ്ണമായി പ്രകാശിക്കുന്നു.
12.217.31
ज्ञानाधिष्ठानमज्ञानं त्रील्लोँकानधितिष्ठति ।
विज्ञानानुगतं ज्ञानमज्ञानेनापकृष्यते ॥ १२.२१७.३१ ॥
ജ്ഞാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമായ അജ്ഞാനം മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും വ്യാപിച്ചുനിൽക്കുന്നു. വിജ്ഞാനത്തോടൊപ്പമുള്ള ജ്ഞാനം അജ്ഞാനത്താൽ താഴേക്ക് വലിക്കപ്പെടുന്നു.
12.217.32
पृथक्त्वात्संप्रयोगाच्च नासूयुर्वेद शाश्वतम् ।
स तयोरपवर्गज्ञो वीतरागो विमुच्यते ॥ १२.२१७.३२ ॥
വേർപാടിനാലും ചേർച്ചയാലും അസൂയയുള്ളവൻ ശാശ്വതത്തെ അറിയുന്നില്ല. അവ രണ്ടിൽനിന്നുള്ള മോചനം അറിയുന്നവനും രാഗരഹിതനുമായവൻ മുക്തനാകുന്നു.
12.217.33
वयोतीतो जरामृत्यू जित्वा ब्रह्म सनातनम् ।
अमृतं तदवाप्नोति यत्तदक्षरमव्ययम् ॥ १२.२१७.३३ ॥
പ്രായത്തിനപ്പുറമുള്ളവൻ, വാർധക്യവും മരണവും ജയിച്ച്, സനാതനമായ ബ്രഹ്മത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു. നശിക്കാത്തതും ക്ഷയിക്കാത്തതുമായ ആ അമൃതത്തെ അവൻ പ്രാപിക്കുന്നു.