മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.218
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.218.1
निष्कल्मषं ब्रह्मचर्यमिच्छताचरितुं सदा ।
निद्रा सर्वात्मना त्याज्या स्वप्नदोषमवेक्षता ॥ १२.२१८.१ ॥
കളങ്കമില്ലാത്ത ബ്രഹ്മചര്യം എപ്പോഴും പാലിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, സ്വപ്നദോഷത്തെ ശ്രദ്ധിച്ചുകൊണ്ട് ഉറക്കം പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിക്കണം.
12.218.2
स्वप्ने हि रजसा देही तमसा चाभिभूयते ।
देहान्तरमिवापन्नश्चरत्यपगतस्मृतिः ॥ १२.२१८.२ ॥
സ്വപ്നത്തിൽ ദേഹി രജസ്സിനാലും തമസ്സിനാലും അഭിഭൂതനാകുന്നു; മറ്റൊരു ശരീരം ലഭിച്ചതുപോലെ, ഓർമ നഷ്ടപ്പെട്ട് അലയുന്നു.
12.218.3
ज्ञानाभ्यासाज्जागरिता जिज्ञासार्थमनन्तरम् ।
विज्ञानाभिनिवेशात्तु स जागर्त्यनिशं सदा ॥ १२.२१८.३ ॥
ജ്ഞാനാഭ്യാസത്താൽ ജാഗരണം ഉണ്ടാകുന്നു; അന്വേഷണത്തിന് പിന്നീട്; വിജ്ഞാനത്തിൽ മനസ്സുറപ്പിച്ചവൻ എപ്പോഴും രാത്രിയും പകലും ഉണർന്നിരിക്കുന്നു.
12.218.4
अत्राह कोन्वयं भावः स्वप्ने विषयवानिव ।
प्रलीनैरिन्द्रियैर्देही वर्तते देहवानिव ॥ १२.२१८.४ ॥
ഇവിടെ ചോദിക്കുന്നു — സ്വപ്നത്തിൽ ഈ ഭാവം എന്താണ്, വിഷയങ്ങളുള്ളവനെപ്പോലെ? ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ഒടുങ്ങിയാലും ദേഹി ശരീരമുള്ളവനെപ്പോലെ തുടരുന്നു.
12.218.5
अत्रोच्यते यथा ह्येतद्वेद योगेश्वरो हरिः ।
तथैतदुपपन्नार्थं वर्णयन्ति महर्षयः ॥ १२.२१८.५ ॥
ഇവിടെ പറയുന്നു — യോഗേശ്വരനായ ഹരി ഇത് അറിയുന്നതുപോലെ, മഹർഷിമാർ ഈ യുക്തമായ അർത്ഥം വർണ്ണിക്കുന്നു.
12.218.6
इन्द्रियाणां श्रमात्स्वप्नमाहुः सर्वगतं मनः ।
तन्मयानीन्द्रियाण्याहुस्तावद्गच्छन्ति तानि वै ॥ १२.२१८.६ ॥
ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ ക്ഷീണത്താൽ സ്വപ്നമുണ്ടാകുന്നു എന്ന് പറയുന്നു; സർവ്വഗതമായ മനസ്സ്; ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ മനോമയമെന്നും അവ അതുവരെ സഞ്ചരിക്കുന്നുവെന്നും പറയുന്നു.
12.218.7
अत्राहुस्त्रितयं नित्यमतथ्यमिति चेच्च न ।
प्रथमे वर्तमानोऽसौ त्रितयं चेति सर्वदा ॥ १२.२१८.७ ॥
ഇവിടെ ഈ ത്രിതയം എപ്പോഴും ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നു; അത് അസത്യമല്ലെങ്കിൽ, ആദ്യാവസ്ഥയിലുള്ളവൻ എപ്പോഴും ഈ ത്രിതയത്തെ അറിയുന്നു.
12.218.8
नेतरावुपसंगम्य विजानाति कथंचन ।
स्वप्नावस्थागतो ह्येष स्वप्न इत्येव वेत्ति च ॥ १२.२१८.८ ॥
മറ്റ് രണ്ടിനെയും സമീപിച്ച് അവൻ ഒരു വിധത്തിലും അറിയുന്നില്ല; സ്വപ്നാവസ്ഥയിലെത്തിയ ഇവൻ ഇതിനെ 'സ്വപ്നം' എന്നു മാത്രം അറിയുന്നു.
12.218.9
तदप्यसदृशं युक्त्या त्रितयं मोहलक्षणम् ।
यदात्मत्रितयान्मुक्तस्तदा जानात्यसत्कृतः ॥ १२.२१८.९ ॥
യുക്തിപ്രകാരം അതും ഉചിതമല്ല; ത്രിതയം മോഹത്തിന്റെ ലക്ഷണമാണ്. ആത്മ-ത്രിതയത്തിൽ നിന്ന് മുക്തനായപ്പോൾ, അസത്കൃതനായവൻ അറിയുന്നു.
12.218.10
मनसस्त्वप्रलीनत्वात्तत्तदाहुर्निदर्शनम् ।
कार्ये चासक्तमनसः संकल्पो जाग्रतो ह्यपि।
यद्वन्मनोरथैश्चर्यं स्वप्ने तद्वन्मनोगतम् ॥ १२.२१८.१० ॥
മനസ്സ് പൂർണമായി ലയിക്കാത്തതിനാൽ അതിനെ ഉദാഹരണമായി പറയുന്നു; കർമ്മത്തിൽ ആസക്തമായ മനസ്സുള്ള ജാഗ്രത്തുള്ളവന്റെ സങ്കല്പവും അതുപോലെയാണ്; മനോരഥങ്ങളുടെ ഐശ്വര്യം സ്വപ്നത്തിലെന്നപോലെ, മനസ്സിൽ പോയതെല്ലാം അതുപോലെ.
12.218.11
संसाराणामसंख्यानां कामात्मा तदवाप्नुयात् ।
मनस्यन्तर्हितं सर्वं वेद सोत्तमपूरुषः ॥ १२.२१८.११ ॥
അസംഖ്യമായ സംസാരങ്ങളിൽ കാമാത്മാവ് അത് നേടും; മനസ്സിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നതെല്ലാം ആ ഉത്തമപുരുഷൻ അറിയുന്നു.
12.218.12
गुणानामपि यद्येतत्कर्मणा चाप्युपस्थितम् ।
तत्तच्छंसन्ति भूतानि मनो यद्भावितं यथा ॥ १२.२१८.१२ ॥
ഇത് ഗുണങ്ങളാലും കർമ്മത്താലും ഉണ്ടായാൽ, ജീവികൾ മനസ്സ് ഭാവിച്ചതുപോലെ ഓരോന്നും അറിയിക്കുന്നു.
12.218.13
ततस्तमुपसर्पन्ति गुणा राजसतामसाः ।
सात्विका वा यथायोगमानन्तर्यफलोदयम् ॥ १२.२१८.१३ ॥
പിന്നീട് രജസ്സും തമസ്സും ഗുണങ്ങൾ അവനെ സമീപിക്കുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ സാത്ത്വിക ഗുണങ്ങളും യോഗ്യമായി വരുന്നു, അവയുടെ ഫലം ഉടൻ ഉദിക്കുന്നു.
12.218.14
ततः पश्यन्त्यसंबन्धान्वातपित्तकफोत्तरान् ।
रजस्तमोभवैर्भावैस्तदप्याहुर्दुरत्ययम् ॥ १२.२१८.१४ ॥
പിന്നീട് വാതം, പിത്തം, കഫം എന്നിവ പ്രധാനമായ ബന്ധമില്ലാത്ത വസ്തുക്കൾ അവർ കാണുന്നു; രജസ്സും തമസ്സും ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭാവങ്ങളാൽ അതും മറികടക്കാനാവാത്തതെന്ന് പറയുന്നു.
12.218.15
प्रसन्नैरिन्द्रियैर्यद्यत्संकल्पयति मानसम् ।
तत्तत्स्वप्नेप्युपरते मनो बुद्धिर्निरीक्षते ॥ १२.२१८.१५ ॥
തെളിഞ്ഞ ഇന്ദ്രിയങ്ങളാൽ മനസ്സ് ഏതൊന്ന് സങ്കൽപ്പിക്കുന്നുവോ, ആ ഓരോന്നും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അടങ്ങിയ സ്വപ്നത്തിലും മനസ്സും ബുദ്ധിയും കാണുന്നു.
12.218.16
व्यापकं सर्वभूतेषु वर्तते दीपवन्मनः ।
आत्मप्रभावात्तं विद्यात्सर्वा ह्यात्मनि देवताः ॥ १२.२१८.१६ ॥
എല്ലാ ഭൂതങ്ങളിലും വ്യാപിച്ച് മനസ്സ് വിളക്കുപോലെ നിലകൊള്ളുന്നു; അതിനെ ആത്മപ്രഭാവത്താൽ അറിയണം, കാരണം സകല ദേവതകളും ആത്മാവിൽ തന്നെയുണ്ട്.
12.218.17
मनस्यन्तर्हितं द्वारं देहमास्थाय मानुषम् ।
यत्तत्सदसदव्यक्तं स्वपित्यस्मिन्निदर्शनम् ॥ १२.२१८.१७ ॥
മനസ്സിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന വാതിൽ; മനുഷ്യശരീരത്തെ ആശ്രയിച്ച്, സത്തും അസത്തും അവ്യക്തമായത് ഇതിൽ ഉറങ്ങുന്നു — ഇതാണ് അതിന്റെ ദൃഷ്ടാന്തം.
12.218.18
व्यक्तभेदमतीतोऽसौ चिन्मात्रं परिदृश्यते ।
सर्वभूतात्मभूतस्थं तमध्यात्मगुणं विदुः ॥ १२.२१८.१८ ॥
വ്യക്തഭേദങ്ങൾക്കപ്പുറമുള്ള അവൻ കേവലചൈതന്യമായി കാണപ്പെടുന്നു; സർവഭൂതങ്ങളുടെയും ആത്മഭാവത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന അവനെ അധ്യാത്മഗുണം എന്ന് അവർ അറിയുന്നു.
12.218.19
लिप्सेन मनसा यश्च संकल्पादैश्वरं गुणम् ।
आत्मप्रसादात्तं विद्यात्सर्वा ह्यात्मनि देवताः ॥ १२.२१८.१९ ॥
ആഗ്രഹത്താലും മനസ്സിനാലും സങ്കൽപ്പത്താലും ഐശ്വര്യഗുണം നേടുന്നവനെ ആത്മപ്രസാദത്താൽ അറിയണം; എല്ലാ ദേവതകളും ആത്മാവിൽ തന്നെയാണല്ലോ.
12.218.20
एवं हि तपसा युञ्ज्यादर्कवत्तमसः परम् ।
त्रैलोक्यप्रकृतिर्देही तमसोन्ते महेश्वरम् ॥ १२.२१८.२० ॥
ഇങ്ങനെ തപസ്സിനാൽ സൂര്യനെപ്പോലെ ഇരുട്ടിനപ്പുറം യോഗത്തിൽ ഏർപ്പെടണം; മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ പ്രകൃതിയുള്ള ദേഹി ഇരുട്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ മഹേശ്വരനെ പ്രാപിക്കുന്നു.
12.218.21
तपो ह्यधिष्ठितं देवैस्तपोघ्नमसुरैस्तमः ।
एतद्देवासुरैर्गुप्तं तदाहुर्ज्ञानलक्षणम् ॥ १२.२१८.२१ ॥
തപസ്സിനെ ദേവന്മാർ സ്വീകരിച്ചു; തപസ്സിനെ നശിപ്പിക്കുന്ന ഇരുട്ടിനെ അസുരന്മാർ സ്വീകരിച്ചു; ഇത് ദേവാസുരന്മാരാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു; അതിനെ ജ്ഞാനലക്ഷണം എന്ന് പറയുന്നു.
12.218.22
सत्त्वं रजस्तमश्चेति देवासुरगुणान्विदुः ।
सत्त्वं देवगुणं विद्यादितरावासुरौ गुणौ ॥ १२.२१८.२२ ॥
സത്വം, രജസ്സ്, തമസ്സ് എന്നിവ ദേവാസുരഗുണങ്ങളെന്ന് അറിയുന്നു; സത്വം ദേവഗുണമെന്ന് അറിയണം; മറ്റ് രണ്ടും അസുരഗുണങ്ങൾ.
12.218.23
सत्त्वं मनस्तथा बुद्धिर्देवा इत्यभिशंब्दिताः ।
तैरेव हि वृतस्तस्माज्ज्ञात्वैवं परमं… ॥ १२.२१८.२३ ॥
സത്വം, മനസ്സ്, ബുദ്ധി — ഇവ ദേവന്മാരെന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു; അവയാൽ തന്നെയാണ് അവൻ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്; അതിനാൽ ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് പരമ…
12.218.24
निद्राविकल्पेन सतां… विशति लोकवत् ।
स्वस्थो भवति गूढात्मा कलुषैः परिवर्जितः ॥ १२.२१८.२४ ॥
ഉറക്കത്തിന്റെ മാറ്റത്താൽ സജ്ജനങ്ങളുടെ… ലോകംപോലെ പ്രവേശിക്കുന്നു; ഗൂഢാത്മാവ് സ്വസ്ഥനായി, കലുഷങ്ങളിൽ നിന്ന് മുക്തനാകുന്നു.
12.218.25
निशादिका ये कथिता लोकानां कलुषा मताः ।
तैर्हीनं यत्पुरं शुद्धं बाह्याभ्यन्तरवर्तिनम्।
सदानन्दमयं नित्यं भूत्वा तत्परमन्वियात् ॥ १२.२१८.२५ ॥
രാത്രി മുതലായവയെന്ന് പറയപ്പെട്ട ലോകങ്ങളുടെ കളങ്കങ്ങളാൽ വിട്ടുപോയ, അകത്തും പുറത്തും നിലകൊള്ളുന്ന ശുദ്ധമായ പുരത്തെ, എന്നും ആനന്ദമയനും നിത്യനുമായി ആയി, ആ പരമത്തെ അന്വേഷിക്കണം.
12.218.26
एवमाख्यातमत्यर्थं ब्रह्मचर्यमकल्मषम् ।
सर्वसंयोगहीनं तद्विष्ण्वाख्यं परमं पदम्।
अचिन्त्यमद्भुतं लोके ज्ञानेन परिवर्तते ॥ १२.२१८.२६ ॥
ഇങ്ങനെ അത്യന്തം കളങ്കരഹിതമായ ബ്രഹ്മചര്യം വിവരിക്കപ്പെട്ടു. എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും ഇല്ലാത്ത, വിഷ്ണു എന്ന പേരുള്ള ആ പരമപദം ലോകത്തിൽ ചിന്തിക്കാനാവാത്തതും അത്ഭുതകരവുമാണ്; ജ്ഞാനത്താൽ അത് പ്രാപ്യമാകുന്നു.
12.218.27
ब्रह्म तत्परमं ज्ञानममृतं ज्योतिरक्षरम् ।
ये विदुर्भावितात्मानस्ते यान्ति परमां गतिम् ॥ १२.२१८.२७ ॥
ആ പരമബ്രഹ്മം ജ്ഞാനവും അമൃതവും ജ്യോതിസ്സും അക്ഷരവുമാണ്. ഭാവിതാത്മാക്കളായവർ അതിനെ അറിയുന്നു; അവർ പരമഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.
12.218.28
हेतुमच्छक्यमाख्यातुमेतावज्ज्ञानचक्षुषा ।
प्रत्याहारेण वा शक्यमव्यक्तं ब्रह्म वेदितुम् ॥ १२.२१८.२८ ॥
ഇത്രമാത്രം കാരണസഹിതം ജ്ഞാനചക്ഷുസ്സിനാൽ പറയാൻ കഴിയും. അല്ലെങ്കിൽ പ്രത്യാഹാരത്താൽ അവ്യക്തമായ ബ്രഹ്മത്തെ അറിയാൻ കഴിയും.