ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.219
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.219.1
न स वेद परं ब्रह्म यो न वेद चतुष्टयम् ।
व्यक्ताव्यक्तं च यत्तत्त्वं संप्रोक्तं परमर्षिणा ॥ १२.२१९.१ ॥
ನಾಲ್ಕನ್ನು ತಿಳಿಯದವನು ಪರಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ತಿಳಿಯನು. ವ್ಯಕ್ತವೂ ಅವ್ಯಕ್ತವೂ ಆದ ಆ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪರಮರ್ಷಿ ಹೇಳಿದನು.
12.219.2
व्यक्तं मृत्युमुखं विद्यादव्यक्तममृतं पदम् ।
निवृत्तिलक्षणं धर्ममृषिर्नारायणोऽब्रवीत् ॥ १२.२१९.२ ॥
ವ್ಯಕ್ತವನ್ನು ಮೃತ್ಯುವಿನ ಮುಖವೆಂದೂ ಅವ್ಯಕ್ತವನ್ನು ಅಮೃತ ಪದವೆಂದೂ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ನಿವೃತ್ತಿ ಲಕ್ಷಣದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಋಷಿ ನಾರಾಯಣ ಹೇಳಿದನು.
12.219.3
तत्रैवावस्थितं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् ।
निवृत्तिलक्षणं धर्ममव्यक्तं ब्रह्म शाश्वतम् ॥ १२.२१९.३ ॥
ಅಲ್ಲಿಯೇ ಎಲ್ಲವೂ ನೆಲೆನಿಂತಿದೆ; ಚರಾಚರಗಳೊಂದಿಗಿನ ಮೂರು ಲೋಕಗಳು. ನಿವೃತ್ತಿ ಲಕ್ಷಣದ ಧರ್ಮ, ಅವ್ಯಕ್ತ ಶಾಶ್ವತ ಬ್ರಹ್ಮ.
12.219.4
प्रवृत्तिलक्षणं धर्मं प्रजापतिरतथाब्रवीत् ।
प्रवृत्तिः पुनरावृत्तिर्निवृत्तिः परमा गतिः ॥ १२.२१९.४ ॥
ಪ್ರಜಾಪತಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಲಕ್ಷಣದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬೇರೆಯಾಗಿ ಹೇಳಿದನು. ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಪುನರಾವೃತ್ತಿ; ನಿವೃತ್ತಿಯೇ ಪರಮ ಗತಿ.
12.219.5
तां गतिं परमामेति निवृत्तिपरमो मुनिः ।
ज्ञानतत्त्वपरो नित्यं शुभाशुभनिदर्शकः ॥ १२.२१९.५ ॥
ನಿವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾದ ಮುನಿ ಆ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಸದಾ ಜ್ಞಾನ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ, ಶುಭಾಶುಭವನ್ನು ವಿವೇಚಿಸುವವನು.
12.219.6
तदेवमेतौ विज्ञेयावव्यक्तपुरुषाबुभौ ।
अव्यक्तपुरुषाभ्यां तु यत्स्यादन्यन्महत्तरम् ॥ १२.२१९.६ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಇಬ್ಬರನ್ನು, ಅವ್ಯಕ್ತ ಮತ್ತು ಪುರುಷನನ್ನು ಹೀಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಆದರೆ ಅವ್ಯಕ್ತ ಮತ್ತು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ತರವಾದದ್ದಿದೆ.
12.219.7
तं विशेषमवेक्षेति विशेषेण विचक्षणः ।
अनाद्यन्तावुभावेतावलिङ्गौ चाप्युभावपि ॥ १२.२१९.७ ॥
ಆ ವಿಶೇಷವನ್ನು ವಿವೇಕಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕು. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಆದಿ-ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದವರು, ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಲ್ಲದವರು; ಇಬ್ಬರೂ ಕೂಡ.
12.219.8
उभौ नित्यावनुचरौ महद्भ्यश्च महत्तरौ ।
सामान्यमेतदुभयोरेवं ह्यन्यद्विशेषणम् ॥ १२.२१९.८ ॥
ಇಬ್ಬರೂ ನಿತ್ಯರು, ಮಹತ್ತತ್ತ್ವಗಳಿಗಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡ ಅನುಚರರು. ಇದು ಇಬ್ಬರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣ; ಹೀಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣ.
12.219.9
प्रकृत्या सर्गधर्मिण्या तथा त्रिगुणसत्वया ।
विपरीतमतो विद्यात्क्षेत्रज्ञस्य स्वलक्षणम् ॥ १२.२१९.९ ॥
ಸೃಷ್ಟಿಧರ್ಮವುಳ್ಳ, ತ್ರಿಗುಣಾತ್ಮಕವಾದ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದುದೇ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನ ಸ್ವಲಕ್ಷಣವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
12.219.10
प्रकृतेश्च विकाराणां द्रष्टारमगुणान्वितम् ।
क्षेत्रज्ञमाहुर्जीवं तु कर्तारं गुणसंवृतम् ॥ १२.२१९.१० ॥
ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿಕಾರಗಳನ್ನು ನೋಡುವವನು, ಗುಣರಹಿತನು ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನೆನ್ನಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಗುಣಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಕರ್ತನನ್ನು ಜೀವನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
12.219.11
अग्राह्यं येन जानन्ति तज्ज्ञानं दंशितश्च तत् ।
तेनैव दंशितो नित्यं न गुणः परिभूयते ॥ १२.२१९.११ ॥
ಗ್ರಹಿಸಲಾಗದುದನ್ನು ಯಾವುದರಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೋ ಅದೇ ಜ್ಞಾನ; ಅದೇ ಕವಚ ಧರಿಸಿದುದು. ಅದರಿಂದಲೇ ಸದಾ ಕವಚಿತನಾದ ಗುಣ ಸೋಲುವುದಿಲ್ಲ.
12.219.12
अग्राह्यौ पुरुषावेतावलिङ्गत्वादसङ्गिनौ ।
संयोगलक्षणोत्पत्तिः कर्मजा गृह्यते यथा ॥ १२.२१९.१२ ॥
ಈ ಇಬ್ಬರು ಪುರುಷರು ಚಿಹ್ನೆಯಿಲ್ಲದವರು, ಅಸಂಗರು ಆದ್ದರಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಲಾಗದವರು. ಸಂಯೋಗಲಕ್ಷಣದ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಕರ್ಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದುದೆಂದು ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
12.219.13
करणैः कर्मनिर्वृत्तैः कर्ता यद्यद्विचेष्टते ।
कीर्त्यते शब्दसंज्ञाभिः कोऽहमेषोप्यसाविति ॥ १२.२१९.१३ ॥
ಕರ್ಮದಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾದ ಕರಣಗಳಿಂದ ಕರ್ತನು ಯಾವ ಯಾವ ಚೇಷ್ಟೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅದು ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ — 'ನಾನು ಯಾರು, ಇವನು ಯಾರು, ಅವನು ಯಾರು?'
12.219.14
ममापि कायमिति च तदज्ञो नित्यसंवृतः ।
उष्णीषवान्यथा वस्त्रैस्त्रिभिर्भवति संवृतः।
संवृतोऽयं तथा देही सत्त्वराजसतामसैः ॥ १२.२१९.१४ ॥
'ಇದು ನನ್ನ ದೇಹ' ಎಂದು ತಿಳಿಯುವ ಅಜ್ಞಾನಿ ಸದಾ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತಾನೆ; ಪೇಟ ಧರಿಸಿದವನು ಮೂರು ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಈ ದೇಹಿ ಸತ್ತ್ವ, ರಜಸ್, ತಮಸ್ಸುಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
12.219.15
भेदवस्तु त्वभेदेन जानाति स यदा पुमान् ।
तदा परं परात्माऽसौ भवत्येव निरञ्जनः ॥ १२.२१९.१५ ॥
ಭೇದವುಳ್ಳ ವಸ್ತುವನ್ನು ಅಭೇದವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನು ತಿಳಿದಾಗ, ಅವನು ಪರಮಾತ್ಮನಾಗಿ ನಿರ್ಮಲನಾಗುತ್ತಾನೆ.
12.219.16
क्रियायोगे च भेदाख्ये बहु संक्षिप्यते क्वचित् ।
वसुरुद्रगणाद्येषु स्वानुभोगेन भोगतः ॥ १२.२१९.१६ ॥
ಕ್ರಿಯಾ ಸಂಯೋಗದಲ್ಲಿ, ಭೇದವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದರಲ್ಲಿ, ಕೆಲವೆಡೆ ಬಹಳವನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ — ವಸುಗಳು, ರುದ್ರರು ಮೊದಲಾದ ಗಣಗಳಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಅನುಭೋಗದಿಂದ.
12.219.17
एवमेष परः सत्त्वो नानारूपेण संस्थितः ।
संक्षिप्तो दृश्यते पश्चादेकरूपेण विष्ठितः ॥ १२.२१९.१७ ॥
ಹೀಗೆ ಈ ಪರಮ ಸತ್ತ್ವವು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತದೆ; ಬಳಿಕ ಅದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
12.219.18
तस्माच्चतुष्टयं वेद्यमेतैर्हेतुभिरावृतम् ।
तथासंज्ञो ह्ययं सम्यगन्तकाले न मुह्यति।
वायुर्विधो यथा भानुर्विप्रकाशं गमिष्यति ॥ १२.२१९.१८ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಹೇತುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಚತುಷ್ಟಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ಅಂತ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೋಹಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ವಾಯು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನು ಸ್ಪಷ್ಟ ಬೆಳಕಿಗೆ ಹೋಗುವಂತೆ.
12.219.19
श्रियं दिव्यामभिप्रेप्सुर्वर्ष्मवान्मनसा शुचिः ।
शारीरैर्नियमैरुग्रैश्चरेन्निष्कल्मषं तपः ॥ १२.२१९.१९ ॥
ದಿವ್ಯ ಶ್ರೀಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶುಚಿಯಾಗಿ, ದೇಹಸಂಬಂಧಿ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳಿಂದ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಷ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
12.219.20
त्रैलोक्यं तपसा व्याप्तमन्तर्भूतेन भास्वता ।
सूर्यश्च चन्द्रमाश्चैव भासतस्तपसा दिवि ॥ १२.२१९.२० ॥
ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ಒಳಗಿರುವ ತೇಜಸ್ವಿ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ; ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರರೂ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
12.219.21
अन्यच्च धर्मसाम्यं यत्तपस्तत्कीर्त्यते पुनः ।
प्रकाशस्तपसो ज्ञानं लोके संशब्दितं तपः ॥ १२.२१९.२१ ॥
ಇನ್ನೊಂದು, ಧರ್ಮಸಮವಾದ ತಪಸ್ಸು ಯಾವುದೋ ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ತಪಸ್ಸಿನ ಬೆಳಕೇ ಜ್ಞಾನ; ಲೋಕದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸನ್ನೇ ಜ್ಞಾನವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
12.219.22
रजस्तमोघ्नं यत्कर्म तपसस्तत्स्वलक्षणम् ।
त्रितयं ह्येतदाख्यातं यद्यस्माद्भासितुं पुनः ॥ १२.२१९.२२ ॥
ರಜಸ್ ಮತ್ತು ತಮಸ್ಸನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಕರ್ಮವೇ ತಪಸ್ಸಿನ ಸ್ವಲಕ್ಷಣ; ಈ ಮೂರನ್ನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇವುಗಳಿಂದಲೇ ಮತ್ತೆ ಬೆಳಗಬೇಕು.
12.219.23
स्वभासा भासयंश्चापि चन्द्रमा ह्यत्र वर्तते ।
सूर्ययोगे तु यः सन्धिस्तपः सर्वं प्रदीप्यते ॥ १२.२१९.२३ ॥
ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಬೆಳಗಿಸುವ ಚಂದ್ರನೂ ಇಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ; ಸೂರ್ಯನ ಸಂಯೋಗದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ತಪಸ್ಸೂ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತದೆ.
12.219.24
ब्रह्मचर्यमहिंसा च शारीरं तप उच्यते ।
वाङ्भनोनियमः सम्यङ्भानसं तप उच्यते ॥ १२.२१९.२४ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆಯನ್ನು ದೈಹಿಕ ತಪಸ್ಸೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಸಮ್ಯಕ್ ನಿಯಮವನ್ನು ಮಾನಸಿಕ ತಪಸ್ಸೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
12.219.25
विधिज्ञेभ्यो द्विजातिभ्यो ग्राह्यमन्नं विशिष्यते ।
आहारनियमेनास्य पाप्मा शाम्यति राजसः ॥ १२.२१९.२५ ॥
ವಿಧಿಜ್ಞರಾದ ದ್ವಿಜರಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಅನ್ನವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಆಹಾರ ನಿಯಮದಿಂದ ಇವನ ರಾಜಸ ಪಾಪ ಶಮಿಸುತ್ತದೆ.
12.219.26
वैमनस्यं च विषये यान्त्यस्य करणानि च ।
तस्मात्तन्मात्रमादद्याद्यावदत्र प्रयोजनम् ॥ १२.२१९.२६ ॥
ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇವನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಮುಖತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು.
12.219.27
अन्तकाले बलोत्कर्षाच्छनैः कुर्यादनातुरः ।
एवं युक्तेन मनसा ज्ञानं यदुपपद्यते ॥ १२.२१९.२७ ॥
ಮರಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಲ ಉತ್ಕರ್ಷಗೊಂಡಾಗ, ಕಳವಳವಿಲ್ಲದೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ (ಧ್ಯಾನ) ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ರೀತಿ ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಯಾವ ಜ್ಞಾನ ಉದಯಿಸುತ್ತದೋ ಅದು ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
12.219.28
रजोवर्ज्यो ह्ययं देही देहवाञ्छब्दवांश्चरेत् ।
कार्यैरव्याहतमतिर्वैराग्यात्प्रकृतौ स्थितः ॥ १२.२१९.२८ ॥
ಈ ದೇಹಿ, ರಜಸ್ಸಿಲ್ಲದವನಾಗಿ, ದೇಹವುಳ್ಳವನಾಗಿ, ಶಬ್ದವುಳ್ಳವನಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಲಿ. ಕಾರ್ಯಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಅಚಲ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನಾಗಿ, ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರಲಿ.
12.219.29
आ देहादप्रमादाच्च देहान्ताद्विप्रमुच्यते ।
हेतुयुक्तः सदा सार्गो भूतानां प्रलयस्तथा ॥ १२.२१९.२९ ॥
ದೇಹದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಅಪ್ರಮಾದದಿಂದ, ದೇಹಾಂತದವರೆಗೆ (ಜೀವಿ) ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಭೂತಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಯವೂ ಸದಾ ಹೇತುಯುಕ್ತವೇ; ಹಾಗೆಯೇ.
12.219.30
परप्रत्ययसर्गे तु नियमो नातिवर्तते ।
एवं तत्प्रभवां प्रज्ञामासते ये विषर्यये ॥ १२.२१९.३० ॥
ಪರಪ್ರತ್ಯಯ (ಬೇರೆಯದನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ) ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿ ಅದರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವರು, ವಿಪರ್ಯಯದಲ್ಲೂ (ಅಚಲರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ).
12.219.31
धृत्या देहान्धारयन्तो बुद्धिसंक्षिप्तचेतसः ।
स्थानेभ्यो ध्वंसमानाश्च सूक्ष्मत्वात्तदुपासते ॥ १२.२१९.३१ ॥
ಧೈರ್ಯದಿಂದ ದೇಹಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತ, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಸಂಕುಚಿತ ಚಿತ್ತವುಳ್ಳವರು, ಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಜಾರುತ್ತ, ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯ ಕಾರಣ ಅದನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.219.32
यथागमं च तत्सर्वं बुद्ध्या तन्नैव बुद्ध्यते ।
देहान्तं कश्चिदन्वास्ते भावितात्मा निराश्रयः ॥ १२.२१९.३२ ॥
ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಾಗದು; ದೇಹಾಂತದವರೆಗೆ ಭಾವಿತಾತ್ಮನಾದ ಯಾರೋ ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದೆ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ.
12.219.33
युक्तो धारणया कश्चित्सतः केचिदुपासते ।
अभ्यस्यन्ति परं देवं विद्यासंशब्दिताक्षरम् ॥ १२.२१९.३३ ॥
ಧಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತರಾದವರು ಕೆಲವರು, ಸಜ್ಜನರು ಕೆಲವರು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅಕ್ಷರನಾದ ಪರದೇವನನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.219.34
अन्तकाले ह्युपासन्ते तपसा दग्धकिल्विषाः ।
सर्व एते महात्मानो गच्छन्ति परमां गतिम् ॥ १२.२१९.३४ ॥
ಅಂತ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಾಪ ಸುಟ್ಟುಹೋದ ಈ ಮಹಾತ್ಮರೆಲ್ಲರೂ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.
12.219.35
सूक्ष्मं विशेषणं तेषामवेक्षेच्छास्त्रचक्षुषा ।
देहं तु परमं विद्याद्विमुक्तमपरिग्रहम् ॥ १२.२१९.३५ ॥
ಅವರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡಬೇಕು; ದೇಹವನ್ನು ಪರಮವಾದುದೆಂದೂ ವಿಮುಕ್ತವೂ ಪರಿಗ್ರಹರಹಿತವೂ ಎಂದೂ ತಿಳಿಯಬೇಕು.
12.219.36
अन्तरिक्षादन्यतरं धारणासक्तमानसम् ।
मर्त्यलोकाद्विमुच्यन्ते विद्यासंसक्तचेतसः ॥ १२.२१९.३६ ॥
ಅಂತರಿಕ್ಷದಿಂದ ಅನ್ಯತರವಾದುದು; ಧಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತವಾದ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವರು; ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಲಗ್ನವಾದ ಚಿತ್ತವುಳ್ಳವರು ಮರ್ತ್ಯಲೋಕದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
12.219.37
ब्रह्मभूता विरजसस्ततो यान्ति परां गतिम् ।
एवमेकायनं धर्ममाहुर्वेदविदो जनाः ॥ १२.२१९.३७ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಭೂತರಾಗಿ, ರಜಸ್ಸು ಇಲ್ಲದವರಾಗಿ ಅವರು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ವೇದಜ್ಞರು ಈ ಏಕಾಯನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
12.219.38
यथाज्ञानमुपासन्तः सर्वे यान्ति परां गतिम् ।
कषायवर्जितं…तेषामुत्पद्यतेऽमलम्।
यान्ति तेऽपि… कान्विशुध्यन्ति यथाबलं ॥ १२.२१९.३८ ॥
ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲರೂ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. ಕಷಾಯರಹಿತವಾದದ್ದು… ಅವರಿಗೆ ನಿರ್ಮಲವು ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರೂ ಸಹ… ಯಾವುದರಿಂದ ಬಲಾನುಸಾರ ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆಯೋ.
12.219.39
भगवन्तमजं दिव्य विष्णुमव्यक्तसंज्ञितम् ।
भावेन यान्ति शुद्धा ये ज्ञानतृप्ता निराशिषः ॥ १२.२१९.३९ ॥
ಭಗವಂತ, ಅಜ, ದಿವ್ಯ, ಅವ್ಯಕ್ತ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಭಾವದಿಂದ ಶುದ್ಧರಾದವರು, ಜ್ಞಾನತೃಪ್ತರು, ನಿರಾಶಿಷರು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.
12.219.40
ज्ञात्वाऽऽत्मस्थं… न निवर्तन्ति तेऽव्ययाः ।
प्राप्य तत्परमं स्थानमोदन्तेऽक्षरमव्ययम् ॥ १२.२१९.४० ॥
ಆತ್ಮದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದು… ಆ ಅವ್ಯಯರು ಹಿಂದಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದು ಅಕ್ಷರ, ಅವ್ಯಯದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.219.41
एतावदेतद्विज्ञानमेतदस्ति च नास्ति च ।
तृष्णाबद्धं जगत्सर्वं चक्रवत्परिवर्तते ॥ १२.२१९.४१ ॥
ಇಷ್ಟೇ ಈ ವಿಜ್ಞಾನ—ಇದು ಇದೆ, ಇದು ಇಲ್ಲ ಕೂಡ. ತೃಷ್ಣೆಯಿಂದ ಬಂಧಿತವಾದ ಸಕಲ ಜಗತ್ತು ಚಕ್ರದಂತೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ.
12.219.42
विसतन्तुर्यथैवायमन्तस्थः सर्वतो बिसे ।
तृष्णातन्तुरनाद्यन्तस्तथा देहगतः सदा ॥ १२.२१९.४२ ॥
ತಾವರೆ ನಾಳದ ನಾರು ಒಳಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿರುವಂತೆ, ಆದಿಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ತೃಷ್ಣೆಯ ದಾರ ಸದಾ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.
12.219.43
सूच्या सूत्रं यथा वस्त्रे संसारयति वायकः ।
तद्वत्संसारसूत्रं हि तृष्णासूच्या निबद्ध्यते ॥ १२.२१९.४३ ॥
ನೇಕಾರನು ಸೂಜಿಯಿಂದ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದಾರವನ್ನು ಹೊಲಿಯುವಂತೆ, ಸಂಸಾರದ ದಾರವು ತೃಷ್ಣೆಯ ಸೂಜಿಯಿಂದ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
12.219.44
इतस्ततः समाहृत्य रूपं निर्वर्तयिष्यति ।
विकारं प्रकृतिं चैव पुरुषं च सनातनम् ॥ १२.२१९.४४ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಅವನು ರೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವನು; ವಿಕಾರವನ್ನು, ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು, ಸನಾತನ ಪುರುಷನನ್ನೂ.
12.219.45
यो यथावद्विजानाति स वितृष्णो विमुच्यते ।
याति नित्यं स सद्भावमात्मनो वै महद्भुवम् ॥ १२.२१९.४५ ॥
ಇದನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿದವನು ತೃಷ್ಣೆಯಿಲ್ಲದವನಾಗಿ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಸದಾ ಆತ್ಮದ ಸದ್ಭಾವವನ್ನು, ಆ ಮಹಾ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
12.219.46
प्रकाशं भगवानेतदृषिर्नारायणोऽमृतम् ।
भूतानामनुकम्पार्थं जगाद जगतो हितम् ॥ १२.२१९.४६ ॥
ಭಗವಾನ್ ಋಷಿ ನಾರಾಯಣನು ಈ ಅಮೃತವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು; ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಜಗತ್ತಿನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಇದನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು.