Mahābhārata · Adhyāya 12.219
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.219.1
न स वेद परं ब्रह्म यो न वेद चतुष्टयम् ।
व्यक्ताव्यक्तं च यत्तत्त्वं संप्रोक्तं परमर्षिणा ॥ १२.२१९.१ ॥
Quem não conhece o quádruplo não conhece o Brahman supremo; a verdade, manifesta e não manifesta, foi proclamada pelo grande vidente.
12.219.2
व्यक्तं मृत्युमुखं विद्यादव्यक्तममृतं पदम् ।
निवृत्तिलक्षणं धर्ममृषिर्नारायणोऽब्रवीत् ॥ १२.२१९.२ ॥
Deve-se saber que o manifesto é a boca da morte e o não manifesto o estado imortal; o dharma caracterizado pela renúncia foi declarado pelo vidente Nārāyaṇa.
12.219.3
तत्रैवावस्थितं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् ।
निवृत्तिलक्षणं धर्ममव्यक्तं ब्रह्म शाश्वतम् ॥ १२.२१९.३ ॥
Ali mesmo tudo está estabelecido: os três mundos com seus seres móveis e imóveis; o dharma da renúncia, o Brahman eterno não manifesto.
12.219.4
प्रवृत्तिलक्षणं धर्मं प्रजापतिरतथाब्रवीत् ।
प्रवृत्तिः पुनरावृत्तिर्निवृत्तिः परमा गतिः ॥ १२.२१९.४ ॥
Prajāpati, porém, falou de outro modo do dharma do engajamento: o engajamento é o retorno, enquanto a renúncia é a meta suprema.
12.219.5
तां गतिं परमामेति निवृत्तिपरमो मुनिः ।
ज्ञानतत्त्वपरो नित्यं शुभाशुभनिदर्शकः ॥ १२.२१९.५ ॥
O sábio devotado à renúncia alcança aquela meta suprema; sempre entregue à verdade do conhecimento, discerne o bem e o mal.
12.219.6
तदेवमेतौ विज्ञेयावव्यक्तपुरुषाबुभौ ।
अव्यक्तपुरुषाभ्यां तु यत्स्यादन्यन्महत्तरम् ॥ १२.२१९.६ ॥
Assim, estes dois, o não manifesto e o Puruṣa, devem ser conhecidos; mas há algo outro, maior que o não manifesto e o Puruṣa.
12.219.7
तं विशेषमवेक्षेति विशेषेण विचक्षणः ।
अनाद्यन्तावुभावेतावलिङ्गौ चाप्युभावपि ॥ १२.२१९.७ ॥
Que o sábio contemple essa distinção em particular: ambos são sem início e sem fim, e sem marcas; ambos, de fato.
12.219.8
उभौ नित्यावनुचरौ महद्भ्यश्च महत्तरौ ।
सामान्यमेतदुभयोरेवं ह्यन्यद्विशेषणम् ॥ १२.२१९.८ ॥
Ambos são eternos, seguidores ainda maiores que os grandes princípios. Esta é a marca comum de ambos; assim há outra característica distintiva.
12.219.9
प्रकृत्या सर्गधर्मिण्या तथा त्रिगुणसत्वया ।
विपरीतमतो विद्यात्क्षेत्रज्ञस्य स्वलक्षणम् ॥ १२.२१९.९ ॥
Oposto a Prakṛti, que tem a propriedade da criação e consiste nos três guṇas, deve-se saber que essa é a característica própria do conhecedor do campo.
12.219.10
प्रकृतेश्च विकाराणां द्रष्टारमगुणान्वितम् ।
क्षेत्रज्ञमाहुर्जीवं तु कर्तारं गुणसंवृतम् ॥ १२.२१९.१० ॥
Chamam conhecedor do campo ao testemunha de Prakṛti e de suas modificações, livre de guṇas; mas o ser vivo é o agente envolto pelos guṇas.
12.219.11
अग्राह्यं येन जानन्ति तज्ज्ञानं दंशितश्च तत् ।
तेनैव दंशितो नित्यं न गुणः परिभूयते ॥ १२.२१९.११ ॥
Aquilo pelo qual se conhece o inapreensível é o conhecimento, e esse está armado de couraça; sempre armado com ele, o guṇa não é vencido.
12.219.12
अग्राह्यौ पुरुषावेतावलिङ्गत्वादसङ्गिनौ ।
संयोगलक्षणोत्पत्तिः कर्मजा गृह्यते यथा ॥ १२.२१९.१२ ॥
Essas duas pessoas são inapreensíveis, por serem sem marcas e desapegadas. A origem caracterizada pela conjunção é percebida como nascida da ação.
12.219.13
करणैः कर्मनिर्वृत्तैः कर्ता यद्यद्विचेष्टते ।
कीर्त्यते शब्दसंज्ञाभिः कोऽहमेषोप्यसाविति ॥ १२.२१९.१३ ॥
Pelos instrumentos realizados pela ação, aquilo a que o agente se dedica é designado por palavras e nomes: 'Quem sou eu? Quem é este? Quem é aquele?'
12.219.14
ममापि कायमिति च तदज्ञो नित्यसंवृतः ।
उष्णीषवान्यथा वस्त्रैस्त्रिभिर्भवति संवृतः।
संवृतोऽयं तथा देही सत्त्वराजसतामसैः ॥ १२.२१९.१४ ॥
O ignorante, pensando 'também este corpo é meu', está sempre envolto, como um homem de turbante coberto por três vestes. Assim está envolto este ser encarnado pelos gunas sattva, rajas e tamas.
12.219.15
भेदवस्तु त्वभेदेन जानाति स यदा पुमान् ।
तदा परं परात्माऽसौ भवत्येव निरञ्जनः ॥ १२.२१९.१५ ॥
Quando a pessoa conhece o que tem diferença como não diferente, torna-se o Eu supremo, sem mácula.
12.219.16
क्रियायोगे च भेदाख्ये बहु संक्षिप्यते क्वचित् ।
वसुरुद्रगणाद्येषु स्वानुभोगेन भोगतः ॥ १२.२१९.१६ ॥
Na união da ação, chamada diferença, muito é às vezes condensado, entre os grupos dos Vasus, Rudras e outros, pela fruição da própria experiência.
12.219.17
एवमेष परः सत्त्वो नानारूपेण संस्थितः ।
संक्षिप्तो दृश्यते पश्चादेकरूपेण विष्ठितः ॥ १२.२१९.१७ ॥
Assim, este ser supremo permanece em muitas formas; depois é visto condensado, permanecendo numa só forma.
12.219.18
तस्माच्चतुष्टयं वेद्यमेतैर्हेतुभिरावृतम् ।
तथासंज्ञो ह्ययं सम्यगन्तकाले न मुह्यति।
वायुर्विधो यथा भानुर्विप्रकाशं गमिष्यति ॥ १२.२१९.१८ ॥
Portanto, deve-se conhecer o quádruplo, coberto por estas causas. Assim quem conhece não se confunde na hora da morte, como o vento e o sol vão para a luz clara.
12.219.19
श्रियं दिव्यामभिप्रेप्सुर्वर्ष्मवान्मनसा शुचिः ।
शारीरैर्नियमैरुग्रैश्चरेन्निष्कल्मषं तपः ॥ १२.२१९.१९ ॥
Quem deseja o esplendor divino, puro de mente e possuidor de corpo, deve praticar a austeridade sem mácula por severas disciplinas corporais.
12.219.20
त्रैलोक्यं तपसा व्याप्तमन्तर्भूतेन भास्वता ।
सूर्यश्च चन्द्रमाश्चैव भासतस्तपसा दिवि ॥ १२.२१९.२० ॥
Os três mundos são permeados pela austeridade, pelo resplendor que habita no interior; o sol e a lua também brilham no céu pela austeridade.
12.219.21
अन्यच्च धर्मसाम्यं यत्तपस्तत्कीर्त्यते पुनः ।
प्रकाशस्तपसो ज्ञानं लोके संशब्दितं तपः ॥ १२.२१९.२१ ॥
Outra coisa: a austeridade que se iguala ao dharma é novamente declarada; a luz da austeridade é o conhecimento, e no mundo a austeridade é chamada conhecimento.
12.219.22
रजस्तमोघ्नं यत्कर्म तपसस्तत्स्वलक्षणम् ।
त्रितयं ह्येतदाख्यातं यद्यस्माद्भासितुं पुनः ॥ १२.२१९.२२ ॥
A ação que destrói a paixão e a escuridão é a marca própria da austeridade; estas três coisas foram assim declaradas, pois por elas deve-se brilhar novamente.
12.219.23
स्वभासा भासयंश्चापि चन्द्रमा ह्यत्र वर्तते ।
सूर्ययोगे तु यः सन्धिस्तपः सर्वं प्रदीप्यते ॥ १२.२१९.२३ ॥
Aqui também permanece a lua, que ilumina com seu próprio brilho; e na junção de sua conjunção com o sol, toda a austeridade se acende.
12.219.24
ब्रह्मचर्यमहिंसा च शारीरं तप उच्यते ।
वाङ्भनोनियमः सम्यङ्भानसं तप उच्यते ॥ १२.२१९.२४ ॥
A castidade e a não violência são chamadas austeridade corporal; o controle completo da fala e da mente é chamado austeridade mental.
12.219.25
विधिज्ञेभ्यो द्विजातिभ्यो ग्राह्यमन्नं विशिष्यते ।
आहारनियमेनास्य पाप्मा शाम्यति राजसः ॥ १२.२१९.२५ ॥
O alimento recebido dos dvijas que conhecem as regras é considerado o melhor. Pela moderação na dieta, seu pecado nascido de rajas se apazigua.
12.219.26
वैमनस्यं च विषये यान्त्यस्य करणानि च ।
तस्मात्तन्मात्रमादद्याद्यावदत्र प्रयोजनम् ॥ १२.२१९.२६ ॥
Surge nele aversão aos objetos dos sentidos. Por isso, deve-se tomar apenas o que a necessidade aqui exige.
12.219.27
अन्तकाले बलोत्कर्षाच्छनैः कुर्यादनातुरः ।
एवं युक्तेन मनसा ज्ञानं यदुपपद्यते ॥ १२.२१९.२७ ॥
No momento da morte, quando a força cresce, deve-se proceder lentamente, sem aflição. Assim, com a mente concentrada, alcança-se o conhecimento que surge.
12.219.28
रजोवर्ज्यो ह्ययं देही देहवाञ्छब्दवांश्चरेत् ।
कार्यैरव्याहतमतिर्वैराग्यात्प्रकृतौ स्थितः ॥ १२.२१९.२८ ॥
Este ser encarnado, livre de rajas, deve mover-se portando um corpo e dotado de fala. Com o intelecto não perturbado mesmo entre as ações, e pelo desapego, que permaneça estabelecido na natureza.
12.219.29
आ देहादप्रमादाच्च देहान्ताद्विप्रमुच्यते ।
हेतुयुक्तः सदा सार्गो भूतानां प्रलयस्तथा ॥ १२.२१९.२९ ॥
Desde o corpo, pela vigilância, até o fim do corpo, a pessoa fica plenamente liberta. A criação e a dissolução dos seres estão igualmente sempre ligadas a uma causa.
12.219.30
परप्रत्ययसर्गे तु नियमो नातिवर्तते ।
एवं तत्प्रभवां प्रज्ञामासते ये विषर्यये ॥ १२.२१९.३० ॥
Na criação dependente de outro, a regra não é transgredida. Os que permanecem na sabedoria nascida disso se mantêm firmes mesmo na inversão.
12.219.31
धृत्या देहान्धारयन्तो बुद्धिसंक्षिप्तचेतसः ।
स्थानेभ्यो ध्वंसमानाश्च सूक्ष्मत्वात्तदुपासते ॥ १२.२१९.३१ ॥
Sustentando seus corpos pela firmeza, com a mente contraída pelo intelecto, desprendendo-se de seus lugares, eles o veneram por sua sutileza.
12.219.32
यथागमं च तत्सर्वं बुद्ध्या तन्नैव बुद्ध्यते ।
देहान्तं कश्चिदन्वास्ते भावितात्मा निराश्रयः ॥ १२.२१९.३२ ॥
Segundo as escrituras, tudo isso não é de modo algum apreendido pelo intelecto; até o fim do corpo permanece alguém, de alma cultivada, sem apoio.
12.219.33
युक्तो धारणया कश्चित्सतः केचिदुपासते ।
अभ्यस्यन्ति परं देवं विद्यासंशब्दिताक्षरम् ॥ १२.२१९.३३ ॥
Alguns, devotados à concentração, e alguns sábios o veneram; praticam o deus supremo, a sílaba imperecível nomeada pelo conhecimento.
12.219.34
अन्तकाले ह्युपासन्ते तपसा दग्धकिल्विषाः ।
सर्व एते महात्मानो गच्छन्ति परमां गतिम् ॥ १२.२१९.३४ ॥
No momento da morte o veneram; estas almas magnânimas, cujos pecados foram queimados pela austeridade, todas alcançam a meta suprema.
12.219.35
सूक्ष्मं विशेषणं तेषामवेक्षेच्छास्त्रचक्षुषा ।
देहं तु परमं विद्याद्विमुक्तमपरिग्रहम् ॥ १२.२१९.३५ ॥
Seu sutil distintivo deve ser observado com o olho das escrituras; e o corpo deve ser conhecido como supremo, liberto e sem apego.
12.219.36
अन्तरिक्षादन्यतरं धारणासक्तमानसम् ।
मर्त्यलोकाद्विमुच्यन्ते विद्यासंसक्तचेतसः ॥ १२.२१९.३६ ॥
Um dos que estão no céu, com a mente apegada à concentração; aqueles cuja mente está ligada ao conhecimento são libertos do mundo mortal.
12.219.37
ब्रह्मभूता विरजसस्ततो यान्ति परां गतिम् ।
एवमेकायनं धर्ममाहुर्वेदविदो जनाः ॥ १२.२१९.३७ ॥
Tornando-se Brahman e livres da paixão, alcançam então a meta suprema. Assim os conhecedores dos Vedas declaram este caminho único como dharma.
12.219.38
यथाज्ञानमुपासन्तः सर्वे यान्ति परां गतिम् ।
कषायवर्जितं…तेषामुत्पद्यतेऽमलम्।
यान्ति तेऽपि… कान्विशुध्यन्ति यथाबलं ॥ १२.२१९.३८ ॥
Todos os que adoram segundo seu conhecimento alcançam a meta suprema. Neles, o que está livre da impureza… surge o imaculado. Eles também… pelo qual se purificam conforme sua força.
12.219.39
भगवन्तमजं दिव्य विष्णुमव्यक्तसंज्ञितम् ।
भावेन यान्ति शुद्धा ये ज्ञानतृप्ता निराशिषः ॥ १२.२१९.३९ ॥
Ao bendito, não nascido, divino Viṣṇu, chamado o Não Manifesto, alcançam-no os que, purificados pela devoção, saciados de conhecimento e livres de desejos.
12.219.40
ज्ञात्वाऽऽत्मस्थं… न निवर्तन्ति तेऽव्ययाः ।
प्राप्य तत्परमं स्थानमोदन्तेऽक्षरमव्ययम् ॥ १२.२१९.४० ॥
Tendo conhecido o que habita no eu… esses imperecíveis não retornam. Tendo alcançado aquela morada suprema, regozijam-se no imperecível, no inalterável.
12.219.41
एतावदेतद्विज्ञानमेतदस्ति च नास्ति च ।
तृष्णाबद्धं जगत्सर्वं चक्रवत्परिवर्तते ॥ १२.२१९.४१ ॥
Isto é todo o conhecimento: isto é e não é. Todo o mundo, preso pelo desejo, gira como uma roda.
12.219.42
विसतन्तुर्यथैवायमन्तस्थः सर्वतो बिसे ।
तृष्णातन्तुरनाद्यन्तस्तथा देहगतः सदा ॥ १२.२१९.४२ ॥
Assim como a fibra do caule do lótus, situada no interior, se estende por todos os lados, assim o fio do desejo, sem começo nem fim, permanece sempre no corpo.
12.219.43
सूच्या सूत्रं यथा वस्त्रे संसारयति वायकः ।
तद्वत्संसारसूत्रं हि तृष्णासूच्या निबद्ध्यते ॥ १२.२१९.४३ ॥
Assim como o tecelão costura o fio no tecido com a agulha, o fio do saṃsāra é atado pela agulha do desejo (tṛṣṇā).
12.219.44
इतस्ततः समाहृत्य रूपं निर्वर्तयिष्यति ।
विकारं प्रकृतिं चैव पुरुषं च सनातनम् ॥ १२.२१९.४४ ॥
Reunindo-o daqui e dali, ele fará surgir a forma, a modificação, a natureza primordial (prakṛti) e o puruṣa eterno.
12.219.45
यो यथावद्विजानाति स वितृष्णो विमुच्यते ।
याति नित्यं स सद्भावमात्मनो वै महद्भुवम् ॥ १२.२१९.४५ ॥
Quem verdadeiramente o compreende, livre do desejo, é libertado; ele sempre alcança o verdadeiro estado do eu, aquela grande condição.
12.219.46
प्रकाशं भगवानेतदृषिर्नारायणोऽमृतम् ।
भूतानामनुकम्पार्थं जगाद जगतो हितम् ॥ १२.२१९.४६ ॥
O bem-aventurado sábio Nārāyaṇa proclamou abertamente este ensinamento imortal, por compaixão pelos seres, para o bem do mundo.