摩诃婆罗多 · 章 12.221
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.221.1
जनको नरदेवस्तु ज्ञापितः परमर्षिणा ।
पुनरेवानुपप्रच्छ सांपराये भवाभवौ ॥ १२.२२१.१ ॥
人主遮那伽由至上仙人开示之后,又问及来世的有与无。
12.221.2
भगवन्यदिदं प्रेत्य संज्ञा भवति कस्यचित् ।
एवं सति किमज्ञानं ज्ञानं वा किं करिष्यति ॥ १२.२२१.२ ॥
尊者啊,若人死后仍有觉知,那么无明又能做什么,智慧又能做什么呢?
12.221.3
विवादादेव सिद्धोऽसौ कारणस्येव वेदना ।
चेतनो विद्यते ह्यत्र हैतुकं च मनोगतम् ॥ १२.२२१.३ ॥
唯因辩论而成立此事,犹如由因而生的痛觉。此处有有觉的众生,也有依理推论与存于心中之物。
12.221.4
आगमादेव सिद्धोऽसौ स्वताः सिद्धा इति श्रुतिः ।
वर्तते पृथगन्योन्यं न ह्यपःश्रित्य कर्मसु ॥ १२.२२१.४ ॥
唯依圣典而成立此事;天启说它们自有成立。它们彼此分别而存在,在行为中并不依赖于水。
12.221.5
चेतनो ह्यंशवस्तत्र स्वमूर्तं धारयन्त्यतः ।
स्वभावं पौरुषं कर्म ह्यात्मानं तमुपाश्रितम्।
तमाश्रित्य प्रवर्तन्ते देहिनो देहबन्धनाः ॥ १२.२२१.५ ॥
有觉之分支在彼处各自持有其自身之形;因此,自性、人力与业行便依止于那个自我而行。依止于它,受身体束缚的有身者便开始活动。
12.221.6
गुणज्ञानमभिज्ञानं तस्य लिङ्गानुशब्दयत् ।
पृथिव्यादिषु भूतेषु तत्तदाहुर्निदर्शनम् ॥ १२.२२१.६ ॥
了知其德性即是识别,由诸相所示;在地等诸大之中,各被称为其示例。
12.221.7
आत्माऽसौ वर्तते भिन्नस्तत्रतत्र समन्वितः ।
परमात्मा तथीवैको देवेऽस्मिन्निति वै श्रुतिः ॥ १२.२२१.७ ॥
此我分处各处，随处与之相合；至上我亦如是唯一——在此神之中，吠陀天启如是说。
12.221.8
आकाशं वायुरूष्भा च स्नेहो यच्चापि पार्थिवम् ।
यथा त्रिधा प्रवर्तन्ते तथाऽसौ पुरुषः स्मृतः ॥ १२.२२१.८ ॥
虚空、风、热、湿，以及属地者：如这些以三种方式运行，那补鲁沙也被如此记述。
12.221.9
पपस्यन्तर्हितं यद्वत्तद्वद्व्याप्तं महात्मकम् ।
पूर्वं नैश्चर्ययोगेन तस्मादेतन्न शेपवान् ॥ १२.२२१.९ ॥
如内在隐藏者，如是遍满的大我之相；先前以主宰瑜伽，故此不有余限。
12.221.10
शब्दाः कालः क्रिया देहो ममैकस्वैव कल्पना ।
स्वभावं तन्मयं त्वेदं मायारूपं तु भेदवत् ॥ १२.२२१.१० ॥
声、时、业、身——唯是我一人之分别；此由其自性所成，具幻化之相，然似有差别。
12.221.11
नानाख्यं परं शुद्धं निर्विकल्पं परात्मकम् ।
लिङ्गादि देवमध्यास्ते ज्ञानं देवस्य तत्तथा ॥ १२.२२१.११ ॥
多名、至上、清净、无分别、以至上我为体——神住于林伽等之中；对神的知，亦复如是。
12.221.12
चिन्मयोऽयं हि नादाख्यः शब्दश्चासौ मनो महान् ।
गतिमानुत संधत्ते वर्णमत्तत्पदान्वितम् ॥ १२.२२१.१२ ॥
此为识所成；名为那达之声；此即大心，它运行而将具有字母、与那些词相连的声音组合起来。
12.221.13
कायो नास्ति च तेषां वै अवकाशस्तथा परम् ।
एतेनोढा इति चाख्याताः सर्वे ते धर्मदूषकाः ॥ १२.२२१.१३ ॥
他们没有身体，也没有安住之处。因此他们被称为迷惑者，他们都是败坏法的人。
12.221.14
अवन्धनमविज्ञानाज्ज्ञानं तद्भुवमव्ययम् ।
नानाभेदविकल्पने येषामात्मा स्मृतः सदा ॥ १२.२२१.१४ ॥
那不被无知所缚的智慧是坚固而不坏的；对于那些在分别多种差异中常常如此认识自我的人而言。
12.221.15
प्रकृतेरपरस्तेषां बहवोऽप्यात्मवादिनः ।
विरोधो ह्यात्मसन्मायां न तेषां सिद्ध एव हि।
अन्यदा च गृहीतै…वेदबाह्यास्ततः स्मृताः ॥ १२.२२१.१५ ॥
然而他们之中有许多人主张与自性不同的我。他们关于我之幻相的学说自相矛盾，对他们而言并不成立。在另一时所采纳的……；因此他们被视为在吠陀之外。
12.221.16
एकानेकात्मकं तेषां प्रतिषेधो हि भेदनुत् ।
तस्माद्वेदस्य हृदयमद्वैध्यमिति विद्धि तत् ॥ १२.२२१.१६ ॥
驳斥他们一与多的本性，便能消除分别。因此应当知道，那就是吠陀的心髓：不二。
12.221.17
वेदादृष्टेरयं लोकः सर्वार्थेषु प्रवर्तते ।
तस्माच्च स्मृतयो जाताः सेतिहासाः पृथग्विधाः ॥ १२.२२१.१७ ॥
依靠吠陀那不可见的力量，此世界在一切事务中运行。因此，连同历史传说，各种各样的圣传经典应运而生。
12.221.18
न यन्न साध्यं तद्ब्रह्म नादिमध्यं न चान्तवत् ।
इन्द्रियाणि च भूरीणि परा च प्रकृतिर्मनः ॥ १२.२२१.१८ ॥
不可成就者即是梵；它无始、无中、无终。诸根众多，而最高的自性是心。
12.221.19
आत्मा च परमः शुद्धः प्रोक्तोऽसौ परमः पुमान् ॥ १२.२२१.१९ ॥
自我被宣称为至上而清净；那便是至上神我。
12.221.20
उत्पत्तिलक्षणं चेदं विपरीतमथोभयोः ।
यो वेत्ति प्रकृतिं नित्यं तथा चैवात्मनस्तु ताम्।
प्रदहत्येष कर्माख्यं दावोद्भूत इवानलः ॥ १२.२२१.२० ॥
此乃生起之相，与二者相反。若常知自性与自我者，便能焚烧名为业的此物，如林野大火中升起的火焰。
12.221.21
चिन्मात्रपरमः शुद्धः सर्वाकृतिषु वर्तते ॥ १२.२२१.२१ ॥
唯以纯粹觉性为至上的清净者，遍在于一切形相之中。
12.221.22
आकाशकल्पं विमलं नानाशक्तिसमन्वितम् ।
तापनं सर्वभूतानां ज्योतिषां मध्यमस्थितिम्।
दुःखमस्ति न निर्दुःखं तद्विद्वान्न च लिप्यति ॥ १२.२२१.२२ ॥
如虚空般清净，具足种种力量，炙热一切众生，居于众光之中；其中有苦，却又无苦；智者不为其所染。
12.221.23
असावश्नाति यद्वत्तद्वमरोऽश्नाति यन्मधु ।
एवमेव महानात्मा नात्मानमवबुध्यते ॥ १२.२२१.२३ ॥
如彼食用，如不死者食蜜，如是大我不觉知自身。
12.221.24
एवंभूतस्त्वमित्यत्र स्वाधितो बुद्ध्यते परम ।
बुधस्य बोधनं तत्र क्रियते सद्भिरित्युत।
न बुधस्येति वै कश्चिन्न तथावच्छृणुष्व मे ॥ १२.२२१.२४ ॥
「你即是此」——于此，至上者由自我开示而自知。唤醒智者的事由善人去做；然而并无所谓「智者的」这种人。请如实听我说。
12.221.25
शोकमस्य न गत्वा ते शास्त्राणां शास्त्रदस्यवः ।
लोकं निध्नन्ति संभिन्ना ज्ञातिनोत्र वदन्त्युत ॥ १२.२२१.२५ ॥
不知其悲，经典的劫掠者，迷乱分裂，毁灭世界；此处他们如是说。
12.221.26
एवं तस्य विभोः कृत्यं धातुरस्य महात्मनः ।
क्षमन्ति ते महात्मानः सर्वद्वन्द्वविवर्जिताः ॥ १२.२२१.२६ ॥
如是，超越一切对立的大德者，宽恕那遍在造物主、大德者的所作。
12.221.27
अतोऽन्यथा महात्मानमन्यथा प्रतिपद्यते ।
किं तेन न कृतं पापं चोरेणात्मापहारिणा ॥ १२.२२१.२७ ॥
因此，视大德者为他者之人，何罪不作？盗窃自我之贼，何罪不作？
12.221.28
तस्य संयोगयोगेन शुचिरप्यशुचिर्भवेत् ।
अशुचिश्च शुचिश्चापि ज्ञानाद्देहादयो यथा ॥ १२.२२१.२८ ॥
以与之相合的关联，清净者可成不净，不净者可成清净，如身体等依知而显。
12.221.29
दृश्यं न चैव दृष्टं स्याद्दृष्टं दृश्यं तु नैव च ॥ १२.२२१.२९ ॥
所见不能成为能见者，能见者也不能成为所见。
12.221.30
अतीतत्रितयाः सिद्धा ज्ञानरूपेण सर्वदा ।
एवं न प्रतिपद्यन्ते रागमोहमदान्विताः ॥ १२.२२१.३० ॥
超越三者的成就者常住于知的形态；而充满贪爱、迷惑与傲慢的人则不如此证得。
12.221.31
वेदबाह्या दुरात्मानः संसारे दुःखभागिनः ।
आगमानुगतज्ञाना बुद्धियुक्ता भवन्ति ते ॥ १२.२२१.३१ ॥
游离于吠陀之外、心性邪恶者，在轮回中承受苦难。知识依循圣典者，则具备智慧。
12.221.32
बुद्ध्या भवति बुद्ध्या त्वं यद्बुद्धं चात्मरूपवत् ।
तमस्यन्धे न संदेहात्परं यान्ति न संशयः ॥ १२.२२१.३२ ॥
此事依智慧而成，你所知者如同自我之相。他们并非在深重黑暗中、因疑惑而达到至上，此中无疑。
12.221.33
नित्यनैमित्तिकान्कृत्वा पापहानिमवाप्य च ।
शुद्धसत्वा महात्मानो ज्ञाननिर्धूतकल्मषाः ॥ १२.२२१.३३ ॥
履行常规与临时之仪轨，获得罪恶之消除，纯净本性的大德者以智慧洗净其污染。
12.221.34
असक्ताः परिवर्तन्ते संसरन्त्यथ वायुवत् ।
न युज्यन्तेऽथवा क्लेशैरहंभावोद्भवैः सह ॥ १२.२२१.३४ ॥
无所执著，如风般往来，在轮回中流转。或者，他们不与由我执而生的烦恼相系。
12.221.35
इतस्ततः समाहृत्य ज्ञानं निर्वर्णयन्त्युत ।
ज्ञानान्वितस्तमो हन्यादर्कवत्स महामतिः ॥ १२.२२१.३५ ॥
从各处搜集知识，他们加以确定。具备智慧的大智者，应当如太阳般驱除黑暗。
12.221.36
एवमात्मानमन्वीक्ष्य नानादुःखसमन्वितम् ।
देहं पङ्कमले मग्नं निर्मलं परमार्थतः ॥ १२.२२१.३६ ॥
如此观察拥有诸多苦难的自我，以及沉陷于泥淖与污秽中的身体，并在究竟真理中知其本为无垢。
12.221.37
तमेवं सर्वदुःखात्तु मोचयेत्परमात्मवान् ।
ब्रह्मचर्यव्रतोपेतः सर्वसङ्गबहिष्कृतः।
लघ्वाहारो विशुद्धात्मा परं निर्वाणमृच्छति ॥ १२.२२१.३७ ॥
知晓至上自我者应使其脱离一切苦难。持守梵行誓愿、远离一切执著、少食、心灵清净者，证得至上涅槃。
12.221.38
इन्द्रियाणि मनो वायुः शोणितं मांसमस्थि च ।
आनुपूर्व्याद्विनश्यन्ति स्वं धातुमुपयान्ति च ॥ १२.२२१.३८ ॥
诸根、意、风息、血、肉与骨依次消散，各自回归其本元。
12.221.39
कारणानुगतं कार्यं यदि तच्च विनश्यति ।
अलिङ्गस्य कथं लिङ्गं युज्यते तन्मृषा दृढम् ॥ १२.२२१.३९ ॥
若随因而生之果亦灭，则无相者如何可以附加相？此必定是虚妄。
12.221.40
न त्वेव हेतवः सन्ति ये केचिन्मूर्तिसंस्थिताः ।
अमर्त्यस्य च मर्त्येन सामान्यं नोपपद्यते ॥ १२.२२१.४० ॥
然而并无任何有形而定的因素。不死者与有死者之间不可能有共同之处。
12.221.41
लोकदृष्टो यथा जातेः स्वेदजः पुरुषः स्त्रियाम् ।
कृतानुस्मरणात्सिद्धो वेदगम्यः परः पुमान् ॥ १२.२२१.४१ ॥
如世间所见，从女子所生之男子可由其出生而知；同样，由忆念所作之业而确立、可由吠陀所知的至上补鲁沙确实存在。
12.221.42
प्रत्यक्षानुगतो वेदो नामहेतुभिरिष्यते ॥ १२.२२१.४२ ॥
随顺现量之吠陀，依名称之因而被承认。
12.221.43
यथा शाखा हि वै शाखा तरोः संबध्यते तदा ।
श्रुत्या तथापरोप्यात्मा दृश्यते सोऽप्यलिङ्गवान्।
अलिङ्गसाध्यं तद्ब्रह्म बहवः सन्ति हेतवः ॥ १२.२२१.४३ ॥
如同枝条与树相连，依吠陀所加之我虽无标记，仍可见。无标记的梵可以通过多种途径获得。
12.221.44
लोकयात्राविधानं च दानधर्मफलागमः ।
तदर्थं वेदशब्दाश्च व्यवहाराश्च लौकिकाः ॥ १२.२२१.४४ ॥
世俗生活的安排，以及布施与法之果报的到来——为此才有吠陀之言与世间的行为规范。
12.221.45
इति सम्यङ्भनस्येते बहवः सन्ति हेतवः ।
एतदस्तीदमस्तीति न किंचित्प्रतिदृश्यते ॥ १२.२२१.४५ ॥
如此以心善加思量，这些便是众多的因。没有任何东西被清楚地看见为“这是、这是”。
12.221.46
तेषां विमृशतामेवं तत्तत्समभिधावताम् ।
क्वचिन्निविशते बुद्धिस्तत्र जीर्यति वृक्षवत् ॥ १२.२२१.४६ ॥
那些如此思量、追逐每一事物的人，智慧会停留在某处，并在那里像树木一样衰败。
12.221.47
एवमर्थैरनर्थैश्च दुःखिताः सर्वजन्तवः ।
आगमैरपकृष्यन्ति हस्तिनो हस्तिपैर्यथा ॥ १२.२२१.४७ ॥
如此，众生因有利与无益而受苦，被阿伽玛的教导牵引而去，犹如象被象奴牵引。
12.221.48
न जातु कामः कामामामुपभोगेन शाम्यति ।
हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिर्वधते ॥ १२.२२१.४८ ॥
欲望绝不会因享受欲境而平息；犹如火因酥油而更旺，它只会一再增长。
12.221.49
अर्थांस्तथाऽत्यन्तदुःखाबहांश्च ।
लिप्सन्त एके बहवो विशुष्काः।
महत्तरं दुःखमभिप्रपन्ना ।
हित्वा सुखं मृत्युवशं प्रयान्ति ॥ १२.२२१.४९ ॥
许多枯槁之人贪求带来极大痛苦的财物，陷入更大的苦难，舍弃幸福，走向死亡的掌控。
12.221.50
विनाशिनो ह्यध्रुवजीवितस्य ।
किं बन्धुभिर्मन्त्रपरिग्रहैश्च।
विहाय यो गच्छति सर्वमेव ।
क्षणेन गत्वा न निवर्तते च ॥ १२.२२१.५० ॥
对于寿命短暂而不稳定的人来说，亲族和所聚集的谋略又有什么用？凡舍弃一切、在片刻之间离去的人，一去便不再回来。
12.221.51
स्वं भूमितोयानलवायवो हि ।
सदा शरीरं प्रतिपालयन्ति।
इतीदमालक्ष्य कुतो रतिर्भवे ।
द्विनाशिनो ह्यस्य न कर्म विद्यते ॥ १२.२२१.५१ ॥
地、水、火、风始终维系着身体。明白这一点，在此世间何来执著？此身两者皆会毁灭，其所作为也无长久之果。
12.221.52
इदमनुपधिवाक्यमच्छलं ।
परमनिरामयमात्मसाक्षिकम्।
नरपतिरनुवीक्ष्य विस्मितः ।
पुनरनुयोक्तुमिदं प्रचक्रमे ॥ १२.२२१.५२ ॥
国王见此无伪、无诈、至高无瑕、由自我所证的言语，感到惊异，于是再次就此事发问。