مهابهاراتا · أدهيايا 12.222
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.222.1
जनको नरदेवस्तु ज्ञापितः परमर्षिणा ।
पुनरेवानुपप्रच्छ सांपराये भवाभवौ ॥ १२.२२२.१ ॥
سأل الملك جانака، مع أنه قد علمه الحكيم الأعلى، مرة أخرى عن الوجود والعدم في الحياة بعد الموت.
12.222.2
भगवन्यदि न प्रेत्य संज्ञा भवति कस्यचित् ।
एवं सति किमज्ञानं ज्ञानं वा किं करिष्यति ॥ १२.२२२.२ ॥
أيها السيد الجليل، إن لم يبق لأحد وعي بعد الموت، فماذا تفعل الجهالة، وماذا يفعل العلم؟
12.222.3
सर्वमुच्छेदनिष्ठं स्यात्पश्य चैतद्द्विजोत्तम ।
अप्रमत्तः प्रमत्तो वा किं विशेषं करिष्यति ॥ १२.२२२.३ ॥
أيها الأفضل بين المولودين مرتين، انظر أن كل شيء ينتهي إلى الفناء. سواء كان المرء يقظًا أو غافلًا، فأي فرق سيحدثه ذلك؟
12.222.4
असंसर्गो हि भूतेषु संसर्गो वा विनाशिषु ।
कस्मै क्रियेत तत्वेन निश्चयः कोऽत्र तत्त्वतः ॥ १२.२२२.४ ॥
عدم الارتباط بالكائنات أو الارتباط بالفاني: لمن ينبغي أن يُحسم هذا حقًا؟ وما اليقين الحق هنا؟
12.222.5
तमसा हि प्रतिच्छन्नं विभ्रान्तमिव चातुरम् ।
पुनः प्रशमयन्वाक्यैः कविः पञ्चशिखोऽब्रवीत् ॥ १२.२२२.५ ॥
قال الحكيم بانتشاشيخا، مهدئًا من جديد بالكلام من كان محجوبًا بالظلام، كأنه تائه مضطرب.
12.222.6
उच्छेदनिष्ठा नेहास्ति भा निष्ठा न विद्यते ।
अयं ह्यपि समाहारः शरीरेन्द्रियचेतसाम्।
वर्तते पृथगन्योन्यमप्यपाश्रित्य कर्मसु ॥ १२.२२२.६ ॥
ههنا لا يوجد يقين قائم على الفناء، ولا يُوجد يقين قائم على النور. وهذا الاجتماع هو اجتماع الجسد والحواس والعقل؛ فهي وإن كانت متفرقة تعمل في الأفعال معتمدًا بعضها على بعض.
12.222.7
धावतः पञ्च तेषां तु खं वायुर्ज्योतिरम्बु भूः ।
ते स्वभावेन तिष्ठन्ति वियुज्यन्ते स्वभावतः ॥ १२.२२२.७ ॥
وللذي يجري هذه الخمسة: الفضاء والريح والنار والماء والأرض. تبقى بطبيعتها وتنفصل بطبيعتها.
12.222.8
आकाशो वायुरूष्मा च स्नेहो यश्चापि पार्थिवः ।
एष पञ्चसमाहारः शरीरमपि नैकधा ॥ १२.२२२.८ ॥
الفضاء والريح والحرارة والرطوبة وما هو أرضي: هذا تجمّع الخمسة؛ والجسد أيضاً ليس من نوع واحد.
12.222.9
अहं वाच्यं द्विजानां यद्विशिष्टं बुद्धिरूपवत् ।
वाचामगोचरं नित्यं ज्ञेयमेवं भविष्यति ॥ १२.२२२.९ ॥
سأتكلم بما هو متميز ينبغي أن يُقال للمولودين مرتين، وهو ذو صورة العقل؛ إنه دائماً فوق متناول الكلام، وبذلك يصير معلوماً.
12.222.10
ज्ञानं ज्ञेयं तथा ज्ञानं त्रिविधं ज्ञानमुच्यते ।
ज्ञानमूष्मा च वायुश्च त्रिविधः कर्मसंग्रहः ॥ १२.२२२.१० ॥
المعرفة والمعلوم وكذلك المعرفة: يُقال إن المعرفة ثلاثية. المعرفة والحرارة والريح: تجمّع الأفعال ثلاثي.
12.222.11
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थाश्च स्वभावश्चेतना मनः ।
प्राणापानौ विकारश्च धातवश्चात्र निःसृताः ॥ १२.२२२.११ ॥
الحواس ومواضيع الحواس والطبيعة والوعي والعقل والنفس والنفس النازل والتحول والعناصر: هذه قد انبثقت من هنا.
12.222.12
प्राणादयस्तथा स्पर्शा न संबाधगतास्तथा ।
पुत्राधीनं भविष्येत चिन्मात्रः स परः पुमान् ॥ १२.२२२.१२ ॥
النفس وما بعدها، واللمسات، لا تقيم في مكان ضيق؛ وكذلك يكون متعلقاً بالأبناء. ذلك الإنسان الأعلى هو الوعي المحض وحده.
12.222.13
श्रवणं स्पर्शनं जिह्वा दृष्टिर्नासा तथैव च ।
इन्द्रियाणीति पञ्चैते चित्तपूर्वगमा गुणाः ॥ १२.२२२.१३ ॥
السمع واللمس واللسان والبصر والشم، هذه هي الحواس الخمس، وصفاتها تسير متقدمةً عليها العقل.
12.222.14
तत्र विज्ञानसंयुक्ता त्रिविधा चेतना ध्रुवा ।
सुखदुःखेति यामाहुरदुःखेत्यसुखेति च ॥ १२.२२२.१४ ॥
وهناك يثبت الوعي الثلاثي المتصل بالمعرفة، ويُسمّى لذةً وألماً، ويُسمّى أيضاً لا-ألماً ولا-لذةً.
12.222.15
शब्दः स्पर्शश्च रूपं च रसो गन्धश्च मूर्तयः ।
एते ह्यामरणात्पञ्च षङ्गुणा ज्ञानसिद्धये ॥ १२.२२२.१५ ॥
الصوت واللمس والصورة والذوق والشم هي الموضوعات المجسّدة؛ وهذه الخمسة مع الصفة السادسة تخدم بلوغ المعرفة حتى الموت.
12.222.16
तेषु कर्मविसर्गश्च सर्वतत्वार्थनिश्चयः ।
तमाहुः परमं शुक्रं पारे च रजसः प्रभुम् ॥ १२.२२२.१६ ॥
وفيها يكون ترك الفعل ويقين معنى جميع الحقائق؛ وهو ما يسمّونه الربّ الأسمى الطاهر المتجاوز للرجس.
12.222.17
विरागाद्वर्तते तस्मिन्मतो रजसि नित्यगम् ।
तस्मिन्प्रसन्ने संपश्ये द्वुद्धिरित्यव्ययं महत् ॥ १२.२२२.१७ ॥
ومن الزهد يقيم فيه، وهو ما يُعدّ دائم الحركة في الرجس؛ فإذا صفا هو فينبغي أن يُرى تماماً: هذا العقل لا يفنى وعظيم.
12.222.18
इमं गुणसमाहारमात्मभावेन पश्यतः ।
असम्यद्गर्शिनो दुःखमनन्तं नोपशाम्यति ॥ १२.२२२.१८ ॥
ولمن يرى هذا التجمع من الصفات كأنه ذاته، ولا يرى على وجهه الصحيح، لا يسكن الألم الذي لا ينتهي.
12.222.19
तस्मादेतेषु मेधावी न प्रसज्येत बुद्धिमान् ।
अनात्मेति च यद्दृष्टं तन्नाहं न ममेत्यपि।
वर्तते किमधिष्ठाना प्रसक्ता दुःखसंततिः ॥ १२.२२२.१९ ॥
فلذلك لا ينبغي للحكيم العاقل أن يتعلّق بهذه الأشياء. وما يُرى من أنه «ليس-ذاتًا» (anātman)، وأنه «لستُ أنا، ولا هو لي»، على أي أساس يبقى — فتتعلّق به سلسلة الألم المتصلة؟
12.222.20
यत्र सम्यङ्भनो नाम त्यागमात्रमनुत्तमम् ।
शृणु यत्तव मोक्षाय भाष्यमाणं भविष्यति ॥ १२.२२२.२० ॥
حيث يُسمّى «الذهن السليم» (samyak-manas)، فالتخلّي وحده هو الأسمى — فاسمع ما سيُقال لتحرّرك.
12.222.21
त्याग एव हि सर्वेषां युक्तानामपि कर्मणाम् ।
नित्यदुःखविनीतानां श्लेषो दुःखवहो हतः ॥ १२.२२२.२१ ॥
فللجميع، حتى المنشغلين بالأعمال، يكون التخلّي هو الأهم. وللذين أدّبهم الألم الدائم، يُهلك التعلّقُ الحامل للألم.
12.222.22
द्रव्यत्यागे तु कर्माणि भोगत्यागे व्रतान्यपि ।
सुखत्यागे तपोयोगं सर्वत्यागे समापना ॥ १२.२२२.२२ ॥
في ترك المال تكون الأعمال، وفي ترك التمتع تكون النذور أيضًا. وفي ترك السعادة يكون يوغا التقشف، وفي ترك كل شيء يُنال (التحرر).
12.222.23
तस्य मार्गोऽयमद्वैधः सर्वत्यागस्य दर्शितः ।
विप्रहाणाय दुःखस्य दुर्गतिस्त्वन्यथा भवेत् ॥ १२.२२२.२३ ॥
وقد أُظهر هذا الطريق غير الثنائي للتخلي الكامل لهذا الغرض: الترك التام للألم. وإلا فسيكون المصير السيئ.
12.222.24
शेते जरामृत्युभयैर्विमुक्तः ।
क्षीणे पुण्ये विगते च पापे।
तपोनिमित्ते विगते च निष्ठे ।
फले यथाऽऽकाशमलिङ्ग एव ॥ १२.२२२.२४ ॥
متحرّرًا من مخاوف الشيخوخة والموت، يستقرّ. حين يفنى الاستحقاق ويمضي الذنب، ويزول سبب التقشف والحالة الراسخة، يبقى في الثمرة كالفضاء، بلا علامات.
12.222.25
पञ्चज्ञानेन्द्रियाण्युक्त्वा मनःषष्ठानि चेतसि ।
मनःषष्ठानि वक्ष्यामि पञ्चकर्मेन्द्रियाणि तु ॥ १२.२२२.२५ ॥
بعد أن ذكرتُ الحواس الخمس للمعرفة في الوعي، والعقل سادسها، سأتكلم الآن عن الحواس الخمس للفعل، والعقل سادسها.
12.222.26
हस्तौ कर्मेन्द्रियं ज्ञेयमथ पादौ गतीन्द्रियम् ।
प्रजनानन्दयोः शेफो निसर्गे पायुरिन्द्रियम् ॥ १२.२२२.२६ ॥
ينبغي أن تُعرف اليدان بوصفهما حاستي الفعل، والقدمان حاسة الحركة. العضو التناسلي للتوالد والمتعة، والشرج هو حاسة الإخراج.
12.222.27
वाक्च शब्दविशेषार्थं गतिं पञ्चान्वितां विदुः ।
एवमेकादशैतानि बुद्ध्या तूपहतं मनः ॥ १२.२२२.२७ ॥
الكلام للصوت المميز؛ والحركة، يقولون، مقرونة بالخمسة. هكذا تكون هذه إحدى عشرة، وبالعقل يضطرب الذهن.
12.222.28
कर्णौ शब्दश्च चित्तं च त्रयः श्रवणसंग्रहे ।
तथा स्पर्शे तथा रूपे तथैव रसगन्धयोः ॥ १२.२२२.२८ ॥
الأذنان والصوت والذهن — هذه الثلاثة تنتمي إلى إدراك السمع. وكذلك في اللمس، وكذلك في الصورة، وكذلك في الطعم والشم.
12.222.29
एवं पञ्चत्रिका ह्येते गुणास्तदुपलब्धये ।
येनायं त्रिविधो भावः पर्यायात्समुंपस्थितः ॥ १२.२२२.२९ ॥
هكذا هي هذه الثلاث مجموعات الخماسية من الصفات، لإدراكها، إذ بها تنشأ هذه الحالة الثلاثية تباعًا.
12.222.30
सात्विको राजसश्चापि तामसश्चापि ते त्रयः ।
त्रिविधा वेदना येषु प्रसूताः सर्वसाधनाः ॥ १२.२२२.३० ॥
الساتفيكي والراجسي والتاماسي — هذه الثلاثة. فيها تنشأ ثلاثة أنواع من الإحساس، وكل الوسائل.
12.222.31
प्रहर्षः प्रीतिरानन्दः सुखं संशान्तचित्तता ।
अकुतश्चित्कुतश्चिद्वा चिन्तितः सात्विको गुणः ॥ १२.२२२.३१ ॥
الفرح والمودة والنعيم والسعادة وسكينة النفس — سواء نشأت بلا سبب أو لسبب ما — ينبغي أن تُعرف بأنها صفة السَّتْفَا (ساتفا).
12.222.32
अतुष्टिः परितापश्च शोको लोभस्तथाऽक्षमा ।
लिङ्गानि रजसस्तानि दृश्यन्ते हेत्वहेतुतः ॥ १२.२२२.३२ ॥
عدم الرضا والكرب والحزن والطمع وعدم الصبر — هذه علامات الرَّجَس، تُرى بسبب أو بغير سبب.
12.222.33
अविवेकस्तथा मोहः प्रमादः स्वप्नतन्द्रिता ।
कथंचिदपि वर्तन्ते विविधास्तामसा गुणाः ॥ १२.२२२.३३ ॥
انعدام التمييز والوهم والغفلة والنوم والخمول — هذه صفات التَّمَس المتعددة، تبقى بصورة ما.
12.222.34
तत्र यत्प्रीतिसंयुक्तं काये मनसि वा भवेत् ।
वर्तते सात्विको भाव इत्यपेक्षेत तत्तथा ॥ १२.२२२.३४ ॥
ما كان منها مقترناً بالسرور في الجسد أو في النفس، فذلك حال السَّتْفَا، وينبغي أن يُنظر إليه كذلك.
12.222.35
यत्तु सन्तापसंयुक्तमप्रीतिकरमात्मनः ।
प्रवृत्तं रज इत्येवं ततस्तदपि चिन्तयेत् ॥ १२.२२२.३५ ॥
أما ما كان مقترناً بالكرب وغير مرغوب لصاحبه، وقد ظهر نشاطاً، فذلك الرَّجَس، وينبغي أن يُنظر فيه كذلك.
12.222.36
अथ यन्मोहसंयुक्तं काये मनसि वा भवेत् ।
अप्रतर्क्यमविज्ञेयं तमस्तदुपधारयेत् ॥ १२.२२२.३६ ॥
أما ما كان مقترناً بالوهم في الجسد أو في النفس، مما لا يُدرك بالتفكير ولا يُعرف، فينبغي أن يُعدّ التَّمَس.
12.222.37
श्रोत्रं व्योमाश्रितं भूतं शब्दः श्रोत्रं समाश्रितः ।
नोभयं शब्दविज्ञाने विज्ञानस्तेतरस्य वा ॥ १२.२२२.३७ ॥
الأذن عنصر متكئ على الفضاء، والصوت متكئ على الأذن؛ وفي معرفة الصوت لا يكون الاثنان، أو أن العارف يكون لغيره.
12.222.38
एवं त्वक्चक्षुषी जिह्वा नासिका चेति पञ्चमी ।
स्पर्शे रूपे रसे गन्धे तानि चेतो मनश्च तत् ॥ १२.२२२.३८ ॥
وكذلك الجلد والعينان واللسان والأنف، وهي الخامسة؛ هذه للمس والصورة والذوق والشم؛ وهي والعقل والفكر ذاك.
12.222.39
स्वकर्मयुगपद्भावो दशस्वेतेषु तिष्ठति ।
चित्तमेकादशं विद्धि बुद्धिर्द्वादशमी भवेत् ॥ १२.२२२.३९ ॥
يثبت التشغيل المتزامن لكل وظيفة في هذه العشرة؛ فاعلم أن الذهن هو الحادي عشر، والعقل يصير الثاني عشر.
12.222.40
तेषामयुगपद्भाव उच्छेदो नास्ति तामसः ।
आस्थितो युगपद्भावे व्यवहारः स लौकिकः ॥ १२.२२२.४० ॥
إن تعاقبها غير المتزامن ليس فناءً ولا من طبيعة التاماس؛ والسلوك القائم على التزامن هو السلوك الدنيوي.
12.222.41
इन्द्रियाण्युपसृत्यापि दृष्ट्वा पूर्वं श्रुतागमात् ।
चिन्तयन्ननुपर्येति त्रिभिरेवान्वितो गुणैः ॥ १२.२२२.४१ ॥
ومع اقترابه من الحواس، وبعد أن رأى من قبل وبما سمعه من التقاليد، متأملًا، يجول متصفًا بهذه الصفات الثلاث وحدها.
12.222.42
यत्तमोपहतं चित्तमाशुसंचारमध्रुवम् ।
करोत्युपरमं काये तदाहुस्तामसं सुखम् ॥ १२.२२२.४२ ॥
إن العقل المصاب بالتاماس، السريع التجوال، غير الثابت، يُحدث في الجسد توقفًا؛ وذلك يسمونه السعادة التاماسية.
12.222.43
यद्यदागमसंयुक्तं न कृच्छ्रादुपशाम्यति ।
अथ तत्राप्युपादत्ते तमो व्यक्तमिवानृतम् ॥ १२.२२२.४३ ॥
ما يتصل بالنصوص يهدأ بصعوبة، ثم يتشبث الجهل به حتى هناك، كأنه كذب ظاهر.
12.222.44
एवमेव प्रसङ्ख्यातः स्वकर्मप्रत्ययो गुणः ।
कथंचिद्वर्तते सम्यक्केषांचिद्वा निवर्तते ॥ १२.२२२.४४ ॥
وهكذا يُحسب الغُن الناشئ عن الفعل الذاتي حسنًا: يستمر بطريقة ما، أو يتوقف تمامًا لدى بعض الناس.
12.222.45
अहमित्येष वै भावो नान्यत्र प्रतितिष्ठति ।
यस्य भावो दृढो नित्यं स वै विद्वांस्तथेतरः ॥ १२.२२२.४५ ॥
هذا التصور لـ«أنا» وحده يبقى حقًّا، ولا يثبت في غيره. من كان تصوره ثابتًا دائمًا فهو العالم، والآخر ليس كذلك.
12.222.46
देहधर्मस्तथा नित्यं सर्वभूतेषु वै दृढः ।
एतेनैवानुमानेन त्याज्यो धर्मस्तथा ह्यसौ ॥ १२.२२२.४६ ॥
وواجب الجسد كذلك ثابت دائمًا في جميع الكائنات؛ وبهذا الاستدلال نفسه ينبغي ترك ذلك الواجب أيضًا.
12.222.47
ज्ञानेन मुच्यते जन्तुर्धर्मात्मा ज्ञानवान्भवेत् ।
धर्मेण धार्यते लोकः सर्वं धर्मे प्रतिष्ठितम् ॥ १२.२२२.४७ ॥
بالعلم يتحرر الكائن الحي؛ فليصر ذو النفس الصالحة صاحب علم. وبالدارما يُحفظ العالم؛ وكل شيء قائم على الدارما.
12.222.48
सर्वार्थजनकश्चैव धर्मः सर्वस्य कारणम् ।
सर्वो हि दृश्यते लोके न सर्वार्थः कथंचन ॥ १२.२२२.४८ ॥
الدارما وحدها منشئة جميع الغايات وسبب كل شيء؛ في العالم يُرى كل شيء، لكن لا تُرى الغايات كلها بأي حال.
12.222.49
सर्वत्यागे कृते तस्मात्परमात्मा प्रसीदति ।
व्यक्तादव्यक्तमतुलं लोकेषु परिवर्तते ॥ १२.२२२.४९ ॥
عندما يُترك كل شيء، يُسرّ الذات العليا؛ من الظاهر إلى غير الظاهر، على نحو لا مثيل له، يتحوّل في العوالم.
12.222.50
एतदाहुः समाहारं क्षेत्रमध्यात्मचिन्तकाः ।
स्थितो मनसि यो भावः स वै क्षेत्रज्ञ उच्यते ॥ १२.२२२.५० ॥
يسمّي المتأملون في الذات هذا مجموع الحقل؛ والحال القائم في العقل يُسمّى عارف الحقل.
12.222.51
एवं सति क उच्छेदः शाश्वतो वा कथं भवेत् ।
स्वभावाद्वर्तमानेषु सर्वभूतेषु हेतुषु ॥ १२.२२२.५१ ॥
إن كان الأمر كذلك، فما الفناء، أو كيف يكون الدوام، بين جميع الكائنات القائمة بطبعها، بين الأسباب؟
12.222.52
यथार्णवगता नद्यो व्यक्तीर्जहति नाम च ।
नतु स्वतां नियच्छन्ति तादृशः सत्वसंक्षयः ॥ १२.२२२.५२ ॥
كما تترك الأنهار التي دخلت المحيط صورها وأسماءها، ولا تحفظ ذاتيتها، كذلك انحلال الكائنات.
12.222.53
एवं सति कुतः संज्ञा प्रेत्यभावे पुनर्भवेत् ।
प्रतिसंमिश्रिते जीवे गृह्यमाणे च सर्वतः ॥ १२.२२२.५३ ॥
إن كان الأمر كذلك، فكيف يكون لإعادة الميلاد بعد الموت اسم، حين يُمزج الجيوي ثانيةً ويُقبض عليه من كل جانب؟
12.222.54
इमां च यो वेद विमोक्षबुद्धि ।
मात्मानमन्विच्छति चाप्रमत्तः।
न लिप्यते कर्मफलैरनिष्टैः ।
पत्रं बिसस्येव जलेन सिक्तम् ॥ १२.२२२.५४ ॥
من يعرف هذا الذهن للتحرر، ويطلب الذات بيقظة، لا يتلطخ بثمار الفعل غير المرغوبة، كما لا تبتل ورقة ساق اللوتس وإن رُشَّت بالماء.
12.222.55
दृढैर्हि पाशैर्बहुभिर्विमुक्तः ।
प्रजानिमित्तैरपि दैवतैश्च।
यदा ह्यसौ सुखदुःखे जहाति ।
मुक्तस्तदाग्र्यां गतिमेत्यलिङ्गः ॥ १२.२२२.५५ ॥
عندما يتحرر الإنسان من القيود الكثيرة الشديدة، حتى تلك التي تسببها الكائنات والآلهة، ويترك اللذة والألم، فإنه حينئذ يتحرر ويصبح بلا علامة، ويبلغ الغاية العليا.
12.222.56
मास्थाय पश्यन्ति महत्यसक्ताः ॥ १२.२२२.५६ ॥
يرى غير المتعلقين ذلك العظيم متكئين عليه.
12.222.57
यथोर्णनाभिः परिवर्तमान ।
स्तन्तुक्षये तिष्ठति पात्यमानः।
तथा विमुक्तः प्रजहाति दुःखं ।
बिध्वंसते लोष्ठ इवाद्रिमृच्छन् ॥ १२.२२२.५७ ॥
كالعنكبوت التي تدور، فإذا نفد خيطها بقيت معلقة، كذلك المتحرر يترك الألم؛ وكالكتلة الترابية تصطدم بالصخرة فتتحطم، كذلك يهلك ذلك.
12.222.58
यथा रुरुः शृङ्गमथो पुराणं ।
हित्वा त्वचं वाऽप्युरगो यथा च।
विहाय गच्छत्यनवेक्षमाण ।
स्तथा विमुक्तो विजहाति दुःखम् ॥ १२.२२२.५८ ॥
كما يترك الغزال الرورو قرنه القديم، أو تترك الحية جلدها، ويمضي دون أن يلتفت، كذلك المتحرر يترك الألم.
12.222.59
द्रुमं यथावाऽप्युदकै पतन्त ।
मुत्सृज्य पक्षी निपतत्यसक्तः।
तथा ह्यसौ सुखदुःखे विहाय ।
मुक्तः पराद्धर्यां गतिमेत्यलिङ्गः ॥ १२.२२२.५९ ॥
كما يترك الطائر غير المتعلق شجرة تسقط في الماء فينزل في موضع آخر، كذلك يترك هو اللذة والألم، فيتحرر ويصبح بلا علامة، ويبلغ الغاية العليا.
12.222.60
ह्यहं तदन्तर्ह्यहमेव भोक्ता ॥ १२.२२२.६० ॥
أنا ذاك؛ وفي الداخل أنا نفسي المتمتع.
12.222.61
अपिच भवति मैथिलेन गीतं ।
नगरमुपाहितमग्निनाऽभिवीक्ष्य।
न खलु मम तुषोऽपि दह्यतेऽत्र ।
स्वयमिदमाह किल स्म भूमिपालः ॥ १२.२२२.६१ ॥
وقد غنّى ملك ميثيلا: إذ رأى المدينة محاطة بالنار تحترق، قال بنفسه: «ولا حتى قشرتي تحترق هنا».
12.222.62
इदममृतपदं विदेहराजा ।
स्वयमिह पञ्चशिखेन भाष्यमाणम्।
निखिलमभिसमीक्ष्य निश्चितार्थः ।
परमसुखी विजहार वीतशोकः ॥ १२.२२२.६२ ॥
فإن ملك فيديها، بعد أن تأمل تماما هذه الحال الخالدة التي تلاها هنا بانتشاشيخا، وقد استقر على غايته، متحررا من الحزن، عاش في سعادة عظمى.
12.222.63
इमं हि यः पठति विमोक्षनिश्चयं ।
महीपते सततमवेक्षते तथा।
उपद्रवान्नानुभवत्यदुःखितः ।
प्रमुच्यते कपिलमिवैत्य मैथिलः ॥ १२.२२२.६३ ॥
أيها سيد الأرض، من يتلو هذا العزم على التحرر ويتأمله على الدوام، غير مكترث بالحزن، لا يعاني النوازل، ويتحرر كما تحرر ملك ميثيلا إذ اقترب من كابيلا.