Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.226

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

12.226.1

द्विजातयो व्रतोपेता यदिदं भुञ्जते हविः ।
अन्नं ब्राह्मणकामाय कथमेतत्पितामह ॥ १२.२२६.१ ॥

ହେ ପିତାମହ, ବ୍ରତଯୁକ୍ତ ଦ୍ୱିଜାତିମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଏହି ହବିଷ୍ୟ ଓ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରନ୍ତି — ଏହା କିପରି?

12.226.2

अवेदोक्तव्रतोपेता भुञ्जानाः कार्यकारिणः ।
वेदोक्तेषु च भुञ्जाना व्रतलुब्धा युधिष्ठिर ॥ १२.२२६.२ ॥

ବେଦରେ ଉକ୍ତ ନ ଥିବା ବ୍ରତଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଭୋଜନ କରିଥିବା ଲୋକେ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରନ୍ତି; ଏବଂ ବେଦୋକ୍ତ ବ୍ରତରେ ଭୋଜନ କରିଥିବା ଲୋକେ ବ୍ରତଲୋଭୀ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର।

12.226.3

यदिदं तप इत्याहुरुपवासं पृथग्जनाः ।
एतत्तपो महाराज उताहो किं तपो भवेत् ॥ १२.२२६.३ ॥

ସାଧାରଣ ଲୋକେ ଯାହାକୁ ତପ କହନ୍ତି — ଉପବାସ — ଏହା କ'ଣ ତପ, ନା ଅନ୍ୟ କିଛି ତପ ହୋଇପାରେ, ହେ ମହାରାଜ?

12.226.4

मासपक्षोपवासेन मन्यन्ते यत्तपो जनाः ।
आत्मतन्त्रोघातस्तु न तपस्तत्सतां मतम् ॥ १२.२२६.४ ॥

ମାସ ଓ ପକ୍ଷ ଉପବାସ କରିବାକୁ ଲୋକେ ତପ ମାନନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ତାହା ନିଜ ଦେହତନ୍ତ୍ରର ବିନାଶ, ତାହା ତପ ନୁହେଁ — ଏହା ସତ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ମତ।

12.226.5

त्यागश्च सन्नतिश्चैव शिष्यते तप उत्तमम् ।
सदोपवासी स भवेद्ब्रह्मचारी सदा भवेत् ॥ १२.२२६.५ ॥

ତ୍ୟାଗ ଓ ନମ୍ରତା ହିଁ ଉତ୍ତମ ତପ ଭାବେ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହେ; ସେ ସଦା ଉପବାସୀ ଓ ସଦା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ହେବା ଉଚିତ।

12.226.6

मुनिश्च स्यात्सदा विप्रो दैवतं च सदा भवेत् ।
कुटुम्बिको धर्मपरः सदाऽस्वप्नश्च भारत ॥ १२.२२६.६ ॥

ବ୍ରାହ୍ମଣ ସଦା ମୁନି ଓ ସଦା ଦେବତା ସଦୃଶ ହେବା ଉଚିତ; ସେ ଗୃହସ୍ଥ, ସଦା ଧର୍ମପରାୟଣ ଓ ସଦା ଜାଗ୍ରତ ରହିବା ଉଚିତ, ହେ ଭାରତ।

12.226.7

अमांसादी सदा च स्यात्पवित्री च सदा भवेत् ।
अमृताशी सदा च स्यान्न च स्याद्विषभोजनः ॥ १२.२२६.७ ॥

ସର୍ବଦା ମାଂସ ନ ଖାଉଥିବା ଏବଂ ସର୍ବଦା ପବିତ୍ର ହେବା ଉଚିତ; ସର୍ବଦା ଅମୃତାହାରୀ ହେବା ଉଚିତ, ବିଷାହାରୀ ନୁହେଁ।

12.226.8

विधसाशी सदा च स्यात्सदा चैवातिथिप्रियः ।
श्रद्दधानः सदा च स्याद्देवताद्विजपूजकः ॥ १२.२२६.८ ॥

ସର୍ବଦା ଯଜ୍ଞଶେଷ ଭୋଜନକାରୀ, ସର୍ବଦା ଅତିଥିପ୍ରିୟ, ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ ଏବଂ ଦେବତା ଓ ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ପୂଜକ ହେବା ଉଚିତ।

12.226.9

कथं सदोपवासी स्याद्ब्रह्मचारी कथं भवेत् ।
विघसाशी कथं च स्यात्सदा चैवातिथिप्रियः ॥ १२.२२६.९ ॥

ସର୍ବଦା ଉପବାସୀ କିପରି ହେବ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ କିପରି ହେବ, ବିଘସାଶୀ କିପରି ହେବ, ଏବଂ ସର୍ବଦା ଅତିଥିପ୍ରିୟ କିପରି ହେବ?

12.226.10

अन्तरा प्रातराशं च सायमाशं तथैव च ।
सदोपवासी स भवेद्यो न भुङ्क्तेऽन्तरा पुनः ॥ १२.२२६.१० ॥

ସକାଳ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା ଭୋଜନ ମଧ୍ୟରେ ପୁଣି କିଛି ନ ଖାଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସର୍ବଦା ଉପବାସୀ ହୁଏ।

12.226.11

भार्यां गच्छन्ब्रह्मचारी ऋतौ भवति ब्राह्मणः ।
ऋतवादी भवेन्नित्यं ज्ञाननित्यश्च यो नरः ॥ १२.२२६.११ ॥

ଋତୁକାଳରେ ହିଁ ପତ୍ନୀ ନିକଟକୁ ଯାଉଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ହୁଏ; ସର୍ବଦା ସତ୍ୟବାଦୀ ଏବଂ ସର୍ବଦା ଜ୍ଞାନରେ ସ୍ଥିତ ମନୁଷ୍ୟ।

12.226.12

न भक्षयेद्वृथा मांसममांसाशी भवत्यपि ।
दाननित्यः पवित्रीस्यादस्वप्नश्च दिवाऽस्वपन् ॥ १२.२२६.१२ ॥

ବୃଥା ମାଂସ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏପରି ନକରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମାଂସାହାରୀ ନ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ମାଂସ ନ ଖାଉଥିବା ହୁଏ। ସର୍ବଦା ଦାନରେ ନିରତ ବ୍ୟକ୍ତି ପବିତ୍ର ହୁଏ; ଦିନରେ ନ ଶୋଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅସ୍ୱପ୍ନ ହୁଏ।

12.226.13

भृत्यातिथिषु यो भुङ्क्ते भुक्तवत्सु सदा नरः ।
अमृतं केवलं भुङ्क्ते इति विद्धि युधिष्ठिर ॥ १२.२२६.१३ ॥

ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୃତ୍ୟ ଓ ଅତିଥି ଭୋଜନ କରିବା ପରେ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ସର୍ବଦା ଭୋଜନ କରେ, ତାକୁ କେବଳ ଅମୃତଭୋଜୀ ବୋଲି ଜାଣ।

12.226.14

अभुक्तवत्सु भुञ्जानो विषमश्नाति वै द्विजः ।
अदत्त्वा योऽतिथिभ्योऽन्नं न भुङ्क्ते सोतिथिप्रियः।
अभुक्त्वा दैवतेभ्यश्च यो न भुङ्क्ते सदैवतम् ॥ १२.२२६.१४ ॥

ସେମାନେ ଭୋଜନ ନ କରିଥିବା ବେଳେ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ଦ୍ୱିଜ ନିଶ୍ଚୟ ବିଷ ଭୋଜନ କରେ। ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ନ ଦେଇ ଯେ ଭୋଜନ କରେ ନାହିଁ, ସେ ଅତିଥିପ୍ରିୟ। ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ନ ଅର୍ପି ଯେ ଭୋଜନ କରେ ନାହିଁ, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ଭୋଜନ କରେ।

12.226.15

देवताभ्यः पितृभ्यश्च भृत्येभ्योऽतिथिभिः सह ।
अवशिष्टं तु योऽश्नाति तमाहुर्विघसाशिनम् ॥ १२.२२६.१५ ॥

ଦେବତା, ପିତୃ, ଭୃତ୍ୟ ଓ ଅତିଥି ସହିତ ଯେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଏ, ତାକୁ 'ବିଘସାଶୀ' (ଅବଶେଷ ଖାଉଥିବା) କୁହାଯାଏ।

12.226.16

तेषां लोका ह्यपर्यन्ताः सदने ब्रह्मणा सह ।
उपस्थिताश्चाप्सरोभिः परियान्ति दिवौकसः ॥ १२.२२६.१६ ॥

ସେମାନଙ୍କ ଲୋକସମୂହ ଅନନ୍ତ; ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କ ନିବାସରେ ଥାଆନ୍ତି। ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ସହିତ ଦିବ୍ୟଲୋକବାସୀ ହୋଇ ବିଚରଣ କରନ୍ତି।

12.226.17

देवताभिश्च ये सार्धं पितृभ्यश्चोपभुञ्जते ।
रमन्ते पुत्रपौत्रैश्च तेषां गतिरनुत्तमा ॥ १२.२२६.१७ ॥

ଦେବତା ଓ ପିତୃଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ଯେ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ଗତି ଅତି ଉତ୍ତମ।