ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.226
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.226.1
द्विजातयो व्रतोपेता यदिदं भुञ्जते हविः ।
अन्नं ब्राह्मणकामाय कथमेतत्पितामह ॥ १२.२२६.१ ॥
ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਵਰਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦ੍ਵਿਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਹ ਹਵਿ ਅਤੇ ਅੰਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ — ਇਹ ਕਿਵੇਂ?
12.226.2
अवेदोक्तव्रतोपेता भुञ्जानाः कार्यकारिणः ।
वेदोक्तेषु च भुञ्जाना व्रतलुब्धा युधिष्ठिर ॥ १२.२२६.२ ॥
ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਨਾ ਦੱਸੇ ਵਰਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਆਪਣਾ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਵਰਤਾਂ ਦੇ ਲੋਭੀ ਹਨ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ।
12.226.3
यदिदं तप इत्याहुरुपवासं पृथग्जनाः ।
एतत्तपो महाराज उताहो किं तपो भवेत् ॥ १२.२२६.३ ॥
ਆਮ ਲੋਕ ਜਿਸਨੂੰ ਤਪ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ — ਉਪਵਾਸ — ਕੀ ਇਹੀ ਤਪ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਤਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
12.226.4
मासपक्षोपवासेन मन्यन्ते यत्तपो जनाः ।
आत्मतन्त्रोघातस्तु न तपस्तत्सतां मतम् ॥ १२.२२६.४ ॥
ਮਹੀਨਿਆਂ ਅਤੇ ਪੱਖਾਂ ਤੱਕ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਨੂੰ ਲੋਕ ਤਪ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ-ਤੰਤਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਤਪ ਨਹੀਂ — ਇਹ ਸੱਜਣਾਂ ਦਾ ਮਤ ਹੈ।
12.226.5
त्यागश्च सन्नतिश्चैव शिष्यते तप उत्तमम् ।
सदोपवासी स भवेद्ब्रह्मचारी सदा भवेत् ॥ १२.२२६.५ ॥
ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਹੀ ਉੱਤਮ ਤਪ ਵਜੋਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਸਦਾ ਵਰਤੀ ਅਤੇ ਸਦਾ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੋਵੇ।
12.226.6
मुनिश्च स्यात्सदा विप्रो दैवतं च सदा भवेत् ।
कुटुम्बिको धर्मपरः सदाऽस्वप्नश्च भारत ॥ १२.२२६.६ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਦਾ ਮੁਨੀ ਅਤੇ ਸਦਾ ਦੇਵਤਾ ਸਮਾਨ ਹੋਵੇ; ਉਹ ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਸਦਾ ਧਰਮਪਰਾਇਣ ਅਤੇ ਸਦਾ ਜਾਗਦਾ ਰਹੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
12.226.7
अमांसादी सदा च स्यात्पवित्री च सदा भवेत् ।
अमृताशी सदा च स्यान्न च स्याद्विषभोजनः ॥ १२.२२६.७ ॥
ਸਦਾ ਮਾਸ ਨਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ; ਸਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਆਹਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਵਿਸ਼-ਆਹਾਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।
12.226.8
विधसाशी सदा च स्यात्सदा चैवातिथिप्रियः ।
श्रद्दधानः सदा च स्याद्देवताद्विजपूजकः ॥ १२.२२६.८ ॥
ਸਦਾ ਯਗਿਆ-ਸ਼ੇਸ਼ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਮਹਿਮਾਨ-ਪਿਆਰਾ, ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦਵਿਜਾਂ ਦਾ ਪੂਜਕ ਹੋਵੇ।
12.226.9
कथं सदोपवासी स्याद्ब्रह्मचारी कथं भवेत् ।
विघसाशी कथं च स्यात्सदा चैवातिथिप्रियः ॥ १२.२२६.९ ॥
ਸਦਾ ਉਪਵਾਸੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ, ਵਿਘਸਾਸ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਮਹਿਮਾਨ-ਪਿਆਰਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ?
12.226.10
अन्तरा प्रातराशं च सायमाशं तथैव च ।
सदोपवासी स भवेद्यो न भुङ्क्तेऽन्तरा पुनः ॥ १२.२२६.१० ॥
ਸਵੇਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਮੁੜ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਉਹ ਸਦਾ ਉਪਵਾਸੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
12.226.11
भार्यां गच्छन्ब्रह्मचारी ऋतौ भवति ब्राह्मणः ।
ऋतवादी भवेन्नित्यं ज्ञाननित्यश्च यो नरः ॥ १२.२२६.११ ॥
ਰੁੱਤ ਵੇਲੇ ਹੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਦਾ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
12.226.12
न भक्षयेद्वृथा मांसममांसाशी भवत्यपि ।
दाननित्यः पवित्रीस्यादस्वप्नश्च दिवाऽस्वपन् ॥ १२.२२६.१२ ॥
ਵਿਅਰਥ ਮਾਸ ਨਾ ਖਾਵੇ; ਇੰਝ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਾਸ ਨਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸਦਾ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ; ਅਤੇ ਜੋ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਨਾ ਸੌਂਵੇ ਉਹ ਅਸਵਪਨ ਹੋਵੇ।
12.226.13
भृत्यातिथिषु यो भुङ्क्ते भुक्तवत्सु सदा नरः ।
अमृतं केवलं भुङ्क्ते इति विद्धि युधिष्ठिर ॥ १२.२२६.१३ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੇਵਕਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਸਦਾ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਕੇਵਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣ।
12.226.14
अभुक्तवत्सु भुञ्जानो विषमश्नाति वै द्विजः ।
अदत्त्वा योऽतिथिभ्योऽन्नं न भुङ्क्ते सोतिथिप्रियः।
अभुक्त्वा दैवतेभ्यश्च यो न भुङ्क्ते सदैवतम् ॥ १२.२२६.१४ ॥
ਜੋ ਦ੍ਵਿਜ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਜ਼ਹਿਰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਨ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਉਹ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
12.226.15
देवताभ्यः पितृभ्यश्च भृत्येभ्योऽतिथिभिः सह ।
अवशिष्टं तु योऽश्नाति तमाहुर्विघसाशिनम् ॥ १२.२२६.१५ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਸੇਵਕਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ 'ਵਿਘਸਾਸ਼ੀ' (ਬਚਿਆ ਖਾਣ ਵਾਲਾ) ਆਖਦੇ ਹਨ।
12.226.16
तेषां लोका ह्यपर्यन्ताः सदने ब्रह्मणा सह ।
उपस्थिताश्चाप्सरोभिः परियान्ति दिवौकसः ॥ १२.२२६.१६ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਅਨੰਤ ਹਨ; ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਬਣ ਕੇ ਉਹ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ।
12.226.17
देवताभिश्च ये सार्धं पितृभ्यश्चोपभुञ्जते ।
रमन्ते पुत्रपौत्रैश्च तेषां गतिरनुत्तमा ॥ १२.२२६.१७ ॥
ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪੁੱਤਰਾਂ-ਪੋਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ।