マハーバーラタ · 章 12.241
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.241.1
त्रयीं विद्यामवेक्षेत वेदेपूत्तमतां गतः ।
ऋक्सामवर्णाक्षरतो यजुषोऽथर्वणस्तथा ॥ १२.२४१.१ ॥
ヴェーダにおいて比類なき境地に達した者は、ṚkとSāman、Yajus、そしてAtharvanの文字と音節から三明の学を観じるべきである。
12.241.2
तिष्ठत्येतेषु भगवान्षट्सु कर्मसु संस्थितः ।
वेदवादेषु कुशला ह्यध्यात्मकुशलाश्च ये ॥ १२.२४१.२ ॥
尊き方はこれら六つの行為に確立している。ヴェーダの言葉と内なる自己に通じた者もまた同様である。
12.241.3
सत्ववन्तो महाभागाः पश्यन्ति प्रभवाप्ययौ ।
एवं धर्मेण वर्तेत क्रियाः शिष्टवदाचरेत् ॥ १२.२४१.३ ॥
善性を具えた大いなる幸運の人々は、生起と消滅を見る。このように法に従って振る舞い、賢者のように行いをなすべきである。
12.241.4
असंरोधेन भूतानां वृत्तिं लिप्सेत वै द्विजः ।
सद्भ्य आगतविज्ञानः शिष्टः शास्त्रविचक्षणः ॥ १२.२४१.४ ॥
再生族は生きとし生けるものを妨げることなく生計を求めるべきである。善き人々から知識を得て、賢く、聖典に通じた者となるべきである。
12.241.5
स्वधर्मेण क्रिया लोके कुर्वाणः सोऽप्यसङ्करः ।
तिष्ठते तेषु गृहवान्षट्सु कर्मसु स द्विजः ॥ १२.२४१.५ ॥
自らの法によって世間で行為をなす者もまた混じりけがない。その家長の再生族は、これら六つの行為に確立している。
12.241.6
पञ्चभिः सततं यज्ञैः श्रद्दधानो यजेत च ।
धृतिमानप्रमत्तश्च दान्तो धर्मविदात्मवान्।
वीतहर्षमदक्रोधो ब्राह्मणो नावसीदति ॥ १२.२४१.६ ॥
信を持って常に五つの祭祀によって供犠すべきである。堅固で怠らず、自制し、法を知り、自らを律し、喜び・慢心・怒りを離れたバラモンは沈むことがない。
12.241.7
दानमध्ययनं यज्ञस्तपो ह्रीरार्जवं दमः ।
एतैर्विवर्धते तेजः पाप्मानं चापकर्षति ॥ १२.२४१.७ ॥
布施、学習、祭祀、苦行、慎み、誠実、自制——これらによって輝きは増し、罪は遠ざかる。
12.241.8
धूतपाप्मा च मेधावी लघ्वाहारो जितेन्द्रियः ।
कामक्रोधौ वशे कृत्वा निनीषेद्ब्रह्मणः पदम् ॥ १२.२४१.८ ॥
罪を振り払い、賢く、少食で、感官を制した者は、欲望と怒りを制御して、ブラフマンの境地を目指すべきである。
12.241.9
अग्नींश्च ब्राह्मणांश्चार्चेद्देवताः प्रणमेत च ।
वर्जयेदुशतीं वाचं हिंसां चाधर्मसंहिताम् ॥ १२.२४१.९ ॥
火と婆羅門を敬い、神々に礼拝すべきである。粗暴な言葉と、不法を伴う暴力を避けるべきである。
12.241.10
एषा पूर्वतरा वृत्तिर्ब्राह्मणस्य विधीयते ।
ज्ञानागमेन कर्माणि कुर्वन्कर्मसु सिद्ध्यति ॥ १२.२४१.१० ॥
これが婆羅門に定められた先立つ行いである。知識と伝承によって行為する者は、行為において成就を得る。
12.241.11
पञ्चेन्द्रियजलां घोरां लोभकूलां सुदुस्तराम् ।
मन्युपङ्कामनाधृष्यां नदीं तरति बुद्धिमान् ॥ १२.२४१.११ ॥
賢者はこの川を渡る。恐ろしく、五感を水とし、貪欲を岸とし、怒りを泥とする、極めて渡りがたく、侵し難い川を。
12.241.12
कालमभ्युद्यतं पश्येन्नित्यमत्यन्तमोहनम् ॥ १२.२४१.१२ ॥
迫りくる時を常に見るべきである。それは人を深く惑わせるものだから。
12.241.13
महता विधिदृष्टेन बलिनाऽप्रतिघातिना ।
स्वभावस्रोतसा वृत्तमुह्यते सततं जगत् ॥ १२.२४१.१३ ॥
定めによって見られた、偉大で強力、抗しがたい本性の流れによって、世界は絶えず運び去られる。
12.241.14
कालोदकेन महता वर्षावर्तेन संततम् ।
मासोर्मिणर्तुवेगेन पक्षोलपतृणेन च ॥ १२.२४१.१४ ॥
時という大水、雨のうずまきが絶えず、月の波、季節の勢い、そして葦や草のような半月とともに。
12.241.15
निमेषोन्मेषफेनेन अहोरात्रजवेन च ।
कामग्राहेण घोरेण वेदयज्ञप्लवेन च ॥ १२.२४१.१५ ॥
瞬きと開閉の泡、昼夜の速さ、欲望という恐ろしい鰐、そしてヴェーダと供犠の筏とともに。
12.241.16
धर्मद्वीपेन भूतानां चार्थकामरवेण च ।
ऋतवाङ्मोक्षतीरेण विहिंसातरुवाहिना ॥ १२.२४१.१६ ॥
生き物のダルマの島、富と欲望の轟き、真実の言葉と解脱の岸、そして害の木々を押し流す川とともに。
12.241.17
युगह्रदौघमध्येन ब्रह्मप्रायभवेन च ।
धात्रा सृष्टानि भूतानि कृष्यन्ते यमसादनम् ॥ १२.२४१.१७ ॥
時代の湖の奔流の中を、ほぼブラフマンのような源とともに、創造主が創った生き物はヤマの住処へ引きずられていく。
12.241.18
एतत्प्रज्ञामयैर्धीरा निस्तरन्ति मनीषिणः ।
प्लवैरप्लववन्तो हि किं करिष्यन्त्यचेतसः ॥ १२.२४१.१८ ॥
智慧でできた筏によって、堅固な者と思慮深い者は渡る。筏を持たない無分別な者は、どうするのだろうか。
12.241.19
उपपन्नं हि यत्प्राज्ञो निस्तरेन्नेतरो जनः ।
दूरतो गुणदोषौ हि प्राज्ञः सर्वत्र पश्यति ॥ १२.२४१.१९ ॥
賢者こそが渡ることは当然であり、他の人ではない。賢者は遠くからでも、あらゆるところで善と悪を見抜く。
12.241.20
संशयात्तु स कामात्मा चलचित्तोऽल्पचेतनः ।
अप्राज्ञो न तरत्येनं यो ह्यास्ते न स गच्छति ॥ १२.२४१.२० ॥
疑いに満ち、欲望に突き動かされ、心が移ろい、理解の浅い無知な者はこれを渡れない。座り込んだままの者は進まない。
12.241.21
अप्लवो हि महादोषं मुह्यमानो न गच्छति ।
कामग्राहगृहीतस्य ज्ञानमप्यस्य न प्लवः ॥ १२.२४१.२१ ॥
筏を持たぬ者は大きな過ちに惑わされて進めない。欲望というワニに捕らえられた者にとっては、その知識さえも筏ではない。
12.241.22
तस्मादुन्मज्जनस्यार्थे प्रयतेत विचक्षणः ।
एतदुन्मज्जनं तस्य यदयं ब्राह्मणो भवेत् ॥ १२.२४१.२२ ॥
ゆえに賢明な人は浮かび上がるよう努めるべきである。その浮かび上がりとは、彼がバラモンになることである。
12.241.23
त्र्यवदाते कुले जातस्त्रिसंदेहस्त्रिकर्मकृत् ।
तस्मादुन्मज्जनं तिष्ठेत्प्रज्ञया निस्तरेद्यथा ॥ १२.२४१.२३ ॥
三重に清浄な家系に生まれ、三重の疑いを離れ、三つの務めを行う者。ゆえに浮かび上がった者は確固として留まり、智慧によって渡るべきである。
12.241.24
संस्कृतस्य हि दान्तस्य नियतस्य यतात्मनः ।
प्राज्ञस्यानन्तरा सिद्धिरिह लोके परत्र च ॥ १२.२४१.२४ ॥
修養を積み、自制し、律し、心を制御した賢者にとって、成就はこの世でも来世でも直ちに得られる。
12.241.25
वर्तेत तेषु गृहवानक्रुध्यन्ननसूयकः ।
पञ्चभिः सततं यज्ञैर्विघसाशी यजेत च ॥ १२.२४१.२५ ॥
家住者は彼らの中で暮らし、怒らず嫉妬せず、常に五つの祭祀を行い、供物の残りを食すべきである。
12.241.26
सतां धर्मेण वर्तेत क्रियां शिष्टवदाचरेत् ।
असंरोधेन लोकस्य वृत्तिं लिप्सेदगर्हिताम् ॥ १२.२४१.२६ ॥
善人の法に従って振る舞い、賢者のように儀礼を行い、世間を妨げることなく、非難されない生計を求めるべきである。
12.241.27
श्रुतविज्ञानतत्त्वज्ञः शिष्टाचारविचक्षणः ।
स्वधर्मेण क्रियावांश्च कर्मणा सोऽप्यसंकरः ॥ १२.२४१.२७ ॥
聖典と智慧の真理を知り、賢者の行いに通じ、自らの法と行為によって祭儀を行う者——彼もまた混じりけがない。
12.241.28
क्रियावाञ्श्रद्दधानो कहि दान्तः प्रायोऽनसूयकः ।
धमार्धर्मविशेषज्ञः सर्वं तरति दुस्तरम् ॥ १२.२४१.२८ ॥
行いに励み、信仰あり、自制し、ほとんど嫉妬せず、法と非法の区別を知る者は、渡りがたいすべてを渡りきる。
12.241.29
धृतिमानप्रमत्तश्च दान्तो धर्मविदात्मवान् ।
वीतहर्षमदक्रोधो ब्राह्मणो नावसीदति ॥ १२.२४१.२९ ॥
堅固で怠らず、自制し、法に通じ、自己を制し、喜び・慢心・怒りを離れた婆羅門は沈まない。
12.241.30
एषा पुरातनी वृत्तिर्ब्राह्मणस्य विधीयते ।
ज्ञानवृद्ध्यैव कर्माणि कुर्वन्सर्वत्र सिध्यति ॥ १२.२४१.३० ॥
これが婆羅門に定められた古来の生き方である。知の増大によってのみ行為を行う者は、どこでも成就する。
12.241.31
अधर्मं धर्मकामो हि करोति ह्यविचक्षणः ।
धर्मं वा धर्मसंकाशं शोचन्निव करोति सः ॥ १२.२४१.३१ ॥
法を望む無知な者も実際には非法を行う。あるいは嘆く人のように、法に似たことを行う。
12.241.32
धर्मं करोमीति करोत्यधर्म ।
मधर्मकामश्च करोति धर्मम्।
उभे बालः कर्मणी न प्रजानम् ।
संजायते म्रियते चापि देही ॥ १२.२४१.३२ ॥
「私は法を行う」と言いながら非法を行う。非法を望む者が法を行うこともある。愚者はこの二つの行いを知らず、肉体をもつ者は生まれ、また死ぬ。