ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.241
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.241.1
त्रयीं विद्यामवेक्षेत वेदेपूत्तमतां गतः ।
ऋक्सामवर्णाक्षरतो यजुषोऽथर्वणस्तथा ॥ १२.२४१.१ ॥
ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆದವನು ಋಕ್, ಸಾಮ, ಯಜುಸ್, ಅಥರ್ವಣದ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ತ್ರಯೀ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
12.241.2
तिष्ठत्येतेषु भगवान्षट्सु कर्मसु संस्थितः ।
वेदवादेषु कुशला ह्यध्यात्मकुशलाश्च ये ॥ १२.२४१.२ ॥
ಈ ಆರು ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವಾನನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ; ವೇದವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಶಲರಾದವರು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ಕುಶಲರಾದವರು ಇದನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.
12.241.3
सत्ववन्तो महाभागाः पश्यन्ति प्रभवाप्ययौ ।
एवं धर्मेण वर्तेत क्रियाः शिष्टवदाचरेत् ॥ १२.२४१.३ ॥
ಸತ್ತ್ವಗುಣವುಳ್ಳ ಮಹಾಭಾಗ್ಯರು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಲಯವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಧರ್ಮದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಶಿಷ್ಟರಂತೆ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
12.241.4
असंरोधेन भूतानां वृत्तिं लिप्सेत वै द्विजः ।
सद्भ्य आगतविज्ञानः शिष्टः शास्त्रविचक्षणः ॥ १२.२४१.४ ॥
ದ್ವಿಜನು ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದಂತೆ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಅರಸಬೇಕು; ಸಜ್ಜನರಿಂದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಶಿಷ್ಟನೂ ಶಾಸ್ತ್ರಕುಶಲನೂ ಆಗಿರಬೇಕು.
12.241.5
स्वधर्मेण क्रिया लोके कुर्वाणः सोऽप्यसङ्करः ।
तिष्ठते तेषु गृहवान्षट्सु कर्मसु स द्विजः ॥ १२.२४१.५ ॥
ತನ್ನ ಸ್ವಧರ್ಮದಿಂದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವನು ಸಹ ಮಿಶ್ರಣರಹಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಆ ಗೃಹಸ್ಥ ದ್ವಿಜನು ಈ ಆರು ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾನೆ.
12.241.6
पञ्चभिः सततं यज्ञैः श्रद्दधानो यजेत च ।
धृतिमानप्रमत्तश्च दान्तो धर्मविदात्मवान्।
वीतहर्षमदक्रोधो ब्राह्मणो नावसीदति ॥ १२.२४१.६ ॥
ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸದಾ ಪಂಚಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಯಜಿಸಬೇಕು; ಧೈರ್ಯವಂತನೂ, ಜಾಗರೂಕನೂ, ದಮನಶೀಲನೂ, ಧರ್ಮಜ್ಞನೂ, ಆತ್ಮವಂತನೂ, ಹರ್ಷ-ಮದ-ಕ್ರೋಧರಹಿತನೂ ಆದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕುಸಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
12.241.7
दानमध्ययनं यज्ञस्तपो ह्रीरार्जवं दमः ।
एतैर्विवर्धते तेजः पाप्मानं चापकर्षति ॥ १२.२४१.७ ॥
ದಾನ, ಅಧ್ಯಯನ, ಯಜ್ಞ, ತಪಸ್ಸು, ಲಜ್ಜೆ, ಋಜುತ್ವ, ದಮ — ಇವುಗಳಿಂದ ತೇಜಸ್ಸು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಪಾಪ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ.
12.241.8
धूतपाप्मा च मेधावी लघ्वाहारो जितेन्द्रियः ।
कामक्रोधौ वशे कृत्वा निनीषेद्ब्रह्मणः पदम् ॥ १२.२४१.८ ॥
ಪಾಪವನ್ನು ಕೊಡವಿದವನು, ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಲಘು ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವವನು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು — ಕಾಮ ಕ್ರೋಧಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬ್ರಹ್ಮಪದವನ್ನು ಬಯಸಬೇಕು.
12.241.9
अग्नींश्च ब्राह्मणांश्चार्चेद्देवताः प्रणमेत च ।
वर्जयेदुशतीं वाचं हिंसां चाधर्मसंहिताम् ॥ १२.२४१.९ ॥
ಅಗ್ನಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು; ಕಠಿಣ ಮಾತನ್ನೂ ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹಿಂಸೆಯನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
12.241.10
एषा पूर्वतरा वृत्तिर्ब्राह्मणस्य विधीयते ।
ज्ञानागमेन कर्माणि कुर्वन्कर्मसु सिद्ध्यति ॥ १२.२४१.१० ॥
ಇದೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಮೊದಲು ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವೃತ್ತಿ; ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರದ ನೆರವಿನಿಂದ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವವನು ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.241.11
पञ्चेन्द्रियजलां घोरां लोभकूलां सुदुस्तराम् ।
मन्युपङ्कामनाधृष्यां नदीं तरति बुद्धिमान् ॥ १२.२४१.११ ॥
ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಗಳೆಂಬ ನೀರು, ಲೋಭವೆಂಬ ದಡಗಳು, ಕೋಪವೆಂಬ ಕೆಸರು ಇರುವ, ಭಯಂಕರ, ಅತಿ ದುಸ್ತರ, ಅಜೇಯ ನದಿಯನ್ನು ಬುದ್ಧಿವಂತ ದಾಟುತ್ತಾನೆ.
12.241.12
कालमभ्युद्यतं पश्येन्नित्यमत्यन्तमोहनम् ॥ १२.२४१.१२ ॥
ಮೇಲೇರುತ್ತಿರುವ ಕಾಲವನ್ನು ಸದಾ ನೋಡಬೇಕು; ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಮೋಹಗೊಳಿಸುವಂತಹದು.
12.241.13
महता विधिदृष्टेन बलिनाऽप्रतिघातिना ।
स्वभावस्रोतसा वृत्तमुह्यते सततं जगत् ॥ १२.२४१.१३ ॥
ವಿಧಿಯಿಂದ ನಿರ್ಧರಿತವಾದ, ಮಹತ್ತಾದ, ಬಲಿಷ್ಠವಾದ, ತಡೆಯಲಾಗದ ಸ್ವಭಾವದ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಜಗತ್ತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
12.241.14
कालोदकेन महता वर्षावर्तेन संततम् ।
मासोर्मिणर्तुवेगेन पक्षोलपतृणेन च ॥ १२.२४१.१४ ॥
ಕಾಲವೆಂಬ ಮಹಾ ಜಲದಿಂದ, ಮಳೆಯ ಸುಳಿಯಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ, ತಿಂಗಳ ಅಲೆಗಳಿಂದ, ಋತುಗಳ ವೇಗದಿಂದ, ಪಕ್ಷಗಳೆಂಬ ಹುಲ್ಲಿನೊಂದಿಗೆ.
12.241.15
निमेषोन्मेषफेनेन अहोरात्रजवेन च ।
कामग्राहेण घोरेण वेदयज्ञप्लवेन च ॥ १२.२४१.१५ ॥
ರೆಪ್ಪೆ ಮುಚ್ಚುವ ಮತ್ತು ತೆರೆಯುವ ನೊರೆಯಿಂದ, ಹಗಲು ರಾತ್ರಿಗಳ ವೇಗದಿಂದ, ಕಾಮವೆಂಬ ಭಯಂಕರ ಮೊಸಳೆಯಿಂದ, ವೇದ ಯಜ್ಞಗಳ ತೆಪ್ಪದಿಂದ.
12.241.16
धर्मद्वीपेन भूतानां चार्थकामरवेण च ।
ऋतवाङ्मोक्षतीरेण विहिंसातरुवाहिना ॥ १२.२४१.१६ ॥
ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಧರ್ಮವೆಂಬ ದ್ವೀಪದಿಂದ, ಅರ್ಥ-ಕಾಮದ ಘೋಷದಿಂದ, ಋತವಾಣಿ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷದ ತೀರದಿಂದ, ಹಿಂಸೆಯ ಮರಗಳನ್ನು ಒಯ್ಯುವ ನದಿಯಿಂದ.
12.241.17
युगह्रदौघमध्येन ब्रह्मप्रायभवेन च ।
धात्रा सृष्टानि भूतानि कृष्यन्ते यमसादनम् ॥ १२.२४१.१७ ॥
ಯುಗಗಳ ಸರೋವರದ ಪ್ರವಾಹದ ಮಧ್ಯದಿಂದ, ಬ್ರಹ್ಮಪ್ರಾಯವಾದ ಮೂಲದೊಂದಿಗೆ, ಧಾತೃ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
12.241.18
एतत्प्रज्ञामयैर्धीरा निस्तरन्ति मनीषिणः ।
प्लवैरप्लववन्तो हि किं करिष्यन्त्यचेतसः ॥ १२.२४१.१८ ॥
ಈ ಪ್ರಜ್ಞಾಮಯ ತೆಪ್ಪಗಳಿಂದ ಧೀರರು ಮತ್ತು ಮನೀಷಿಗಳು ದಾಟುತ್ತಾರೆ; ತೆಪ್ಪವಿಲ್ಲದವರು, ಅಚೇತನರು ಏನು ಮಾಡುವರು?
12.241.19
उपपन्नं हि यत्प्राज्ञो निस्तरेन्नेतरो जनः ।
दूरतो गुणदोषौ हि प्राज्ञः सर्वत्र पश्यति ॥ १२.२४१.१९ ॥
ಜ್ಞಾನಿಯೇ ದಾಟಬಲ್ಲನು, ಇತರ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲ ಇದು ಯುಕ್ತವೇ; ಜ್ಞಾನಿ ದೂರದಿಂದಲೇ ಗುಣದೋಷಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
12.241.20
संशयात्तु स कामात्मा चलचित्तोऽल्पचेतनः ।
अप्राज्ञो न तरत्येनं यो ह्यास्ते न स गच्छति ॥ १२.२४१.२० ॥
ಸಂಶಯದಿಂದ, ಕಾಮದಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಚಂಚಲ ಮನಸ್ಸಿನ, ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯ ಅಪ್ರಾಜ್ಞನು ಇದನ್ನು ದಾಟುವುದಿಲ್ಲ; ಕುಳಿತಿರುವವನು ಮುಂದೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
12.241.21
अप्लवो हि महादोषं मुह्यमानो न गच्छति ।
कामग्राहगृहीतस्य ज्ञानमप्यस्य न प्लवः ॥ १२.२४१.२१ ॥
ದೋಣಿಯಿಲ್ಲದವನು, ದೊಡ್ಡ ದೋಷದಿಂದ ಮೋಹಿತನಾಗಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಕಾಮವೆಂಬ ಮೊಸಳೆಯಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟವನಿಗೆ ಅವನ ಜ್ಞಾನವೂ ದೋಣಿಯಲ್ಲ.
12.241.22
तस्मादुन्मज्जनस्यार्थे प्रयतेत विचक्षणः ।
एतदुन्मज्जनं तस्य यदयं ब्राह्मणो भवेत् ॥ १२.२४१.२२ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ವಿವೇಕಿ ಮೇಲೆದ್ದು ಬರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು; ಅವನ ಮೇಲೇಳುವಿಕೆ ಇದೇ, ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗುವುದು.
12.241.23
त्र्यवदाते कुले जातस्त्रिसंदेहस्त्रिकर्मकृत् ।
तस्मादुन्मज्जनं तिष्ठेत्प्रज्ञया निस्तरेद्यथा ॥ १२.२४१.२३ ॥
ತ್ರಿವಿಧ ಶುದ್ಧ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ತ್ರಿವಿಧ ಸಂದೇಹಗಳಿಲ್ಲದವನಾಗಿ, ತ್ರಿವಿಧ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಮೇಲೆದ್ದವನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಬೇಕು, ಆಗ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ದಾಟುತ್ತಾನೆ.
12.241.24
संस्कृतस्य हि दान्तस्य नियतस्य यतात्मनः ।
प्राज्ञस्यानन्तरा सिद्धिरिह लोके परत्र च ॥ १२.२४१.२४ ॥
ಸಂಸ್ಕಾರಯುಕ್ತ, ದಮನಶೀಲ, ನಿಯಮಬದ್ಧ, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹಿ ಪ್ರಾಜ್ಞನಿಗೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣದ ಸಿದ್ಧಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
12.241.25
वर्तेत तेषु गृहवानक्रुध्यन्ननसूयकः ।
पञ्चभिः सततं यज्ञैर्विघसाशी यजेत च ॥ १२.२४१.२५ ॥
ಗೃಹಸ್ಥನು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬದುಕಬೇಕು; ಕ್ರೋಧವಿಲ್ಲದೆ, ಅಸೂಯೆಯಿಲ್ಲದೆ ಇರಬೇಕು; ಐದು ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಯಜಿಸಿ, ಯಜ್ಞಶೇಷವನ್ನು ಭುಜಿಸಬೇಕು.
12.241.26
सतां धर्मेण वर्तेत क्रियां शिष्टवदाचरेत् ।
असंरोधेन लोकस्य वृत्तिं लिप्सेदगर्हिताम् ॥ १२.२४१.२६ ॥
ಸತ್ಪುರುಷರ ಧರ್ಮದಂತೆ ನಡೆಯಬೇಕು; ಶಿಷ್ಟರಂತೆ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಲೋಕಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದೆ ನಿಂದೆಯಿಲ್ಲದ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಬಯಸಬೇಕು.
12.241.27
श्रुतविज्ञानतत्त्वज्ञः शिष्टाचारविचक्षणः ।
स्वधर्मेण क्रियावांश्च कर्मणा सोऽप्यसंकरः ॥ १२.२४१.२७ ॥
ಶ್ರುತ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಬಲ್ಲವನು, ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನು, ತನ್ನ ಧರ್ಮದಿಂದ ಮತ್ತು ಕರ್ಮದಿಂದ ಕ್ರಿಯಾವಂತನು; ಅವನೂ ಸಂಕರರಹಿತನು.
12.241.28
क्रियावाञ्श्रद्दधानो कहि दान्तः प्रायोऽनसूयकः ।
धमार्धर्मविशेषज्ञः सर्वं तरति दुस्तरम् ॥ १२.२४१.२८ ॥
ಕ್ರಿಯಾವಂತನು, ಶ್ರದ್ಧಾವಂತನು, ದಾಂತನು, ಬಹುತೇಕ ಅಸೂಯೆಯಿಲ್ಲದವನು, ಧರ್ಮ-ಅಧರ್ಮದ ವಿಶೇಷವನ್ನು ಬಲ್ಲವನು — ಅವನು ದುಸ್ತರವಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ದಾಟುತ್ತಾನೆ.
12.241.29
धृतिमानप्रमत्तश्च दान्तो धर्मविदात्मवान् ।
वीतहर्षमदक्रोधो ब्राह्मणो नावसीदति ॥ १२.२४१.२९ ॥
ಧೈರ್ಯವಂತನು, ಅಪ್ರಮತ್ತನು, ದಾಂತನು, ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲವನು, ಆತ್ಮವಂತನು, ಹರ್ಷ-ಮದ-ಕ್ರೋಧರಹಿತನು — ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕುಸಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
12.241.30
एषा पुरातनी वृत्तिर्ब्राह्मणस्य विधीयते ।
ज्ञानवृद्ध्यैव कर्माणि कुर्वन्सर्वत्र सिध्यति ॥ १२.२४१.३० ॥
ಇದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಪ್ರಾಚೀನ ಜೀವನ ಕ್ರಮವೆಂದು ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಜ್ಞಾನವೃದ್ಧಿಯಿಂದಲೇ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತ ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.241.31
अधर्मं धर्मकामो हि करोति ह्यविचक्षणः ।
धर्मं वा धर्मसंकाशं शोचन्निव करोति सः ॥ १२.२४१.३१ ॥
ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಯಸುವ ಅವಿವೇಕಿಯು ಅಧರ್ಮವನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಅಥವಾ ಧರ್ಮದಂತೆ ತೋರುವುದನ್ನು ದುಃಖಿತನಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
12.241.32
धर्मं करोमीति करोत्यधर्म ।
मधर्मकामश्च करोति धर्मम्।
उभे बालः कर्मणी न प्रजानम् ।
संजायते म्रियते चापि देही ॥ १२.२४१.३२ ॥
'ನಾನು ಧರ್ಮ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮೂಢನು ಈ ಎರಡು ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ದೇಹಧಾರಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ, ಸಾಯುತ್ತಾನೆಯೂ.