Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.244

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

12.244.1

एषा पूर्वतरा वृत्तिर्ब्राह्मणस्य विधीयते ।
ज्ञानवानेव कर्माणि कुर्वन्सर्वत्र सिद्ध्यति ॥ १२.२४४.१ ॥

ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ପୂର୍ବରୁ ବିହିତ ଆଚରଣ; ଜ୍ଞାନୀ ହିଁ କର୍ମ କରି ସର୍ବତ୍ର ସିଦ୍ଧି ପାଏ।

12.244.2

तत्र चेन्न भवेदेवं संशयः कर्मनिश्चये ।
किंतु कर्मस्वभावोऽयं ज्ञानं कर्मेति वा पुनः ॥ १२.२४४.२ ॥

ସେଠାରେ କର୍ମନିଶ୍ଚୟରେ ଯଦି ଏପରି ସଂଶୟ ନ ଥାଏ, ତଥାପି ଏହି କର୍ମସ୍ଵଭାବ ଜ୍ଞାନ ନା କର୍ମ, ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ପୁଣି ଉଠେ।

12.244.3

तत्र वेदविवित्सायां ज्ञानं चेत्पुरुषं प्रति ।
उपपत्त्युपलब्धिभ्यां वर्णयिष्यामि तच्छॄणु ॥ १२.२४४.३ ॥

ବେଦ ଜାଣିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଯଦି ପୁରୁଷ ବିଷୟକ ଜ୍ଞାନ ଥାଏ, ତେବେ ଯୁକ୍ତି ଓ ଅନୁଭବ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି; ଶୁଣ।

12.244.4

पौरुषं कारणं केचिदाहुः कर्मसु मानवाः ।
दैवमेके प्रशंसन्ति स्वभावमपरे जनाः ॥ १२.२४४.४ ॥

କେହି କେହି କର୍ମରେ ପୌରୁଷକୁ କାରଣ କହନ୍ତି; କେହି ଦୈବକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ଅନ୍ୟମାନେ ସ୍ୱଭାବକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।

12.244.5

पौरुषं कर्म दैवं च फलवृत्तिस्वभावतः ।
त्रयमेतत्पृथग्भूतमविवेकं तु केचन ॥ १२.२४४.५ ॥

ପୌରୁଷ, କର୍ମ ଓ ଦୈବ—ଫଳପ୍ରବୃତ୍ତିର ସ୍ୱଭାବରୁ ଏହି ତିନୋଟି ପୃଥକ; କିନ୍ତୁ କେହି କେହି ବିବେକ ନ କରି ଭ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି।

12.244.6

एतदेवं च नैवं न च चोभे नानुभे तथा ।
कर्मस्था विषयं ब्रूयुः सत्वस्थाः समदर्शिनः ॥ १२.२४४.६ ॥

ଏହା ଏପରି, ସେପରି ନୁହେଁ; ଦୁଇଟି ନୁହେଁ, ଦୁଇଟି ନ ହେବା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ—ଏହିପରି କର୍ମନିଷ୍ଠମାନେ ଏହି ବିଷୟ କହନ୍ତି; ସତ୍ତ୍ୱରେ ସ୍ଥିତ ସମଦର୍ଶୀମାନେ (ଏହା ଜାଣନ୍ତି)।

12.244.7

त्रेतायां द्वापरे चैव कलिजाश्च ससंशयाः ।
तपस्विनः प्रशान्ताश्च सत्वस्थाश्च कृते युगे ॥ १२.२४४.७ ॥

ତ୍ରେତା ଓ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ, ଏବଂ କଳିଯୁଗରେ ଜାତ ଲୋକ ସଂଶୟଯୁକ୍ତ; ତପସ୍ୱୀ ଓ ଶାନ୍ତ ଲୋକ ସତ୍ତ୍ୱଗୁଣରେ ସ୍ଥିତ; କୃତଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ ସେପରି।

12.244.8

अपृथग्दर्शनाः सर्वे ऋक्सामसु यजुःषु च ।
कामद्वषौ पृथग्दृष्ट्वा तपः कृत उपासते ॥ १२.२४४.८ ॥

ସମସ୍ତେ ଋକ୍, ସାମ ଓ ଯଜୁସରେ ଭେଦ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ; କାମ ଓ ଦ୍ୱେଷକୁ ପୃଥକ ଦେଖି ସେମାନେ ତପକୁ କର୍ମ ମାନି ତାହାର ଉପାସନା କରନ୍ତି।

12.244.9

तपोधर्मेण संयुक्तस्तपोनित्यः सुसंशितः ।
तेन सर्वानवाप्नोति कामान्यान्मनसेच्छति ॥ १२.२४४.९ ॥

ତପଧର୍ମରେ ଯୁକ୍ତ, ସଦା ତପରେ ନିରତ, ଭଲଭାବେ ସଂଯମୀ ପୁରୁଷ ତାହାଦ୍ୱାରା ମନରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରେ ସମସ୍ତ କାମନା ଲାଭ କରେ।

12.244.10

तपसा तदवाप्नोति यद्भूतं सृजते जगत् ।
तद्भूतश्च ततः सर्वभूतानां भवति प्रभुः ॥ १२.२४४.१० ॥

ତପସ୍ୟାଦ୍ୱାରା ସେ ତାହା ଲାଭ କରେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଭୂତ ହୁଏ; ସେହି ଭୂତରୂପ ହୋଇ ସେ ପରେ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ହୁଏ।

12.244.11

तदुक्तं वेदवादेषु गहनं वेददर्शिभिः ।
वेदान्तेषु पुनर्व्यक्तं क्रमयोगेन लक्ष्यते ॥ १२.२४४.११ ॥

ତାହା ବେଦବାକ୍ୟରେ ବେଦଦ୍ରଷ୍ଟାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗହନଭାବେ କୁହାଯାଇଛି; ବେଦାନ୍ତରେ ପୁଣି କ୍ରମଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଲକ୍ଷିତ ହୁଏ।

12.244.12

आरम्भयज्ञाः क्षव्राश्च हविर्यज्ञा विशः स्मृताः ।
परिचारयज्ञाः शूद्राश्च जपयज्ञा द्विजातयः ॥ १२.२४४.१२ ॥

କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଆରମ୍ଭଯଜ୍ଞକାରୀ ଏବଂ ବୈଶ୍ୟମାନେ ହବିର୍ଯଜ୍ଞକାରୀ ବୋଲି ସ୍ମୃତ; ଶୂଦ୍ରମାନେ ପରିଚାରଯଜ୍ଞକାରୀ, ଏବଂ ଦ୍ୱିଜାତିମାନେ ଜପଯଜ୍ଞକାରୀ।

12.244.13

परिनिष्ठितकार्यो हि स्वाध्यायेन द्विजो भवेत् ।
कुर्यादन्यन्न वा कुर्यान्मैत्रो ब्राह्मण उच्यते ॥ १२.२४४.१३ ॥

କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିବା ଦ୍ୱିଜ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଦ୍ୱାରା (ବ୍ରାହ୍ମଣ) ହୁଏ। ସେ ଅନ୍ୟ କିଛି କରୁ କି ନ କରୁ, ମୈତ୍ରୀପରାୟଣ ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି କଥିତ ହୁଏ।

12.244.14

त्रेतादौ सकला वेदा यज्ञा वर्णाश्रमास्तथा ।
संरोधादायुषस्त्वेते व्यस्यन्ते द्वापरे युगे ॥ १२.२४४.१४ ॥

ତ୍ରେତା ଯୁଗ ଆରମ୍ଭରେ ସମସ୍ତ ବେଦ, ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ବର୍ଣାଶ୍ରମ ଥିଲେ। ଆୟୁଷ୍ୟ ହ୍ରାସ ଯୋଗୁଁ ଏଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ କମିଯାଏ।

12.244.15

द्वापरे विप्लवं यान्ति वेदाः कलियुगे तथा ।
दृश्यन्ते नापि दृश्यन्ते कलेरन्ते पुनः किल ॥ १२.२४४.१५ ॥

ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ବେଦସମୂହ ବିପ୍ଲବ ପାଆନ୍ତି; କଳିଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ ସେପରି। କଳିଯୁଗ ଅନ୍ତରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ଏବଂ ପୁଣି ଦେଖାଯାଏ।

12.244.16

उत्सीदन्ति स्वधर्माश्च तत्राधर्मेण पीडिताः ।
गवां भूमेश्च ये चापामोषधीनां च ये रसाः ॥ १२.२४४.१६ ॥

ସେଠାରେ ଅଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସ୍ୱଧର୍ମ ଶିଥିଳ ହୁଏ; ଗାଈ, ପୃଥିବୀ, ଜଳ ଏବଂ ଔଷଧିର ଯେଉଁ ରସ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ।

12.244.17

अधर्मान्तर्हिता वेदा वेदधर्मास्तथाऽऽश्रमाः ।
विक्रियन्ते स्वधर्माश्च स्थावराणि चराणि च ॥ १२.२४४.१७ ॥

ଅଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ ବେଦ, ବେଦଧର୍ମ ଏବଂ ଆଶ୍ରମ ବିକୃତ ହୁଏ; ସ୍ୱଧର୍ମ ମଧ୍ୟ, ଏବଂ ସ୍ଥାବର ଓ ଜଙ୍ଗମ ମଧ୍ୟ।

12.244.18

यथा सर्वाणि भूतानि वृष्टथा तृप्यन्ति प्रावृषि ।
सृजन्ते सर्वतोऽङ्गानि तथा वेदा युगेयुगे ॥ १२.२४४.१८ ॥

ବର୍ଷା ଋତୁରେ ବର୍ଷାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ସବୁଦିଗରେ ଅଙ୍ଗ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ସେହିପରି ବେଦସମୂହ ପ୍ରତି ଯୁଗରେ।

12.244.19

विहितं कालनानात्वमनादिनिधनं च यत् ।
कीर्तितं यत्पुरस्तात्ते यतः संयान्ति च प्रजाः ॥ १२.२४४.१९ ॥

ଆଦି ଓ ଅନ୍ତ ବିହୀନ, ବିହିତ କାଳର ବିବିଧତା, ଯାହା ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ତୁମକୁ କହିଥିଲି। ତାହାରୁ ହିଁ ପ୍ରଜାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ଆଗକୁ ଯାଆନ୍ତି।

12.244.20

यच्चेदं प्रभवः स्थानं भूतानां संयमो यमः ।
स्वभावेनैव वर्तन्ते द्वन्द्वसृष्टानि भूरिशः ॥ १२.२४४.२० ॥

ଏହା ଯାହା, ତାହା ହିଁ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି, ସ୍ଥିତି ଓ ସଂଯମ ଯମ। ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ସୃଷ୍ଟ ସମସ୍ତ ସ୍ୱଭାବରୁ ହିଁ ବହୁ ପ୍ରକାରେ ଚଳନ୍ତି।

12.244.21

सर्गः कालो धृतिर्वेदाः कर्ता कार्यं क्रियाफलम् ।
एतत्ते कथितं तात यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ १२.२४४.२१ ॥

ସର୍ଗ, କାଳ, ଧୃତି, ବେଦ, କର୍ତ୍ତା, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ କ୍ରିୟାଫଳ — ହେ ପୁତ୍ର, ତୁମେ ମୋତେ ଯାହା ପଚାରୁଛ, ତାହା ସବୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି।