మహాభారతం · అధ్యాయం 12.247
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.247.1
यदिदं वेदवचनं कुरु कर्म त्यजेति च ।
कां दिशं विद्यया यान्ति कां च गच्छन्ति कर्मणा ॥ १२.२४७.१ ॥
వేద వచనమైన 'కర్మ చేయి, కర్మను విడువు' అనేది ఏమిటి? జ్ఞానంతో ఏ దిశకు వెళ్తారు, కర్మతో ఏదిని చేరుకుంటారు?
12.247.2
एतद्वै श्रोतुमिच्छामि तद्भवान्प्रब्रवीतु मे ।
एतच्चान्योन्यवैरूप्ये वर्तेते प्रतिकूलतः ॥ १२.२४७.२ ॥
ఇదే నేను వినాలనుకుంటున్నాను; దానిని మీరు నాకు వివరించండి. ఇవి రెండూ పరస్పరం విరుద్ధంగా, ప్రతికూలంగా ఉన్నాయి.
12.247.3
इत्युक्तः प्रत्युवाचेदं पराशरसुतः सुतम् ।
कर्मविद्यामयावेतौ व्याख्यास्यामि क्षराक्षरौ ॥ १२.२४७.३ ॥
ఇలా అడగబడినప్పుడు, పరాశరుని కుమారుడు తన కుమారునికి ఇలా బదులిచ్చాడు: 'కర్మ, విద్యలతో కూడినవైన ఈ రెండు, క్షరము మరియు అక్షరము, నేను వివరిస్తాను.'
12.247.4
यां दिशं विद्यया यान्ति यां च गच्छन्ति कर्मणा ।
शृणुष्वैकमना वत्स गह्वरं ह्येतदन्तरम् ॥ १२.२४७.४ ॥
జ్ఞానంతో ఏ దిశకు వెళ్తారో, కర్మతో ఏదిని చేరుకుంటారో ఏకాగ్రచిత్తంతో విను, వత్సా; ఇదే ఈ రెంటి మధ్య లోతైన అగాధం.
12.247.5
अस्ति धर्म इति ह्युक्त्वा नास्तीत्यत्रैव यो वदेत् ।
तस्य पक्षस्य सदृशमिदं मम भवेदथ ॥ १२.२४७.५ ॥
'ధర్మం ఉంది' అని చెప్పి, ఇక్కడే 'లేదు' అని కూడా చెప్పేవాని పక్షానికి సమానమే నా ఈ మాట కూడా కావచ్చు.
12.247.6
द्वाविमावथ पन्थानौ यत्र वेदाः प्रतिष्ठिताः ।
प्रवृत्तिलक्षणो धर्मो निवृत्तौ च व्यवस्थितः ॥ १२.२४७.६ ॥
ఇప్పుడు ఇవి రెండు మార్గాలు, వీటిపై వేదాలు స్థిరంగా ఉన్నాయి: ప్రవృత్తి లక్షణమైన ధర్మం, మరియు నివృత్తిలో స్థిరమైన ధర్మం.
12.247.7
कर्मणा बध्यते जन्तुर्विद्यया तु प्रमुच्यते ।
तस्मात्कर्म न कुर्वन्ति यतयः पारदर्शिनः ॥ १२.२४७.७ ॥
కర్మ వల్ల జీవుడు బంధించబడతాడు; విద్య వల్ల విముక్తి పొందుతాడు. అందువల్ల పారదర్శులైన యతులు కర్మ చేయరు.
12.247.8
कर्मणा जायते प्रेत्य मूर्तिमान्षोडशात्मकः ।
विद्यया जायते नित्यमव्ययो ह्यक्षरात्मकः ॥ १२.२४७.८ ॥
కర్మ వల్ల మరణానంతరం షోడశాంగ రూపధారి జన్మిస్తాడు; విద్య వల్ల నిత్య, అవ్యయ, అక్షరాత్మకుడు జన్మిస్తాడు.
12.247.9
कर्म त्वेके प्रशंसन्ति स्वल्पबुद्धितया नराः ।
तेन ते देहजालानि रमयन्त उपासते ॥ १२.२४७.९ ॥
కానీ కొందరు మనుషులు అల్ప బుద్ధితో కర్మను ప్రశంసిస్తారు. అందుచేత వారు దేహ జాలాలలో రమిస్తూ వాటినే ఉపాసిస్తారు.
12.247.10
ये स्म बुद्धिं परां प्राप्ता धमैर्नपुण्यदर्शिनः ।
न ते कर्म प्रशंसन्ति कूपं नद्यां पिबन्निव ॥ १२.२४७.१० ॥
పరమ బుద్ధిని పొందిన వారు, ధర్మాల వల్ల పుణ్యదృష్టి లేని వారు కర్మను ప్రశంసించరు — నదిలో ఉండి బావి నీరు త్రాగేవాని వలె.
12.247.11
कर्मणः फलमाप्नोति सुखदुःखे भवाभवौ ।
विद्यया तदवाप्नोति यत्र गत्वा न शोचति ॥ १२.२४७.११ ॥
కర్మ ఫలంగా సుఖదుఃఖాలు, భవాభవాలు లభిస్తాయి. విద్య వల్ల అతడు దానిని పొందుతాడు; అక్కడికి చేరినవాడు శోకించడు.
12.247.12
यत्र गत्वा न म्रियते यत्र गत्वा न जायते ।
न जीर्यते यत्र गत्वा यत्र गत्वा न वर्धते ॥ १२.२४७.१२ ॥
అక్కడికి చేరినవారికి మరణం లేదు; అక్కడికి చేరినవారికి జన్మ లేదు; అక్కడికి చేరినవారికి జీర్ణత లేదు; అక్కడికి చేరినవారికి వృద్ధి లేదు.
12.247.13
यत्र तद्ब्रह्म परममव्यक्तमचलं ध्रवम् ।
अव्याहतमनायासममृतं चावियोगि च ॥ १२.२४७.१३ ॥
ఏ చోట ఆ పరమ బ్రహ్మము ఉన్నదో — అది అవ్యక్తము, అచలము, ధ్రువము, అవ్యాహతము, అనాయాసము, అమృతము, అవియోగి.
12.247.14
द्वन्द्वैर्न यत्र बाध्यन्ते मानसेन च कर्मणा ।
समाः सर्वत्र मैत्राश्च सर्वभूतहिते रताः ॥ १२.२४७.१४ ॥
ఎక్కడ ద్వంద్వాలచేత, మనస్సుచేత, కర్మచేత బాధింపబడరో — సర్వత్రా సమభావులు, మైత్రీపరులు, సర్వభూతహితమందు రతులైనవారు.
12.247.15
विद्यामयोऽन्यः पुरुषस्तात कर्ममयोऽपरः ।
विद्धि चन्द्रमसं दर्शे सूक्ष्मया कलया स्थितम्।
विद्यामयं तं पुरुषं नित्यं ज्ञानगुणात्मकम् ॥ १२.२४७.१५ ॥
ఓ తాతా! ఒకడు విద్యామయుడు, మరొకడు కర్మమయుడు. అమావాస్యనాడు సూక్ష్మ కళలో నిలిచిన చంద్రుని తెలుసుకో. నిత్యుడు, జ్ఞానగుణాత్మకుడు, విద్యామయుడైన ఆ పురుషుని తెలుసుకో.
12.247.16
तदेतदृषिणा प्रोक्तं विस्तरेणानुमीयते ।
नवं तु शशिनं दृष्ट्वा वक्रतन्तुमिवाम्बरे ॥ १२.२४७.१६ ॥
ఇది ఋషిచే విపులంగా చెప్పబడింది; ఆకాశంలో కొత్త చంద్రుణ్ణి చూసి వంకర దారాన్ని ఊహించినట్లు ఇది ఊహింపబడుతుంది.
12.247.17
एकादशविकारात्मा कलासंभारसंभृतः ।
मृर्तिमानिति तं विद्धि तात कर्म गुणात्मकम् ॥ १२.२४७.१७ ॥
పదకొండు వికారాలను ఆత్మగా కలిగినవాడు, కళల సమూహంతో నిండినవాడు — అతనిని మూర్తిమంతుడని తెలుసుకో; ఓ తాతా, అతనిని కర్మగుణాత్మకుడని తెలుసుకో.
12.247.18
तस्मिन्यः संस्थितो ह्यग्निर्नित्यंस्थाल्यामिवाहितः ।
आत्मानं तं विजानीहि नित्यं त्यागजितात्मकं ॥ १२.२४७.१८ ॥
అందు నిలిచి ఉన్న అగ్ని — కుండలో ఉంచిన అగ్నిలా నిత్యంగా ఉన్నది — దానిని ఆత్మగా తెలుసుకో. దానిని నిత్యమూ, త్యాగంచేత జయించబడిన స్వరూపంగా తెలుసుకో.
12.247.19
देवो यः संश्रितस्तस्मिन्नब्विन्दुरिव पुष्करे ।
क्षेत्रज्ञं तं विजानीयान्नित्यं योगजितात्मकम् ॥ १२.२४७.१९ ॥
ఏ దేవుడు దానిలో ఆశ్రయించి ఉన్నాడో, పద్మపత్రంపై నీటిబొట్టులా, అతనిని ఎల్లప్పుడూ యోగంతో జయించిన స్వభావంగల క్షేత్రజ్ఞునిగా తెలుసుకోవాలి.
12.247.20
तमोरजश्च सत्त्वं च विद्धि जीवगुणात्मकम् ।
जीवमात्मगुणं विद्यादात्मानं प…नः ॥ १२.२४७.२० ॥
తమస్సు, రజస్సు, సత్త్వం ఈ మూడింటినీ జీవగుణాత్మకమైనవిగా తెలుసుకో. జీవుడు ఆత్మగుణమని తెలుసుకోవాలి; ఆత్మను …ను.
12.247.21
अचेतनं जीवगुणं वदन्ति ।
स चेष्टते चेष्टयते च सर्वम्
ततः परं क्षेत्रविदो वदन्ति ।
प्राकल्पयद्यो भुवनानि सप्त ॥ १२.२४७.२१ ॥
అచేతనమును జీవగుణమని అంటారు. అతడు చేష్టిస్తాడు, అన్నింటినీ చేష్టింపజేస్తాడు. దానికి అతీతుడు క్షేత్రవేత్తలు చెప్పినవాడు, ఏడు లోకాలను రూపొందించినవాడు.