മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.250
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.250.1
प्रोक्ता गृहस्थवृत्तिस्ते विहिता या मनीषिभिः ।
तदनन्तरमुक्तं यत्तन्निबोध युधिष्ठिर
व्यासेन कथितं पूर्वं पुत्राय सुमहात्मने। ॥ १२.२५०.१ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, ജ്ഞാനികൾ നിനക്കായി വിധിച്ച ഗൃഹസ്ഥന്റെ വൃത്തി ഞാൻ പറഞ്ഞു. അതിനുശേഷം പറയപ്പെട്ടതു കേൾക്കുക; പണ്ടു വ്യാസൻ തന്റെ മഹാത്മാവായ പുത്രനോടു പറഞ്ഞത്.
12.250.2
क्रय…त्ववधृयैनां तृतीयां वृत्तिमुत्तमाम् ।
संयोगव्रत…वानप्रस्थाश्रमौकसाम् ॥ १२.२५०.२ ॥
…ത്വ… ഇതു നിശ്ചയിച്ച് മൂന്നാമത്തെ ഉത്തമ വൃത്തിയെ… സംയോഗ-വ്രതം… വാനപ്രസ്ഥാശ്രമത്തിൽ വസിക്കുന്നവർക്ക്.
12.250.3
श्रूयतां पुत्र भद्रं ते सर्वलोकाश्रमात्मनाम् ।
प्रेक्षापूर्वं यदा पत्त्येद्वलीपलितमात्मना ॥ १२.२५०.३ ॥
മകനേ, കേൾക്കുക, നിനക്കു മംഗളം ഭവിക്കട്ടെ — എല്ലാ ലോകങ്ങളിലെയും ആശ്രമങ്ങളിലെയും ആത്മാക്കൾക്കായി. തന്നെത്തന്നെ ചുളിവുകളും നരയും ഉള്ളവനായി കാണുമ്പോൾ…
12.250.4
अपत्यस्यैव चापण्यं वनमेव तदाऽऽश्रयेत् ॥ १२.२५०.४ ॥
മക്കളുടെയും… അപ്പോൾ വനത്തെത്തന്നെ ആശ്രയിക്കണം.
12.250.5
तृतीयमायुषो भागं वानप्रस्थाश्रमे वसेत् ।
तानेवाग्नीन्पस्त्विरेद्यजमानो दि…कसः ॥ १२.२५०.५ ॥
ആയുസ്സിന്റെ മൂന്നാം ഭാഗം വാനപ്രസ്ഥാശ്രമത്തിൽ വസിക്കണം. ആ അഗ്നികളെത്തന്നെ… യജമാനൻ… ദി…
12.250.6
निय…नियताराहः षष्ठभक्तो …त्तवान ।
तदाग्रहात्रं तो … यज्ञाङ्गां व सर्वशः ॥ १२.२५०.६ ॥
നിയതാഹാരനും ആറാമത്തെ ഭക്ഷണം വ്രതമായി എടുക്കുന്നവനും… ആ ദൃഢനിശ്ചയത്താൽ… യജ്ഞാംഗങ്ങളെ പൂർണ്ണമായി…
12.250.7
अवैकृष्टं व्रीहियव नीवारे विघसानि च ।
हवींषि संप्रयच्छेत मखेष्वत्रापि पञ्चसु ॥ १२.२५०.७ ॥
ഉഴാത്ത ഭൂമിയിൽ വിളഞ്ഞ നെല്ല്, യവം, നീവാരം, ശേഷിച്ച ഭക്ഷണം എന്നിവ ഇവിടെയും ഈ അഞ്ച് യജ്ഞങ്ങളിൽ ഹവിസ്സായി അർപ്പിക്കണം.
12.250.8
वानप्रस्खाश्रमेऽप्येताश्चतस्रो वृत्तयः स्मृताः ।
सद्यः प्रक्षालकाः केचित्केचिन्मासिकसंचयाः ॥ १२.२५०.८ ॥
വാനപ്രസ്ഥാശ്രമത്തിലും ഈ നാല് ജീവിതരീതികൾ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു—ചിലർ ഉടൻ കഴുകി ഭക്ഷിക്കുന്നവർ, ചിലർ മാസംതോറും സംഭരിക്കുന്നവർ.
12.250.9
वार्षिकं संचयं केचित्केतिद्द्वादशवार्षिकम् ।
कुर्वन्त्यतिथिपूजार्थं यज्ञतन्त्रार्थमेव वा ॥ १२.२५०.९ ॥
ചിലർ ഒരു വർഷത്തേക്കുള്ള സംഭരണം ചെയ്യുന്നു; ചിലർ പന്ത്രണ്ട് വർഷത്തേക്കുള്ള സംഭരണം ചെയ്യുന്നു—അതിഥിപൂജയ്‌ക്കോ യജ്ഞതന്ത്രത്തിനോ വേണ്ടി.
12.250.10
अभ्रावकाशा वर्षासु हेमन्ते जलसंश्रयाः ।
ग्रीष्मे च पञ्चतपसः शश्वच्च मितभोजनाः ॥ १२.२५०.१० ॥
മഴക്കാലത്ത് തുറന്ന ആകാശത്തിനു കീഴിൽ വസിക്കുന്നവർ, മഞ്ഞുകാലത്ത് വെള്ളത്തിൽ വസിക്കുന്നവർ, വേനലിൽ പഞ്ചതപസ്സ് അനുഷ്ഠിക്കുന്നവർ, എപ്പോഴും മിതമായി ഭക്ഷിക്കുന്നവർ.
12.250.11
भूमौ विपरिवर्तन्ते तिष्ठन्ति प्रपदैरपि ।
स्थानासनैर्वर्तयन्ति स वनेष्वभिषिञ्चते ॥ १२.२५०.११ ॥
അവർ നിലത്ത് ഉരുളുന്നു, കാൽവിരൽത്തുമ്പിലും നിൽക്കുന്നു; നിൽപ്പും ഇരിപ്പുമായ ആസനങ്ങളാൽ ജീവിതം നയിക്കുന്നു; വനങ്ങളിൽ അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.
12.250.12
दन्तोलूखलिकाः केचिदश्मकुट्टास्तथा परे ।
शुक्लपक्षे पिबन्त्येके यवागूं क्वथितां सकृत् ॥ १२.२५०.१२ ॥
ചിലർ പല്ലുകളെ ഉലക്കയാക്കി ഭക്ഷിക്കുന്നവർ; അതുപോലെ ചിലർ കല്ലിൽ കുത്തി ഭക്ഷിക്കുന്നവർ; ചിലർ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ തിളപ്പിച്ച യവാഗൂ കുടിക്കുന്നു.
12.250.13
कृष्णपक्षे पिबन्त्यन्ये भुञ्जते वा यथागतम् ।
मूलैरेके फलैरेके पुष्पैरेके दृढव्रताः ॥ १२.२५०.१३ ॥
കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ ചിലർ കുടിക്കുന്നു, മറ്റു ചിലർ കിട്ടിയതു ഭക്ഷിക്കുന്നു. ചിലർ വേരുകളാലും, ചിലർ ഫലങ്ങളാലും, ചിലർ പുഷ്പങ്ങളാലും (ജീവിക്കുന്നു), ദൃഢവ്രതർ.
12.250.14
वर्तयन्ति यथान्यायं वैखानसमतं श्रिताः ।
एताश्चान्याश्च विविधा दीक्षास्तेषां मनीषिणाम् ॥ १२.२५०.१४ ॥
വൈഖാനസമതം സ്വീകരിച്ച് അവർ യഥാവിധി ഇവയും മറ്റും പാലിക്കുന്നു. ഇവയും പലവിധ ദീക്ഷകളും ആ മനീഷികളുടേതാണ്.
12.250.15
चतुर्थश्चौपनिषदो धर्मः साधारणः स्मृतः ।
वानप्रस्थाद्गृहस्थाच्च ततोऽन्यः संप्रवर्तते।
अस्मिन्नेव युगे तात वितैस्तत्वार्थदर्शिभिः ॥ १२.२५०.१५ ॥
നാലാമത്തേതായ, ഉപനിഷത്തുകളോടു ബന്ധപ്പെട്ട ധർമ്മം പൊതുവായതെന്ന് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു; വാനപ്രസ്ഥത്തിൽ നിന്നും ഗൃഹസ്ഥത്തിൽ നിന്നും വേറിട്ട ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. പ്രിയ പുത്രാ, ഈ യുഗത്തിൽത്തന്നെ തത്ത്വാർത്ഥം ദർശിച്ചവരാൽ (ഇത് പറയപ്പെട്ടു).
12.250.16
अगस्त्यः सप्तऋषयो मधुच्छन्दोऽधमर्षणः ।
सांकृतिः सुदिवातण्डिर्यथावासो कृतश्रमः ॥ १२.२५०.१६ ॥
അഗസ്ത്യൻ, സപ്തർഷികൾ, മധുച്ഛന്ദസ്സ്, അധമർഷണൻ, സാംകൃതി, സുദിവാ-തണ്ഡി — തങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലമനുസരിച്ച് തപസ്സു ചെയ്തവർ.
12.250.17
अहोवीर्यस्तथा काव्यस्ताण्ड्यो मेधातिथिदुऽ ।
बलवान्कर्णनिर्वाकः शून्यपालः कृतश्रम…।
एते धर्मे सुविद्वांसस्ततः स्वर्गमुसागमन ॥ १२.२५०.१७ ॥
അഹോവീര്യൻ, കാവ്യൻ, താണ്ഡ്യൻ, മേധാതിഥി, ബലവാൻ കർണ്ണനിർവാകൻ, ശൂന്യപാലൻ — തപസ്സു ചെയ്തവർ. ഇവർ ധർമ്മത്തിൽ മികച്ച പണ്ഡിതന്മാരായിരുന്നു; അനന്തരം അവർ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചു.
12.250.18
तात प्रत्यक्षधर्माणस्तथा काथवारा गणाः ।
ऋषीणामुग्रतपसां धर्मनैपुणेदर्शिनाम् ॥ १२.२५०.१८ ॥
പ്രിയ പുത്രാ, പ്രത്യക്ഷധർമ്മമുള്ള, കഠിനതപസ്സുള്ള, ധർമ്മനൈപുണ്യം ദർശിക്കുന്ന ഋഷികളുടെ കാഥവാര ഗണങ്ങളും അപ്രകാരം തന്നെ.
12.250.19
अन्ये चापरिमेयाश्च ब्राह्मणा वनमश्रितताः ।
वैखातसा वालखिल्याः सैकताच्च तथा परे ॥ १२.२५०.१९ ॥
വനത്തെ ആശ്രയിച്ച മറ്റ് എണ്ണമറ്റ ബ്രാഹ്മണർ — വൈഖാനസർ, വാലഖില്യർ, സൈകതർ, മറ്റുള്ളവരും.
12.250.20
कर्मभिस्ते निरानन्दा धर्मनित्या जितेन्द्रियाः ।
गताः प्रत्यक्षधर्माणस्ते सर्वे वनमाश्रिताः ॥ १२.२५०.२० ॥
അവർ കർമ്മങ്ങളിൽ ആനന്ദം തേടാത്തവരും ധർമ്മത്തിൽ നിത്യരും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവരുമായിരുന്നു; പ്രത്യക്ഷധർമ്മം പ്രാപിച്ച് അവരെല്ലാം വനത്തെ ആശ്രയിച്ചു.
12.250.21
अनक्षत्रास्त्वनाधृष्या दृश्यते ज्योतिषां गणाः ।
जरया च परिद्यूना व्याधिना च प्रपीडिताः ॥ १२.२५०.२१ ॥
നക്ഷത്രങ്ങളില്ലാത്തവയാണെങ്കിലും അജയ്യരായ ജ്യോതിർഗണങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു; വാർദ്ധക്യത്താൽ ക്ഷീണിച്ചും രോഗത്താൽ പീഡിതരായും അവ ഉണ്ട്.
12.250.22
चतुर्थे चायुषः शेषे वानप्रस्थाश्रमं त्यजेत् ।
साद्यस्कां संनिरुप्येष्टिं सर्ववेदसदक्षिणाम् ॥ १२.२५०.२२ ॥
ആയുസ്സിന്റെ നാലാം ഭാഗത്തിന്റെ ശേഷത്തിൽ വാനപ്രസ്ഥാശ്രമം ഉപേക്ഷിക്കണം; സർവവേദദക്ഷിണയോടുകൂടിയ, ഉടൻ ഫലം നൽകുന്ന ഇഷ്ടി ചെയ്ത ശേഷം.
12.250.23
आत्मयाजी सोऽत्मरतिरात्मक्रीडात्मसंश्रयः ।
आत्मन्यग्नीन्समारोप्य त्यक्त्वा सर्वपरिग्रहान् ॥ १२.२५०.२३ ॥
അവൻ ആത്മയാജി, ആത്മാവിൽ രമിക്കുന്നവൻ, ആത്മാവിൽ കളിക്കുന്നവൻ, ആത്മാവിനെ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്നവൻ; അഗ്നികളെ തന്നിൽ ആരോപിച്ച്, എല്ലാ പരിഗ്രഹങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ചവൻ.
12.250.24
साद्यस्कांश्च यजेद्यज्ञानिष्टीश्चैवेह सर्वदा ।
यदैव याजिनां यज्ञादात्मनीज्या प्रवर्तते ॥ १२.२५०.२४ ॥
ഇവിടെ എപ്പോഴും ഉടൻ ഫലം നൽകുന്ന യജ്ഞങ്ങളും ഇഷ്ടികളും ചെയ്യണം; യാഗം ചെയ്യുന്നവരുടെ യാഗത്തിൽ നിന്നുതന്നെ ആത്മാവിൽ യജ്ഞക്രിയ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ.
12.250.25
त्रींश्चैवाग्नींस्त्यजेत्सम्यगात्मन्येवात्ममोक्षणात् ।
प्राणेभ्यो यजुषां पञ्च षट् प्राश्नीयादकुत्सयन् ॥ १२.२५०.२५ ॥
ആത്മമോചനത്തിനായി മൂന്ന് അഗ്നികളെ ആത്മാവിൽത്തന്നെ പൂർണ്ണമായി ത്യജിക്കണം; പ്രാണങ്ങൾക്കായി യജുർമന്ത്രങ്ങളിൽ അഞ്ചോ ആറോ നിന്ദയില്ലാതെ ഭക്ഷിക്കണം.
12.250.26
केशलोमनखान्वाप्य वानप्रस्थो मुनिस्ततः ।
आश्रमादाश्रमं पुण्यं पूतो गच्छति कर्मभिः ॥ १२.२५०.२६ ॥
മുടിയും രോമവും നഖവും നീക്കിയ വാനപ്രസ്ഥനായ മുനി, പിന്നീട് തന്റെ കർമ്മങ്ങളാൽ പവിത്രനായി ഒരു ആശ്രമത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു പുണ്യാശ്രമത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
12.250.27
अभयं सर्वभूतेभ्यो दत्त्वा यः प्रव्रजेद्द्विजः ।
लोकास्तेजोमयास्तस्य प्रेत्य चानन्त्यमश्नुते ॥ १२.२५०.२७ ॥
എല്ലാ ജീവികൾക്കും അഭയം നൽകി പ്രവ്രജ്യ സ്വീകരിക്കുന്ന ദ്വിജന് ലോകങ്ങൾ തേജോമയമാണ്; മരണശേഷം അവൻ അനന്തത നേടുന്നു.
12.250.28
सुशीलवृत्तो व्यपनीतकल्मषो ।
नचेह नामुत्र च कर्तुमीहते।
अरोपमोहो गतसन्धिविग्रहो ।
भवेदुदासीनवदात्मविन्नरः ॥ १२.२५०.२८ ॥
നല്ല ശീലവും വൃത്തിയും ഉള്ളവനും, കളങ്കമകന്നവനും, ഇഹത്തിലും പരത്തിലും ഒന്നും ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കാത്തവനും, ആരോപമോഹമില്ലാത്തവനും, സന്ധിവിഗ്രഹങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചവനുമായ ആത്മജ്ഞൻ ഉദാസീനനെപ്പോലെ ആയിരിക്കണം.
12.250.29
यमेषु चैवानुगतेषु न व्यथे ।
त्स्वशास्त्रमूत्राहुतिमन्त्रविक्रमः।
भवेद्यथेष्टा गतिरात्मयाजिनो ।
न संशयो धर्मपरे जितेन्द्रिये ॥ १२.२५०.२९ ॥
യമങ്ങൾ പിന്തുടരുമ്പോഴും വ്യസനിക്കാതെ, തന്റെ ശാസ്ത്രത്തിലും മൂത്രാഹുതിയിലും മന്ത്രബലത്തിലും നിലകൊള്ളണം; ആത്മയാജിക്ക് ഇഷ്ടമായ ഗതി ലഭിക്കും; ധർമ്മപരനും ഇന്ദ്രിയജിതനുമായവനിൽ ഇതിൽ സംശയമില്ല.
12.250.30
ततः परं श्रेष्ठमतीव सद्गुणै ।
रधिष्ठितं त्रीनधिवृत्तिमुत्तमम्।
चतुर्थमुक्तं परमाश्रमं शृणु ।
प्रकीर्त्यमानं परमं परायणम् ॥ १२.२५०.३० ॥
പിന്നെ, സദ്ഗുണങ്ങളാൽ അത്യന്തം ശ്രേഷ്ഠവും മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങൾക്കപ്പുറം നിലകൊള്ളുന്നതുമായ ഉത്തമമായ നാലാമത്തെ ആശ്രമത്തെ കേൾക്കുക. അത് പരമമെന്നും പരമ ആശ്രയമെന്നും കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു.