ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.251
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.251.1
वर्तमानस्तयेवात्र वानप्रस्थाश्रमे यथा ।
योक्तव्योऽऽत्मा कथं शक्त्या परं वै काङ्क्षता पदम् ॥ १२.२५१.१ ॥
ବାନପ୍ରସ୍ଥ ଆଶ୍ରମରେ ଯେପରି ରହି, ପରମ ପଦ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଲୋକ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଆତ୍ମାକୁ କିପରି ଯୋଗରେ ନିୟୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
12.251.2
प्राप्य संस्कारमेताभ्यामाश्रमाभ्यां ततः परम् ।
यत्कार्यं परमार्थार्थं तदिहैकमनाः शृणु ॥ १२.२५१.२ ॥
ଏହି ଦୁଇ ଆଶ୍ରମରେ ସଂସ୍କାର ପାଇ ପରେ ପରମାର୍ଥ ପାଇଁ ଯାହା କରିବା ଉଚିତ, ତାହା ଏଠାରେ ଏକାଗ୍ରମନରେ ଶୁଣ।
12.251.3
कषायं पाचयित्वाऽऽशु श्रेणिस्थानेषु च त्रिषु ।
प्रव्रजेच्च परं स्थानं पारिव्राज्यमनुत्तमम् ॥ १२.२५१.३ ॥
କଷାୟକୁ ଶୀଘ୍ର ପକାଇ, ତିନି ଶ୍ରେଣୀ-ସ୍ଥାନରେ, ଉତ୍ତମ ପାରିବ୍ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରବ୍ରଜ୍ୟା ନେବା ଉଚିତ।
12.251.4
यद्भवानेवमभ्यस्य वर्ततां श्रूयतां तथा ।
एक एव चरेद्धर्मं सिद्ध्यर्थमसहायवान् ॥ १२.२५१.४ ॥
ତୁମେ ଏହିପରି ଅଭ୍ୟାସ କରି ଆଚରଣ କର; ସେପରି ଶୁଣାଯାଉ। ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ସହାୟ ବିନା ଏକାକୀ ଧର୍ମ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ।
12.251.5
एकश्चरतिः यः पश्यन्न जहाति न हीयते ।
अनग्निरनिकेतश्च ग्राममन्नार्थमाश्रयेत् ॥ १२.२५१.५ ॥
ଯେ ଏକାକୀ ବିଚରଣ କରେ, ଦେଖି ଦେଖି ତ୍ୟାଗ କରେ ନାହିଁ, କ୍ଷୀଣ ହୁଏ ନାହିଁ; ଅଗ୍ନି ଓ ଗୃହ ବିହୀନ ହୋଇ ଅନ୍ନ ପାଇଁ ଗ୍ରାମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବା ଉଚିତ।
12.251.6
अश्वस्तनविधाता स्यान्मुनिर्भावसमन्वितः ।
लघ्वाशी नियताहारः सकृदन्ननिषेविता ॥ १२.२५१.६ ॥
ମୁନି, ଭାବସମନ୍ୱିତ, ଏକ ଦିନର ଆହାର-ନିୟମ ପାଳନକାରୀ ହେବା ଉଚିତ; ଅଳ୍ପ ଖାଉଥିବା, ନିୟମିତ ଆହାରଯୁକ୍ତ, ଏକ ଥର ମାତ୍ର ଅନ୍ନ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା।
12.251.7
णलं वृक्षमलानि कुचेलमसदृ… ।
उपक्षा सर्वभूतानामेतावद्भिक्षुलक्षणाम् ॥ १२.२५१.७ ॥
ଗଛ, ଅଳଙ୍କାର, ଚିରା ବସ୍ତ୍ର… ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ପ୍ରତି ଉପେକ୍ଷା — ଭିକ୍ଷୁଙ୍କ ଲକ୍ଷଣ ଏତିକି।
12.251.8
यस्मिन्वाचा प्राविशन्ति कूपे प्राप्ताः शिलाइव ।
न वक्तारं पुनर्यान्ति स कैवल्याश्रमे वसेत् ॥ १२.२५१.८ ॥
ଯାହାଠାରେ ବାଣୀରେ କୁହାଯାଇଥିବା ବାକ୍ୟ କୂଅରେ ପଡ଼ିଥିବା ପଥର ପରି ଭିତରେ ପଶି, କହିଥିବା ଲୋକ ପାଖକୁ ଫେରେ ନାହିଁ — ସେ କୈବଲ୍ୟାଶ୍ରମରେ ବାସ କରୁ।
12.251.9
नैव पश्येन्न शृणुयादवाच्यं जातु कस्यचित् ।
ब्राह्मणानां विशेषेण नैव ब्रूयात्कथंचन ॥ १२.२५१.९ ॥
କାହାର ନ କହିବା ଯୋଗ୍ୟ ବିଷୟ କେବେ ନ ଦେଖିବ, ନ ଶୁଣିବ — ବିଶେଷତଃ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ କହିବ ନାହିଁ।
12.251.10
बद्ब्राह्मणस्य कुशलं तदेव सततं वदेत् ।
तूष्णीमासीत निन्दायां कुर्वन्भैषज्यमात्मनः ॥ १२.२५१.१० ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ କଥା ହିଁ ସର୍ବଦା କହିବ; ନିନ୍ଦା ଘଟିଲେ ନୀରବ ବସିବ — ଏହାକୁ ନିଜର ଔଷଧ କରିବ।
12.251.11
येन पूर्णमिवाकाशं भवत्येकेन सर्वदा ।
शून्यं येन जनाकीर्णं तं देवा ब्राह्मणं विदुः ॥ १२.२५१.११ ॥
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆକାଶ ସର୍ବଦା ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରି ହୁଏ, ଲୋକପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଶୂନ୍ୟ ଲାଗେ — ତାହାକୁ ଦେବତା ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
12.251.12
येनकेन चिदाच्छन्नो येनकेनचिदाशितः ।
यत्र क्वचन शायी च तं देवा ब्राह्मणं विदुः ॥ १२.२५१.१२ ॥
ଯେମିତି-ତେମିତି ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରେ, ଯେମିତି-ତେମିତି ଭୋଜନ କରେ, ଯେଉଁଠି ସେଠି ଶୟନ କରେ — ତାହାକୁ ଦେବତା ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
12.251.13
अहेरिव गणाद्भीतः सन्मानान्मरणादिव ।
कुणपादिव च स्त्रीभ्यस्तं देवा ब्राह्मणं विदुः ॥ १२.२५१.१३ ॥
ସାପ, ଜନସମୂହ, ସମ୍ମାନ, ମୃତ୍ୟୁ, ଶବ ଓ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଯେ ଭୟ କରେ, ତାକୁ ଦେବତାମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
12.251.14
न कुद्ध्येन्न प्रहृष्येच्च मानितोऽमानितश्च यः ।
सर्वभूतेष्वभयदस्तं देवा ब्राह्मणं विदुः ॥ १२.२५१.१४ ॥
ସମ୍ମାନିତ ବା ଅପମାନିତ ହେଲେ ଯେ କ୍ରୋଧ କିମ୍ବା ହର୍ଷ କରେ ନାହିଁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଭୟ ଦିଏ, ତାକୁ ଦେବତାମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
12.251.15
नाभिनन्देत मरणं नाभिनन्देत जीवितम् ।
कालमेव प्रतीक्षेत निदेशं भृतको यथा ॥ १२.२५१.१५ ॥
ମୃତ୍ୟୁ ଇଚ୍ଛା କରିବ ନାହିଁ, ଜୀବନ ଇଚ୍ଛା କରିବ ନାହିଁ; ବେତନଭୋଗୀ ଭୃତ୍ୟ ଯେପରି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଦେଶର ଅପେକ୍ଷା କରେ, ସେପରି କେବଳ ସମୟର ଅପେକ୍ଷା କରିବ।
12.251.16
अनभ्याहतचित्तः स्यादनभ्याहतवाग्भवेत् ।
निर्मुक्तः सर्वपापेभ्यो निरमित्रस्य किं भयम् ॥ १२.२५१.१६ ॥
ତାଙ୍କ ମନ ବିଚଳିତ ନ ହେଉ, ବାଣୀ ଆଘାତ ନ କରୁ; ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ଓ ଶତ୍ରୁହୀନ ଲୋକର ଭୟ କ'ଣ?
12.251.17
अभयं सर्वभूतेभ्यो भूतानामभयं यतः ।
तस्य मोहाद्विमुक्तस्य भयं नास्ति कुतश्चन ॥ १२.२५१.१७ ॥
ଯାହାଠାରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଅଭୟ ପାଆନ୍ତି, ଏବଂ ଯାହାଠାରୁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଅଭୟ ପାଆନ୍ତି; ମୋହରୁ ମୁକ୍ତ ତାଙ୍କୁ କେଉଁଠାରୁ ଭୟ ନାହିଁ।
12.251.18
यथा नागपदेऽन्यानि पदानि पदगामिनाम् ।
सर्वाण्येवापिलीयन्ते पदजातानि कौञ्जरे ॥ १२.२५१.१८ ॥
ହାତୀର ପାଦଚିହ୍ନରେ ଅନ୍ୟ ଚାଲୁଥିବା ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସମସ୍ତ ପାଦଚିହ୍ନ ଲୀନ ହୋଇଯାଏ।
12.251.19
एवं सर्वमहिंसायां धर्मार्थमभिधीयते ।
अमृतः स नित्यं भवति यो हिंसां न प्रपद्यते ॥ १२.२५१.१९ ॥
ଏହିପରି ସବୁକିଛି ଅହିଂସାରେ ଧର୍ମ ପାଇଁ କୁହାଯାଏ। ଯେ ହିଂସାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରେ ନାହିଁ, ସେ ସଦା ଅମର ହୁଏ।
12.251.20
अहिसंकः समः सत्यो धृतिमान्नियतेन्द्रियः ।
शरण्यः सर्वभूतानां गतिमाप्नोत्यनुत्तमाम् ॥ १२.२५१.२० ॥
ଅହିଂସକ, ସମଦର୍ଶୀ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ଧୈର୍ଯ୍ୟବାନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ସଂଯମୀ ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ହୋଇ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଗତି ଲାଭ କରେ।
12.251.21
एवं प्रज्ञानतृप्तस्य निर्भयस्य निराशिषः ।
न मृत्युरतिगो भावः स मृत्युं नाधिगच्छति ॥ १२.२५१.२१ ॥
ଏହିପରି ଯେ ଜ୍ଞାନରେ ତୃପ୍ତ, ନିର୍ଭୟ ଓ ଆଶାହୀନ, ତାହା ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ବାଧା ନୁହେଁ; ସେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପାଏ ନାହିଁ।
12.251.22
विमुक्तं सर्वसङ्गेभ्यो मुनिमाकाशवत्स्थितम् ।
अस्वमेकचरं शान्तं तं देवा ब्राह्मणं विदुः ॥ १२.२५१.२२ ॥
ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ, ଆକାଶ ପରି ସ୍ଥିର, ମୁନି, ସମ୍ପତ୍ତିହୀନ, ଏକାକୀ ବିଚରଣକାରୀ ଓ ଶାନ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
12.251.23
जीवितं यस्य धर्मार्थं धर्मो हर्यर्थमेव च ।
अहोरात्राश्च पुण्यार्थं तं देवा ब्राह्मणं विदुः ॥ १२.२५१.२३ ॥
ଯାହାର ଜୀବନ ଧର୍ମ ପାଇଁ, ଧର୍ମ ହରି ପାଇଁ, ଓ ଦିନରାତି ପୁଣ୍ୟ ପାଇଁ, ତାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
12.251.24
निराशिषमनारम्भं निर्नमस्कारमस्तुतिम् ।
निर्मुक्ते बन्धनैः सर्वैस्तं देवा ब्राह्मणं विदुः ॥ १२.२५१.२४ ॥
ଆଶୀର୍ବାଦର ଇଚ୍ଛାହୀନ, ଆରମ୍ଭହୀନ, ନମସ୍କାର ଓ ସ୍ତୁତିହୀନ, ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
12.251.25
सर्वाणि भूतानि सुखे रमन्ते ।
सर्वाणि दुःखस्य भृशं त्रसन्ते।
तेषां भयोत्पादनजातखेदः ।
कुर्यान्न कर्माणि हि श्रद्दधानः ॥ १२.२५१.२५ ॥
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ସୁଖରେ ରମନ୍ତି; ସମସ୍ତେ ଦୁଃଖକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଭୟ କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରି ଖେଦ ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଥିବା କର୍ମ ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ ବ୍ୟକ୍ତି ନ କରେ।
12.251.26
दानं हि भूताभयदक्षिणायाः ।
सर्वाणि दानान्यधितिष्ठतीह।
तीक्ष्णां तनुं यः प्रथमं जहाति ।
सोऽनन्तमाप्नोत्यभयं प्रजाभ्यः ॥ १२.२५१.२६ ॥
ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଅଭୟ ଦେବାର ଦକ୍ଷିଣାଯୁକ୍ତ ଦାନ ହିଁ ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଦାନର ଆଧାର। ଯିଏ ପ୍ରଥମେ କଠୋର ଦେହାସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନନ୍ତ ଅଭୟ ପାଏ।
12.251.27
स दत्तमास्येन हविर्जुहोति ।
लोकस्य नाभिर्जगतः प्रतिष्ठा।
तस्याङ्गमङ्गानि कृताकृतं च ।
वैश्वानरः सर्वमिदं प्रपेदे ॥ १२.२५१.२७ ॥
ସେ ଦିଆଯାଇଥିବା ବସ୍ତୁକୁ ମୁଖ ଦ୍ୱାରା ହବିରୂପେ ଅର୍ପଣ କରେ। ସେ ଲୋକର ନାଭି, ଜଗତର ପ୍ରତିଷ୍ଠା। ତାହାର ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗ, କୃତ ଓ ଅକୃତ ସବୁ ବୈଶ୍ୱାନର ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
12.251.28
प्रादेशमात्रे हृदि निःसृतं य ।
त्तस्मिन्प्राणानात्मयाजी जुहोति।
तस्याग्निहोत्रं हुतमात्मसंस्थं ।
सर्वेषु लोकेषु सदैवतेषु ॥ १२.२५१.२८ ॥
ହୃଦୟରେ ପ୍ରାଦେଶ ମାତ୍ର ପରିମାଣରେ ଉଦ୍ଭୂତ ଯାହା, ତାହାରେ ଆତ୍ମଯାଜୀ ପ୍ରାଣମାନଙ୍କୁ ଆହୁତି ଦିଏ। ଆତ୍ମାରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ ହୁତ ତାହାର ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ଫଳ ଦିଏ।
12.251.29
देवं त्रिधातुं त्रिवृतं सुपर्ण ।
ये विद्युरग्र्यां परमात्मतां च।
ते सर्वलोकेषु महीयमाना ।
देवाः समर्था अमृतं वहन्ति ॥ १२.२५१.२९ ॥
ତିନି ଧାତୁରେ ସ୍ଥିତ, ତ୍ରିବୃତ୍ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଦେବତାଙ୍କୁ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରମାତ୍ମତାକୁ ଯେଉଁମାନେ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି। ସେମାନେ ସମର୍ଥ ଦେବତା ହୋଇ ଅମୃତ ବହନ କରନ୍ତି।
12.251.30
वेदांश्च वेद्यं तु विधिं च कृत्स्न ।
मथो निरुक्तं परमार्थतां च।
सर्वं शरीरात्मनि यः प्रवेद ।
तस्य स्म देवाः स्पृहयन्ति नित्यम् ॥ १२.२५१.३० ॥
ଯିଏ ବେଦ, ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ବିଧି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିରୁକ୍ତ, ପରମାର୍ଥ ଏବଂ ଶରୀର ଓ ଆତ୍ମାରେ ଥିବା ସବୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜାଣେ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସର୍ବଦା ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।
12.251.31
भूमावसक्तं दिवि चाप्रमेयं ।
हिरण्मयं योऽण्डजमण्डमध्ये।
पतत्रिणं पक्षिणमन्तरिक्षे ।
यो वेद भोग्यात्मनि दीप्तरश्मिः ॥ १२.२५१.३१ ॥
ଯିଏ ପୃଥିବୀରେ ଆସକ୍ତ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅପ୍ରମେୟ, ଅଣ୍ଡଜ ମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମୟ, ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ପକ୍ଷୀ, ଭୋଗ୍ୟ ଆତ୍ମାରେ ଦୀପ୍ତ କିରଣ ଥିବା ବ୍ରହ୍ମକୁ ଯିଏ ଜାଣେ।
12.251.32
आवर्तमानमजरं विवर्तनं ।
षण्णाभिकं द्वादशारं सुपर्व।
यस्येदमास्योपरि याति विश्वं ।
यत्कालचक्रं निहितं गुहायाम् ॥ १२.२५१.३२ ॥
ଘୂରୁଥିବା, ଜରାହୀନ, ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, ଛଅ ନାଭି ଓ ବାରଟି ଅରା ଥିବା, ସୁନ୍ଦର ସନ୍ଧିଯୁକ୍ତ — ଯାହାର ମୁଖ ଉପରେ ଏହି ବିଶ୍ୱ ଚାଲେ, ସେହି କାଳଚକ୍ର ଗୁମ୍ଫାରେ ସ୍ଥାପିତ।
12.251.33
यः संप्रजानञ्जगतः शरीरं ।
सर्वान्स लोकानधिगच्छतीह।
तस्मिन्हितं तर्पयतीह देवां ।
स्ते वै तृप्तास्तर्पयन्त्यास्यमस्य ॥ १२.२५१.३३ ॥
ଯିଏ ଜଗତର ଶରୀରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜାଣେ, ସେ ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ପାଏ। ତାଙ୍କଠାରେ ଅର୍ପିତ ହବି ଏଠାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରେ; ସେମାନେ ତୃପ୍ତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ମୁଖକୁ ତୃପ୍ତ କରନ୍ତି।
12.251.34
तेजोमयो नित्यमयः पुराणो ।
लोकाननन्तानभयानुपैति।
भूतानि यस्मान्न त्रसन्ते कदाचि ।
त्स भूतानां न त्रसते कदाचित् ॥ १२.२५१.३४ ॥
ତେଜୋମୟ, ନିତ୍ୟସ୍ୱରୂପ, ପୁରାତନ ସେ ଅନନ୍ତ ଓ ଅଭୟ ଲୋକ ପାଏ। ଯାହାଠାରୁ ପ୍ରାଣୀମାନେ କେବେ ଭୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ କେବେ ଭୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
12.251.35
अगर्हणीयो न च गर्हतेऽन्या ।
न्स वै विप्रः परमात्मानमीक्षेत्।
विनीतमोहो व्यपनीतकल्मषो ।
न चेह नामुत्र च सोऽन्नमर्च्छति ॥ १२.२५१.३५ ॥
ଯିଏ କାହାକୁ ନିନ୍ଦା କରେ ନାହିଁ ଏବଂ ଯାହାକୁ କେହି ନିନ୍ଦା କରେ ନାହିଁ, ସେହି ବିପ୍ର ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତୁ। ମୋହ ଦୂର ହୋଇଛି, ପାପ ଧୋଇ ହୋଇଯାଇଛି, ସେ ଏଠାରେ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ ଅନ୍ନ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ।
12.251.36
अरोषमोहः समलोष्टकाञ्चनः ।
प्रहीणशोको गतसन्धिविग्रहः।
अपेतनिन्दास्तुतिरप्रियाप्रिय ।
श्चरन्नुदासीनवदेष भिक्षुकः ॥ १२.२५१.३६ ॥
କ୍ରୋଧ ଓ ମୋହରହିତ, ମାଟିର ଢେଳା ଓ ସୁନାକୁ ସମାନ ଦେଖୁଥିବା, ଶୋକମୁକ୍ତ, ସନ୍ଧି-ବିଗ୍ରହର ଅତୀତ, ନିନ୍ଦା ଓ ସ୍ତୁତିରୁ ପୃଥକ, ପ୍ରିୟ-ଅପ୍ରିୟରେ ସମଭାବ ରଖୁଥିବା, ଉଦାସୀନ ପରି ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଏହି ଭିକ୍ଷୁ।