മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.266
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.266.1
सूक्ष्मं साधु समादिष्टं भवता धर्मलक्षणम् ।
प्रतिभा त्यस्ति मे काचित्तां ब्रूयामनुमानतः ॥ १२.२६६.१ ॥
അങ്ങ് ധർമ്മലക്ഷണങ്ങൾ സൂക്ഷ്മമായി നന്നായി ഉപദേശിച്ചു. അനുമാനത്താൽ എനിക്കുണ്ടായ ചില ബോധം ഉണ്ട്; അത് ഞാൻ പറയാം.
12.266.2
भूयांसो हृदये ये मे प्रश्नास्ते व्याहृतास्त्वया ।
इदं त्वन्यत्प्रवक्ष्यामि न राजन्निग्रहादिव ॥ १२.२६६.२ ॥
രാജാവേ, എന്റെ ഹൃദയത്തിലെ പല ചോദ്യങ്ങൾക്കും അങ്ങ് മറുപടി പറഞ്ഞു. മറ്റൊന്നുകൂടി ഞാൻ പറയാം, നിർബന്ധത്താലല്ല.
12.266.3
इमानि हि प्राणयन्ति सृदन्त्युत्तारयन्ति च ।
न धर्मः परिपाठेन शक्यो भारत वेदितुम् ॥ १२.२६६.३ ॥
ഇവ ജീവനെ നിലനിർത്തുന്നു, നശിപ്പിക്കുന്നു, കരയ്ക്കടുപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഭാരതാ, ധർമ്മത്തെ ഒരു നിശ്ചിത ചട്ടത്താൽ അറിയാൻ സാധ്യമല്ല.
12.266.4
अन्यो धर्मः समस्थस्य विषमस्थस्य चापरः ।
आपदस्तु कथं शक्याः परिपाठेन वेदितुम् ॥ १२.२६६.४ ॥
സമസ്ഥിതിയിലുള്ളവനു ഒരു ധർമ്മം; വിഷമസ്ഥിതിയിലുള്ളവനു മറ്റൊന്ന്. ആപത്തുകളെ ഒരു നിശ്ചിത ചട്ടത്താൽ എങ്ങനെ അറിയാൻ കഴിയും?
12.266.5
सदाचारो मचो धर्मः संतस्त्वाचारलक्षणाः ।
साध्यासाध्यं कथं शक्यं सदाचारो ह्यलक्षणः ॥ १२.२६६.५ ॥
സദാചാരമാണ് ധർമ്മം; സജ്ജനങ്ങൾ ആചാരലക്ഷണങ്ങളാൽ അറിയപ്പെടുന്നു. സദാചാരം ലക്ഷണമില്ലാത്തതാകുമ്പോൾ സാധ്യാസാധ്യം എങ്ങനെ അറിയാം?
12.266.6
दृश्यते धर्मरूपेण ह्यधर्मं प्राकृतश्चरन् ।
धर्मं चाधर्मरूपेण कश्चिदप्राकृतश्चरन् ॥ १२.२६६.६ ॥
ഒരു സാധാരണ മനുഷ്യൻ ധർമ്മത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ അധർമ്മം ചെയ്യുന്നതായി കാണുന്നു; അസാധാരണനായ ചിലർ അധർമ്മത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ ധർമ്മം ചെയ്യുന്നു.
12.266.7
पुनरस्य प्रमाणं हि निर्दिष्टं शास्त्रकोविदैः ।
वेदवादाश्चानुयुगं ह्रसन्तीतीह नः श्रुतम् ॥ १२.२६६.७ ॥
ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ ഇതിന്റെ പ്രാമാണ്യം വീണ്ടും നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. വേദവാക്യങ്ങൾ യുഗംതോറും ക്ഷയിക്കുന്നു എന്നു ഞങ്ങൾ ഇവിടെ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
12.266.8
अन्ये कृतयुगे धर्मास्त्रेतायां द्वापरे परे ।
अन्ये कलियुगे धर्मा यथाशक्ति कृता इव ॥ १२.२६६.८ ॥
കൃതയുഗത്തിൽ വേറെ ധർമ്മങ്ങൾ, ത്രേതയിലും ദ്വാപരത്തിലും വേറെ; കലിയുഗത്തിൽ വേറെ ധർമ്മങ്ങൾ, അവ ശക്തിക്കൊത്ത് ചെയ്യപ്പെടുന്നവപോലെ.
12.266.9
आम्नायवचनं सत्यमित्ययं लोकसंग्रहः ।
आम्नायेभ्यः पुनर्वेदाः प्रसृताः सर्वतोमुखाः ॥ १२.२६६.९ ॥
ആമ്നായവാക്യങ്ങൾ സത്യമാണ്—ഇത് ലോകസംഗ്രഹമാണ്. ആമ്നായങ്ങളിൽനിന്ന് വേദങ്ങൾ എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും വ്യാപിച്ചു.
12.266.10
ते चेत्सर्वप्रमाणं वै प्रमाणं ह्यत्र विद्यते ।
प्रमाणं च प्रमाणेन विरुद्ध्येच्छास्त्रता कुतः ॥ १२.२६६.१० ॥
അവയെല്ലാം പ്രമാണമെങ്കിൽ, ഇവിടെ പ്രമാണമുണ്ട്. പ്രമാണം പ്രമാണത്തിന് വിരുദ്ധമായാൽ ശാസ്ത്രത്വം എങ്ങനെ?
12.266.11
धर्मस्य क्रियमाणस्य बलवद्भिर्दुरात्मभिः ।
यदा विक्रियते संस्था ततः साऽपि प्रणश्यति ॥ १२.२६६.११ ॥
ബലവാന്മാരും ദുരാത്മാക്കളും ചെയ്യപ്പെടുന്ന ധർമ്മത്തെ വികൃതമാക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ സ്ഥിതിയും നശിക്കുന്നു.
12.266.12
विद्मश्चैनं न वा विद्मः शक्यं वा वेदितुं न वा ।
अणीयान्क्षुरधाराया गरीयानपि पर्वतात् ॥ १२.२६६.१२ ॥
നാം ഇത് അറിയുന്നുവോ ഇല്ലയോ, ഇത് അറിയാൻ സാധ്യമോ അല്ലയോ—ഇത് ക്ഷുരധാരയെക്കാൾ സൂക്ഷ്മം, പർവതത്തെക്കാളും ഭാരമുള്ളത്.
12.266.13
गन्धर्वनगराकारः प्रथमं संप्रदृश्यते ।
अन्वीक्ष्यमाणः कविभिः पुनर्गच्छत्यदर्शनम् ॥ १२.२६६.१३ ॥
ഗന്ധർവനഗരത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ അത് ആദ്യം വ്യക്തമായി കാണപ്പെടുന്നു. ജ്ഞാനികൾ അത് സൂക്ഷ്മമായി നോക്കുമ്പോൾ അത് വീണ്ടും അദൃശ്യമാകുന്നു.
12.266.14
निपानानीव गोभ्याशे क्षेत्रे कुल्ये च भारत ।
स्मृतो हि शाश्वतो धर्मो विप्रहीणो न दृश्यते ॥ १२.२६६.१४ ॥
ഭാരതാ, ഗോക്കളുടെ സമീപത്തെ ജലകുണ്ഡങ്ങളും വയലിലെ തോടുകളും പോലെ നിത്യധർമം ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു; ജ്ഞാനികളില്ലാത്തപ്പോൾ അത് കാണപ്പെടുന്നില്ല.
12.266.15
कामादन्ये भयादन्ये कारणैरपरैस्तथा ।
असन्तोऽपि वृथाचारं भजन्ते बहवोऽपरे ॥ १२.२६६.१५ ॥
ചിലർ ആഗ്രഹത്താലും ചിലർ ഭയത്താലും മറ്റു കാരണങ്ങളാലും, സജ്ജനരല്ലെങ്കിലും, വ്യർഥമായ ആചാരം പിന്തുടരുന്നു; ഇങ്ങനെ പലരുമുണ്ട്.
12.266.16
धर्मो भवति स क्षिप्रं विलोमस्तेष्वसाधुषु ।
अथैतानाहुरुन्मत्तानपि चावहसन्त्युत ॥ १२.२६६.१६ ॥
ആ ധർമം വേഗം ആ ദുഷ്ടർക്ക് വിപരീതമാകുന്നു; അപ്പോൾ ആളുകൾ ഇവരെ ഭ്രാന്തന്മാരെന്ന് വിളിച്ച് പരിഹസിക്കുന്നു.
12.266.17
महाजना ह्युपावृत्ता राजधर्मं समाश्रिताः ।
न हि सर्वहितः कश्चिदाचारः संप्रवर्तते ॥ १२.२६६.१७ ॥
മഹാജനങ്ങളും രാജധർമത്തെ ആശ്രയിച്ച് ധർമത്തിൽ നിന്ന് തിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; എല്ലാവർക്കും ഹിതകരമായ ഒരാചാരവും നിലനിൽക്കുന്നില്ല.
12.266.18
तेनैवान्यः प्रभवति सोऽपरं बाधते पुनः ।
दृश्यते चैव स पुनस्तुल्यरूपो यदृच्छया ॥ १२.२६६.१८ ॥
അതിനാൽ തന്നെ മറ്റൊരാൾ ഉയരുന്നു; അവൻ വീണ്ടും മറ്റൊരാളെ പീഡിപ്പിക്കുന്നു; അതേ രൂപത്തിൽ അവൻ വീണ്ടും യാദൃച്ഛികമായി കാണപ്പെടുന്നു.
12.266.19
येनैवान्यः प्रभवति सोऽपरानपि बाधते ।
आचाराणामनैकाग्र्यं सर्वेषामेव लक्षयेत् ॥ १२.२६६.१९ ॥
ഏതിനാൽ മറ്റൊരാൾ ശക്തനാകുന്നുവോ, അവൻ മറ്റുള്ളവരെയും പീഡിപ്പിക്കുന്നു. എല്ലാവരുടെയും ആചാരങ്ങളിലെ ഏകാഗ്രതയില്ലായ്മ തിരിച്ചറിയണം.
12.266.20
चिराभिपन्नः कविभिः पूर्वं धर्म उदाहृतः ।
तेनाचारेण पूर्वेण संस्था भवति शाश्वती ॥ १२.२६६.२० ॥
ദീർഘകാലമായി അനുഷ്ഠിച്ചുവരുന്ന ധർമ്മം പണ്ട് ജ്ഞാനികൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ആ പൂർവാചാരത്താൽ ശാശ്വതമായ നിലനിൽപ്പ് ഉണ്ടാകുന്നു.