マハーバーラタ · 章 12.268
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.268.1
इत्युक्तः स तदा तेन तुलाधारेण धीमता ।
प्रोवाच वचनं धीमाञ्जाजलिर्जपतांवरः ॥ १२.२६८.१ ॥
その賢明な秤の持ち主にそう言われると、読誦する者の中で最も優れた賢者ジャージャリは合掌して語った。
12.268.2
विक्रीणतः सर्वरसान्सर्वगन्धांश्च वाणिज ।
वनस्पतीनोषधीश्च तेषां मूलफलानि च ॥ १२.२६८.२ ॥
商人よ、あなたはあらゆる汁とあらゆる香料、樹木と薬草、そしてその根と果実を売っている。
12.268.3
अग्र्या सा नैष्ठिकी बुद्धिः कुतस्त्वामियमागता ।
एतदाचक्ष्व मे सर्वं निखिलेन महामते ॥ १२.२६८.३ ॥
この最高の、揺るぎない智慧はどこからあなたに来たのか。偉大なる知者よ、すべてを余すところなく私に語れ。
12.268.4
एवमुक्तस्तुलाधारो ब्राह्मणेन यशस्विना ।
उवाच धर्मसूक्ष्माणि वैश्यो धर्मार्थतत्त्ववित् ॥ १२.२६८.४ ॥
その名高いバラモンにそう言われると、法と利の真理を知るヴァイシャのトゥラーダーラは、法の微細なことどもを語った。
12.268.5
वेदाहं जाजले धर्मं सरहस्यं सनातनम् ।
सर्वभूतहितं मैत्रं पुराणं यं जना विदुः ॥ १२.२६८.५ ॥
ジャージャリよ、私は秘義を伴う永遠の法を知っている。それはあらゆる存在のためになり、慈しみに満ち、古く、人々が知るものである。
12.268.6
अद्रोहेणैव भूतानामल्पद्रोहेण वा पुनः ।
या वृत्तिः स परो धर्मस्तेन जीवामि जाजले ॥ १२.२६८.६ ॥
生きとし生けるものを害さず、あるいはわずかな害で営まれる生計こそ最高の法である。私はそれによって生きている、ジャージャリよ。
12.268.7
परिच्छिन्नैः काष्ठतृणैर्मयेदं शरणं कृतम् ।
अलक्तं पद्मकं तुङ्गं गन्धांश्चोच्चावचांस्तथा ॥ १२.२६८.७ ॥
私は切り取った木と草でこの住居を作った。漆、パドマカ、高い木の材、さまざまな香料（私はそれを売る）。
12.268.8
रसांश्च तांस्तान्विप्रर्षे मद्यवर्ज्यान्बहूनहम् ।
क्रीत्वा वै प्रतिविक्रीणे परहस्तादमायया ॥ १२.२६८.८ ॥
バラモンの中の最上の者よ、酒を除いて、私は他人の手から多くの汁を買い、偽りなくそれを売り直す。
12.268.9
सर्वेषां यः सुहृन्नित्यं सर्वेषां च हिते रतः ।
कर्मणा मनसा वाचा स धर्मं वेद जाजले ॥ १२.२६८.९ ॥
常にすべての人の友であり、すべての人の利益を喜ぶ者——行為によっても心によっても言葉によっても——彼こそ法を知る、ジャージャリよ。
12.268.10
नानुरुध्ये विरुध्ये वा न द्वेष्मि न च कामये ।
समोऽहं सर्वभूतेषु पश्य मे जाजले व्रतम्।
तुला मे सर्वभूतेषु समा तिष्ठति जाजले ॥ १२.२६८.१० ॥
私は味方もせず敵対もせず、憎みもせず、欲しもしない。私はすべての存在に平等である。ジャージャリよ、私の誓いを見よ。ジャージャリよ、私の秤はすべての存在に対して平らに保たれている。
12.268.11
नाहं परेषां कृत्यानि प्रशंसामि न गर्हये ।
आकाशस्येव विप्रेन्द्र पश्यँल्लोकस्य चित्रताम् ॥ १२.२६८.११ ॥
私は他人の行いを褒めもせず、責めもしない。バラモンの主よ、空がそうするように、世界の多様さを見つめながら。
12.268.12
कृपा मे सर्वभूतेषु समा तिष्ठति जाजले ।
इष्टानिष्टनियुक्तस्य प्रियद्वेषौ बहिष्कृतौ ॥ १२.२६८.१२ ॥
ジャージャリよ、私の慈悲はすべての存在に対して平等に保たれる。好ましいものと好ましくないものに縛られた者の愛と憎しみは、私から退けられた。
12.268.13
इति मां त्वं विजानीहि सर्वलोकस्य जाजले ।
समं मतिमतां श्रेष्ठ समलोष्टाश्मकाञ्चनम् ॥ १२.२६८.१३ ॥
ジャージャリよ、このように私を全世界に対して平等な者と知れ。賢者の中で最も優れた者よ、私にとっては土塊も石も黄金も同じである。
12.268.14
यथाऽन्धबधिरोत्मत्ता उच्छ्वासपरमाः सदा ।
देवैरपिहितद्वाराः सोपमा पश्यतो मम ॥ १२.२६८.१४ ॥
盲人、聾者、狂人のように、常に息をすることだけに没頭し、神々によって扉を閉ざされた者たちのように、私にもその譬えが見られる。
12.268.15
यथा वृद्धातुरकृशा निस्पृहा विषयान्प्रति ।
तथाऽर्थकामभोगेषु ममापि विगता स्पृहा ॥ १२.२६८.१५ ॥
老人や病人、衰えた者が感覚の対象への渇望を離れるように、私にも富、欲望、享楽への渇望が消え去った。
12.268.16
यदा चायं न बिभेति यदा चास्मान्न बिभ्यति ।
यदा नेच्छति न द्वेष्टि तदा सिद्ध्यति वै द्विज ॥ १२.२६८.१६ ॥
この者が恐れず、また誰にも恐れられず、欲せず憎まない時、再生者よ、その時その者は確かに成就を得る。
12.268.17
यदा न कुरुते भावं सर्वभूतेषु पापकम् ।
कर्मणा मनसा वाचा ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ १२.२६८.१७ ॥
すべての存在に対して、行為・心・言葉において有害な心を抱かないとき、その時、人はブラフマンを得る。
12.268.18
न भूतो न भविष्योऽस्ति न च धर्मोस्ति कश्चन ।
योऽभयः सर्वभूतानां स प्राप्नोत्यभयं पदम् ॥ १२.२६८.१८ ॥
過去にも未来にも、これより優れた法はない。すべての存在に対して無畏である者が、無畏の境地に至る。
12.268.19
यस्मादुद्विजते लोकः सर्वो मृत्युमुखादिव ।
वाक्क्रूराद्दण्डपरुषात्स प्राप्नोति महद्भयम् ॥ १२.२६८.१९ ॥
この世のすべてのものは、まるで死の口から逃れるかのように怯えている。残酷な言葉と厳しい罰で人を脅かす者は、大きな恐れを得る。
12.268.20
यथावद्वर्तमानानां वृद्धानां पुत्रपौत्रिणाम् ।
अनुवर्तामहे वृत्तमहिंस्त्राणां महात्मनाम् ॥ १२.२६८.२० ॥
正しく振る舞い、息子や孫のある年長者の行いに我々が従うように、暴力を離れた偉大な魂の行いにも我々は従う。
12.268.21
प्रनष्टः शाश्वतो धर्मः सदाचारेण मोहितः ।
तेन वैद्यस्तपस्वी वा बलवान्वा विमुह्यते ॥ १२.२६८.२१ ॥
永遠のダルマは悪しき行いによって失われ、惑わされる。それが滅びると、医者も苦行者も強者もそのために迷うのである。
12.268.22
आचाराज्जाजले प्राज्ञः क्षिप्रं धर्ममवाप्नुयात् ।
एवं यः साधुभिर्दान्तश्चरेदद्रोहचेतसा ॥ १२.२६८.२२ ॥
ジャージャリよ、賢者は善い行いによってすみやかにダルマを得る。このように善人に導かれ、害意なき心で行う者もまた。
12.268.23
नद्यां चेह यथा काष्ठमुह्यमानं यदृच्छया ।
यदृच्छयैव काष्ठेन सन्धि गच्छेत केनचित् ॥ १२.२६८.२३ ॥
川を流される一本の木片が、たまたま別の木片と触れ合うように。
12.268.24
तत्रापराणि दारूणि संसृज्यन्ते ततस्ततः ।
तृणकाष्ठकरीपाणि कदाचिन्न समीक्षया ॥ १२.२६८.२४ ॥
そこでは他の木片や草、棒、牛糞の塊などが、あちこちで互いに寄り集まる。熟慮によるのではけっしてない。
12.268.25
यस्मान्नोद्विजते भूतं जातु किंचित्कथंचन ।
अभयं सर्वभूतेभ्यः स प्राप्नोति सदा मुने ॥ १२.२६८.२५ ॥
どの生き物も決して、いかなる仕方でも怯えないゆえに、彼は常にすべての生き物から無畏を得る、聖者よ。
12.268.26
यस्मादुद्विजते विद्वन्सर्वलोको वृकादिव ।
क्रोशतस्तीरमासाद्य यथा सर्वे जलेचराः ॥ १२.२६८.२६ ॥
学識ある者よ、全世界は狼を恐れるように怯える。岸に着いて叫ぶすべての水棲の生き物のように。
12.268.27
एवमेवायमाचारः प्रादुर्भूतो यतस्ततः ।
सहायवान्द्रव्यवान्यः सुभगोऽथ परस्तथा ॥ १२.२६८.२७ ॥
同様に、この行いはあちこちから生じた。助け手と財産を持つ者は幸運であり、他の者もまた同様である。
12.268.28
ततस्तानेव कवयः शास्त्रेषु प्रवदन्त्युत ।
कीर्त्यर्थमल्पहृल्लेखाः पटवः कृत्स्ननिर्णयाः ॥ १२.२६८.२८ ॥
そこで詩人たちは、名声のために、論書の中でまさにその人々を称える——心の記録が少なく、巧みで、結論が完全な人々を。
12.268.29
तपोभिर्यज्ञदानैश्च वाक्यैः प्रज्ञाश्रितैस्तथा ।
प्राप्नोत्यभयदानस्य यद्यत्फलमिहाश्नुते ॥ १२.२६८.२९ ॥
苦行、祀祭、布施により、また同じく智慧に依る言葉により、人はここで得る無畏の施しの果報を、どのようなものであれ享受する。
12.268.30
लोके यः सर्वभूतेभ्यो ददात्यभयदक्षिणाम् ।
स सत्ययज्ञैरीजानः प्राप्नोत्यभयदक्षिणाम् ॥ १२.२६८.३० ॥
世において一切の生き物に無畏の謝礼を与える者は、真実の祀祭によって供養し、無畏の謝礼を得る。
12.268.31
न भूतानामहिंसाया ज्यायान्धर्मोऽस्ति कश्चन ।
यस्मान्नोद्विजते भूतं जातु किंचित्कथंचन।
सोऽभयं सर्वभूतेभ्यः संप्राप्नोति महामुने ॥ १२.२६८.३१ ॥
生きものに対する不殺生に勝る法はない。いかなる生きものも、どのようにしても恐れることがないからである。偉大な聖者よ、彼はあらゆる生きものから無畏を得る。
12.268.32
यस्मादुद्विजते लोकः सर्पाद्वेश्मगतादिव ।
न स धर्ममवाप्नोति इह लोके परत्र च ॥ १२.२६८.३२ ॥
家に入り込んだ蛇を恐れるように世界が彼を恐れるなら、彼は現世でも来世でも法を得ない。
12.268.33
सर्वभूतात्मभूतस्य सर्वभूतानि पश्यतः ।
देवाऽपि मार्गे मुह्यन्ति ह्यपदस्य पदैपिणः ॥ १२.२६८.३३ ॥
一切の生きものの自己となり、一切の生きものを見る者の道においては、足跡なき隠れた境地を求める神々さえも迷うのである。
12.268.34
दानं भूताभयस्याहुः सर्वदानेभ्य उत्तमम् ।
ब्रवीमि ते सत्यमिदं श्रद्धत्स्व मम जाजले ॥ १२.२६८.३४ ॥
生きものに無畏を施す布施は、あらゆる布施の中で最高だと言われる。ジャーバリよ、私はこの真理をあなたに語る。信ぜよ。
12.268.35
स एव सुभगो भूत्वा पुनर्भवति दुर्भगः ।
व्यापत्तिं कर्मणां दृष्ट्वा जुगुप्सन्ति जनाः सदा ॥ १२.२६८.३५ ॥
その人は幸運になったのに、また不運になる。行為の破滅を見て、人々は常に彼を軽蔑する。
12.268.36
अकारणो हि नैवास्ति धर्मः सूक्ष्मो हि जाजले ।
भूतभव्यार्थमेवेह धर्मप्रवचनं कृतम् ॥ १२.२६८.३६ ॥
ジャーバリよ、法には理由がないものはない。法は微妙である。ここで法を説いたのは、ただ既に存在するものと将来存在するものの福利のためである。
12.268.37
सूक्ष्मत्वान्न स विज्ञातुं शक्यते बहुनिह्नवः ।
उपलभ्यान्तरा चान्यानाचारानवबुध्यते ॥ १२.२६८.३७ ॥
ダルマは微妙であるため容易には知り得ない。それを隠す者が多いからである。他者の振る舞いの中にそれを認め取る者こそ、それを理解する。
12.268.38
ये च च्छिन्दन्ति वृषणान्ये च भिन्दन्ति नस्तकान् ।
वहन्ति महतो भारान्बध्नन्ति दमयन्ति च।
हत्वा सत्वानि खादन्ति तान्कथं न विगर्हसे ॥ १२.२६८.३८ ॥
動物の睾丸を切り、鼻に穴を開け、重荷を負わせ、縛って服従させ、生き物を殺して食べる者たちを、なぜおまえは非難しないのか。
12.268.39
मानुषा मानुपानेव दासभोगेन भुञ्जते ।
वधबन्धनिरोधेन कारयन्ति दिवानिशम् ॥ १२.२६८.३९ ॥
人間は人間を奴隷として使い、その労によって快楽を享受する。殺害・拘束・監禁によって、昼夜を問わず彼らを働かせる。
12.268.40
आत्मनश्चापि जानाति यद्दुःखं वधबन्धने ।
पञ्चेन्द्रियेषु भूतेषु सर्वं वसति दैवतम् ॥ १२.२६८.४० ॥
殺されたり縛られたりする苦しみを自ら知る者は、五感をもつすべての生き物の中に神性がまるごと宿っていることを知る。
12.268.41
आदित्यश्चन्द्रमा वायुर्ब्रह्मा प्राणः क्रतुर्यमः ।
तानि जीवानि विक्रीय का मृतेषु विचारणा ॥ १२.२६८.४१ ॥
太陽、月、風、梵天、息、祭祀、ヤマ——これらはすべて生きものである。これらを売り払ったうえで、死者について何を考える必要があろうか。
12.268.42
अजोऽग्निर्वरुणो मेपः सूर्योऽश्वः पृथिवी विराट् ।
धेनुर्वत्सश्च सोमो वै विक्रीयैतन्न सिध्यति ॥ १२.२६८.४२ ॥
山羊、火、ヴァルナ、牡羊、太陽、馬、大地、ヴィラージ、牝牛、子牛、ソーマ——これらをすべて売り払っても、それは成就しない。
12.268.43
का तैले का धृते ब्रह्मन्मधुन्यप्स्वोषधीषु वा ॥ १२.२६८.४३ ॥
バラモンよ、油、酥、蜜、水、あるいは薬草の中には何があるのか。
12.268.44
अदंशमशके देशे सुखसंवर्धितान्पशून् ।
तांश्च मातुः प्रियाञ्जानन्नाक्रम्य बहुधा नराः ॥ १२.२६८.४४ ॥
蚊や虻のいない土地で安楽に育てられた家畜が母牛の愛し子であると知りながら、人々はそれを様々に責め苛む……
12.268.45
बहुदंशाकुलान्देशान्नयन्ति बहुकर्दमान् ।
वाहसंपीडिता धुर्याः सीदन्त्यविधिना परे ॥ १२.२६८.४५ ॥
蚊が多く泥濘の多い土地へ彼らは家畜を連れて行く。軛に苦しめられた駄獣や、他の家畜も、不当に倒れ沈む。
12.268.46
न मन्ये भ्रूणहत्याऽपि विशिष्टा तेन कर्मणा ।
कृपिं साध्विति मन्यन्ते सा च वृत्तिः सुदारुणा ॥ १२.२६८.४६ ॥
その行為によって胎児殺しさえそれより悪いとは私は思わない。それでも人々は耕作を善しとするが、その生業は極めて残酷である。
12.268.47
भूमिं भूमिशयांश्चैव हन्ति काष्ठैरयोमुखैः ।
तथैवानडुहो युक्तान्क्षुत्तृष्णाश्रमकर्शितान् ॥ १२.२६८.४७ ॥
鉄の先を付けた棒で彼は大地とその上に横たわる生き物を打ち、同じく飢えと渇きと疲労で痩せ衰えた軛につながれた牛をも打つ。
12.268.48
अध्न्या इति गवां नाम क एता हन्तुमर्हति ।
महच्चकाराकुशलं वृथा यो गां निहन्ति ह ॥ १२.२६८.४८ ॥
「アドゥニヤー」とは牛の名である。誰がこれらを殺すに値しようか。いたずらに牛を殺す者は大いに不善の行いをなすのだ。
12.268.49
ऋपयो यतयो ह्येतन्नहुपे प्रत्यवेदयन् ।
गां मातरं चाप्यवधीर्वृपभं च प्रजापतिम्।
अकार्यं नहुपाकापींर्लप्स्यामस्त्वत्कृते व्यथाम् ॥ १२.२६८.४९ ॥
聖仙と苦行者たちはナフシャにこう告げた。「汝は雌牛と母と、生類の主である雄牛を殺した。これは為すべからざる行為である。汝のために我らは苦しむことになろう」と。
12.268.50
शतं चैकं च रोगाणां सर्वभूतेष्वपातयन् ।
ऋपयस्ते महाभागाः प्रशस्तास्ते च जाजले ॥ १२.२६८.५० ॥
ジャージャリよ、その大いなる福徳の聖仙たちは、一切の生類に百一の病を降らせた。彼らは称賛される。
12.268.51
भ्रृणहं नहुषं त्वाहुर्न तं भोक्ष्यामहे वयम् ।
इत्युक्त्वा ते महात्मानः सर्वे तत्त्वार्थदर्शिनः।
ऋषयो यतयः शान्तास्तपसा प्रत्येषधयन् ॥ १२.२६८.५१ ॥
「汝は胎児殺しのナフシャと呼ばれる。我らは彼の食物を食べない」と言い、真理の意味を見る大いなる心の、寂静な聖仙たちと苦行者たちは、苦行によって彼を追い払った。
12.268.52
ईदृशानशिवान्घोरानाचारानिह जाजले ।
केवलाचरितत्वात्तु निपुणो नावबुध्यसे ॥ १२.२६८.५२ ॥
ジャージャリよ、汝は自らの独りよがりな行いのゆえに、このような不吉で恐ろしい行いを見抜けない。汝は巧みであるけれども。
12.268.53
कारणाद्धर्ममन्विच्छन्न लोकं विरसं चरेत् ॥ १२.२६८.५३ ॥
理由があって法を求める者は、世界を味気なくして生きるべきではない。
12.268.54
यो हन्याद्यश्च मां स्तौति तत्रापि शृणु जाजले ।
समौ तावपि मे स्थातां न हि मे स्तः प्रियाप्रिये।
एतदीदृशकं धर्मं प्रशंसन्ति मनीषिणः ॥ १२.२६८.५४ ॥
ジャージャリよ、私を殺す者と私を讃える者について聞け。その二者は私にとって等しくあれ。私にとって好ましい者も好ましくない者もない。賢者たちはこのような法を称賛する。
12.268.55
उपपत्त्या हि संपन्नो यतिभिश्चैव सेव्यते ।
सततं धर्मशीलैश्च निपुणेनोपलक्षितः ॥ १२.२६८.५५ ॥
理性的な理解（ウパパッティ）を備えたものは、苦行者たちによって実践され、徳ある人々によって常に守られ、賢明な人によって見分けられる。