ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.268
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.268.1
इत्युक्तः स तदा तेन तुलाधारेण धीमता ।
प्रोवाच वचनं धीमाञ्जाजलिर्जपतांवरः ॥ १२.२६८.१ ॥
ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ತುಲಾಧಾರನಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಜಪ ಮಾಡುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಜಾಜಲಿ ಕೈಮುಗಿದು ಮಾತನಾಡಿದನು.
12.268.2
विक्रीणतः सर्वरसान्सर्वगन्धांश्च वाणिज ।
वनस्पतीनोषधीश्च तेषां मूलफलानि च ॥ १२.२६८.२ ॥
ಓ ವರ್ತಕನೇ, ನೀನು ಎಲ್ಲ ರಸಗಳನ್ನು, ಎಲ್ಲ ಸುಗಂಧಗಳನ್ನು, ಮರಗಳು, ಓಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬೇರು ಹಾಗೂ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮಾರುತ್ತೀಯ.
12.268.3
अग्र्या सा नैष्ठिकी बुद्धिः कुतस्त्वामियमागता ।
एतदाचक्ष्व मे सर्वं निखिलेन महामते ॥ १२.२६८.३ ॥
ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ, ನಿಷ್ಠೆಯ ಬುದ್ಧಿ ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿತು? ಓ ಮಹಾಮತಿಯೇ, ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳು.
12.268.4
एवमुक्तस्तुलाधारो ब्राह्मणेन यशस्विना ।
उवाच धर्मसूक्ष्माणि वैश्यो धर्मार्थतत्त्ववित् ॥ १२.२६८.४ ॥
ಯಶಸ್ವಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಧರ್ಮಾರ್ಥತತ್ತ್ವ ತಿಳಿದ ವೈಶ್ಯ ತುಲಾಧಾರ ಧರ್ಮದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
12.268.5
वेदाहं जाजले धर्मं सरहस्यं सनातनम् ।
सर्वभूतहितं मैत्रं पुराणं यं जना विदुः ॥ १२.२६८.५ ॥
ಓ ಜಾಜಲಿ, ರಹಸ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸನಾತನ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಾನು ಬಲ್ಲೆ; ಅದು ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೆ ಹಿತಕರ, ಸ್ನೇಹಪೂರ್ಣ, ಪುರಾತನ, ಜನರು ತಿಳಿದದ್ದು.
12.268.6
अद्रोहेणैव भूतानामल्पद्रोहेण वा पुनः ।
या वृत्तिः स परो धर्मस्तेन जीवामि जाजले ॥ १२.२६८.६ ॥
ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಹಿಂಸೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಅಥವಾ ಅತಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ನಡೆಯುವ ಜೀವನೋಪಾಯವೇ ಪರಮ ಧರ್ಮ; ಅದರಿಂದಲೇ ನಾನು ಬದುಕುತ್ತೇನೆ, ಓ ಜಾಜಲಿ.
12.268.7
परिच्छिन्नैः काष्ठतृणैर्मयेदं शरणं कृतम् ।
अलक्तं पद्मकं तुङ्गं गन्धांश्चोच्चावचांस्तथा ॥ १२.२६८.७ ॥
ನಾನು ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಈ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅರಗು, ಪದ್ಮಕ, ಎತ್ತರದ ಮರದ ತುಂಡುಗಳು, ನಾನಾ ರೀತಿಯ ಸುಗಂಧ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು (ನಾನು ಮಾರುತ್ತೇನೆ).
12.268.8
रसांश्च तांस्तान्विप्रर्षे मद्यवर्ज्यान्बहूनहम् ।
क्रीत्वा वै प्रतिविक्रीणे परहस्तादमायया ॥ १२.२६८.८ ॥
ಓ ವಿಪ್ರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಮದ್ಯವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ನಾನಾ ರಸಗಳನ್ನು ನಾನು ಇತರರ ಕೈಯಿಂದ ಕೊಂಡು, ವಂಚನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮರುಮಾರುತ್ತೇನೆ.
12.268.9
सर्वेषां यः सुहृन्नित्यं सर्वेषां च हिते रतः ।
कर्मणा मनसा वाचा स धर्मं वेद जाजले ॥ १२.२६८.९ ॥
ಸದಾ ಎಲ್ಲರ ಮಿತ್ರನಾಗಿ, ಎಲ್ಲರ ಹಿತದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವನು, ಕರ್ಮ, ಮನಸ್ಸು, ವಾಣಿಯಿಂದ — ಅವನೇ ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ಓ ಜಾಜಲಿ.
12.268.10
नानुरुध्ये विरुध्ये वा न द्वेष्मि न च कामये ।
समोऽहं सर्वभूतेषु पश्य मे जाजले व्रतम्।
तुला मे सर्वभूतेषु समा तिष्ठति जाजले ॥ १२.२६८.१० ॥
ನಾನು ಯಾರನ್ನೂ ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ವಿರೋಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ದ್ವೇಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬಯಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಓ ಜಾಜಲಿ, ನನ್ನ ವ್ರತವನ್ನು ನೋಡು. ಓ ಜಾಜಲಿ, ನನ್ನ ತಕ್ಕಡಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.
12.268.11
नाहं परेषां कृत्यानि प्रशंसामि न गर्हये ।
आकाशस्येव विप्रेन्द्र पश्यँल्लोकस्य चित्रताम् ॥ १२.२६८.११ ॥
ನಾನು ಇತರರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಗಳುವುದಿಲ್ಲ, ಹಳಿಯುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಓ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರನೇ, ಆಕಾಶದಂತೆ ಜಗತ್ತಿನ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ.
12.268.12
कृपा मे सर्वभूतेषु समा तिष्ठति जाजले ।
इष्टानिष्टनियुक्तस्य प्रियद्वेषौ बहिष्कृतौ ॥ १२.२६८.१२ ॥
ಓ ಜಾಜಲಿ, ನನ್ನ ಕರುಣೆ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟಾನಿಷ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷಗಳು ನನ್ನಿಂದ ದೂರ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
12.268.13
इति मां त्वं विजानीहि सर्वलोकस्य जाजले ।
समं मतिमतां श्रेष्ठ समलोष्टाश्मकाञ्चनम् ॥ १२.२६८.१३ ॥
ಜಾಜಲಿಯೇ, ಹೀಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಕಡೆಗೆ ಸಮಭಾವದವನೆಂದು ತಿಳಿ. ಬುದ್ಧಿವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನನಗೆ ಮಣ್ಣಿನ ಹೆಂಟೆ, ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನ ಸಮಾನ.
12.268.14
यथाऽन्धबधिरोत्मत्ता उच्छ्वासपरमाः सदा ।
देवैरपिहितद्वाराः सोपमा पश्यतो मम ॥ १२.२६८.१४ ॥
ಕುರುಡರು, ಕಿವುಡರು, ಹುಚ್ಚರಂತೆ ಸದಾ ಉಸಿರಾಟದಲ್ಲೇ ತೊಡಗಿರುವವರು, ದೇವತೆಗಳು ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿದವರಂತೆ — ಅದೇ ಉಪಮೆ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
12.268.15
यथा वृद्धातुरकृशा निस्पृहा विषयान्प्रति ।
तथाऽर्थकामभोगेषु ममापि विगता स्पृहा ॥ १२.२६८.१५ ॥
ವೃದ್ಧರು, ರೋಗಿಗಳು, ಕೃಶರು ವಿಷಯಗಳ ಕಡೆಗೆ ಆಸೆಯಿಲ್ಲದವರಾಗಿರುವಂತೆ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಭೋಗಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಆಸೆಯೂ ಹೊರಟುಹೋಗಿದೆ.
12.268.16
यदा चायं न बिभेति यदा चास्मान्न बिभ्यति ।
यदा नेच्छति न द्वेष्टि तदा सिद्ध्यति वै द्विज ॥ १२.२६८.१६ ॥
ಇವನು ಯಾರಿಗೂ ಭಯಪಡದಿದ್ದಾಗ, ಇವನಿಗೆ ಯಾರೂ ಭಯಪಡದಿದ್ದಾಗ, ಇವನು ಆಶಿಸದೆ ದ್ವೇಷಿಸದಿದ್ದಾಗ, ಓ ದ್ವಿಜನೇ, ಆಗ ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.268.17
यदा न कुरुते भावं सर्वभूतेषु पापकम् ।
कर्मणा मनसा वाचा ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ १२.२६८.१७ ॥
ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳ ಕಡೆಗೆ ಕರ್ಮ, ಮನಸ್ಸು, ಮಾತಿನಿಂದ ಪಾಪಕರ ಭಾವ ಇಡದಿದ್ದಾಗ, ಆಗ ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.268.18
न भूतो न भविष्योऽस्ति न च धर्मोस्ति कश्चन ।
योऽभयः सर्वभूतानां स प्राप्नोत्यभयं पदम् ॥ १२.२६८.१८ ॥
ಭೂತ ಕಾಲದಲ್ಲಾಗಲಿ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಾಗಲಿ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿನ ಧರ್ಮ ಇಲ್ಲ; ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳಿಗೆ ಅಭಯನಾದವನೇ ಅಭಯ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.268.19
यस्मादुद्विजते लोकः सर्वो मृत्युमुखादिव ।
वाक्क्रूराद्दण्डपरुषात्स प्राप्नोति महद्भयम् ॥ १२.२६८.१९ ॥
ಏಕೆಂದರೆ ಲೋಕವೆಲ್ಲವೂ ಮೃತ್ಯುವಿನ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಎಂಬಂತೆ ಭಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಕ್ರೂರ ಮಾತಿನಿಂದ, ಕಠಿಣ ದಂಡದಿಂದ (ಇತರರನ್ನು ಹೆದರಿಸುವವನು) ಮಹಾಭಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.268.20
यथावद्वर्तमानानां वृद्धानां पुत्रपौत्रिणाम् ।
अनुवर्तामहे वृत्तमहिंस्त्राणां महात्मनाम् ॥ १२.२६८.२० ॥
ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಮಕ್ಕಳು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳುಳ್ಳ ಹಿರಿಯರ ನಡತೆಯನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಅಹಿಂಸಕ ಮಹಾತ್ಮರ ನಡತೆಯನ್ನು ನಾವು ಅನುಸರಿಸುತ್ತೇವೆ.
12.268.21
प्रनष्टः शाश्वतो धर्मः सदाचारेण मोहितः ।
तेन वैद्यस्तपस्वी वा बलवान्वा विमुह्यते ॥ १२.२६८.२१ ॥
ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮ ಸದಾಚಾರದಿಂದಲೇ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಅದು ನಾಶವಾಗಿ ಜನರು ಮೋಹಕ್ಕೊಳಗಾದಾಗ, ಅದರಿಂದಾಗಿ ವೈದ್ಯನೂ ತಪಸ್ವಿಯೂ ಬಲವಂತನೂ ವಿಮೂಢನಾಗುತ್ತಾನೆ.
12.268.22
आचाराज्जाजले प्राज्ञः क्षिप्रं धर्ममवाप्नुयात् ।
एवं यः साधुभिर्दान्तश्चरेदद्रोहचेतसा ॥ १२.२६८.२२ ॥
ಸದಾಚಾರದಿಂದ, ಓ ಜಾಜಲಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಸಾಧುಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿತನಾಗಿ, ದ್ರೋಹರಹಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಡೆಯುವವನು (ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ).
12.268.23
नद्यां चेह यथा काष्ठमुह्यमानं यदृच्छया ।
यदृच्छयैव काष्ठेन सन्धि गच्छेत केनचित् ॥ १२.२६८.२३ ॥
ನದಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿದುಹೋಗುವ ಒಂದು ಮರದ ತುಂಡು ಯದೃಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ಇನ್ನೊಂದು ಮರದ ತುಂಡಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ.
12.268.24
तत्रापराणि दारूणि संसृज्यन्ते ततस्ततः ।
तृणकाष्ठकरीपाणि कदाचिन्न समीक्षया ॥ १२.२६८.२४ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಇತರ ಮರದ ತುಂಡುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ—ಹುಲ್ಲು, ಕೋಲು, ಸಗಣಿ ಕುಳ್ಳು—ಎಂದೂ ವಿಚಾರದಿಂದ ಅಲ್ಲ.
12.268.25
यस्मान्नोद्विजते भूतं जातु किंचित्कथंचन ।
अभयं सर्वभूतेभ्यः स प्राप्नोति सदा मुने ॥ १२.२६८.२५ ॥
ಯಾವ ಜೀವಿಯೂ ಎಂದಿಗೂ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಭಯಪಡದಿರುವುದರಿಂದ, ಅವನು ಸದಾ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಅಭಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಓ ಮುನಿಯೇ.
12.268.26
यस्मादुद्विजते विद्वन्सर्वलोको वृकादिव ।
क्रोशतस्तीरमासाद्य यथा सर्वे जलेचराः ॥ १२.२६८.२६ ॥
ಓ ವಿದ್ವಾಂಸನೇ, ತೋಳವನ್ನು ಕಂಡು ಭಯಪಡುವಂತೆ ಸಕಲ ಲೋಕವೂ ಭಯಪಡುತ್ತದೆ; ದಡ ತಲುಪಿ ಕೂಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಜಲಚರಗಳಂತೆ.
12.268.27
एवमेवायमाचारः प्रादुर्भूतो यतस्ततः ।
सहायवान्द्रव्यवान्यः सुभगोऽथ परस्तथा ॥ १२.२६८.२७ ॥
ಇದೇ ರೀತಿ ಈ ಆಚಾರವು ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು; ಸಹಾಯಕರೂ ಸಂಪತ್ತೂ ಉಳ್ಳವನು ಸೌಭಾಗ್ಯವಂತ, ಇನ್ನೊಬ್ಬನೂ ಹಾಗೆಯೇ.
12.268.28
ततस्तानेव कवयः शास्त्रेषु प्रवदन्त्युत ।
कीर्त्यर्थमल्पहृल्लेखाः पटवः कृत्स्ननिर्णयाः ॥ १२.२६८.२८ ॥
ಆಗ ಅವರನ್ನೇ ಕವಿಗಳು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ — ಕೀರ್ತಿಗಾಗಿ, ಅಲ್ಪ ಹೃದಯ-ಲೇಖನವುಳ್ಳವರು, ಚತುರರು, ಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಣಯವುಳ್ಳವರು.
12.268.29
तपोभिर्यज्ञदानैश्च वाक्यैः प्रज्ञाश्रितैस्तथा ।
प्राप्नोत्यभयदानस्य यद्यत्फलमिहाश्नुते ॥ १२.२६८.२९ ॥
ತಪಸ್ಸುಗಳಿಂದ, ಯಜ್ಞದಾನಗಳಿಂದ, ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ವಾಕ್ಯಗಳಿಂದಲೂ — ಅಭಯದಾನದ ಯಾವ ಫಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೋ ಅದನ್ನೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.268.30
लोके यः सर्वभूतेभ्यो ददात्यभयदक्षिणाम् ।
स सत्ययज्ञैरीजानः प्राप्नोत्यभयदक्षिणाम् ॥ १२.२६८.३० ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸರ್ವ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅಭಯದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡುವವನು, ಸತ್ಯಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಯಜಿಸುತ್ತ ಅಭಯದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.268.31
न भूतानामहिंसाया ज्यायान्धर्मोऽस्ति कश्चन ।
यस्मान्नोद्विजते भूतं जातु किंचित्कथंचन।
सोऽभयं सर्वभूतेभ्यः संप्राप्नोति महामुने ॥ १२.२६८.३१ ॥
ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹಿಂಸೆ ಮಾಡದಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಧರ್ಮ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವ ಪ್ರಾಣಿಯೂ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಎಂದಿಗೂ ಭಯಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಅಭಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಓ ಮಹಾಮುನೇ.
12.268.32
यस्मादुद्विजते लोकः सर्पाद्वेश्मगतादिव ।
न स धर्ममवाप्नोति इह लोके परत्र च ॥ १२.२६८.३२ ॥
ಮನೆಯೊಳಗೆ ಬಂದ ಹಾವಿಗೆ ಹೆದರುವಂತೆ ಲೋಕವು ಯಾರಿಗೆ ಹೆದರುತ್ತದೆಯೋ, ಅವನು ಇಹಲೋಕದಲ್ಲೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
12.268.33
सर्वभूतात्मभूतस्य सर्वभूतानि पश्यतः ।
देवाऽपि मार्गे मुह्यन्ति ह्यपदस्य पदैपिणः ॥ १२.२६८.३३ ॥
ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಆತ್ಮವಾಗಿ ಸರ್ವಭೂತಗಳನ್ನು ನೋಡುವವನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಆ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತಿಲ್ಲದ ಪದವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ದೇವತೆಗಳೂ ಮೋಹಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
12.268.34
दानं भूताभयस्याहुः सर्वदानेभ्य उत्तमम् ।
ब्रवीमि ते सत्यमिदं श्रद्धत्स्व मम जाजले ॥ १२.२६८.३४ ॥
ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅಭಯ ನೀಡುವ ದಾನವೇ ಎಲ್ಲ ದಾನಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಓ ಜಾಜಲಿ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಇದನ್ನು ನಂಬು.
12.268.35
स एव सुभगो भूत्वा पुनर्भवति दुर्भगः ।
व्यापत्तिं कर्मणां दृष्ट्वा जुगुप्सन्ति जनाः सदा ॥ १२.२६८.३५ ॥
ಅವನೇ ಸೌಭಾಗ್ಯವಂತನಾಗಿ ಮತ್ತೆ ದೌರ್ಭಾಗ್ಯವಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಕರ್ಮಗಳ ವಿನಾಶವನ್ನು ನೋಡಿ ಜನರು ಸದಾ ಅವನನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.268.36
अकारणो हि नैवास्ति धर्मः सूक्ष्मो हि जाजले ।
भूतभव्यार्थमेवेह धर्मप्रवचनं कृतम् ॥ १२.२६८.३६ ॥
ಓ ಜಾಜಲಿ, ಧರ್ಮ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದುದು. ಇಲ್ಲಿ ಧರ್ಮೋಪದೇಶವನ್ನು ಭೂತ-ಭವಿಷ್ಯ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
12.268.37
सूक्ष्मत्वान्न स विज्ञातुं शक्यते बहुनिह्नवः ।
उपलभ्यान्तरा चान्यानाचारानवबुध्यते ॥ १२.२६८.३७ ॥
ಅದು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ್ದರಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ಮರೆಮಾಡುವವರು ಬಹಳ. ಇತರರ ಆಚಾರಗಳ ನಡುವೆ ಗಮನಿಸಿ ತಿಳಿದವನೇ ಅದನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ.
12.268.38
ये च च्छिन्दन्ति वृषणान्ये च भिन्दन्ति नस्तकान् ।
वहन्ति महतो भारान्बध्नन्ति दमयन्ति च।
हत्वा सत्वानि खादन्ति तान्कथं न विगर्हसे ॥ १२.२६८.३८ ॥
ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವೃಷಣಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವವರನ್ನು, ಮೂಗನ್ನು ಚುಚ್ಚುವವರನ್ನು, ಭಾರಿ ಹೊರೆ ಹೊರಿಸುವವರನ್ನು, ಕಟ್ಟಿ ಹತೋಟಿಗೆ ತರುವವರನ್ನು, ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದು ತಿನ್ನುವವರನ್ನು ನೀನು ಏಕೆ ನಿಂದಿಸುವುದಿಲ್ಲ?
12.268.39
मानुषा मानुपानेव दासभोगेन भुञ्जते ।
वधबन्धनिरोधेन कारयन्ति दिवानिशम् ॥ १२.२६८.३९ ॥
ಮನುಷ್ಯರು ಮನುಷ್ಯರನ್ನೇ ದಾಸರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಅವರಿಂದ ಸುಖ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ; ವಧೆ, ಬಂಧನ, ಸೆರೆವಾಸದ ಮೂಲಕ ಹಗಲಿರುಳು ಅವರಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.268.40
आत्मनश्चापि जानाति यद्दुःखं वधबन्धने ।
पञ्चेन्द्रियेषु भूतेषु सर्वं वसति दैवतम् ॥ १२.२६८.४० ॥
ವಧೆ ಮತ್ತು ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ದುಃಖವನ್ನು ತಾನೇ ಅರಿಯುವವನು, ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಗಳುಳ್ಳ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ದೈವವೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದೆ ಎಂದು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ.
12.268.41
आदित्यश्चन्द्रमा वायुर्ब्रह्मा प्राणः क्रतुर्यमः ।
तानि जीवानि विक्रीय का मृतेषु विचारणा ॥ १२.२६८.४१ ॥
ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ವಾಯು, ಬ್ರಹ್ಮ, ಪ್ರಾಣ, ಯಜ್ಞ, ಯಮ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಜೀವಿಗಳೇ. ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾರಿ ಸತ್ತವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಏನು ಅರ್ಥ?
12.268.42
अजोऽग्निर्वरुणो मेपः सूर्योऽश्वः पृथिवी विराट् ।
धेनुर्वत्सश्च सोमो वै विक्रीयैतन्न सिध्यति ॥ १२.२६८.४२ ॥
ಮೇಕೆ, ಅಗ್ನಿ, ವರುಣ, ಹೊತ್ತೇ, ಸೂರ್ಯ, ಕುದುರೆ, ಭೂಮಿ, ವಿರಾಟ್, ಹಸು, ಕರು, ಸೋಮ — ಇವನ್ನು ಮಾರಿದರೂ ಇದು ಸಿದ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
12.268.43
का तैले का धृते ब्रह्मन्मधुन्यप्स्वोषधीषु वा ॥ १२.२६८.४३ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ, ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ, ಜೇನಿನಲ್ಲಿ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಓಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ (ಯಾವುದು?)
12.268.44
अदंशमशके देशे सुखसंवर्धितान्पशून् ।
तांश्च मातुः प्रियाञ्जानन्नाक्रम्य बहुधा नराः ॥ १२.२६८.४४ ॥
ಸೊಳ್ಳೆ-ನೊಣಗಳಿಲ್ಲದ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸುಖದಿಂದ ಬೆಳೆಸಿದ ಪಶುಗಳನ್ನು, ಅವು ತಾಯಿಗೆ ಪ್ರಿಯವೆಂದು ತಿಳಿದೂ, ಮನುಷ್ಯರು ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪೀಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.268.45
बहुदंशाकुलान्देशान्नयन्ति बहुकर्दमान् ।
वाहसंपीडिता धुर्याः सीदन्त्यविधिना परे ॥ १२.२६८.४५ ॥
ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಬಹಳ ಇರುವ, ಕೆಸರು ಬಹಳ ಇರುವ ನಾಡುಗಳಿಗೆ ಅವರು (ಪಶುಗಳನ್ನು) ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ; ನೊಗದಿಂದ ಪೀಡಿತವಾದ ಭಾರ ಹೊರುವ ಪಶುಗಳು, ಇತರವೂ, ಅನುಚಿತವಾಗಿ ಕುಸಿಯುತ್ತವೆ.
12.268.46
न मन्ये भ्रूणहत्याऽपि विशिष्टा तेन कर्मणा ।
कृपिं साध्विति मन्यन्ते सा च वृत्तिः सुदारुणा ॥ १२.२६८.४६ ॥
ಆ ಕರ್ಮದಿಂದ ಭ್ರೂಣಹತ್ಯೆಯೂ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೂ ಜನರು ಉಳುಮೆಯನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯದೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆ ಜೀವನೋಪಾಯ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರವಾದುದು.
12.268.47
भूमिं भूमिशयांश्चैव हन्ति काष्ठैरयोमुखैः ।
तथैवानडुहो युक्तान्क्षुत्तृष्णाश्रमकर्शितान् ॥ १२.२६८.४७ ॥
ಕಬ್ಬಿಣದ ತುದಿಯ ಕೋಲುಗಳಿಂದ ಅವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸುವ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಹಸಿವು, ದಾಹ, ಶ್ರಮದಿಂದ ಕೃಶವಾದ ನೊಗ ಹೂಡಿದ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.268.48
अध्न्या इति गवां नाम क एता हन्तुमर्हति ।
महच्चकाराकुशलं वृथा यो गां निहन्ति ह ॥ १२.२६८.४८ ॥
'ಅಧ್ನ್ಯಾ' ಎಂಬುದು ಹಸುಗಳ ಹೆಸರು; ಇವುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಯಾರು ಅರ್ಹ? ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹಸುವನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನು ಮಹಾ ಅಕುಶಲ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
12.268.49
ऋपयो यतयो ह्येतन्नहुपे प्रत्यवेदयन् ।
गां मातरं चाप्यवधीर्वृपभं च प्रजापतिम्।
अकार्यं नहुपाकापींर्लप्स्यामस्त्वत्कृते व्यथाम् ॥ १२.२६८.४९ ॥
ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಯತಿಗಳು ನಹುಷನಿಗೆ ಹೀಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು: ನೀನು ಹಸುವನ್ನು, ತಾಯಿಯನ್ನು, ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾದ ಎತ್ತನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದೀಯ. ಇದು ಮಾಡಬಾರದ ಕೆಲಸ; ನಿನ್ನಿಂದಾಗಿ ನಾವು ಸಂಕಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತೇವೆ.
12.268.50
शतं चैकं च रोगाणां सर्वभूतेष्वपातयन् ।
ऋपयस्ते महाभागाः प्रशस्तास्ते च जाजले ॥ १२.२६८.५० ॥
ಓ ಜಾಜಲಿ! ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯ ಋಷಿಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ನೂರಾ ಒಂದು ರೋಗಗಳನ್ನು ಬೀಳಿಸಿದರು; ಅವರು ಪ್ರಶಂಸಾರ್ಹರು.
12.268.51
भ्रृणहं नहुषं त्वाहुर्न तं भोक्ष्यामहे वयम् ।
इत्युक्त्वा ते महात्मानः सर्वे तत्त्वार्थदर्शिनः।
ऋषयो यतयः शान्तास्तपसा प्रत्येषधयन् ॥ १२.२६८.५१ ॥
"ನಿನ್ನನ್ನು ಭ್ರೂಣಹಂತಕ ನಹುಷ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ನಾವು ಅವನ ಆಹಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿ, ತತ್ತ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ಕಂಡ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಯತಿಗಳು ಶಾಂತವಾಗಿ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನನ್ನು ಓಡಿಸಿದರು.
12.268.52
ईदृशानशिवान्घोरानाचारानिह जाजले ।
केवलाचरितत्वात्तु निपुणो नावबुध्यसे ॥ १२.२६८.५२ ॥
ಓ ಜಾಜಲಿ! ಇಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಅಶುಭ, ಭಯಂಕರ ಆಚಾರಗಳನ್ನು ನೀನು ಕೇವಲ ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಆಚರಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಅರಿಯಲಾರದೆ ಇದ್ದೀಯ, ನೀನು ನಿಪುಣನಾಗಿದ್ದರೂ.
12.268.53
कारणाद्धर्ममन्विच्छन्न लोकं विरसं चरेत् ॥ १२.२६८.५३ ॥
ಕಾರಣದಿಂದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಹುಡುಕುವವನು, ಲೋಕವನ್ನು ನೀರಸವಾಗಿಸಿ ಬದುಕಬಾರದು.
12.268.54
यो हन्याद्यश्च मां स्तौति तत्रापि शृणु जाजले ।
समौ तावपि मे स्थातां न हि मे स्तः प्रियाप्रिये।
एतदीदृशकं धर्मं प्रशंसन्ति मनीषिणः ॥ १२.२६८.५४ ॥
ನನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನು ಮತ್ತು ನನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವವನು — ಅವರಿಬ್ಬರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಕೇಳು, ಜಾಜಲಿ: ಅವರಿಬ್ಬರೂ ನನಗೆ ಸಮಾನರಾಗಿರಲಿ; ನನಗೆ ಪ್ರಿಯರೂ ಅಪ್ರಿಯರೂ ಇಲ್ಲ. ಇಂಥ ಧರ್ಮವನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.268.55
उपपत्त्या हि संपन्नो यतिभिश्चैव सेव्यते ।
सततं धर्मशीलैश्च निपुणेनोपलक्षितः ॥ १२.२६८.५५ ॥
ಉಪಪತ್ತಿ (ವಿವೇಕಯುಕ್ತ ಜ್ಞಾನ) ದಿಂದ ಕೂಡಿದದು; ಯತಿಗಳಿಂದ ಇದು ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮಶೀಲರಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಇದು ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ನಿಪುಣನಿಂದ ಇದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.