మహాభారతం · అధ్యాయం 12.279
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.279.1
कथं भवति पापात्मा कथं धर्मं करोति वा ।
केन निर्वेदमादत्ते मोक्षं वा केन गच्छति ॥ १२.२७९.१ ॥
పాపాత్ముడు ఎలా అవుతాడు? లేదా ధర్మాన్ని ఎలా ఆచరిస్తాడు? దేనివల్ల అతడు వైరాగ్యాన్ని పొందుతాడు, లేదా దేనివల్ల మోక్షాన్ని చేరుకుంటాడు?
12.279.2
विदिताः सर्वधर्मास्ते स्थित्यर्थमनुपृच्छसि ।
शृणु मोक्षं सनिर्वेदं पापं धर्मं च मूलतः ॥ १२.२७९.२ ॥
నీకు సర్వధర్మాలు తెలుసు; అయినా స్థితి కోసం అడుగుతున్నావు. వైరాగ్యంతో కూడిన మోక్షాన్ని, పాపాన్ని, ధర్మాన్ని వాటి మూలం నుండి విను.
12.279.3
विज्ञानार्थं हि पञ्चानामिच्छापूर्वं प्रवर्तते ।
प्राप्यतां वर्तते कामो द्वेषो वा भरतर्षभ ॥ १२.२७९.३ ॥
పంచేంద్రియాల జ్ఞానం కోసం కోరికతో ముందుగానే ప్రవృత్తి కలుగుతుంది. భరతశ్రేష్ఠా, పొందదగినదానిపై కామమో లేక ద్వేషమో ఉంటుంది.
12.279.4
ततस्तदर्थं यतते कर्म चारभते महत् ।
इष्टानां रूपगन्धानामभ्यासं च चिकीर्षति ॥ १२.२७९.४ ॥
అప్పుడు దాని కోసం అతడు ప్రయత్నిస్తాడు, గొప్ప కర్మను ఆరంభిస్తాడు; ఇష్టమైన రూపాలను, గంధాలను మళ్లీ మళ్లీ అనుభవించాలని కోరుకుంటాడు.
12.279.5
ततो रागः प्रभवति द्वेषश्च तदनन्तरम् ।
ततो लोभः प्रभवति मोहश्च तदनन्तरम् ॥ १२.२७९.५ ॥
దాని నుండి రాగం పుడుతుంది; దాని తర్వాత ద్వేషం కూడా పుడుతుంది. దాని నుండి లోభం పుడుతుంది; దాని తర్వాత మోహం కూడా పుడుతుంది.
12.279.6
लोभमोहाभिभूतस्य रागद्वेषान्वितस्य च ।
न धर्मे जायते बुद्धिर्व्याजाद्धर्मं करोति च ॥ १२.२७९.६ ॥
లోభమోహాలచే అభిభూతుడైనవానికి, రాగద్వేషాలతో కూడినవానికి బుద్ధి ధర్మంపై కలగదు; అతడు కపటంతో ధర్మాన్ని ఆచరిస్తాడు.
12.279.7
व्याजेन चरते धर्ममर्थं व्याजेन रोचते ।
व्याजेन सिद्ध्यमानेषु धर्मेषु कुरुनन्दन ॥ १२.२७९.७ ॥
మోసంతో ధర్మాన్ని ఆచరిస్తాడు, మోసంతోనే ధనాన్ని కోరుతాడు. ఓ కురునందనా, మోసంతోనే ధర్మకార్యాలు సిద్ధిస్తున్నట్లు కనిపిస్తుంది.
12.279.8
तत्रैव कुरुते बुद्धिं ततः पापं चिकीर्षति ।
सुहृद्भिर्वार्यमाणोऽपि पण्डितैश्चापि भारत ॥ १२.२७९.८ ॥
దానిపైనే అతడు బుద్ధిని నిలుపుతాడు; తర్వాత పాపం చేయాలని కోరుతాడు, మిత్రులు, పండితులు వారించినా కూడా. భారతా.
12.279.9
उत्तरं न्यायसंबद्धं ब्रवीति विधिचोदितम् ।
अधर्मस्त्रिविधस्तस्य वर्धते रागमोहजः ॥ १२.२७९.९ ॥
అతడు న్యాయానికి సంబంధించిన, విధికి అనుగుణమైన సమాధానం చెబుతాడు. రాగమోహాల నుండి పుట్టిన మూడు రకాల అధర్మం అతనిలో పెరుగుతుంది.
12.279.10
पापं चिन्तयते कर्म प्रब्रवीति करोति च ।
तस्याधर्मप्रवृत्तस्य दोषान्पश्यन्ति साधवः ॥ १२.२७९.१० ॥
పాపకర్మను ఆలోచిస్తాడు, దాన్ని పలుకుతాడు, చేస్తాడు కూడా. అధర్మంలో నిమగ్నుడైన అతని దోషాలను సాధువులు చూస్తారు.
12.279.11
एकशीलाश्च मित्रत्वं भजन्ते पापकर्मिणः ।
स नेह सुखमाप्नोति कुत एव परत्र वै ॥ १२.२७९.११ ॥
సమాన స్వభావులైన పాపులు మైత్రిని పొందుతారు. అతడు ఇక్కడే సుఖాన్ని పొందడు; పరలోకంలో ఎక్కడినుండి పొందుతాడు?
12.279.12
एवं भवति पापात्मा धर्मात्मानं तु मे शृणु ।
यथा कुशलधर्मा स कुशलं प्रतिपद्यते ॥ १२.२७९.१२ ॥
ఇలా పాపాత్ముడు అవుతాడు. ఇప్పుడు ధర్మాత్ముని గురించి నా నుండి వినుము; శుభ ధర్మం కలవాడు ఎలా శుభాన్ని పొందుతాడో.
12.279.13
कुशलेनैव धर्मेण गतिमिष्टां प्रपद्यते ।
य एतान्प्रज्ञया दोषान्पूर्वमेवानुपश्यति ॥ १२.२७९.१३ ॥
కుశల ధర్మం ద్వారానే కోరిన గతిని పొందుతాడు; ఈ దోషాలను ముందే ప్రజ్ఞతో చూసేవాడు.
12.279.14
कुशलस्तु सुखार्थाय साधूंश्चाप्युपसेवते ।
तस्य साधुसमाचारादभ्यासाच्चैव वर्धते ॥ १२.२७९.१४ ॥
కుశలుడైనవాడు సుఖం కోసం సాధువులను సేవిస్తాడు; సాధువుల ఆచారం, అభ్యాసం వల్లనే అతడు వృద్ధి చెందుతాడు.
12.279.15
प्राज्ञो धर्मे च रमते धर्मं चैवोपजीवति ।
सोऽथ धर्मादवाप्तेषु धनेषु कुरुनन्दन ॥ १२.२७९.१५ ॥
ప్రాజ్ఞుడు ధర్మంలో రమిస్తాడు; ధర్మం ద్వారానే జీవిస్తాడు. తరువాత ధర్మం ద్వారా లభించిన ధనాలలో, ఓ కురునందనా.
12.279.16
तस्यैव सिञ्चते मूलं गुणान्पश्यति यत्र वै ।
धर्मात्मा भवति ह्येवं मित्रं च लभते शुभम् ॥ १२.२७९.१६ ॥
అతడు దానికే వేరును నీరు పోస్తాడు; ఎక్కడ గుణాలను చూస్తాడో అక్కడ. ఇలా ధర్మాత్ముడౌతాడు, శుభమైన మిత్రుణ్ణీ పొందుతాడు.
12.279.17
स मित्रधनलाभात्तु प्रेत्य चेह च नन्दति ।
शब्दे स्पर्शे रसे रूपे तथा गन्धे च भारत ॥ १२.२७९.१७ ॥
అతడు మిత్రులు, ధనం లభించడం వల్ల పరలోకంలోనూ ఇహలోకంలోనూ ఆనందిస్తాడు; ఓ భారతా, శబ్దంలోనూ స్పర్శలోనూ రసంలోనూ రూపంలోనూ గంధంలోనూ.
12.279.18
प्रभुत्वं लभते जन्तुर्धर्मस्यैतत्फलं विदुः ।
स तु धर्मफलं लब्ध्वा न तृष्यति युधिष्ठिर ॥ १२.२७९.१८ ॥
జీవి ప్రభుత్వాన్ని పొందుతాడు; ఇది ధర్మ ఫలమని తెలుసుకుంటారు. కానీ అతడు ధర్మఫలాన్ని పొంది కూడా, ఓ యుధిష్ఠిరా, తృప్తి చెందడు.
12.279.19
धर्मे स्थितानां कौन्तेय सर्वभोगक्रियासु च ।
अतृप्यमाणो निर्वेदमादत्ते ज्ञानचक्षुषा।
प्रज्ञाचक्षुर्यदा कामे दोषमेवानुपश्यति ॥ १२.२७९.१९ ॥
కౌంతేయా, ధర్మంలో స్థిరంగా ఉన్నవారు, సర్వ భోగ క్రియలలో తృప్తి చెందనివారు జ్ఞాన చక్షువుతో వైరాగ్యాన్ని పొందుతారు. ప్రజ్ఞా చక్షువు కలవాడు కామంలో దోషాన్నే చూసినప్పుడు.
12.279.20
शब्दे स्पर्शे तथा रूपे न च भावयते मनः ।
विमुच्यते तदा कामान्न च धर्मं विमुञ्चति ॥ १२.२७९.२० ॥
శబ్దంలో, స్పర్శలో, రూపంలో మనసును నిలపనివాడు అప్పుడు కామాల నుండి విముక్తుడవుతాడు; ధర్మాన్ని మాత్రం వదలడు.
12.279.21
सर्वत्यागे च यतते दृष्ट्वा लोकं क्षयात्मकम् ।
ततो मोक्षाय यतते नानुपायादुपायतः ॥ १२.२७९.२१ ॥
క్షయ స్వభావమైన లోకాన్ని చూసి సర్వత్యాగానికి ప్రయత్నిస్తాడు. అనంతరం అనుచిత మార్గాలతో కాక, తగిన ఉపాయాలతో మోక్షానికై ప్రయత్నిస్తాడు.
12.279.22
शनैर्निर्वेदमादत्ते पापं कर्म जहाति च ।
धर्मात्मा चैव भवति मोक्षं च लभते परम् ॥ १२.२७९.२२ ॥
క్రమంగా వైరాగ్యాన్ని పొంది, పాప కర్మను విడిచిపెట్టి, ధర్మాత్ముడవుతాడు; పరమ మోక్షాన్ని కూడా పొందుతాడు.
12.279.23
एतत्ते कथितं तात यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
पापं धर्मस्तथा मोक्षो निर्वेदश्चैव भारत ॥ १२.२७९.२३ ॥
తాతా, నీవు నన్ను అడిగినది ఇదే చెప్పాను. భారతా, పాపం, ధర్మం, మోక్షం, వైరాగ్యం ఇవే.
12.279.24
तस्माद्धर्मे प्रवर्तेथाः सर्वावस्थं युधिष्ठिर ।
धर्मे स्थितानां कौन्तेय सिद्धिर्भवति शाश्वती ॥ १२.२७९.२४ ॥
కావున, యుధిష్ఠిరా, అన్ని స్థితులలోను ధర్మంలోనే ప్రవర్తించు. కౌంతేయా, ధర్మంలో స్థిరంగా ఉన్నవారికి శాశ్వత సిద్ధి కలుగుతుంది.