ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.281
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.281.1
अत्रैवोदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
नारदस्य च संवादं देवलस्यासितस्य च ॥ १२.२८१.१ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಈ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ — ನಾರದ, ದೇವಲ ಮತ್ತು ಅಸಿತರ ಸಂವಾದ.
12.281.2
आसीनं देवलं वृद्धं बुद्ध्वा बुद्धिमतां वरम् ।
नारदः परिपप्रच्छ भूतानां प्रभवाप्ययम् ॥ १२.२८१.२ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವೃದ್ಧ ದೇವಲನು ಕುಳಿತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ನಾರದನು ಜೀವಿಗಳ ಉದ್ಭವ ಮತ್ತು ಲಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದನು.
12.281.3
कुतः सृष्टमिदं विश्वं ब्रह्मन्स्थावरजङ्गमम् ।
प्रलये च कमभ्येति तद्भवान्प्रब्रवीतु मे ॥ १२.२८१.३ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮವಾದ ಈ ವಿಶ್ವ ಎಲ್ಲಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು, ಪ್ರಳಯದಲ್ಲಿ ಅದು ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ — ಅದನ್ನು ನೀವು ನನಗೆ ಹೇಳಿ.
12.281.4
येभ्यः सृजति भूतानि कालो भावप्रचोदितः ।
महाभूतानि पञ्चेति तान्याहुर्भूतचिन्तकाः ॥ १२.२८१.४ ॥
ಕಾಲವು, ಭಾವದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ, ಯಾವುದರಿಂದ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೋ — ಅವು ಪಂಚ ಮಹಾಭೂತಗಳೆಂದು ಜೀವಿಚಿಂತಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
12.281.5
तेभ्यः सृजति भूतानि काल आत्मप्रचोदितः ।
एतेभ्यो यः परं ब्रूयादसद्ब्रूयादसंशयम् ॥ १२.२८१.५ ॥
ಅವುಗಳಿಂದಲೇ ಕಾಲವು ತನ್ನಿಂದಲೇ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಯಾರಾದರೂ ಹೇಳಿದರೆ ಅವನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
12.281.6
विद्धि नारद पञ्चैताञ्शाश्वतानचलान्ध्रुवान् ।
महतस्तेजसो राशीन्कालषष्ठान्स्वभावतः ॥ १२.२८१.६ ॥
ನಾರದ, ಈ ಐದನ್ನು ಶಾಶ್ವತ, ಅಚಲ, ಧ್ರುವ ಎಂದು ತಿಳಿ — ಮಹಾ ತೇಜಸ್ಸಿನ ರಾಶಿಗಳು, ಕಾಲವು ಆರನೆಯದು; ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಅವು ಹಾಗೆ.
12.281.7
आपश्चैवान्तरिक्षं च पृथिवी वायुपावकौ ।
असिद्धिः परमेतेभ्यो भूतेभ्यो मुक्तसंशयम् ॥ १२.२८१.७ ॥
ನೀರು, ಆಕಾಶ, ಭೂಮಿ, ವಾಯು, ಅಗ್ನಿ — ಈ ಭೂತಗಳಿಗೆ ಮೀರಿದ ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿ ಅಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
12.281.8
नोपपत्त्या न वा युक्त्या त्वसद्ब्रूयादसंशयम् ।
वेत्थैतानभिनिर्वृत्तान्षडेते यस्य राशयः ॥ १२.२८१.८ ॥
ತರ್ಕದಿಂದಾಗಲಿ ಯುಕ್ತಿಯಿಂದಾಗಲಿ ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಸಂಶಯರಹಿತವಾಗಿ ಹೇಳಬಾರದು; ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಈ ಆರು ರಾಶಿಗಳನ್ನು ನೀನು ಬಲ್ಲೆ.
12.281.9
पञ्चैव तानि कालश्च भावाभावौ च केवलौ ।
अष्टौ भूतानि भूतानां शाश्वतानि भवाव्ययौ ॥ १२.२८१.९ ॥
ಅವು ಐದೇ; ಕಾಲ, ಭಾವ-ಅಭಾವ ಎಂಬ ಕೇವಲ ಎರಡು; ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಭೂತಗಳು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿವೆ, ಹುಟ್ಟು-ನಾಶವಿಲ್ಲದವು.
12.281.10
अभावभावितेष्वेव तेभ्यश्च प्रभवन्त्यपि ।
विनष्टोऽप्यनुतान्येव जन्तुर्भवति पञ्चधा ॥ १२.२८१.१० ॥
ಅಭಾವದಿಂದ ಭಾವಿತವಾದವೇ; ಅವುಗಳಿಂದಲೇ ಅವು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ; ನಾಶವಾದರೂ ಅವುಗಳಲ್ಲೇ ಮರಳುತ್ತವೆ; ಜೀವಿ ಐದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಾನೆ.
12.281.11
तस्य भूमिमयो देहः श्रोत्रमाकाशसंभवम् ।
सूर्याच्चक्षुरसुर्वायोरद्भ्यस्तु खलु शोणितम् ॥ १२.२८१.११ ॥
ಅವನ ದೇಹ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಕಿವಿ ಆಕಾಶದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದೆ; ಕಣ್ಣು ಸೂರ್ಯನಿಂದ; ಪ್ರಾಣ ವಾಯುವಿನಿಂದ; ರಕ್ತವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೀರಿನಿಂದ.
12.281.12
चक्षुषी नासिकाकर्णौ त्वक् जिह्वेति च पञ्चमी ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थानां ज्ञानानि कवयो विदुः ॥ १२.२८१.१२ ॥
ಎರಡು ಕಣ್ಣು, ಮೂಗು-ಕಿವಿ, ಚರ್ಮ, ನಾಲಿಗೆ ಎಂಬ ಐದನೆಯದು — ಇವು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು; ಇಂದ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳ ಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬಲ್ಲರು.
12.281.13
दर्शनं श्रवणं घ्राणं स्पर्शनं रसनं तथा ।
उपपत्त्या गुणान्विद्धि पञ्च पञ्चसु धातुषु ॥ १२.२८१.१३ ॥
ನೋಡುವುದು, ಕೇಳುವುದು, ವಾಸನೆ, ಸ್ಪರ್ಶ, ರುಚಿ — ಇವನ್ನು ತರ್ಕದಿಂದ ಐದು ಧಾತುಗಳ ಗುಣಗಳೆಂದು ತಿಳಿ.
12.281.14
रूपं गन्धो रसः स्पर्शः शब्दश्चैवाथ तद्गुणाः ।
इन्द्रियैरुपलभ्यन्ते पञ्चधा पञ्च पञ्चभिः ॥ १२.२८१.१४ ॥
ರೂಪ, ಗಂಧ, ರಸ, ಸ್ಪರ್ಶ, ಶಬ್ದ — ಇವೇ ಅವುಗಳ ಗುಣಗಳು; ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಐದು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
12.281.15
रूपं गन्धं रसं स्पर्शं शब्दं चैवाथ तद्गुणान् ।
इन्द्रियाणि न बुध्यन्ते क्षेत्रज्ञस्तैस्तु बुध्यते ॥ १२.२८१.१५ ॥
ರೂಪ, ಗಂಧ, ರಸ, ಸ್ಪರ್ಶ, ಶಬ್ದ — ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಗುಣಗಳನ್ನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನು ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ.
12.281.16
चित्तमिन्द्रियसंघातात्परं तस्मात्परं मनः ।
मनसस्तु परा बुद्धिः क्षेत्रज्ञो बुद्धितः परः ॥ १२.२८१.१६ ॥
ಚಿತ್ತವು ಇಂದ್ರಿಯಸಮೂಹಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿದೆ; ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮನಸ್ಸು ಮೇಲು; ಮನಸ್ಸಿಗಿಂತ ಬುದ್ಧಿ ಮೇಲು; ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನು ಬುದ್ಧಿಗಿಂತಲೂ ಮೇಲಿನವನು.
12.281.17
पूर्वं चेतयते जन्तुरिन्द्रियैर्विषयान्पृथक् ।
विचार्य मनसा पश्चादथ बुद्ध्या व्यवस्यति।
इन्द्रियैरुपसृष्टार्थान्मत्वा यस्त्वध्यवस्यति ॥ १२.२८१.१७ ॥
ಜೀವಿಯು ಮೊದಲು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅರಿಯುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ವಿಚಾರಮಾಡಿ, ಅನಂತರ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ನಿಶ್ಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಉಪಸ್ಥಿತ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು ನಿಶ್ಚಯಿಸುವವನು…
12.281.18
चित्तमिन्द्रियसंघातं मनो बुद्धिस्तथाऽष्टमी ।
अष्टौ ज्ञानेन्द्रियाण्याहुरेतान्यध्यात्मचिन्तकाः ॥ १२.२८१.१८ ॥
ಚಿತ್ತ, ಇಂದ್ರಿಯಸಮೂಹ, ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ — ಹೀಗೆ ಎಂಟನೆಯದು. ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಚಿಂತಕರು ಈ ಎಂಟನ್ನು ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
12.281.19
पाणिं पादं च पायुं च मेहनं पञ्चमं मुखम् ।
इति संशब्द्यमानानि शृणु कर्मेन्द्रियाण्यपि ॥ १२.२८१.१९ ॥
ಕೈ, ಕಾಲು, ಗುದ, ಜನನೇಂದ್ರಿಯ, ಐದನೆಯದು ಮುಖ — ಹೀಗೆ ಹೇಳಲಾದ ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನೂ ಕೇಳು.
12.281.20
जल्पनाभ्यवहारार्थं मुखमिन्द्रियमुच्यते ।
गमनेन्द्रियं तथा पादौ कर्मणः करणे करौ ॥ १२.२८१.२० ॥
ಮಾತಿಗೂ ಊಟಕ್ಕೂ ಮುಖವನ್ನು ಇಂದ್ರಿಯವೆನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ; ನಡೆಯುವ ಇಂದ್ರಿಯ ಎರಡು ಪಾದಗಳು; ಕರ್ಮದ ಸಾಧನಗಳು ಎರಡು ಕೈಗಳು.
12.281.21
पायूपस्थं विसर्गार्थमिन्द्रिये तुल्यकर्मणी ।
विसर्गे च पुरीषस्य विसर्गे चापि कामिके ॥ १२.२८१.२१ ॥
ಗುದ ಮತ್ತು ಉಪಸ್ಥ ವಿಸರ್ಜನೆಗಾಗಿ ಇರುವ ಎರಡು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಸಮಾನ ಕಾರ್ಯದವು; ಮಲವಿಸರ್ಜನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಮಜ ವಿಸರ್ಜನೆಯಲ್ಲಿಯೂ.
12.281.22
मनः षष्ठान्यथैतानि वाचा सम्यग्यथागमम् ।
ज्ञानचेष्टेन्द्रियगुणाः सर्वेषां शब्दिता मया ॥ १२.२८१.२२ ॥
ಮನಸ್ಸು ಆರನೆಯದು; ಇವುಗಳನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರ ನಾನು ವಾಣಿಯಿಂದ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ — ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಚೇಷ್ಟಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಗುಣಗಳೆಲ್ಲವೂ ನನ್ನಿಂದ ವರ್ಣಿತವಾಗಿವೆ.
12.281.23
इन्द्रियाणां स्वकर्मभ्यः श्रमादुपरमो यदा ।
भवतीन्द्रियसंन्यासादथ स्वपिति वै नरः ॥ १२.२८१.२३ ॥
ಆಯಾಸದಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ವಿರಮಿಸಿದಾಗ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸಂನ್ಯಾಸದಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.281.24
इन्द्रियाणां व्युपरमे मनोऽव्युपरतं यदि ।
सेवते विषयानेव तं विद्यात्स्वप्नदर्शनम् ॥ १२.२८१.२४ ॥
ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ವಿರಮಿಸಿದರೂ ಮನಸ್ಸು ವಿರಮಿಸದೆ ವಿಷಯಗಳನ್ನೇ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಸ್ವಪ್ನದರ್ಶನವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
12.281.25
सात्विकाश्चैव ये भावास्तथा राजसतामसाः ।
कर्मयुक्ताः प्रशंसन्ति सात्विकान्नेतरांस्तथा ॥ १२.२८१.२५ ॥
ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಭಾವಗಳು, ರಾಜಸ ತಾಮಸ ಭಾವಗಳು — ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರು ಸಾತ್ತ್ವಿಕವನ್ನೇ ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ, ಇತರವನ್ನಲ್ಲ.
12.281.26
आनन्दः कर्मणां सिद्धिः प्रतिपत्तिः परा गतिः ।
सात्विकस्य निमित्तानि भावान्संश्रयसे स्मृतिः ॥ १२.२८१.२६ ॥
ಆನಂದ, ಕರ್ಮಗಳ ಸಿದ್ಧಿ, ಪ್ರಾಪ್ತಿ, ಪರಮ ಗತಿ — ಇವು ಸಾತ್ತ್ವಿಕದ ಲಕ್ಷಣಗಳು; ಭಾವಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವುದು, ಸ್ಮರಣೆ.
12.281.27
जन्तुष्वेकतमेष्वेवं भावं यो वा समास्थितः ।
भावयोरीप्सितं नित्यं प्रत्यक्षं गमनं द्वयोः ॥ १२.२८१.२७ ॥
ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಭಾವವು ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ಎರಡು ಭಾವಗಳ ನಿತ್ಯವಾದ, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಗಮನ.
12.281.28
इन्द्रियाणि च भावाश्च गुणाः सप्तदश स्मृताः ।
तेषामष्टादशो देही यः शरीरे स शाश्वतः ॥ १२.२८१.२८ ॥
ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಭಾವಗಳು, ಗುಣಗಳು — ಇವು ಹದಿನೇಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿನೆಂಟನೆಯವನು ದೇಹಿ, ದೇಹದಲ್ಲಿರುವವನು, ಅವನು ಶಾಶ್ವತ.
12.281.29
अथवा सशरीरास्ते गुणाः सर्वे शरीरिणाम् ।
संश्रितास्तद्वियोगे हि सशरीरा न सन्ति ते ॥ १२.२८१.२९ ॥
ಅಥವಾ ಆ ಗುಣಗಳೆಲ್ಲವೂ ದೇಹಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಆಶ್ರಿತವಾಗಿವೆ; ಅವುಗಳ ವಿಯೋಗದಲ್ಲಿ ಅವು ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
12.281.30
अथवा संविभागेन शरीरं पाञ्चभौतिकम् ।
एकश्च दश चाष्टौ च गुणाः सह शरीरिणाम्।
ऊष्मणा सह विशो वा संघातः पाञ्चभौतिकः ॥ १२.२८१.३० ॥
ಅಥವಾ ವಿಭಾಗದಿಂದ ದೇಹ ಪಂಚಭೂತಮಯ; ಒಂದು, ಹತ್ತು, ಎಂಟು ಗುಣಗಳು ದೇಹಧಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ; ಉಷ್ಣದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಜೆಗಳು, ಅಥವಾ ಪಂಚಭೂತಗಳ ಸಂಘಾತ.
12.281.31
महान्संधारयत्येतच्छरीरं वायुना सह ।
सत्यप्रभावयुक्तस्य निमित्तं देहभेदने ॥ १२.२८१.३१ ॥
ಮಹಾತ್ಮನು ಈ ದೇಹವನ್ನು ವಾಯುವಿನೊಂದಿಗೆ ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸತ್ಯ ಪ್ರಭಾವವುಳ್ಳವನಿಗೆ ಇದೇ ದೇಹ ಭೇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.
12.281.32
तथैवोत्पद्यते किंचित्पञ्चत्वं गच्छते तथा ।
पुण्यपापविनाशान्ते पुण्यपापसमीरितः।
देहं विशति कालेन ततोऽयं कर्मसंभवम् ॥ १२.२८१.३२ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಏನೋ ಹುಟ್ಟಿ ಪಂಚತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ; ಪುಣ್ಯ-ಪಾಪಗಳ ನಾಶದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಪುಣ್ಯ-ಪಾಪಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ; ಆಗ ಇದು ಕರ್ಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.
12.281.33
हित्वाहित्वा ह्ययं प्रैति देहाद्देहं कृताश्रयः ।
कालसंचोदितः क्षेत्री विशीर्णाद्वा गृहाद्गृहम् ॥ १२.२८१.३३ ॥
ಒಂದೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಟ್ಟು ಇದು ಒಂದು ದೇಹದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹಕ್ಕೆ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದು ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಕಾಲದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಿ, ಶಿಥಿಲ ಮನೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಮನೆಗೆ ಹೋದಂತೆ.
12.281.34
तं तु नैवानुतप्यन्ते प्राज्ञा निश्चितनिश्चयाः ।
कृपणास्त्वनुतप्यन्ते जनाः संबन्धिमानिनः ॥ १२.२८१.३४ ॥
ಅವನಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಜ್ಞರು ದುಃಖಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ನಿಶ್ಚಿತ ನಿಶ್ಚಯವುಳ್ಳವರು; ಆದರೆ ದೀನರು, ಸಂಬಂಧಿಗಳ ಅಭಿಮಾನದಲ್ಲಿರುವವರು ದುಃಖಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.281.35
न ह्ययं कस्यचित्कश्चिन्नास्य कश्चन विद्यते ।
भवत्येको ह्ययं नित्यं शरीरे सुखदुःखकृत् ॥ १२.२८१.३५ ॥
ಇವನು ಯಾರಿಗೂ ಸೇರಿದವನಲ್ಲ, ಯಾರೂ ಇವನಿಗೆ ಸೇರಿದವರಲ್ಲ; ಇವನು ಸದಾ ಒಬ್ಬನೇ ಇರುತ್ತಾನೆ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸುಖದುಃಖವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವನು.
12.281.36
नैव संजायते जन्तुर्न च जातु विपद्यते ।
याति देहमयं मुक्त्वा कदाचित्परमां गतिम् ॥ १२.२८१.३६ ॥
ಈ ಜೀವಿ ನಿಜವಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ, ಎಂದಿಗೂ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಒಮ್ಮೆ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
12.281.37
पुण्यपापमयं देहं क्षपयन्कर्मसंक्षयात् ।
क्षीणदेहः पुनर्देही ब्रह्मत्वमुपगच्छति ॥ १२.२८१.३७ ॥
ಪುಣ್ಯಪಾಪಗಳಿಂದ ಆದ ಈ ದೇಹವನ್ನು ಕರ್ಮಕ್ಷಯದಿಂದ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾ, ದೇಹ ಕ್ಷೀಣವಾದ ದೇಹಿ ಮತ್ತೆ ಬ್ರಹ್ಮತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.281.38
पुण्यपापक्षयार्थं हि साङ्ख्यज्ञानं विधीयते ।
तत्क्षये हृदि पश्यन्ति ब्रह्मभावे परां गतिम् ॥ १२.२८१.३८ ॥
ಪುಣ್ಯಪಾಪಗಳ ಕ್ಷಯಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಸಾಂಖ್ಯಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅವು ಕ್ಷಯವಾದಾಗ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಭಾವದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.