مهابهاراتا · أدهيايا 12.294
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.294.1
कथं नु युक्तः पृथिवीं चरेदस्मद्विधो नृपः ।
नित्यं कैश्च गुणैर्युक्तः सङ्गपाशाद्विमुच्यते ॥ १२.२९४.१ ॥
كيف ينبغي لملكٍ مثلنا أن يجوب الأرض، وبأي صفات يتحرر من قيد التعلق؟
12.294.2
अत्र ते वर्तयिष्येऽहमितिहासं पुरातनम् ।
अरिष्टनेमिना प्रोक्तं सगरायानुपृच्छते ॥ १२.२९४.२ ॥
سأقصّ عليك هنا حكاية قديمة، قالها أريشتانيمي حين سأله ساغارا.
12.294.3
किं श्रेयः परमं ब्रह्मन्कृत्वेह सुखमश्नुते ।
कथं न शोचेन्न क्षुभ्येदेतदिच्छामि वेदितुम् ॥ १२.२९४.३ ॥
أيها البراهمي، ما الخير الأعلى؟ وبأي عمل ينال الإنسان هنا السعادة؟ وكيف لا يحزن ولا يضطرب؟ هذا ما أريد أن أعرفه.
12.294.4
एवमुक्तस्तदा तार्क्ष्यः सर्वशास्त्रविदां वरः ।
विबुध्य संपदं चाग्र्यां सद्वाक्यमिदमब्रवीत् ॥ १२.२९४.४ ॥
فلما سأله ساغارا هكذا، أجابه تارکشيا، أفضل العارفين بالكتب كلها، وقد أدرك الثروة العليا، فقال هذه الكلمات الحسنة.
12.294.5
सुखं मोक्षसुखं लोके न च मूढोऽवगच्छति ।
प्रसक्तः पुत्रपशुषु धनधान्यसमाकुलः ॥ १२.२९४.५ ॥
في العالم سعادة التحرر، لكن الجاهل لا يدركها؛ فهو متعلق بالأبناء والماشية، مستغرق في المال والحبوب.
12.294.6
सक्तबुद्धिरशान्तात्मा स न शक्यश्चिकित्सितुम् ।
स्नेहपाशसितो मूढो न स मोक्षाय कल्पते ॥ १२.२९४.६ ॥
من كان عقله متعلقًا ونفسه غير مطمئنة لا يمكن شفاؤه، والجاهل المربوط بقيد المودة ليس أهلًا للتحرر.
12.294.7
स्नेहजानिह ते पाशान्वक्ष्यामि शृणु तान्मम ।
सकर्णकेन शिरसा शक्याश्छेत्तुं विजानता ॥ १२.२९४.७ ॥
هنا سأحدثك عن الأغلال المولودة من المحبة؛ فاسمعها مني. من يعرف يستطيع قطعها بالرأس مع شوكتها.
12.294.8
संभाव्य पुत्रान्कालेन यौवनस्थान्निवेश्य च ।
समर्थाज्जीवने ज्ञात्वा मुक्तश्चर यथासुखम् ॥ १२.२९४.८ ॥
بعد أن تكفل أبناءك في وقته، وتُقيمهم في شبابهم، وتعلم أنهم قادرون على العيش، فاذهب حرًا كما تشاء.
12.294.9
भार्यां पुत्रवतीं वृद्धां लालितां पुत्रवत्सलाम् ।
ज्ञात्वा प्रजहि कालेन परार्थमनुदृश्य च ॥ १२.२९४.९ ॥
إذا علمت أن زوجتك ذات أبناء، عجوز، مدللة، تحب أبناءها، فاتركها في وقتها ناظرًا إلى الخير الأسمى.
12.294.10
सापत्यो निरपत्यो वा मुक्तश्चर यथासुखम् ।
इन्द्रियैरिन्द्रियार्थांस्त्वमनुभूय यथाविधि ॥ १२.२९४.१० ॥
سواء كان لك أبناء أو لم يكن، فاذهب حرًا كما تشاء، بعد أن تتذوق موضوعات الحواس بالحواس وفق القاعدة.
12.294.11
कृतकौन्तूहलस्तेषु मुक्तश्चर यथासुखम् ।
उपपत्त्योपलब्धेषु लोकेषु च समो भव ॥ १२.२९४.११ ॥
بعد أن تُشبع فضولك بشأنها، فاذهب حرًا كما تشاء، وكن متساوي النفس إزاء العوالم التي تُنال بالاستدلال.
12.294.12
एष तावत्समासेन तव संकीर्तितो मया ।
मोक्षार्थो विस्तरेणाथ भूयो वक्ष्यामि तच्छृणु ॥ १२.२९४.१२ ॥
هذا ما بيّنته لك موجزًا من غاية التحرر. وسأتكلم الآن مرة أخرى بإسهاب، فاستمع إليه.
12.294.13
मुक्ता वीतभया लोके चरन्ति सुखिनो नराः ।
सक्तभावा विनश्यन्ति नरास्तत्र न संशयः ॥ १२.२९४.१३ ॥
الناس الذين يسيرون في العالم متحررين لا خوف عليهم يعيشون في سعادة، وذوو الأهواء المتعلقة يهلكون، ولا شك في ذلك.
12.294.14
आहारसंचये सक्ता यथा कीटपिपीलिकाः ।
असक्ताः सुखिनो लोके सक्ताश्चैव विनाशिनः ॥ १२.२९४.१४ ॥
كما تتعلق الحشرات والنمل بجمع الطعام، فإن غير المتعلقين في العالم سعداء، والمتعلقين يهلكون حقاً.
12.294.15
स्वजने न च ते चिन्ता कर्तव्या मोक्षबुद्धिना ।
इमे मया विनाभूता भविष्यन्ति कथं त्विति ॥ १२.२९४.१५ ॥
لا ينبغي لمن عقله يطلب التحرر أن يقلق على أقاربه، ولا أن يفكر: "كيف سيكون هؤلاء بدوني؟"
12.294.16
स्वयमुत्पद्यते जन्तुः स्वयमेव विवर्धते ।
सुखदुःखे तथा मृत्युं स्वयमेवाधिगच्छति ॥ १२.२९४.१६ ॥
يولد الكائن من تلقاء نفسه وينمو من تلقاء نفسه؛ وكذلك يلاقي بنفسه السرور والألم والموت.
12.294.17
भोजनाच्छादने चैव मात्रा पित्रा च संग्रहम् ।
स्वकृते नाधिगच्छन्ति लोके नास्त्यकृतं पुरा ॥ १२.२९४.१७ ॥
إن الطعام واللباس يحصل عليهما الناس بأعمالهم أنفسهم، لا بما يدّخره الأم والأب؛ وليس في العالم شيء لم يُفعل من قبل.
12.294.18
धात्रा विहितभक्ष्याणि सर्वभूतानि मेदिनीम् ।
लोके विपरिधावन्ति रक्षितानि स्वकर्मभिः ॥ १२.२९४.१८ ॥
جميع الكائنات التي قدّر الخالق طعامها تجري في أنحاء الأرض في العالم، وهي محفوظة بأعمالها.
12.294.19
स्वयं मृत्पिण्डभूतस्य परतन्त्रस्य सर्वदा ।
को हेतुः स्वजनं द्वेष्टुं रक्षितं वाऽदृढात्मनः ॥ १२.२९४.१९ ॥
ما الذي يدعو من هو نفسه كقطعة من طين، تابع لغيره دائمًا، مضطرب الفؤاد، إلى بغض ذويه أو حمايتهم؟
12.294.20
स्वजनं हि यदा मृत्युर्हन्त्येव भुवि पश्यतः ।
कृतेऽपि यत्ने महति तत्र बोद्धव्यमात्मना ॥ १२.२९४.२० ॥
حين يصرع الموتُ ذويك أمام عينيك على الأرض، فعليك أن تدرك ذلك بنفسك، ولو بذلت جهدًا عظيمًا.
12.294.21
जीवन्तमपि चैवैनं भरणे रक्षणे तथा ।
असमाप्ते परित्यज्य पश्चादपि मरिष्यसि ॥ १२.२९४.२१ ॥
وإن كان حيًّا، فإنك إن تركت عمل إعالته وحمايته غير مكتمل، فستموت أنت أيضًا فيما بعد.
12.294.22
यदा मृतं च स्वजनं न ज्ञास्यसि कथंचन ।
सुखितं दुःखितं वाऽपि ननु बोद्धव्यमात्मना ॥ १२.२९४.२२ ॥
حين يموت ذووك، لن تعرف بأي حال إن كان سعيدًا أم حزينًا؛ وهذا أيضًا ينبغي أن تدركه بنفسك.
12.294.23
मृते वा त्वयि जीवे वा यदा भोक्ष्यति वै जनः ।
स्वकृतं ननु बुद्ध्वैवं कर्तव्यं हितमात्मनः ॥ १२.२९४.२३ ॥
سواء متّ أو عشت، فإن الناس سيذوقون ثمرة أعمالهم؛ فإذا علمتَ ذلك، فعليك أن تعمل ما فيه نفعك.
12.294.24
एवं विजानँल्लोकेऽस्मिन्कः कस्येत्यभिनिश्चितः ।
मोक्षे निवेशय मनो भूयश्चाप्युपधारय ॥ १२.२९४.२४ ॥
فإذا عرفتَ هذا في هذه الدنيا، وقررتَ بثبات أن 'من ينتمي إلى من'، فوجّه ذهنك إلى التحرر، وتأمّل في ذلك مرارًا وتكرارًا.
12.294.25
क्षुत्पिपासादयो भावा जिता यस्येह देहिनः ।
क्रोधो लोभस्तथा मोहः सत्ववान्मुक्त एव सः ॥ १२.२९४.२५ ॥
من غلب في هذا العالم حالات الجوع والعطش وكذلك الغضب والطمع والوهم، وكان ذا السattva، فذلك المتجسد هو حقًا المتحرر.
12.294.26
द्यूते पाने तथा स्त्रीषु मृगयायां च यो नरः ।
न प्रमाद्यति संमोहात्सततं मुक्त एव सः ॥ १२.२९४.२६ ॥
ذلك الرجل الذي لا يغفل باستمرار، بسبب الوهم، في لعب النرد والشراب والنساء والصيد، فهو حقًا المتحرر.
12.294.27
दिवसेदिवसे नाम रात्रौरात्रौ पुमान्सदा ।
भोक्तव्यमिति यः स्विन्नो दोषबुद्धिः स उच्यते ॥ १२.२९४.२७ ॥
يُقال عن الإنسان الذي يبقى دائمًا مهمومًا يومًا بعد يوم وليلةً بعد ليلة، ظانًّا أن عليه أن يتمتع بعد، إنه ذو عقل يرى العيوب.
12.294.28
आत्मभावं तथा स्त्रीषु सक्तमेव पुनः पुनः ।
यः पश्यति सदा युक्तो यथावन्मुक्त एव सः ॥ १२.२९४.२८ ॥
من يرى مرارًا ذاته المتعلقة بالنساء، وهو ثابت أبدًا في اليوغا فيراها على حقيقتها، فذلك هو حقًا المتحرر.
12.294.29
संभवं च विनाशं च भूतानां चेष्टितं तथा ।
यस्तत्त्वतो विजानाति लोकेऽस्मिन्मुक्त एव सः ॥ १२.२९४.२९ ॥
من يعرف حقًا نشوء الكائنات وفناءها وأفعالها، فهو في هذا العالم حقًا المتحرر.
12.294.30
प्रस्थं वाहसहस्रेषु यात्रार्थं चैव कोटिषु ।
प्रासादे मञ्चकं स्थानं यः पश्यति स मुच्यते ॥ १२.२९४.३० ॥
من يرى الحمل في آلاف العربات وفي عشرات الملايين من متاع السفر، ويرى مكان السرير في القصر، فإنه يتحرر.
12.294.31
मृत्युनाऽभ्याहतं लोकं व्याधिभिश्चोपपीडितम् ।
अवृत्तिकर्शितं चैव यः पश्यति स मुच्यते ॥ १२.२९४.३१ ॥
من يرى هذا العالم مصابًا بالموت، مثقلًا بالأمراض، ومنهكًا بفقد وسائل العيش، فإنه يتحرر.
12.294.32
यः पश्यति स संतुष्टो नपश्यंश्च विहन्यते ।
यश्चाप्यल्पेन संतुष्टो लोकेऽस्मिन्मुक्त एव सः ॥ १२.२९४.३२ ॥
من يرى يكون راضيًا، ومن لا يرى يهلك. ومن يقنع بالقليل فهو حقًا متحرر في هذا العالم.
12.294.33
अग्नीषोमाविदं सर्वमिति यश्चानुपश्यति ।
न च संस्पृश्यते भावैरद्भुतैर्मुक्त एव सः ॥ १२.२९४.३३ ॥
من يدرك أن كل هذا هو أغني وسوما، ولا تمسّه الأحوال العجيبة، فهو حقًا متحرر.
12.294.34
पर्यङ्कशय्या भूमिश्च सामने यस्य देहिनः ।
शाल्यन्नं च कदन्नं च यस्य स्यान्मुक्त एव सः ॥ १२.२९४.३४ ॥
من يستوي عنده السرير الوثير والأرض العارية، ويستوي عنده الأرز الفاخر والطعام الخشن، فهو حقًا متحرر.
12.294.35
क्षौमं च कुशचीरं च कौशेयं वल्कलानि च ।
आविकं चर्म च समं यस्य स्यान्मुक्त एव सः ॥ १२.२९४.३५ ॥
من تتساوى عنده ثياب الكتان وثوب العشب الكوشي، والحرير وثياب اللحاء، والصوف والجلد، فهو حقًا متحرر.
12.294.36
पञ्चभूतसमुद्भूतं लोकं यश्चानुपश्यति ।
तथाच वर्तते दृष्ट्वा लोकेऽस्मिन्मुक्त एव सः ॥ १२.२९४.३६ ॥
من يرى هذا العالم المتكون من العناصر الخمسة، ويسلك وفق ما رآه، فهو حقًا متحرر في هذا العالم.
12.294.37
सुखदुःखे समे यस्य लाभालाभौ जयाजयौ ।
इच्छाद्वेषौ भयोद्वेगौ सर्वथा मुक्त एव सः ॥ १२.२९४.३७ ॥
من يتساوى عنده السرور والألم، والربح والخسارة، والنصر والهزيمة، ومن تخلّى تماماً عن الرغبة والكراهية والخوف والاضطراب، فذلك حقاً قد تحرر.
12.294.38
रक्तमूत्रपुरीषाणां दोषाणां संचयांस्तथा ।
शरीरं दोषबहुलं दृष्ट्वा चैव विमुच्यते ॥ १२.२९४.३८ ॥
من يرى تراكم الأدران من دم وبول وبراز، والجسد المملوء بالأدران، يتحرر.
12.294.39
वलीपलितसंयोगं कार्श्यं वैवर्ण्यमेव च ।
कुजभावं च जरयाः यः पश्यति स मुच्यतेत ॥ १२.२९४.३९ ॥
من يرى اجتماع التجاعيد والشيب، والهزال، وذهاب لون البشرة، والانحناء الذي يجلبه الكبر، يتحرر.
12.294.40
पुंस्त्वोपघातं कालेन दर्शनोपरमं तथा ।
बाधिर्यं प्राणमन्दत्वं यः पश्यति स मुच्यते ॥ १२.२९४.४० ॥
من يرى ذهاب الرجولة مع الزمن، وانقطاع البصر، والصمم، وخمول نفس الحياة، يتحرر.
12.294.41
गतानृषींस्तथा देवानसुरांश्च तथा गतान् ।
लोकादस्मात्परं लोकं यः पश्यति स मुच्यते ॥ १२.२९४.४१ ॥
من يرى الحكماء والآلهة والأسورا الذين مضوا من هذا العالم إلى العالم الأسمى، يتحرر.
12.294.42
प्रभावैरन्वितास्तैस्तैः पार्थिवेन्द्राः सहस्रशः ।
ये गताः पृथिवीं त्यक्त्वा इति ज्ञात्वा विमुच्यते ॥ १२.२९४.४२ ॥
ذهب آلاف من الملوك، كلٌّ بجلاله وسلطانه، تاركين الأرض؛ ومن عرف هذا تحرر.
12.294.43
अर्थांश्च दुर्लभाँल्लोके क्लेशांश्च सुलभांस्तथा ।
दुःखं चैव कुटुम्बार्थे यः पश्यति स मुच्यते ॥ १२.२९४.४३ ॥
في العالم يصعب نيل الثروة، وتأتي الهموم بسهولة، ويولد الألم من أجل الأسرة؛ من يرى ذلك يتحرر.
12.294.44
अपत्यानां च वैगुण्यं जनं विगुणमेव च ।
पश्यन्भूयिष्ठशो लोके को मोक्षं नाभिपूजयेत् ॥ १२.२९४.४४ ॥
من يرى في العالم في معظم الأحيان عيوب الأبناء وانعدام فضل الناس، فلا يسعى إلى التحرر؟
12.294.45
शास्त्राल्लोकाच्च यो बुद्धः सर्वं पश्यति मानवः ।
असारमिव मानुष्यं सर्वथा मुक्ता एव सः ॥ १२.२९४.४५ ॥
من استيقظ بالشاستر والعالم، فرأى كل شيء، وعدّ الحياة الإنسانية بلا جوهر، فهو حقًا متحرر تمامًا.
12.294.46
एतच्छ्रुत्वा मम वचो भवांश्चरतु मुक्तवत् ।
गार्हस्थ्याद्यदि ते मोक्षे कृता बुद्धिरविक्लवा ॥ १२.२९४.४६ ॥
إذا سمعت كلامي هذا، وكان عزمك على التحرر من الحياة المنزلية ثابتًا لا يتزعزع، فسلك سلوك المتحرر.
12.294.47
तत्तस्य वचनं श्रुत्वा सम्यक्स पृथिवीपतिः ।
मोक्षजैश्च गुणैर्युक्तः पालयामास च प्रजाः ॥ १२.२९४.४७ ॥
وبعد أن سمع ذلك القول سماعًا صحيحًا، واتصف ذلك الملك بالفضائل المولودة من التحرر، فأخذ يحمي رعيته.