Mahābhārata · Adhyāya 12.294
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.294.1
कथं नु युक्तः पृथिवीं चरेदस्मद्विधो नृपः ।
नित्यं कैश्च गुणैर्युक्तः सङ्गपाशाद्विमुच्यते ॥ १२.२९४.१ ॥
Como deve um rei como nós percorrer a terra, e com quais qualidades se liberta do laço do apego?
12.294.2
अत्र ते वर्तयिष्येऽहमितिहासं पुरातनम् ।
अरिष्टनेमिना प्रोक्तं सगरायानुपृच्छते ॥ १२.२९४.२ ॥
Aqui te contarei uma antiga história, que Ariṣṭanemi narrou quando Sagara perguntou.
12.294.3
किं श्रेयः परमं ब्रह्मन्कृत्वेह सुखमश्नुते ।
कथं न शोचेन्न क्षुभ्येदेतदिच्छामि वेदितुम् ॥ १२.२९४.३ ॥
Ó brâmane, qual é o bem supremo, e fazendo o quê o homem aqui obtém felicidade? Como não se aflige nem se perturba? Isso desejo saber.
12.294.4
एवमुक्तस्तदा तार्क्ष्यः सर्वशास्त्रविदां वरः ।
विबुध्य संपदं चाग्र्यां सद्वाक्यमिदमब्रवीत् ॥ १२.२९४.४ ॥
Quando Sagara assim perguntou, Tārkṣya, o melhor entre os conhecedores das escrituras, compreendendo a suprema riqueza, pronunciou estas boas palavras.
12.294.5
सुखं मोक्षसुखं लोके न च मूढोऽवगच्छति ।
प्रसक्तः पुत्रपशुषु धनधान्यसमाकुलः ॥ १२.२९४.५ ॥
No mundo existe a felicidade da libertação, mas o insensato não a compreende; apegado a filhos e gado, absorto em riquezas e grãos, não a entende.
12.294.6
सक्तबुद्धिरशान्तात्मा स न शक्यश्चिकित्सितुम् ।
स्नेहपाशसितो मूढो न स मोक्षाय कल्पते ॥ १२.२९४.६ ॥
Aquele cuja mente está apegada e cujo eu não está apaziguado não pode ser curado; o insensato preso ao laço do afeto não é apto à libertação.
12.294.7
स्नेहजानिह ते पाशान्वक्ष्यामि शृणु तान्मम ।
सकर्णकेन शिरसा शक्याश्छेत्तुं विजानता ॥ १२.२९४.७ ॥
Aqui te falarei dos laços nascidos do afeto; ouve-os de mim. Quem sabe pode cortá-los com a cabeça, com a ponta e tudo.
12.294.8
संभाव्य पुत्रान्कालेन यौवनस्थान्निवेश्य च ।
समर्थाज्जीवने ज्ञात्वा मुक्तश्चर यथासुखम् ॥ १२.२९४.८ ॥
Tendo provido para os teus filhos a seu tempo, estabelecidos na juventude, e sabendo-os capazes de sustentar-se, vai livre e como quiseres.
12.294.9
भार्यां पुत्रवतीं वृद्धां लालितां पुत्रवत्सलाम् ।
ज्ञात्वा प्रजहि कालेन परार्थमनुदृश्य च ॥ १२.२९४.९ ॥
Sabendo que tua esposa tem filhos, é idosa, mimada e afeiçoada aos filhos, abandona-a a seu tempo, olhando para o bem supremo.
12.294.10
सापत्यो निरपत्यो वा मुक्तश्चर यथासुखम् ।
इन्द्रियैरिन्द्रियार्थांस्त्वमनुभूय यथाविधि ॥ १२.२९४.१० ॥
Tenhas filhos ou não, vai livre e como quiseres, tendo fruído os objetos dos sentidos pelos sentidos, conforme a regra.
12.294.11
कृतकौन्तूहलस्तेषु मुक्तश्चर यथासुखम् ।
उपपत्त्योपलब्धेषु लोकेषु च समो भव ॥ १२.२९४.११ ॥
Tendo saciado a tua curiosidade por eles, vai livre como quiseres, e sê de ânimo igual perante os mundos alcançados pela razão.
12.294.12
एष तावत्समासेन तव संकीर्तितो मया ।
मोक्षार्थो विस्तरेणाथ भूयो वक्ष्यामि तच्छृणु ॥ १२.२९४.१२ ॥
Isto te declarei em breve, o fim da libertação. Agora falarei de novo com extensão; ouve-o.
12.294.13
मुक्ता वीतभया लोके चरन्ति सुखिनो नराः ।
सक्तभावा विनश्यन्ति नरास्तत्र न संशयः ॥ १२.२९४.१३ ॥
Os homens que andam pelo mundo libertos e sem medo vivem felizes; os de disposição apegada perecem — não há dúvida disso.
12.294.14
आहारसंचये सक्ता यथा कीटपिपीलिकाः ।
असक्ताः सुखिनो लोके सक्ताश्चैव विनाशिनः ॥ १२.२९४.१४ ॥
Assim como insetos e formigas se apegam a acumular alimento, no mundo os desapegados são felizes, e os apegados certamente perecem.
12.294.15
स्वजने न च ते चिन्ता कर्तव्या मोक्षबुद्धिना ।
इमे मया विनाभूता भविष्यन्ति कथं त्विति ॥ १२.२९४.१५ ॥
Quem tem a mente voltada para a libertação não deve se inquietar com seus parentes, nem pensar: "Como ficarão estes sem mim?"
12.294.16
स्वयमुत्पद्यते जन्तुः स्वयमेव विवर्धते ।
सुखदुःखे तथा मृत्युं स्वयमेवाधिगच्छति ॥ १२.२९४.१६ ॥
Um ser vivo nasce por si mesmo e cresce por si mesmo; da mesma forma, por si mesmo encontra o prazer, a dor e a morte.
12.294.17
भोजनाच्छादने चैव मात्रा पित्रा च संग्रहम् ।
स्वकृते नाधिगच्छन्ति लोके नास्त्यकृतं पुरा ॥ १२.२९४.१७ ॥
Comida e vestuário as pessoas obtêm por suas próprias ações, não pelo sustento providenciado pela mãe ou pelo pai; no mundo nada deixa de ter sido feito antes.
12.294.18
धात्रा विहितभक्ष्याणि सर्वभूतानि मेदिनीम् ।
लोके विपरिधावन्ति रक्षितानि स्वकर्मभिः ॥ १२.२९४.१८ ॥
Todos os seres, para os quais o Criador destinou o alimento, correm pela terra no mundo; são protegidos por suas próprias ações.
12.294.19
स्वयं मृत्पिण्डभूतस्य परतन्त्रस्य सर्वदा ।
को हेतुः स्वजनं द्वेष्टुं रक्षितं वाऽदृढात्मनः ॥ १२.२९४.१९ ॥
Para quem é como um torrão de barro, sempre dependente de outros, de mente instável, qual é a razão para odiar os próprios parentes ou protegê-los?
12.294.20
स्वजनं हि यदा मृत्युर्हन्त्येव भुवि पश्यतः ।
कृतेऽपि यत्ने महति तत्र बोद्धव्यमात्मना ॥ १२.२९४.२० ॥
Quando a morte atinge um parente diante de todos na terra, então, mesmo com grande esforço, deve-se compreender isso por si mesmo.
12.294.21
जीवन्तमपि चैवैनं भरणे रक्षणे तथा ।
असमाप्ते परित्यज्य पश्चादपि मरिष्यसि ॥ १२.२९४.२१ ॥
Mesmo enquanto ele vive, abandonando inacabada a tarefa de sustentá-lo e protegê-lo, tu também morrerás depois.
12.294.22
यदा मृतं च स्वजनं न ज्ञास्यसि कथंचन ।
सुखितं दुःखितं वाऽपि ननु बोद्धव्यमात्मना ॥ १२.२९४.२२ ॥
Quando teu parente tiver morrido, não saberás de modo algum se ele está feliz ou aflito; isso também deve compreender-se por si mesmo.
12.294.23
मृते वा त्वयि जीवे वा यदा भोक्ष्यति वै जनः ।
स्वकृतं ननु बुद्ध्वैवं कर्तव्यं हितमात्मनः ॥ १२.२९४.२३ ॥
Quer estejas morto ou vivo, as pessoas colherão os frutos dos próprios atos; sabendo isso, deve-se fazer o que é benéfico para si mesmo.
12.294.24
एवं विजानँल्लोकेऽस्मिन्कः कस्येत्यभिनिश्चितः ।
मोक्षे निवेशय मनो भूयश्चाप्युपधारय ॥ १२.२९४.२४ ॥
Sabendo isso neste mundo, firmemente resolvido sobre quem pertence a quem, fixa a mente na libertação e reflete sobre isso uma e outra vez.
12.294.25
क्षुत्पिपासादयो भावा जिता यस्येह देहिनः ।
क्रोधो लोभस्तथा मोहः सत्ववान्मुक्त एव सः ॥ १२.२९४.२५ ॥
Aquele ser encarnado que, neste mundo, venceu os estados de fome e sede, além da ira, da cobiça e da ilusão, e é dotado de sattva, esse é verdadeiramente liberado.
12.294.26
द्यूते पाने तथा स्त्रीषु मृगयायां च यो नरः ।
न प्रमाद्यति संमोहात्सततं मुक्त एव सः ॥ १२.२९४.२६ ॥
Aquele homem que, por ilusão, nunca se descuida constantemente no jogo, na bebida, com as mulheres ou na caça, esse é verdadeiramente liberado.
12.294.27
दिवसेदिवसे नाम रात्रौरात्रौ पुमान्सदा ।
भोक्तव्यमिति यः स्विन्नो दोषबुद्धिः स उच्यते ॥ १२.२९४.२७ ॥
Aquele homem que, dia após dia e noite após noite, está sempre angustiado pensando «ainda é preciso desfrutar», é chamado de aquele de mente que vê faltas.
12.294.28
आत्मभावं तथा स्त्रीषु सक्तमेव पुनः पुनः ।
यः पश्यति सदा युक्तो यथावन्मुक्त एव सः ॥ १२.२९४.२८ ॥
Aquele que vê repetidamente o seu próprio ser apegado às mulheres, e que, sempre firme no yoga, o vê como realmente é, esse é verdadeiramente liberado.
12.294.29
संभवं च विनाशं च भूतानां चेष्टितं तथा ।
यस्तत्त्वतो विजानाति लोकेऽस्मिन्मुक्त एव सः ॥ १२.२९४.२९ ॥
Aquele que conhece verdadeiramente o surgimento e a destruição dos seres, e as suas atividades, neste mundo esse é verdadeiramente liberado.
12.294.30
प्रस्थं वाहसहस्रेषु यात्रार्थं चैव कोटिषु ।
प्रासादे मञ्चकं स्थानं यः पश्यति स मुच्यते ॥ १२.२९४.३० ॥
Aquele que vê a carga em milhares de carroças e nos milhões de bens da viagem, e vê o lugar da cama no palácio, esse é libertado.
12.294.31
मृत्युनाऽभ्याहतं लोकं व्याधिभिश्चोपपीडितम् ।
अवृत्तिकर्शितं चैव यः पश्यति स मुच्यते ॥ १२.२९४.३१ ॥
Quem vê este mundo atingido pela morte, afligido por doenças e esgotado pela falta de sustento, é libertado.
12.294.32
यः पश्यति स संतुष्टो नपश्यंश्च विहन्यते ।
यश्चाप्यल्पेन संतुष्टो लोकेऽस्मिन्मुक्त एव सः ॥ १२.२९४.३२ ॥
Quem vê está satisfeito; quem não vê é destruído. E quem se contenta com pouco é, de fato, libertado neste mundo.
12.294.33
अग्नीषोमाविदं सर्वमिति यश्चानुपश्यति ।
न च संस्पृश्यते भावैरद्भुतैर्मुक्त एव सः ॥ १२.२९४.३३ ॥
Quem percebe que tudo isto é Agni e Soma, e não é tocado por estados maravilhosos, é verdadeiramente libertado.
12.294.34
पर्यङ्कशय्या भूमिश्च सामने यस्य देहिनः ।
शाल्यन्नं च कदन्नं च यस्य स्यान्मुक्त एव सः ॥ १२.२९४.३४ ॥
Aquele para quem a cama e o chão nu são iguais, e o arroz fino e a comida simples são iguais, é verdadeiramente libertado.
12.294.35
क्षौमं च कुशचीरं च कौशेयं वल्कलानि च ।
आविकं चर्म च समं यस्य स्यान्मुक्त एव सः ॥ १२.२९४.३५ ॥
Aquele para quem o linho e a veste de capim kuśa, a seda e as roupas de casca, a lã e o couro são iguais, é verdadeiramente libertado.
12.294.36
पञ्चभूतसमुद्भूतं लोकं यश्चानुपश्यति ।
तथाच वर्तते दृष्ट्वा लोकेऽस्मिन्मुक्त एव सः ॥ १२.२९४.३६ ॥
Quem percebe este mundo surgido dos cinco elementos, e age conforme o que viu, é verdadeiramente libertado neste mundo.
12.294.37
सुखदुःखे समे यस्य लाभालाभौ जयाजयौ ।
इच्छाद्वेषौ भयोद्वेगौ सर्वथा मुक्त एव सः ॥ १२.२९४.३७ ॥
Aquele para quem prazer e dor, ganho e perda, vitória e derrota são iguais, e que está inteiramente livre de desejo, aversão, medo e agitação, esse é de fato liberado.
12.294.38
रक्तमूत्रपुरीषाणां दोषाणां संचयांस्तथा ।
शरीरं दोषबहुलं दृष्ट्वा चैव विमुच्यते ॥ १२.२९४.३८ ॥
Ao ver os acúmulos de impurezas — sangue, urina e fezes — e o corpo cheio de impurezas, alguém se liberta.
12.294.39
वलीपलितसंयोगं कार्श्यं वैवर्ण्यमेव च ।
कुजभावं च जरयाः यः पश्यति स मुच्यतेत ॥ १२.२९४.३९ ॥
Quem vê a combinação de rugas e cabelos brancos, a magreza, a perda da cor e o encurvamento trazido pela velhice, é liberado.
12.294.40
पुंस्त्वोपघातं कालेन दर्शनोपरमं तथा ।
बाधिर्यं प्राणमन्दत्वं यः पश्यति स मुच्यते ॥ १२.२९४.४० ॥
Quem vê a ruína da virilidade pelo tempo, o cessar da visão, a surdez e a lentidão do sopro vital, é liberado.
12.294.41
गतानृषींस्तथा देवानसुरांश्च तथा गतान् ।
लोकादस्मात्परं लोकं यः पश्यति स मुच्यते ॥ १२.२९४.४१ ॥
Quem vê os sábios, deuses e demônios que partiram deste mundo para o outro mundo, é liberado.
12.294.42
प्रभावैरन्वितास्तैस्तैः पार्थिवेन्द्राः सहस्रशः ।
ये गताः पृथिवीं त्यक्त्वा इति ज्ञात्वा विमुच्यते ॥ १२.२९४.४२ ॥
Milhares de reis, cada um dotado de seu próprio poder, partiram deixando a terra; sabendo disso, alguém é liberado.
12.294.43
अर्थांश्च दुर्लभाँल्लोके क्लेशांश्च सुलभांस्तथा ।
दुःखं चैव कुटुम्बार्थे यः पश्यति स मुच्यते ॥ १२.२९४.४३ ॥
No mundo, a riqueza é difícil de obter, os tormentos chegam facilmente e a dor surge pela família; quem o vê é libertado.
12.294.44
अपत्यानां च वैगुण्यं जनं विगुणमेव च ।
पश्यन्भूयिष्ठशो लोके को मोक्षं नाभिपूजयेत् ॥ १२.२९४.४४ ॥
Vendo no mundo, na maior parte, os defeitos dos filhos e das pessoas sem virtude, quem não buscaria a libertação?
12.294.45
शास्त्राल्लोकाच्च यो बुद्धः सर्वं पश्यति मानवः ।
असारमिव मानुष्यं सर्वथा मुक्ता एव सः ॥ १२.२९४.४५ ॥
Quem, despertado pelas escrituras e pelo mundo, tudo vê e considera a vida humana sem essência, está de fato completamente libertado.
12.294.46
एतच्छ्रुत्वा मम वचो भवांश्चरतु मुक्तवत् ।
गार्हस्थ्याद्यदि ते मोक्षे कृता बुद्धिरविक्लवा ॥ १२.२९४.४६ ॥
Tendo ouvido esta minha palavra, se a tua resolução de libertação da vida doméstica é firme e inabalável, então conduz-te como quem está liberto.
12.294.47
तत्तस्य वचनं श्रुत्वा सम्यक्स पृथिवीपतिः ।
मोक्षजैश्च गुणैर्युक्तः पालयामास च प्रजाः ॥ १२.२९४.४७ ॥
Tendo ouvido bem a sua palavra, aquele senhor da terra, dotado das qualidades nascidas da libertação, continuou a proteger os seus súditos.