摩诃婆罗多 · 章 12.301
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.301.1
एष धर्मविधिस्तात गृहस्थस्य प्रकीर्तितः ।
तपोविधिं तु वक्ष्यामि तन्मे निगदतः शृणु ॥ १२.३०१.१ ॥
孩子啊，这是已宣说的居家者法则。现在我将讲述苦行的法则，你听我说。
12.301.2
प्रायेण च गृहस्थस्य ममत्वं नाम जायते ।
सङ्गागतं नरश्रेष्ठ भावै राजसतामसैः ॥ १२.३०१.२ ॥
人中最优秀者啊，居家者通常会生起'我的'这种执着；它来自贪著，由激情与愚昧的状态而生。
12.301.3
गृहाण्याश्रित्य गावश्च क्षेत्राणि च धनानि च ।
दाराः पुत्राश्च भृत्याश्च भवन्तीह नरस्य वै ॥ १२.३०१.३ ॥
房屋、牛群、田地与财富，妻室、儿子与仆役——这一切都依托于人而在此出现。
12.301.4
एवं तस्य प्रवृत्तस्य नित्यमेवानुपश्यतः ।
रागद्वेषौ विवर्धेते ह्यनित्यत्वमपश्यतः ॥ १२.३०१.४ ॥
如此，对于投身世俗、时时观看的人，贪爱与憎恶增长，因为他看不到无常。
12.301.5
रागद्वेषाभिभूतं च नरं द्रव्यवशानुगम् ।
मोहजस्तारतिर्नाम समुपैति नराधिप ॥ १२.३०१.५ ॥
人主啊，被贪爱与憎恶所征服、随从财物之力的人，会遭遇由迷惑所生、名为'星辰之喜'（tārārati）的执着。
12.301.6
कृतार्थ भोगिनं मत्वा सर्वो रतिपरायणः ।
लाभं प्रात्यसुखादन्यं रतितो नानुपश्यति ॥ १२.३०१.६ ॥
人人自以为已成就、已享受，沉溺于欢愉者，除了快乐之外，看不到别的利益。
12.301.7
ततो लोभाभिभूतात्मा सङ्गाद्वधर्यते जनम् ।
दुष्टार्थं चैव तस्येह जनस्यार्थं चिकीर्षति ॥ १२.३०१.७ ॥
那被贪欲征服了自我的人，因执着而束缚众人，并在此欲以邪恶的目的夺取他人的财富。
12.301.8
स जानत्रपि चाकार्यमर्थार्थं सेवते नरः ।
बालस्नेहपरीतात्मा तत्क्षयाच्चानुतप्यते ॥ १२.३०१.८ ॥
他虽知道不该做，却为财富而去追求；心被对子女的爱所包围，因他们的失去而悔恨。
12.301.9
ततो दानेन संपन्नो रक्षन्नात्मपराजयम् ।
करोति येन भोनी स्यामिति तस्माद्विनश्यति ॥ १२.३०१.९ ॥
然后，他虽有布施之德，却为护持自我不致败落，而这样做，愿自己成为享受者；因此他毁灭了。
12.301.10
तद्यदि वुद्धियुक्तानां शाश्वतं ब्रह्मवादिनाम् ।
अभिच्छतां शुभं कर्म नराणां त्यजतां सुखम् ॥ १२.३०१.१० ॥
因此，若此对于具足智慧、宣说永恒梵者、欲求吉祥之业而舍弃快乐的人而言(成立)……
12.301.11
लोकायतननाशाच्च धननाशाच्च पार्थिव ।
आधिव्याधिप्रतापाच्च निर्वेदमुपगच्छति ॥ १२.३०१.११ ॥
君王啊，由于世界依托的毁灭，由于财富的丧失，以及身心苦恼的煎熬，他便生起厌离。
12.301.12
निर्वेदादात्मसंबोधः संबोधादात्मदर्शनम् ।
शास्त्रार्थदर्शनाद्राजसंस्तप एवानुपश्यति ॥ १२.३०१.१२ ॥
由厌离而生自觉，由自觉而见自我；由见经论之义，王啊，他便看到苦行本身。
12.301.13
दुर्लभो हि मनुष्येन्द्र नरः प्रत्यवमर्शवान् ।
यो वै प्रियसुखे क्षीणे तपः कर्तुं व्यवस्यति ॥ १२.३०१.१३ ॥
人主啊，有辨别思虑的人实属罕见；而在可爱的快乐消逝之后，决意修行苦行者，更是罕见。
12.301.14
तपः सर्वगतं तात हीनस्यापि विधीयते ।
जितेन्द्रियस्य दान्तस्य स्वर्गमार्गप्रवर्तकम् ॥ १२.३०१.१४ ॥
孩子啊，苦行遍及一切，即使卑微者也被规定修习；对于能克制诸根、自我调伏者，它引导人走上天国之路。
12.301.15
प्रजापतिः प्रजाः पूर्वमसृजत्तपसा विभुः ।
क्वचित्क्वचिद्ब्रतपरो व्रतान्यास्थाय पार्थिव ॥ १२.३०१.१५ ॥
起初，全能的生主以苦行创造众生；国王啊，他时而在此，时而在彼，专心于誓戒，奉行种种誓愿。
12.301.16
आदित्या वसवो रुद्रास्तथैवाग्न्यश्विमारुताः ।
विश्वेदेवास्तथा साध्याः पितरोऽथ मरुद्गणाः ॥ १२.३०१.१६ ॥
阿底提耶、婆苏和楼陀罗，同样还有火神、双马童和风神，以及毗湿伐提婆、萨底耶、祖先和风神众。
12.301.17
यक्षराक्षसगन्धर्वाः सिद्धाश्चान्ये दिवौकसः ।
संसिद्धास्तपसा तात ये चान्ये स्वर्गवासिनः ॥ १२.३०१.१७ ॥
夜叉、罗刹、乾闼婆、悉陀以及其他天界居民，孩子啊，都是凭苦行而得成就的；其余住在天国的人也是如此。
12.301.18
ये चादौ ब्राह्मणाः सृष्टा ब्रह्मणा तपसा पुरा ।
ते भावयन्तः पृथिवीं विचरन्ति दिवं तथा ॥ १२.३०१.१८ ॥
当初梵天以苦行所创造的婆罗门，护持大地，既在大地上行走，也在天界游历。
12.301.19
मर्त्यलोके च राजानो ये चान्ये गृहमेधिनः ।
महाकुलेषु दृश्यन्ते तत्सर्वं तपसः फलम् ॥ १२.३०१.१९ ॥
凡世中的国王及其他居家者，见于大族之中，这一切都是苦行的果报。
12.301.20
कौशेयानि च वस्त्राणि शुभान्याभरणानि च ।
वाहनासनपानानि तत्सर्वं तपसः फलम् ॥ १२.३०१.२० ॥
丝绸衣服、美好的饰物、车乘、坐席与饮料，这一切都是苦行的果报。
12.301.21
मनोनुकूलाः प्रमदा रूपवत्यः सहस्रशः ।
वासः प्रासादपृष्ठे च तत्सर्वं तपसः फलम् ॥ १२.३०१.२१ ॥
成千上万称心如意的美丽女子，以及居于宫殿高台之上，这一切都是苦行的果报。
12.301.22
शयनानि च मुख्यानि भोज्यानि विविधानि च ।
अभिप्रेतानि सर्वाणि भवन्ति शुभकर्मिणाम् ॥ १२.३०१.२२ ॥
上好的床榻与各色饮食，对于行善之人，一切所愿皆能成就。
12.301.23
नाप्राप्यं तपसः किंचिन्त्रैलोक्येऽपि परंतप ।
उपभोगपरित्यागः फलान्यकृतकर्मणाम् ॥ १२.३०१.२३ ॥
敌人的烧灼者啊，三界之中，没有什么是苦行所不能得到的；对于未曾行苦行者，其果报便是舍弃享受。
12.301.24
सुखितो दुःखितो वाऽपि नरो लोभं परित्यजेत् ।
अवेक्ष्य मनसा शास्त्रं बुद्ध्या च नृपसत्तम ॥ १२.३०१.२४ ॥
无论快乐还是痛苦，人都应舍弃贪欲；诸王中最优秀的啊，应以心与智慧审视经典。
12.301.25
असंतोषोऽसुखथायेति लोभादिन्द्रियविभ्रमः ।
ततोऽस्य नश्यति प्रज्ञा विद्येवाभ्यासवर्जिता ॥ १२.३०१.२५ ॥
不知足导致不幸；由贪欲生出感官的迷乱。于是他的智慧毁灭，如同缺乏练习的学识。
12.301.26
नष्टप्रज्ञो यदा तु स्यात्तदा न्यायं न पश्यति ।
तस्मात्सुखक्षये प्राप्ते पुमानुग्रतपश्चरेत् ॥ १२.३०१.२६ ॥
智慧丧失之人便不见正理。因此，当幸福消逝时，人应当修持严苛的苦行。
12.301.27
यदिष्टं तत्सुखं प्राहुर्द्वेष्यं दुःखमिहेष्यते ।
कृताकृतस्य तपसः फलं पश्यस्व यादृशम् ॥ १२.३०१.२७ ॥
人们称所欲之物为幸福，所憎之物为痛苦；然而此世所求的正是前者。请看已行与未行的苦行，其果报如何。
12.301.28
नित्यं भद्राणि पश्यन्ति विषयांश्चोपभुञ्जते ।
प्राकाश्यं चैवं गच्छन्ति कृत्वा निष्कल्मषं तपः ॥ १२.३०१.२८ ॥
他们常见吉祥之事，享受感官之境；行无垢的苦行之后，便如此达到光明。
12.301.29
अप्रियाण्यवमानाश्च दुःखं बहुविधात्मकम् ।
फलार्थी सत्पथं त्यक्त्वा प्राप्नोति विषयात्मकम् ॥ १२.३०१.२९ ॥
令人不悦之事、屈辱与种种苦难：求果之人舍弃善道，所得之果系于感官之欲。
12.301.30
धर्मे तपसि दाने च विचिकित्साऽस्य जायते ।
स कृत्वा पापकान्येव निरयं प्रतिपद्यते ॥ १२.३०१.३० ॥
他对法、苦行与布施心生疑惑；造作恶业之后，便堕入地狱。
12.301.31
सुखे तु वर्तमानो वै दुःखे वाऽपि नरोत्तम् ।
सुवृत्ताद्यो न चलते शास्त्रचक्षुः स मानवः ॥ १२.३०१.३१ ॥
人中之尊啊，无论处于快乐还是痛苦之中，善于德行、以经典为眼的人，不会动摇。
12.301.32
इषुप्रपातमात्रं हि स्पर्शयोगे रतिः स्मृता ।
रसने दर्शने घ्राणे श्रवणे च विशांपते ॥ १२.३०१.३२ ॥
人主啊，据说触觉接触中的快乐只持续一箭射程那么久；味、见、嗅、听亦复如此。
12.301.33
ततोऽस्य जायते तीव्रा वेदना तत्क्षयात्पुनः ।
बुधा ये न प्रशंसन्ति मोक्षं सुखमनुत्तमम् ॥ १२.३०१.३३ ॥
于是他心中生起剧烈的痛苦；待其灭尽，又会再生。智者不赞美解脱为无上的快乐。
12.301.34
ततः फलार्थं सर्वस्य भवन्ति ज्यायसे गुणाः ।
धर्मवृद्ध्या च सततं कामार्थाभ्यां न हीयते ॥ १२.३०१.३४ ॥
因此，这些德性为众人之果实而设，为更优者而有；因法的增长，并常以欲与利，他不会减损。
12.301.35
अप्रयत्नागताः सेव्या गृहस्थैर्विषयाः सदा ।
प्रयत्नेनोपगम्यश्च स्वधर्म इति मे मतिः ॥ १२.३०१.३५ ॥
居家者应当始终享用不费力而来的诸境，并亲近需努力才能得到的诸境——这是我的看法，这就是自己的法。
12.301.36
मानिनां कुलजातानां नित्यं शास्त्रार्थचक्षुषाम् ।
क्रियाधर्मविमुक्तानामशक्त्या संवृतात्मनाम् ॥ १२.३०१.३६ ॥
对于高傲之人、出身贵族、常以经典之义为眼、脱离祭祀之法、因无力而约束自我者……
12.301.37
क्रियमाणं यदा कर्म नाशं गच्छति मानुषम् ।
तेषां नान्यदृते लोके तपसः कर्म विद्यते ॥ १२.३०१.३७ ॥
当人所作之业毁灭时，世间对他们而言别无其他业，唯有苦行。
12.301.38
सर्वात्मनाऽनुकुर्वीत गृहस्थः कर्मनिश्चयम् ।
दाक्ष्येण हव्यकव्यार्थं स्वधर्मे विचरन्नृप ॥ १२.३०१.३८ ॥
国王啊，居家者应以全部自我遵循业的坚定决断，为诸神与祖先的供物之故，熟练地行于自己的本分之中。
12.301.39
यथा नदीनदाः सर्वे सागरे यान्ति संस्थितिम् ।
एवमाश्रमिणः सर्वे गृहस्थे यान्ति संस्थितिम् ॥ १२.३०१.३९ ॥
如同一切河流与溪流都归于大海而安定，一切处于各生活期的人都在居家者中得到安定。