مهابهاراتا · أدهيايا 12.305
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.305.1
सत्यं दमं क्षमां प्रज्ञां प्रशंसन्ति पितामह ।
विद्वांसो मनुजा लोके कथमेतन्मतं तव ॥ १२.३०५.१ ॥
أيها الجد، إن الحكماء من البشر في العالم يمدحون الصدق وضبط النفس والصبر والحكمة؛ فكيف يكون هذا رأيك؟
12.305.2
अत्र ते वर्तयिष्येऽहमितिहासं पुरातनम् ।
साध्यानामिह संवादं हंसस्य च युधिष्ठिर ॥ १२.३०५.२ ॥
يا يودهيشثيرا، في هذا الشأن سأحكي لك حكاية قديمة، حوار السادهيا مع بجعة.
12.305.3
हंसो भूत्वाऽथ सौवर्णस्त्वजो नित्यः प्रजापतिः ।
स वै पर्येति लोकांस्त्रीनथ साध्यानुपागमत् ॥ १२.३०५.३ ॥
ذلك الذهبي الأزلي الخالد، رب الخلائق، تحول إلى بجعة وجاب العوالم الثلاثة ثم أتى إلى السادهيا.
12.305.4
शकुने वयं स्म देवा वै साध्यास्त्वामनुयुङ्क्ष्महे ।
पृच्छामस्त्वां मोक्षधर्मं भवांश्च किल मोक्षवित् ॥ १२.३०५.४ ॥
أيها الطائر، نحن الآلهة السادهيا؛ نسألك عن دharma التحرر، فأنت العارف بالتحرر حقًا.
12.305.5
श्रुतोसि नः पण्डितो धीरवादी ।
साधुः शब्दश्चरते ते पतत्रिन्।
किं मन्यसे श्रेष्ठतमं द्विज त्वं ।
कस्मिन्मनस्ते रमते महात्मन् ॥ १२.३०५.५ ॥
سمعنا أنك عالم وتتكلم بكلام راسخ، وكلامك حسن. أيها المولود مرتين، ما الذي تعتبره أسمى الأشياء، وفي أي شيء يبتهج عقلك أيها العظيم النفس؟
12.305.6
तन्नः कार्यं पक्षिवर प्रशाधि ।
यत्कार्याणां मन्यसे श्रेष्ठमेकम्।
यत्कृत्वा वै पुरुषः सर्वबन्धै ।
र्विमुच्यते विहगेन्द्रेह शीघ्रम् ॥ १२.३०५.६ ॥
أيها الأفضل بين الطيور، علّمنا ذلك الأمر الواحد الذي تعتبره أسمى الأمور كلها، والذي بفعله يتحرر الإنسان سريعًا من جميع القيود هنا، يا سيد الطيور.
12.305.7
इदं कार्यममृताशाः शृणुध्वं ।
तपो दमः सत्यमात्माभिगुप्तिः।
ग्रन्थीन्विमुच्य हृदयस्य सर्वा ।
न्प्रियाप्रिये स्वं वशमानयीत ॥ १२.३०५.७ ॥
هذا هو الواجب، يا طالبي الخلود، اسمعوا: التقشف وضبط النفس والصدق وحفظ الذات. وبعد حلّ جميع عقد القلب، ينبغي للمرء أن يخضع المحبوب والمكروه لسلطانه.
12.305.8
नारुतुदः स्यान्न नृशंसवादी ।
न हीनतः परमभ्याददीत।
ययाऽस्य वाचा पर उद्विजेत ।
न तां वदेदुशतिं पापलोक्याम् ॥ १२.३०५.८ ॥
لا ينبغي للمرء أن يجرح أحدًا بالكلام، ولا أن يتكلم بكلام قاسٍ. ولا ينبغي أن يقبل شيئًا من الدنيء. ولا ينطق بتلك الكلمة القاسية التي يضطرب بها غيره، الكلمة المؤدية إلى عوالم الإثم.
12.305.9
वाक्सायका वदनान्निष्यतन्ति ।
यैराहतः शोचति रात्र्यहानि।
परस्य नामर्मसु ते पतन्ति ।
तान्पण्डितो नावसृजेत्परेषु ॥ १२.३०५.९ ॥
سهام الكلام تنطلق من الفم؛ يحزن المصاب بها ليلًا ونهارًا. تقع على المقاتل الحساسة للآخرين. فلا يطلقها الحكيم على الآخرين.
12.305.10
परश्चेदेनमतिवादवाणै ।
र्भृशं विध्येच्छम एवेह कार्यः।
संरोष्यमाणः प्रतिहृष्यते यः ।
स आदत्ते सुकृतं वै परस्य ॥ १२.३०५.१० ॥
إن طعنه غيره بسهام الكلام الجارحة طعنًا شديدًا، فينبغي هنا التحلي بالسكينة. ومن غضب فابتهج بالرد، أخذ ثواب الآخر.
12.305.11
क्षेपायमाणमभिषङ्गव्यलीकं ।
निगृह्णाति ज्वलितं यश्च मन्युम्।
अदुष्टचेता मुदितोऽनसूयुः ।
स आदत्ते सुकृतं वै परेषाम् ॥ १२.३०५.११ ॥
من يتحمل التعيير والاعتداء والكذب، ويكبح الغضب المشتعل، ويكون قلبه صافيًا، فرحًا، خاليًا من الحسد، فذلك يأخذ ثواب غيره.
12.305.12
आक्रुश्यमानो न वदामि किंचि ।
त्क्षमाम्यहं ताड्यमानश्च नित्यम्।
श्रेष्ठं ह्येतद्यत्क्षमामाहुरार्याः ।
सत्यं तथैवार्जवमानृशंस्यम् ॥ १२.३०५.१२ ॥
وإن شُتمتُ لا أقول شيئاً، وإن ضُربتُ أصبر دائماً. يسمّي النبلاء هذا الصبر أسمى الفضائل، وكذلك الصدق والاستقامة والرحمة.
12.305.13
वेदस्योपनिषत्सत्यं सत्यस्योपनिषद्दमः ।
दमस्योपनिषन्मोक्ष एतत्सर्वानुशासनम् ॥ १२.३०५.१३ ॥
جوهر الفيدا هو الحق، وجوهر الحق هو ضبط النفس، وجوهر ضبط النفس هو التحرر. هذا هو التعليم كله.
12.305.14
वाचो वेगं मनसः क्रोधवेगं ।
विधित्सावेगमुदरोपस्थवेगम्।
एतान्वेगान्यो विषहेदुदीर्णां ।
स्तं मन्येऽहं ब्राह्मणं वै मुनिं च ॥ १२.३०५.१४ ॥
من يحتمل هذه الاندفاعات الثائرة: اندفاع الكلام، واندفاع العقل، واندفاع الغضب، واندفاع رغبة الانتقام، واندفاع البطن والشهوة — أعدّه براهمانا وحكيماً.
12.305.15
अक्रोधनः क्रुध्यतां वै विशिष्ट ।
स्तथा तितिक्षुरतितिक्षोर्विशिष्टः।
अमानुषान्मानुषो वै विशिष्ट ।
स्तथाऽज्ञानाज्ज्ञानवान्वै विशिष्टः ॥ १२.३०५.१५ ॥
من لا يغضب أفضل من الغاضبين؛ والصابر أفضل من غير الصابر؛ والإنسان أفضل من غير الإنسان؛ والعالم أفضل من الجاهل.
12.305.16
आक्रुश्यमानो नाक्रोशेन्मन्युरेवं तितिक्षतः ।
आक्रोष्टारं निर्दहति सुकृतं चास्य विन्दति ॥ १२.३०५.१६ ॥
من يُشتم فلا يشتم بالمثل — فغضب الصابر يحرق الشاتم، ويكسب هو ثواب الشاتم.
12.305.17
यो नायुक्तः प्राह रूक्षं प्रियं वा ।
यो वा हतो न प्रतिहन्ति धैर्यात्।
पापं च यो नेच्छति तस्य हन्तु ।
स्तस्येह देवाः स्पृहयन्ति नित्यम् ॥ १२.३०५.१७ ॥
من لا يتفوه بكلام قاسٍ أو لطيف في غير موضعه، ومن لا يرد الضربة إذا ضُرب بثبات، ومن لا يشتهي الإثم — تشتاق إليه الآلهة هنا دائمًا.
12.305.18
पापीयसः क्षमेतैव श्रेयसः सदृशस्य च ।
विमानितो हतोक्रुष्ट एवं सिद्धिं गमिष्यति ॥ १२.३०५.१८ ॥
ينبغي أن يُعفى عن الشرير والأفضل والمماثل؛ من أُهين وضُرب وشُتم على هذا النحو يبلغ الكمال.
12.305.19
सदाऽहमार्यान्निभृतोप्युपासे ।
न मे विधित्सोत्सहते न रोषः।
न चाप्यहं लिप्समानः परैमि ।
न चैव किंचिद्विषमेण यामि ॥ १२.३०५.१९ ॥
أخدم الأشراف دائمًا بتواضع؛ لا تنشأ في نفسي رغبة في الأذى ولا غضب؛ ولا أذهب إلى غيري طمعًا في مكسب، ولا أسعى إلى شيء بوسائل غير عادلة.
12.305.20
नाहं शप्तः प्रतिशपामि कंचि ।
द्दमं द्वारं ह्यमृतस्येह वेद्मि।
गुह्यं ब्रह्म तदिदं ब्रवीमि ।
न मानुषाच्छ्रेष्ठतरं हि किंचित् ॥ १२.३०५.२० ॥
وإن شُتمت فإني لا أشتم أحدًا مقابل ذلك؛ فالضبط هو باب الخلود، وهذا أعلمه هنا. أعلن هذه المعرفة السرية بالبراهمان: ليس شيء أسمى من الإنسان.
12.305.21
निर्मुच्यमानः पापेभ्यो घनेभ्य इव चन्द्रमाः ।
विरजाः कालमाकाङ्क्षन्धीरो धैर्येण सिध्यति ॥ १२.३०५.२१ ॥
كالقمر المتحرر من السحب، المتخلص من الآثام، الطاهر، المنتظر للوقت المناسب، يبلغ الثابت الكمال بالثبات.
12.305.22
यः सर्वेषां भवति ह्यर्चनीय ।
उत्सेचने स्तम्भ इवाभिजातः।
यस्मै वाचं सुप्रसन्नां वदन्ति ।
स वै देवान्गच्छति संयतात्मा ॥ १२.३०५.२२ ॥
من يكون جديرًا بالتوقير عند الجميع، كعمود أصيل للأرجوحة، ويُخاطَب بأعذب الكلام، فذلك المتحكم في نفسه يبلغ الآلهة.
12.305.23
न तथा वक्तुमिच्छन्ति कल्याणान्पुरुषे गुणान् ।
यथैषां वक्तुमिच्छन्ति नैर्गुण्यमनुयुञ्जकाः ॥ १२.३०५.२३ ॥
لا يرغب الناس في ذكر الصفات الحميدة للرجل كما يرغب المنقّبون عن العيوب في ذكر خلوّه من الفضائل.
12.305.24
यस्य वाङ्भनसी गुप्ते सम्यक्प्रणिहिते सदा ।
वेदास्तपश्च त्यागश्च स इदं सर्वमाप्नुयात् ॥ १२.३०५.२४ ॥
من تكون كلماته وعقله محفوظين دائمًا ومُوجَّهين توجيهًا تامًّا، يحصل على هذا كله: الفيدا والتقشف والتخلي.
12.305.25
आक्रोशनविमानाभ्यां नाबुधान्बोधयेद्बुधः ।
तस्मान्न वर्धयेदन्यं न चात्मानं विहिंसयेंत् ॥ १२.३०५.२५ ॥
لا ينبغي للحكيم أن يُعلِّم الجهلاء بالشتم والإهانة، فلا يُذكي غيره، ولا يُؤذِ نفسه.
12.305.26
अमृतस्येव संतृप्येदवमानस्य पण्डितः ।
सुखं ह्यवमतः शेते योऽवमन्ता स नश्यति ॥ १२.३०५.२६ ॥
ينبغي للعالم أن يرتوي من الازدراء كأنه الأمرت؛ فالمُزْدَرى ينام مطمئنًا، أما المُزْدَرِي فيهلك.
12.305.27
यत्क्रोधनो यजति यद्ददाति ।
यद्वा तपस्तप्यति यज्जुहोति।
वैवस्वतस्तद्धरतेऽस्य सर्वं ।
मोघः श्रमो भवति हि क्रोधनस्य ॥ १२.३०५.२७ ॥
كل ما يقدّمه الغضوب من قرابين وصدقات وتقشف وإهداء، يأخذه منه فايفاسفاتا كله؛ فيصبح تعب الغضوب باطلًا حقًّا.
12.305.28
चत्वारि यस्य द्वाराणि सुगुप्तान्यमरोत्तमाः ।
उपस्थमुदरं हस्तौ वाक्चतुर्थी स धर्मवित् ॥ १२.३०५.२८ ॥
يا أفضل الخالدين، من أبوابه الأربعة — العضو التناسلي والبطن واليدان، والكلام رابعًا — محروسة جيدًا، فهو العارف بالدرمة.
12.305.29
सत्यं दमं ह्यार्जवमानृशंस्यं ।
धृतिं तितिक्षामभिसेवमानः।
स्वाध्यायनित्योऽस्पृहयन्यरेषा ।
मेकान्तशील्यूर्ध्वगतिर्भवेत्सः ॥ १२.३०५.२९ ॥
من يلتزم بالصدق والضبط والاستقامة وعدم القسوة والثبات والصبر، ويداوم على دراسة الكتب المقدسة، ولا يشتهي ما للآخرين، ويحب الخلوة، فإنه ينال المقام الأعلى.
12.305.30
सर्वान्देदाननुचरन्वत्सवच्चतुरः स्तनान् ।
न पावनतमं किंचित्सत्याद्गध्यगमं क्वचित् ॥ १२.३०५.३० ॥
متبعًا جميع الآلهة، راضعًا كعجل من الأثداء الأربعة (الفيدا)، ليس هناك شيء أكثر تطهيرًا من الصدق، ولا شيء في أي مكان أجدر بالوصول إليه.
12.305.31
आचक्षेऽहं मनुष्येभ्यो देवेभ्यः प्रतिसंचरन् ।
सत्यं स्वर्गस्य सोपानं पारावारस्य नौरिव ॥ १२.३०५.३१ ॥
وأنا أتجول بين البشر والآلهة أعلن: الصدق سُلَّم إلى الجنة، كالسفينة التي تعبر المحيط.
12.305.32
यादृशैः संविवदते यादृशांश्चोपसेवते ।
यादृगिच्छेच्च भवितुं तादृग्भवति पूरुषः ॥ १२.३०५.३२ ॥
كما يخالط الإنسان من الناس، وكما يخدم، وكما يريد أن يكون، هكذا يصير الإنسان.
12.305.33
यदि सन्तं सेवति यद्यसन्तं ।
तपस्विनं यदि वा स्तेनमेव।
वासो यथा रागवशं प्रयाति ।
तथा स तेषां वशमभ्युपैति ॥ १२.३०५.३३ ॥
سواء خدم رجلًا صالحًا أو سيئًا، أو زاهدًا، أو حتى لصًا، فكما يخضع الثوب لتأثير الصبغة، يخضع هو لسلطانهم.
12.305.34
सदा देवाः साधुभिः संवदन्ते ।
न मानुषं विषयं यान्ति द्रष्टुम्।
नेन्दुः समः स्यादसमो हि वायु ।
रुच्चावचं विषयं यः स वेद ॥ १२.३०५.३४ ॥
تتحدث الآلهة دائمًا مع الأخيار، ولا تذهب لتنظر إلى مجال البشر. لا يمكن أن يكون القمر متساويًا، لأن الريح غير متساوية؛ ومن يعرف الرفيع والوضيع وحده يعرف ذلك.
12.305.35
अदुष्टं वर्तमाने तु हृदयान्तरपूरुषे ।
तेनैव देवाः प्रीयन्ते सतां मार्गस्थितेन वै ॥ १२.३०५.३५ ॥
عندما يبقى الإنسان الداخلي في القلب بلا عيب، فإن الآلهة تُسَرّ بمن يقف على طريق الأخيار وحده.
12.305.36
विश्नोदरे ये निरताः सदैव ।
स्तेना नरा वाक्यरुषाश्च नित्यम्।
अपेतधर्मानिति तान्विदित्वा ।
दूराद्देवः संपरिवर्जयन्ति ॥ १२.३०५.३६ ॥
من كانوا دائمًا منهمكين في إشباع البطون، واللصوص، والرجال الغاضبون دائمًا في كلامهم — فالآلهة إذ تعرفهم بلا دهرما تجتنبهم من بعيد.
12.305.37
न वै देवा हीनसत्वेन तोष्याः ।
सर्वाशिना दुष्कृतकर्मणा वा।
सत्यव्रता ये तु नराः कृतज्ञा ।
धर्मे रतास्तैः सह संभजन्ते ॥ १२.३०५.३७ ॥
لا ترضى الآلهة عن ذي الطبع الضعيف، ولا عمّن يلتهم كل شيء، ولا عمّن يعمل الشر؛ بل تصحب الرجال الذين يوفون بالعهود الصادقة، والشاكرين، والمبتهجين بالدهرما.
12.305.38
अव्याहृतं व्याहृताच्छ्रेय आहुः ।
सत्यं वदेद्व्याहृतं तद्द्वितीयम्।
धर्म्यं वदेद्व्याहृतं तत्तृतीयं ।
प्रियं वदेद्व्याहृतं तच्चतुर्थम् ॥ १२.३०५.३८ ॥
يقولون إن الصمت خير من الكلام. ينبغي أن يُقال الصدق — وهذا هو الثاني؛ وينبغي أن يُقال ما يوافق الدهرما — وهذا هو الثالث؛ وينبغي أن يُقال ما يسرّ — وهذا هو الرابع.
12.305.39
केनायमावृतो लोकः केन वा न प्रकाशते ।
केन त्यजति मित्राणि केन स्वर्गं न गच्छति ॥ १२.३०५.३९ ॥
بماذا يُحجب هذا العالم، أو بماذا لا يتجلّى؟ بماذا يترك المرء أصدقاءه، وبماذا لا يبلغ السماء؟
12.305.40
अज्ञानेनावृतो लोको मात्सर्यान्न प्रकाशते ।
लोभात्त्यजति मित्राणि सङ्गात्स्वर्गं न गच्छति ॥ १२.३०५.४० ॥
العالم محجوب بالجهل، ولا يتجلّى بسبب الحسد. بسبب الطمع يترك المرء أصدقاءه، وبسبب التعلّق لا يبلغ السماء.
12.305.41
कः स्विदेको रमते ब्राह्मणानां ।
कः स्विदेको बहुभिर्जोषमास्ते।
कः स्विदेको बलवान्दुर्बलोपि ।
कः स्विदेषां कलहं नान्ववैति ॥ १२.३०५.४१ ॥
من يفرح وحده بين البراهمة؟ من يجلس وحده في صمت بين كثيرين؟ من يكون وحده ضعيفاً مع قوته؟ ومن لا يدرك خصامهم؟
12.305.42
प्राज्ञ एको रमते ब्राह्मणानां ।
प्राज्ञश्चैको बहुभिर्जोषमास्ते
प्राज्ञ एको बलवान्दुर्बलोऽपि ।
प्राज्ञ एषां कलहं नान्वबैति ॥ १२.३०५.४२ ॥
الحكيم وحده يفرح بين البراهمة. الحكيم وحده يجلس في صمت بين كثيرين. الحكيم وحده ضعيف مع قوته. الحكيم لا يدرك خصامهم.
12.305.43
किं ब्राह्मणानां देवत्वं किंच साधुत्वमुच्यते ।
असाधुत्वे च किं तेषां किमेषां मानुषं मतम् ॥ १२.३०५.४३ ॥
ما هي ألوهية البراهمة، وما الذي يُسمّى صلاحهم؟ وما في سوئهم، وما الذي يُعدّ طبيعتهم البشرية؟
12.305.44
स्वाध्याय एषां देवत्वं व्रतं साधुत्वमुच्यते ।
असाधुत्वं परीवादो मृत्युर्मानुष्यमुच्यते ॥ १२.३०५.४४ ॥
ألوهيتهم هي تلاوة الفيدا، ويُسمّى النذر صلاحهم. والسوء هو الذم، ويُسمّى الموت طبيعتهم البشرية.
12.305.45
इत्युक्त्वा परमो देवो भगवान्नित्य अव्ययः ।
साध्यैर्देवगणैः सार्धं दिवमेवारुरोह सः ॥ १२.३०५.४५ ॥
وبعد أن قال هذا، صعد الإله الأعلى، الرب المبارك، الدائم الذي لا يفنى، إلى السماء مع الساധ്യين وجموع الآلهة.
12.305.46
एतद्यशस्यमायुष्यं पुण्यं स्वर्गाय च ध्रुवम् ।
दर्शितं देवदेवेन परमेणाव्ययेन च ॥ १२.३०५.४६ ॥
هذا يجلب الشهرة وطول العمر، وهو مستحق للثواب، ويؤدي حتمًا إلى السماء؛ وقد أظهره إله الآلهة، الأعلى الذي لا يفنى.
12.305.47
संवाद इत्ययं श्रेष्ठः साध्यानां परिकीर्तितः ।
क्षेत्रं वै कर्मणां योनिः सद्भावः सत्यमुच्यते ॥ १२.३०५.४७ ॥
وقد أعلن الساധ്യون أن هذا الحوار هو الأفضل؛ إنه ميدان الأفعال ومصدرها، ويُقال إن الطيبة الصادقة هي الحق.