ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.305
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.305.1
सत्यं दमं क्षमां प्रज्ञां प्रशंसन्ति पितामह ।
विद्वांसो मनुजा लोके कथमेतन्मतं तव ॥ १२.३०५.१ ॥
ಪಿತಾಮಹರೇ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಮನುಷ್ಯರು ಸತ್ಯ, ದಮ, ಕ್ಷಮೆ, ಪ್ರಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಇದು ಹೇಗೆ?
12.305.2
अत्र ते वर्तयिष्येऽहमितिहासं पुरातनम् ।
साध्यानामिह संवादं हंसस्य च युधिष्ठिर ॥ १२.३०५.२ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರಾ, ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿನಗೆ ಸಾಧ್ಯರು ಮತ್ತು ಹಂಸದ ನಡುವಿನ ಪುರಾತನ ಸಂವಾದದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
12.305.3
हंसो भूत्वाऽथ सौवर्णस्त्वजो नित्यः प्रजापतिः ।
स वै पर्येति लोकांस्त्रीनथ साध्यानुपागमत् ॥ १२.३०५.३ ॥
ಸುವರ್ಣವರ್ಣದ ಆ ಅಜನು, ನಿತ್ಯ ಪ್ರಜಾಪತಿಯು ಹಂಸವಾಗಿ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ ನಂತರ ಸಾಧ್ಯರ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು.
12.305.4
शकुने वयं स्म देवा वै साध्यास्त्वामनुयुङ्क्ष्महे ।
पृच्छामस्त्वां मोक्षधर्मं भवांश्च किल मोक्षवित् ॥ १२.३०५.४ ॥
ಹೇ ಪಕ್ಷಿಯೇ, ನಾವು ಸಾಧ್ಯ ದೇವತೆಗಳು; ನಿನ್ನನ್ನು ಮೋಕ್ಷಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳುತ್ತೇವೆ, ನೀನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಲ್ಲವನಲ್ಲವೇ.
12.305.5
श्रुतोसि नः पण्डितो धीरवादी ।
साधुः शब्दश्चरते ते पतत्रिन्।
किं मन्यसे श्रेष्ठतमं द्विज त्वं ।
कस्मिन्मनस्ते रमते महात्मन् ॥ १२.३०५.५ ॥
ನೀನು ಪಂಡಿತನು, ಧೀರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವನು ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ; ನಿನ್ನ ಮಾತು ಒಳ್ಳೆಯದು. ದ್ವಿಜನೇ, ಯಾವುದನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠತಮವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೀಯೆ, ಮಹಾತ್ಮನೇ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ರಮಿಸುತ್ತದೆ?
12.305.6
तन्नः कार्यं पक्षिवर प्रशाधि ।
यत्कार्याणां मन्यसे श्रेष्ठमेकम्।
यत्कृत्वा वै पुरुषः सर्वबन्धै ।
र्विमुच्यते विहगेन्द्रेह शीघ्रम् ॥ १२.३०५.६ ॥
ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಭಾವಿಸುವ ಒಂದು ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಮಗೆ ಉಪದೇಶಿಸು; ಅದನ್ನು ಮಾಡಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಎಲ್ಲ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ, ವಿಹಗೇಂದ್ರನೇ.
12.305.7
इदं कार्यममृताशाः शृणुध्वं ।
तपो दमः सत्यमात्माभिगुप्तिः।
ग्रन्थीन्विमुच्य हृदयस्य सर्वा ।
न्प्रियाप्रिये स्वं वशमानयीत ॥ १२.३०५.७ ॥
ಅಮೃತಾಶಿಗಳೇ, ಕೇಳಿ: ಇದೇ ಕರ್ತವ್ಯ — ತಪಸ್ಸು, ದಮ, ಸತ್ಯ, ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆ. ಹೃದಯದ ಎಲ್ಲ ಗಂಟುಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ, ಪ್ರಿಯಾಪ್ರಿಯಗಳನ್ನು ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತರಬೇಕು.
12.305.8
नारुतुदः स्यान्न नृशंसवादी ।
न हीनतः परमभ्याददीत।
ययाऽस्य वाचा पर उद्विजेत ।
न तां वदेदुशतिं पापलोक्याम् ॥ १२.३०५.८ ॥
ಮಾತಿನಿಂದ ಯಾರನ್ನೂ ನೋಯಿಸಬಾರದು, ಕ್ರೂರ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಬಾರದು. ಕೀಳರಿಂದ ಏನನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು. ಯಾವ ಮಾತಿನಿಂದ ಇತರರು ಕಳವಳಗೊಳ್ಳುವರೋ, ಪಾಪಲೋಕಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಅಂತಹ ಕಠಿಣ ಮಾತನ್ನು ಆಡಬಾರದು.
12.305.9
वाक्सायका वदनान्निष्यतन्ति ।
यैराहतः शोचति रात्र्यहानि।
परस्य नामर्मसु ते पतन्ति ।
तान्पण्डितो नावसृजेत्परेषु ॥ १२.३०५.९ ॥
ಮಾತಿನ ಬಾಣಗಳು ಬಾಯಿಂದ ಹೊರಟು ಬರುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡವನು ರಾತ್ರಿ-ಹಗಲು ಶೋಕಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವು ಇತರರ ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತವೆ. ಜ್ಞಾನಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಇತರರ ಮೇಲೆ ಎಸೆಯಬಾರದು.
12.305.10
परश्चेदेनमतिवादवाणै ।
र्भृशं विध्येच्छम एवेह कार्यः।
संरोष्यमाणः प्रतिहृष्यते यः ।
स आदत्ते सुकृतं वै परस्य ॥ १२.३०५.१० ॥
ಇತರನು ಕಠಿಣ ಮಾತಿನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಇವನನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಇರಿದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಬೇಕು. ಕೋಪಗೊಂಡು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಸಂತೋಷಿಸುವವನು ಇತರನ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.305.11
क्षेपायमाणमभिषङ्गव्यलीकं ।
निगृह्णाति ज्वलितं यश्च मन्युम्।
अदुष्टचेता मुदितोऽनसूयुः ।
स आदत्ते सुकृतं वै परेषाम् ॥ १२.३०५.११ ॥
ನಿಂದೆ, ಆಕ್ರಮಣ, ಸುಳ್ಳು ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿ, ಉರಿಯುವ ಕೋಪವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವವನು, ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವನು, ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವವನು ಮತ್ತು ಅಸೂಯೆಯಿಲ್ಲದವನು — ಅವನೇ ಇತರರ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.305.12
आक्रुश्यमानो न वदामि किंचि ।
त्क्षमाम्यहं ताड्यमानश्च नित्यम्।
श्रेष्ठं ह्येतद्यत्क्षमामाहुरार्याः ।
सत्यं तथैवार्जवमानृशंस्यम् ॥ १२.३०५.१२ ॥
ನಿಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ನಾನು ಏನನ್ನೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ; ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಸದಾ ಕ್ಷಮಿಸುತ್ತೇನೆ. ಈ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನೇ ಆರ್ಯರು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಸತ್ಯ, ಋಜುತ್ವ, ದಯೆಯೂ ಹಾಗೆಯೇ.
12.305.13
वेदस्योपनिषत्सत्यं सत्यस्योपनिषद्दमः ।
दमस्योपनिषन्मोक्ष एतत्सर्वानुशासनम् ॥ १२.३०५.१३ ॥
ವೇದದ ಸಾರ ಸತ್ಯ; ಸತ್ಯದ ಸಾರ ದಮ; ದಮದ ಸಾರ ಮೋಕ್ಷ. ಇದೇ ಸಮಸ್ತ ಉಪದೇಶ.
12.305.14
वाचो वेगं मनसः क्रोधवेगं ।
विधित्सावेगमुदरोपस्थवेगम्।
एतान्वेगान्यो विषहेदुदीर्णां ।
स्तं मन्येऽहं ब्राह्मणं वै मुनिं च ॥ १२.३०५.१४ ॥
ಮಾತಿನ ವೇಗ, ಮನಸ್ಸಿನ ವೇಗ, ಕ್ರೋಧದ ವೇಗ, ಪ್ರತೀಕಾರ ಬಯಕೆಯ ವೇಗ, ಹೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಕಾಮದ ವೇಗ — ಎದ್ದುಬಂದ ಈ ವೇಗಗಳನ್ನು ಯಾರು ಸಹಿಸುತ್ತಾನೋ ಅವನನ್ನೇ ನಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೂ ಮುನಿಯೂ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
12.305.15
अक्रोधनः क्रुध्यतां वै विशिष्ट ।
स्तथा तितिक्षुरतितिक्षोर्विशिष्टः।
अमानुषान्मानुषो वै विशिष्ट ।
स्तथाऽज्ञानाज्ज्ञानवान्वै विशिष्टः ॥ १२.३०५.१५ ॥
ಕ್ರೋಧವಿಲ್ಲದವನು ಕ್ರೋಧಿಸುವವರಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಹಾಗೆಯೇ ಸಹನಶೀಲನು ಅಸಹನಶೀಲನಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಮಾನವನು ಅಮಾನುಷರಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಜ್ಞಾನಿಯು ಅಜ್ಞಾನಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
12.305.16
आक्रुश्यमानो नाक्रोशेन्मन्युरेवं तितिक्षतः ।
आक्रोष्टारं निर्दहति सुकृतं चास्य विन्दति ॥ १२.३०५.१६ ॥
ನಿಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಪ್ರತಿನಿಂದಿಸದವನ ಕೋಪ — ಸಹನಶೀಲನ ಕೋಪವು ನಿಂದಿಸಿದವನನ್ನೇ ಸುಡುತ್ತದೆ; ಅವನ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಅವನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.305.17
यो नायुक्तः प्राह रूक्षं प्रियं वा ।
यो वा हतो न प्रतिहन्ति धैर्यात्।
पापं च यो नेच्छति तस्य हन्तु ।
स्तस्येह देवाः स्पृहयन्ति नित्यम् ॥ १२.३०५.१७ ॥
ಅನುಚಿತವಾಗಿ ಕಠೋರ ಅಥವಾ ಪ್ರಿಯ ಮಾತು ಆಡದವನು, ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರತಿಹೊಡೆಯದವನು, ಪಾಪವನ್ನು ಬಯಸದವನು — ಅವನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಸದಾ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
12.305.18
पापीयसः क्षमेतैव श्रेयसः सदृशस्य च ।
विमानितो हतोक्रुष्ट एवं सिद्धिं गमिष्यति ॥ १२.३०५.१८ ॥
ಕೀಳಾದವನಿಂದಲೂ, ಶ್ರೇಷ್ಠನಿಂದಲೂ, ಸಮಾನನಿಂದಲೂ ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕು; ಅವಮಾನಿತನಾಗಿ, ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಬೈಯಲ್ಪಟ್ಟವನು ಹೀಗೆಯೇ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವನು.
12.305.19
सदाऽहमार्यान्निभृतोप्युपासे ।
न मे विधित्सोत्सहते न रोषः।
न चाप्यहं लिप्समानः परैमि ।
न चैव किंचिद्विषमेण यामि ॥ १२.३०५.१९ ॥
ನಾನು ಸದಾ ಆರ್ಯರನ್ನು ವಿನಯದಿಂದ ಸೇವಿಸುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನಲ್ಲಿ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಬಯಕೆ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ, ಕೋಪವೂ ಇಲ್ಲ; ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಇತರರ ಬಳಿ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅನುಚಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಏನನ್ನೂ ಪಡೆಯಲು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
12.305.20
नाहं शप्तः प्रतिशपामि कंचि ।
द्दमं द्वारं ह्यमृतस्येह वेद्मि।
गुह्यं ब्रह्म तदिदं ब्रवीमि ।
न मानुषाच्छ्रेष्ठतरं हि किंचित् ॥ १२.३०५.२० ॥
ಶಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ನಾನು ಯಾರನ್ನೂ ಪ್ರತಿಶಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಸಂಯಮವೇ ಅಮೃತದ ದ್ವಾರ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಅರಿತಿದ್ದೇನೆ. ಈ ರಹಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ — ಮನುಷ್ಯನಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ.
12.305.21
निर्मुच्यमानः पापेभ्यो घनेभ्य इव चन्द्रमाः ।
विरजाः कालमाकाङ्क्षन्धीरो धैर्येण सिध्यति ॥ १२.३०५.२१ ॥
ಮೇಘಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಚಂದ್ರನಂತೆ, ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ನಿರ್ಮಲನಾಗಿ, ಕಾಲವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಧೀರನು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.305.22
यः सर्वेषां भवति ह्यर्चनीय ।
उत्सेचने स्तम्भ इवाभिजातः।
यस्मै वाचं सुप्रसन्नां वदन्ति ।
स वै देवान्गच्छति संयतात्मा ॥ १२.३०५.२२ ॥
ಎಲ್ಲರಿಂದ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಉಯ್ಯಾಲೆಯ ಕಂಬದಂತೆ ಉತ್ತಮ ಕುಲದವನು. ಯಾರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸನ್ನ ಮಾತನ್ನಾಡುತ್ತಾರೋ, ಸಂಯಮಿತ ಆತ್ಮದವನು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
12.305.23
न तथा वक्तुमिच्छन्ति कल्याणान्पुरुषे गुणान् ।
यथैषां वक्तुमिच्छन्ति नैर्गुण्यमनुयुञ्जकाः ॥ १२.३०५.२३ ॥
ಮನುಷ್ಯನ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅವರು ಅಷ್ಟು ಹೇಳಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ; ದೋಷ ಹುಡುಕುವವರು ಗುಣರಹಿತತೆಯನ್ನು ಹೇಳಲು ಬಯಸುವಂತೆ ಅಲ್ಲ.
12.305.24
यस्य वाङ्भनसी गुप्ते सम्यक्प्रणिहिते सदा ।
वेदास्तपश्च त्यागश्च स इदं सर्वमाप्नुयात् ॥ १२.३०५.२४ ॥
ಯಾರ ವಾಕ್ಯ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ ರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದು ಸಮ್ಯಕ್ ಏಕಾಗ್ರವಾಗಿರುತ್ತವೆಯೋ, ಅವನು ವೇದಗಳನ್ನು, ತಪಸ್ಸನ್ನು, ತ್ಯಾಗವನ್ನು - ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.305.25
आक्रोशनविमानाभ्यां नाबुधान्बोधयेद्बुधः ।
तस्मान्न वर्धयेदन्यं न चात्मानं विहिंसयेंत् ॥ १२.३०५.२५ ॥
ಜ್ಞಾನಿ ನಿಂದೆ ಮತ್ತು ಅವಮಾನದಿಂದ ಅಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಬೋಧಿಸಬಾರದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇತರರನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಾರದು, ತನ್ನನ್ನೂ ಹಿಂಸಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು.
12.305.26
अमृतस्येव संतृप्येदवमानस्य पण्डितः ।
सुखं ह्यवमतः शेते योऽवमन्ता स नश्यति ॥ १२.३०५.२६ ॥
ಪಂಡಿತನು ಅವಮಾನವನ್ನು ಅಮೃತದಂತೆ ಕುಡಿದು ತೃಪ್ತನಾಗಬೇಕು. ಅವಮಾನಿತನು ಸುಖವಾಗಿ ಮಲಗುತ್ತಾನೆ; ಅವಮಾನಿಸುವವನು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ.
12.305.27
यत्क्रोधनो यजति यद्ददाति ।
यद्वा तपस्तप्यति यज्जुहोति।
वैवस्वतस्तद्धरतेऽस्य सर्वं ।
मोघः श्रमो भवति हि क्रोधनस्य ॥ १२.३०५.२७ ॥
ಕೋಪಿಷ್ಠನು ಮಾಡುವ ಯಜ್ಞ, ನೀಡುವ ದಾನ, ಮಾಡುವ ತಪಸ್ಸು, ಮಾಡುವ ಹೋಮ — ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವೈವಸ್ವತನು ಅವನಿಂದ ಅಪಹರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಕೋಪಿಷ್ಠನ ಪರಿಶ್ರಮ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.
12.305.28
चत्वारि यस्य द्वाराणि सुगुप्तान्यमरोत्तमाः ।
उपस्थमुदरं हस्तौ वाक्चतुर्थी स धर्मवित् ॥ १२.३०५.२८ ॥
ಅಮರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಯಾರ ನಾಲ್ಕು ದ್ವಾರಗಳು — ಉಪಸ್ಥ, ಉದರ, ಎರಡು ಕೈಗಳು, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ವಾಕ್ — ಚೆನ್ನಾಗಿ ರಕ್ಷಿತವೋ, ಅವನೇ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲವನು.
12.305.29
सत्यं दमं ह्यार्जवमानृशंस्यं ।
धृतिं तितिक्षामभिसेवमानः।
स्वाध्यायनित्योऽस्पृहयन्यरेषा ।
मेकान्तशील्यूर्ध्वगतिर्भवेत्सः ॥ १२.३०५.२९ ॥
ಸತ್ಯ, ದಮ, ಋಜುತ್ವ, ದಯೆ, ಧೈರ್ಯ, ಸಹನೆಯನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತ, ನಿತ್ಯ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ಇತರರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಯಸದೆ, ಏಕಾಂತಪ್ರಿಯನಾದವನು ಊರ್ಧ್ವಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವನು.
12.305.30
सर्वान्देदाननुचरन्वत्सवच्चतुरः स्तनान् ।
न पावनतमं किंचित्सत्याद्गध्यगमं क्वचित् ॥ १२.३०५.३० ॥
ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತ, ಕರುವಿನಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಮೊಲೆಗಳನ್ನು (ವೇದಗಳನ್ನು) ಸೇವಿಸುತ್ತ — ಸತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಾವನಗೊಳಿಸುವುದು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಎಲ್ಲಿಯೂ ಪಡೆಯಲು ಯೋಗ್ಯವಾದುದೂ ಇಲ್ಲ.
12.305.31
आचक्षेऽहं मनुष्येभ्यो देवेभ्यः प्रतिसंचरन् ।
सत्यं स्वर्गस्य सोपानं पारावारस्य नौरिव ॥ १२.३०५.३१ ॥
ಮನುಷ್ಯರೊಡನೆ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳೊಡನೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ — ಸತ್ಯವು ಸ್ವರ್ಗದ ಮೆಟ್ಟಿಲು, ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿಸುವ ದೋಣಿಯಂತೆ.
12.305.32
यादृशैः संविवदते यादृशांश्चोपसेवते ।
यादृगिच्छेच्च भवितुं तादृग्भवति पूरुषः ॥ १२.३०५.३२ ॥
ಯಾರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೋ, ಯಾರನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾನೋ, ಹೇಗಾಗಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೋ — ಮನುಷ್ಯ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುತ್ತಾನೆ.
12.305.33
यदि सन्तं सेवति यद्यसन्तं ।
तपस्विनं यदि वा स्तेनमेव।
वासो यथा रागवशं प्रयाति ।
तथा स तेषां वशमभ्युपैति ॥ १२.३०५.३३ ॥
ಸಜ್ಜನನನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೂ, ದುರ್ಜನನನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೂ, ತಪಸ್ವಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೂ, ಕಳ್ಳನನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೂ — ಬಟ್ಟೆಯು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ವಶವಾಗುವಂತೆ ಅವನು ಅವರ ವಶವಾಗುತ್ತಾನೆ.
12.305.34
सदा देवाः साधुभिः संवदन्ते ।
न मानुषं विषयं यान्ति द्रष्टुम्।
नेन्दुः समः स्यादसमो हि वायु ।
रुच्चावचं विषयं यः स वेद ॥ १२.३०५.३४ ॥
ದೇವತೆಗಳು ಸದಾ ಸಾಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ; ಮನುಷ್ಯರ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ನೋಡಲು ಅವರು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಚಂದ್ರನು ಸಮನಾಗಿರಲಾರ, ಏಕೆಂದರೆ ವಾಯು ಅಸಮವಾಗಿದೆ; ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ತಗ್ಗನ್ನು ತಿಳಿದವನೇ ಅದನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ.
12.305.35
अदुष्टं वर्तमाने तु हृदयान्तरपूरुषे ।
तेनैव देवाः प्रीयन्ते सतां मार्गस्थितेन वै ॥ १२.३०५.३५ ॥
ಹೃದಯದೊಳಗಿನ ಪುರುಷನು ನಿರ್ಮಲನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದಾಗ, ಸಜ್ಜನರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತವನಿಂದಲೇ ದೇವತೆಗಳು ಸಂತೋಷಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
12.305.36
विश्नोदरे ये निरताः सदैव ।
स्तेना नरा वाक्यरुषाश्च नित्यम्।
अपेतधर्मानिति तान्विदित्वा ।
दूराद्देवः संपरिवर्जयन्ति ॥ १२.३०५.३६ ॥
ಸದಾ ಹೊಟ್ಟೆಗಾಗಿಯೇ ನಿರತರಾದವರು, ಕಳ್ಳರು, ಸದಾ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕೋಪಿಸುವವರು — ಅವರನ್ನು ಧರ್ಮರಹಿತರೆಂದು ತಿಳಿದು ದೇವತೆಗಳು ದೂರದಿಂದಲೇ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.305.37
न वै देवा हीनसत्वेन तोष्याः ।
सर्वाशिना दुष्कृतकर्मणा वा।
सत्यव्रता ये तु नराः कृतज्ञा ।
धर्मे रतास्तैः सह संभजन्ते ॥ १२.३०५.३७ ॥
ದೇವತೆಗಳು ಹೀನ ಸ್ವಭಾವದವನಿಂದ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿನ್ನುವವನಿಂದ, ದುಷ್ಕರ್ಮಿಯಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಸತ್ಯವ್ರತರೂ, ಕೃತಜ್ಞರೂ, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುವವರೂ ಆದ ಮನುಷ್ಯರೊಂದಿಗೇ ಅವರು ಸಹವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
12.305.38
अव्याहृतं व्याहृताच्छ्रेय आहुः ।
सत्यं वदेद्व्याहृतं तद्द्वितीयम्।
धर्म्यं वदेद्व्याहृतं तत्तृतीयं ।
प्रियं वदेद्व्याहृतं तच्चतुर्थम् ॥ १२.३०५.३८ ॥
ಮಾತನಾಡದಿರುವುದು ಮಾತನಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸತ್ಯವನ್ನು ಮಾತನಾಡಬೇಕು — ಅದು ಎರಡನೆಯದು; ಧರ್ಮ್ಯವಾದುದನ್ನು ಮಾತನಾಡಬೇಕು — ಅದು ಮೂರನೆಯದು; ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾತನಾಡಬೇಕು — ಅದು ನಾಲ್ಕನೆಯದು.
12.305.39
केनायमावृतो लोकः केन वा न प्रकाशते ।
केन त्यजति मित्राणि केन स्वर्गं न गच्छति ॥ १२.३०५.३९ ॥
ಯಾವುದರಿಂದ ಈ ಲೋಕ ಆವೃತವಾಗಿದೆ, ಅಥವಾ ಯಾವುದರಿಂದ ಅದು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ? ಯಾವುದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ಮಿತ್ರರನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ, ಯಾವುದರಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ?
12.305.40
अज्ञानेनावृतो लोको मात्सर्यान्न प्रकाशते ।
लोभात्त्यजति मित्राणि सङ्गात्स्वर्गं न गच्छति ॥ १२.३०५.४० ॥
ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಈ ಲೋಕ ಆವೃತವಾಗಿದೆ; ಮಾತ್ಸರ್ಯದಿಂದ ಅದು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಲೋಭದಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ಮಿತ್ರರನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
12.305.41
कः स्विदेको रमते ब्राह्मणानां ।
कः स्विदेको बहुभिर्जोषमास्ते।
कः स्विदेको बलवान्दुर्बलोपि ।
कः स्विदेषां कलहं नान्ववैति ॥ १२.३०५.४१ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ನಡುವೆ ಒಬ್ಬನೇ ಯಾರು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ? ಅನೇಕರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದರೂ ಒಬ್ಬನೇ ಮೌನವಾಗಿ ಯಾರು ಕುಳಿತಿರುತ್ತಾನೆ? ಬಲವಂತನಾಗಿದ್ದರೂ ಒಬ್ಬನೇ ದುರ್ಬಲನಾಗಿರುವವನು ಯಾರು? ಇವರ ಕಲಹವನ್ನು ಯಾರು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ?
12.305.42
प्राज्ञ एको रमते ब्राह्मणानां ।
प्राज्ञश्चैको बहुभिर्जोषमास्ते
प्राज्ञ एको बलवान्दुर्बलोऽपि ।
प्राज्ञ एषां कलहं नान्वबैति ॥ १२.३०५.४२ ॥
ಪ್ರಾಜ್ಞನೊಬ್ಬನೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ನಡುವೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಾಜ್ಞನೊಬ್ಬನೇ ಅನೇಕರೊಂದಿಗೆ ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಾಜ್ಞನೊಬ್ಬನೇ ಬಲವಂತನಾಗಿದ್ದರೂ ದುರ್ಬಲನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಾಜ್ಞನು ಇವರ ಕಲಹವನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
12.305.43
किं ब्राह्मणानां देवत्वं किंच साधुत्वमुच्यते ।
असाधुत्वे च किं तेषां किमेषां मानुषं मतम् ॥ १२.३०५.४३ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ದೈವತ್ವ ಯಾವುದು, ಅವರ ಸಾಧುತ್ವ ಏನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ? ಅವರ ಅಸಾಧುತ್ವದಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ, ಇವರ ಮಾನುಷತ್ವ ಏನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ?
12.305.44
स्वाध्याय एषां देवत्वं व्रतं साधुत्वमुच्यते ।
असाधुत्वं परीवादो मृत्युर्मानुष्यमुच्यते ॥ १२.३०५.४४ ॥
ಇವರ ದೈವತ್ವ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ; ವ್ರತವನ್ನೇ ಸಾಧುತ್ವ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಸಾಧುತ್ವ ನಿಂದೆ; ಮರಣವನ್ನೇ ಮಾನುಷತ್ವ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
12.305.45
इत्युक्त्वा परमो देवो भगवान्नित्य अव्ययः ।
साध्यैर्देवगणैः सार्धं दिवमेवारुरोह सः ॥ १२.३०५.४५ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಪರಮದೇವ, ಭಗವಾನ್, ನಿತ್ಯನೂ ಅವ್ಯಯನೂ ಆದವನು ಸಾಧ್ಯರ ಮತ್ತು ದೇವಗಣಗಳ ಸಂಗಡ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೇ ಏರಿದನು.
12.305.46
एतद्यशस्यमायुष्यं पुण्यं स्वर्गाय च ध्रुवम् ।
दर्शितं देवदेवेन परमेणाव्ययेन च ॥ १२.३०५.४६ ॥
ಇದು ಯಶಸ್ಸು, ಆಯುಷ್ಯ, ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕಾಗಿ; ದೇವದೇವನಾದ ಪರಮ ಅವ್ಯಯನಿಂದ ಇದು ತೋರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
12.305.47
संवाद इत्ययं श्रेष्ठः साध्यानां परिकीर्तितः ।
क्षेत्रं वै कर्मणां योनिः सद्भावः सत्यमुच्यते ॥ १२.३०५.४७ ॥
ಈ ಸಂವಾದವು ಸಾಧ್ಯರಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಇದು ಕರ್ಮಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಮೂಲ; ಸದ್ಭಾವವೇ ಸತ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.