マハーバーラタ · 章 12.309
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.309.1
एवमप्रतिबुद्धत्वादबुद्धमनुवर्तनात् ।
देहाद्देहसहस्राणि तथा समभिपद्यते ॥ १२.३०९.१ ॥
このように、目覚めていないことと、目覚めていない者に従うことによって、人は一つの身体から幾千もの身体へと向かう。
12.309.2
तिर्यग्योनिसहस्रेषु कदाचिद्देवतास्वपि ।
उपपद्यति संयोगाद्गुणैः सह गुणक्षयात् ॥ १२.३०९.२ ॥
幾千もの畜生の胎の中で、時には神々の中にさえ、諸性質との結合と諸性質の消耗によって生まれる。
12.309.3
मानुषत्वाद्दिवं याति दिवो मानुष्यमेति च ।
मानुष्यान्निरयस्थानमनन्तं प्रतिपद्यते ॥ १२.३०९.३ ॥
人間の身から天へ行き、天から人間の身に戻る。人間の身から無限の地獄の場所に至る。
12.309.4
कोशकारो यथाऽऽत्मानं कीटः समनुरुन्धति ।
सूत्रतन्तुगुणैर्नित्यं तथाऽयमगुणो गुणैः ॥ १२.३०९.४ ॥
蚕が自分の糸で常に自らを縛るように、この無属性のものは諸性質によって縛られる。
12.309.5
द्वन्द्वमेति च निर्द्वन्द्वस्तासु तास्विह योनिषु ।
शीर्षरोगेऽक्षिरोगे च दन्तशूले गलग्रहे ॥ १२.३०९.५ ॥
二元対立を離れていても、それぞれの胎の中で二元対立を受ける。頭痛、眼病、歯痛、喉の痙攣において。
12.309.6
जलोदरे तृषारोगे ज्वरगण्डे विषूचके ।
श्वित्रकुष्ठेऽग्निदग्धे च सिध्मापस्मारयोरपि ॥ १२.३०९.६ ॥
水腫、渇きの病、熱と腫れ、コレラ、白い癩病、火傷、そして皮膚の発疹やてんかんにおいても。
12.309.7
यानि चान्यानि द्वन्द्वानि प्राकृतानि शरीरिषु ।
उत्पद्यन्ते विचित्राणि तान्येषोऽप्यभिमन्यते ॥ १२.३०९.७ ॥
有身の生き物の中に自然に生じる、さまざまな他の対立の組も、彼はそれを受け入れる。
12.309.8
अभिमन्यत्यभीमानात्तथैव सुकृतान्यपि ॥ १२.३०९.८ ॥
慢心によって彼はそれを心に留め、同様に善行にも。
12.309.9
शुक्लवासाश्च दुर्वासाः शायी नित्यमधस्तथा ।
मण्डूकशायी च तथा वीरासनगतस्तथा ॥ १२.३०९.९ ॥
白衣を着る者、ぼろをまとう者、常に横たわる者、同様に地に伏す者、蛙のように横たわる者、そして英雄坐りをしている者。
12.309.10
चीरधारणमाकाशे शयनं स्थानमेव च ।
इष्टकाप्रस्तरे चैव कण्टकप्रस्तरे तथा ॥ १२.३०९.१० ॥
樹皮の衣をまとうこと、大空の下に眠ること、また立つこと、煉瓦の床の上、同様に棘の床の上。
12.309.11
भस्मप्रस्तरशायी च भूमिशय्याऽनुलेपनः ।
वीरस्थानाम्बुपङ्के च शयनं फलकेषु च ॥ १२.३०९.११ ॥
灰の山の上に眠る者、大地を床として眠る者、香油を塗る者、英雄の立ち姿で、水と泥の中で、板の上に横たわる者。
12.309.12
विविधासु च शय्यासु फलगृद्ध्यान्वितस्तथा ।
मुञ्जमेखलनग्नत्वं क्षौमकृष्णाजिनानि च ॥ १२.३०९.१२ ॥
種々の寝床に横たわり、果実への渇望を抱くこと、同様にムンジャ草の腰紐を着けること、裸形、そして麻布の衣と黒羚羊の皮。
12.309.13
शणवालपरीधानो व्याघ्रचर्मपरिच्छदः ।
सिंहतचर्मपरीधानः पट्टवासास्तथैव च ॥ १२.३०९.१३ ॥
麻と毛髪の衣をまとい、虎の皮で身を覆い、獅子の皮を着け、また同様に絹の衣を着る者。
12.309.14
फलकपरिधानश्च तथा कण्टकवस्रधृत् ।
कीटकार्पासवसनश्चीरवासास्तथैव च ॥ १२.३०९.१४ ॥
樹皮の衣をまとい、棘の衣を着け、虫の綿の衣をまとい、ぼろ布を着る者、またそのように。
12.309.15
वस्राणि चान्यानि बहून्यभिमन्यत्यबुद्धिमान् ।
भोजनानि विचित्राणि रत्नानि विविधानि च ॥ १२.३०९.१५ ॥
愚かな者は、さらに多くの他の衣服、珍しい食べ物、様々な宝石を欲する。
12.309.16
एकवस्रान्तराशित्वमेककालिकभोजनम् ।
चतुर्थाष्टमकालश्च षष्ठकालिक एव च ॥ १२.३०९.१६ ॥
一着の衣を着ている間に食べること、一日一度食べること、四度目または八度目の断食、そして六度目に食べること。
12.309.17
ष़ड्रात्रभोजनश्चैव तथैवाष्टाहभोजनः ।
सप्तरात्रदशाहारो द्वादशाहिकभोजनः ॥ १२.३०९.१७ ॥
六夜ごとに食べる者、同様に八日ごとに食べる者、七夜と十日の食事をとる者、十二日ごとに食べる者。
12.309.18
मासोपवासी मूलाशी फलाहारस्तथैव च ।
वायुभक्षोऽम्बुपिण्याकदधिगोमयभोजनः ॥ १२.३०९.१८ ॥
一月断食する者、根を食べる者、果実を食べる者、またそのように。風を食べる者、水・油粕・凝乳・牛糞を食べる者。
12.309.19
गोमूत्रभोजनश्चैव शाकपुष्पाद एव च ।
शेवालभोजनश्चैव तथाऽऽचामेन वर्तयन् ॥ १२.३०९.१९ ॥
牛の尿を食べ、野菜と花を食し、苔を食べ、ただ漱水の水だけで生きる者。
12.309.20
वर्तयञ्शीर्णपर्णैश्च प्रकीर्णफलभोजनः ।
विविधानि च कृच्छ्राणि सेवते सिद्धिकाङ्क्षया ॥ १२.३०९.२० ॥
枯葉と落ちた果実で生き、シッディを求めて様々な苦行を行う。
12.309.21
चान्द्रायणानि विधिवल्लिङ्गानि विविधानि च ।
चातुराश्रम्यपन्थानमाश्रयत्यपथानपि ॥ १२.३०९.२१ ॥
規定に従ってチャーンドラーヤナの苦行を行い、様々な印を帯びる。四住期の道にも、非道にも身を寄せる。
12.309.22
उपाश्रमानप्यपरान्पाषण्डान्विविधानपि ।
विविक्ताश्च शिलाच्छायास्तथा प्रस्रवणानि च ॥ १२.३०९.२२ ॥
他の隠棲所や様々な異端の教団も、人里離れた場所、岩陰、泉も。
12.309.23
पुलिनानि विविक्तानि विविक्तानि वनानि च ।
देवस्थानानि पुण्यानि विविक्तानि सरांसि च ॥ १२.३०९.२३ ॥
人けのない砂州、人けのない森、神聖な神々の祠、そして人けのない湖も。
12.309.24
विविक्ताश्चापि शैलानां गुहा गृहनिभोपमाः ।
विविक्तानि च जप्यानि व्रतानि विविधानि च ॥ १२.३०९.२४ ॥
山々の人けのない洞窟は家のようであり、人けのない場所で唱えるべき真言や様々な誓戒も。
12.309.25
नियमान्विविधांश्चापि विविधानि तपांसि च ।
यज्ञांश्च विविधाकारान्विधींश्च विविधांस्तथा ॥ १२.३०९.२५ ॥
さまざまな戒律とさまざまな苦行、さまざまな形式の祭祀、そしてまたさまざまな儀軌。
12.309.26
वणिक्पथं द्विजक्षत्रं वैश्यं शूद्रांस्तथैव च ।
दानं च विविधाकारं दीनान्धकृपणादिषु ॥ १२.३०९.२६ ॥
商いの道、バラモンとクシャトリヤ、ヴァイシャとシュードラ、同様に。また貧者、盲人、吝嗇な者などへの様々な布施。
12.309.27
अभिमन्यत्यसंबोधात्तथैव त्रिविधान्गुणान् ।
सत्वं रजस्तमश्चैव धर्मार्थौ काम एव च ॥ १२.३०९.२७ ॥
正しい理解の欠如により、人は同様に三つの性質——サットヴァ、ラジャス、タマス——を自分のものと見なし、またダルマ、アルタ、カーマをも。
12.309.28
प्रकृत्याऽऽत्मानमेवात्मा एवं प्रवि भजत्युत ।
स्वधाकारवषट्कारौ स्वाहाकारनमस्क्रियाः ॥ १२.३०९.२८ ॥
本性により、アートマンはこのようにアートマンを分かち……；スヴァダー、ヴァシャト、スヴァーハーの句、そして礼拝の行為も。
12.309.29
याजनाध्यापनं दानं तथैवाहुः प्रतिग्रहम् ।
यजनाध्ययने चैव यच्चान्यदपि किंचन ॥ १२.३०९.२९ ॥
祭式を執り行わせることと教えること、布施、同様に施しを受けること、と言われる。祭祀と学習、そしてその他何であれ。
12.309.30
जन्ममृत्युविवादे च तथा विशसनेऽपि च ।
शुभाशुभमयं सर्वमेतदाहुः क्रियाफलम् ॥ १२.३०९.३० ॥
生と死の論争において、また殺戮においても、善と悪からなるこのすべてを、行為の果報と言う。
12.309.31
प्रकृतिः कुरुते देवी भवं प्रलयमेव च ।
दिवसान्ते गुणानेतानभ्येत्यैकोऽवतिष्ठते ॥ १२.३०९.३१ ॥
神聖なプラクリティが生成と消滅をもたらす。日の終わりにこれらの性質に近づいた後、唯一なるものだけが残る。
12.309.32
रश्मिजालमिवादित्यस्तत्तत्काले नियच्छति ।
एवमेषोऽसकृत्सर्वं क्रीडार्थमभिमन्यते ॥ १२.३०९.३२ ॥
太陽が時に応じて光線の網を収めるように、彼は幾度も遊戯のために万物を思い定める。
12.309.33
आत्मरूपगुणानेतान्विविधान्हृदयप्रियान् ।
एवमेव विकुर्वाणः सर्गप्रलयधर्मिणी ॥ १२.३०९.३३ ॥
自らの本体であり心に愛しいこれら多様な性質を、同じように変化させつつ、創造と消滅を本性とするプラクリティを動かす。
12.309.34
क्रियां क्रियापथे रक्तस्त्रिगुणांस्त्रिगुणाधिपः ।
क्रियां क्रियापथोपेतस्तथा तदभिमन्यते ॥ १२.३०९.३४ ॥
行為の道に執着する三徳の主は行為を行い、行為の道に結ばれて、同様にそれを自らのものと見なす。
12.309.35
प्रकृत्या सर्वमेवेदं जगदन्धीकृतं विभो ।
रजसा तमसा चैव व्याप्तं सर्वमनेकधा ॥ १२.३०९.३५ ॥
ああ大能者よ、プラクリティによってこの世界全体は盲目にされている。すべてはラジャスとタマスによって様々に覆われている。
12.309.36
एवं द्वन्द्वान्यथैतानि वर्तन्ते मयि नित्यशः ।
ममैवैतानि जायन्ते धावन्ते तानि मामिति ॥ १२.३०९.३६ ॥
このように、これら対立する二つのものは、様々な仕方で常に私の内に生じる。それらは私のものとして生まれ、「これは我々のものだ」と言って私の方へ駆け寄る。
12.309.37
निस्तर्तव्यान्यथैतानि सर्वाणीति नराधिप ।
मन्यतेऽयं ह्यबुद्धित्वात्तथैव सुकृतान्यपि ॥ १२.३०९.३७ ॥
人の王よ、これらの対はすべて超えるべきものである。無知ゆえに、彼は善行についてもそのように考える。
12.309.38
भोक्तव्यानि मयैतानि देवलोकगतेन वै ।
इहैव चैनं भोक्ष्यामि शुभाशुभफलोदयम् ॥ १२.३०९.३८ ॥
神々の世界に行っても、これらは私が享受すべきものだ。ここでも私は善悪の果報の現れを享受しよう。
12.309.39
पुण्यमेव तु कर्तव्यं तत्कुत्वा सुसुखं मम ।
यावदन्तं च मे सौख्यं जात्यां जात्यां भविष्यति ॥ १२.३०९.३९ ॥
ただ功徳を積むべきである。それを行えば私は大いに幸福となり、私の終わりまで、生まれるたびに幸福があるだろう。
12.309.40
भविष्यति च मे दुःखं कृतेनेहाप्यनन्तकम् ।
महद्दुःखं हि मानुष्यं निरये चापि मज्जनम् ॥ १२.३०९.४० ॥
私の行いによって、ここでも果てしない苦しみが私に訪れるだろう。人間として生まれることは大きな苦しみであり、地獄に沈むこともある。
12.309.41
निरयाच्चापि मानुष्यं कालेनैष्याम्यहं पुनः ।
मनुष्यत्वाच्च देवत्वं देवत्वात्पौरुषं पुनः ॥ १२.३०९.४१ ॥
地獄から出て、やがて私は再び人間の生を得るだろう。人間から神性へ、神性からまた男らしさへ。
12.309.42
मनुष्यत्वाच्च निरयं पर्यायेणोपगच्छति ।
य एवं वेत्ति नित्यं वै निरात्मात्मगुणैर्वृतः ॥ १२.३०९.४२ ॥
人間からはまた順番に地獄へも行く。このように常に知る者は、自己の諸性質に覆われていても、自己から離れている。
12.309.43
तेन देवमनुष्येषु निरये चोपपद्यते ।
ममत्वेनावृतो नित्यं तत्रैव परिवर्तते ॥ १२.३०९.४३ ॥
それによって彼は神々や人間の中に、あるいは地獄に生まれる。所有の執着に常に覆われ、彼はまさにそこで巡り続ける。
12.309.44
सर्गकोटिसहस्राणि मरणान्तासु योनिषु ।
य एवं कुरुते कर्म शुभाशुभफलात्मकम् ॥ १२.३०९.४४ ॥
このように善悪の果をもたらす行為をなす者は、死に終わる胎の中で何千万回もの生を経る。
12.309.45
स एवं फलमाप्नोति त्रिषु लोकेषु मूर्तिमान् ।
प्रकृतिः कुरुते कर्म शुभाशुभफलात्मकम्।
प्रकृतिश्च तदश्नाति त्रिषु लोकेषु कामगा ॥ १२.३०९.४५ ॥
このように形を得た彼は三界で果報を得る。プラクリティが善悪の果をもたらす行為をなし、その同じプラクリティが意のままに三界を巡り、その果を享受する。
12.309.46
तिर्यग्योनिमनुष्यत्वे देवलोके तथैव च ।
त्रीणि स्थानानि चैतानि जानीयात्प्राकृतानिह ॥ १२.३०९.४६ ॥
畜生の胎、人間の状態、そして神々の世界——これら三つの境遇は、ここでプラクリティに属すると知るべきである。
12.309.47
अलिङ्गां प्रकृतिं त्वाहुर्लिङ्गैरनुमिमीमहे ।
तथैव पौरुषं लिङ्गमनुमानाद्धि गम्यते ॥ १२.३०९.४७ ॥
プラクリティは標識がないと言われるが、我々は標識によってそれを推論する。同様に、プルシャの標識も推論によってのみ知られる。
12.309.48
स लिङ्गान्तरमासाद्य प्राकृतं लिङ्गमव्रणम् ।
व्रणद्वाराण्यधिष्ठाय कर्मणाऽऽत्मनि पश्यति ॥ १२.३०९.४८ ॥
別の標識に至り、彼は自然で傷のない標識を得る。傷の開口部に留まり、行為によって自己の内を見る。
12.309.49
श्रोत्रादीनि तु सर्वाणि पञ्च कर्मेन्द्रियाण्यथ ।
वागादीनि प्रवर्तन्ते गुणेष्विह गुणैः सह ॥ १२.३०९.४९ ॥
聴覚などすべて、さらに五つの行為器官、言語などは、ここで諸性質とともに、諸性質の中で働き始める。
12.309.50
अहमेतानि वै सर्वं मय्येतानीन्द्रियाणि ह ।
निरिन्द्रियो हि मन्तेत व्रणवानस्मि निर्व्रणः ॥ १२.३०९.५० ॥
私こそがこれらすべてであり、これらの感官はすべて私の中にある。感官なき者はこう思うべきだ。「傷があっても、私は傷なき者である」と。
12.309.51
अलिङ्गो लिङ्गमात्मानमकालः कालमात्मनः ।
असत्वं सत्वमात्मानमतत्त्वं तत्त्वमात्मनः ॥ १२.३०९.५१ ॥
無相の自己を有相と見なし、無時の自己を時と見なす。非存在を自己の存在とし、非真実を自己の真実とする。
12.309.52
अमृत्युर्मृत्युमात्मानमचरश्चरमात्मनः ।
अक्षेत्रः क्षेत्रमात्मानमसर्गः सर्गमात्मनः ॥ १२.३०९.५२ ॥
不死の自己を死と見なし、不動の自己を自己の動きと見なす。無場を場と、非創造を自己の創造と見なす。
12.309.53
अतपास्तप आत्मानमगतिर्गतिमात्मनः ।
अभवो भवमात्मानमभयो भयमात्मनः ॥ १२.३०९.५३ ॥
苦行なき自己を苦行と見なし、不行の自己を自己の行と見なす。非生成を生成と、無畏の自己を自己の恐れと見なす。
12.309.54
अकर्ता कर्तृ चात्मानमबीजो बीजमात्मनः ।
अक्षरः क्षरमात्मानमबुद्धिस्त्वभिमन्यते ॥ १२.३०९.५४ ॥
非行為者を行為者と見なし、種なき自己を自己の種と見なし、不滅の自己を滅するものと見なす。ただ無知な者だけがこう思う。