ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.31.1
तूष्णींभूतं तु राजानं शोचमानं युधिष्ठिरम् ।
तपस्वी धर्मतत्त्वज्ञः कृष्णद्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ १२.३१.१ ॥
ਚੁੱਪ ਬੈਠੇ ਸੋਗ ਕਰਦੇ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਤਪਸਵੀ, ਧਰਮ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਨੇ ਕਿਹਾ।
12.31.2
प्रजानां पालनं धर्मो राज्ञां राजीवलोचन ।
धर्मः प्रमाणं लोकस्य नित्यं धर्मोऽनुवर्त्यताम् ॥ १२.३१.२ ॥
ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਣ, ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਧਰਮ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ; ਧਰਮ ਦਾ ਸਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰੋ।
12.31.3
अनुतिष्ठस्व तद्राजन्पितृपैतामहं पदम् ।
ब्राह्मणेषु तु यो धर्मः स नित्यो वेदनिश्चितः ॥ १२.३१.३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਆਪਣੇ ਪਿਓ-ਦਾਦਿਆਂ ਦੇ ਉਸ ਮਾਰਗ ਤੇ ਚੱਲ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਧਰਮ ਹੈ, ਉਹ ਨਿੱਤ ਹੈ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ।
12.31.4
तत्प्रमाणं प्रमाणानां शाश्वतं भरतर्षभ ।
तस्य धर्मस्य कृत्स्नस्य क्षत्रियः परिरक्षिता ॥ १२.३१.४ ॥
ਹੇ ਭਰਤ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹੀ ਪ੍ਰਮਾਣਾਂ ਦਾ ਸਦੀਵੀ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੁੱਚੇ ਧਰਮ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਹੈ।
12.31.5
तथा यः प्रतिहन्त्यस्य शासनं विषये नरः ।
स बाहुभ्यां विनिग्राह्यो लोकयात्राविघातकः ॥ १२.३१.५ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕ-ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਵਿਘਨਕਾਰ ਹੈ; ਉਸਨੂੰ ਬਾਹੂਬਲ ਨਾਲ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
12.31.6
प्रमाणमप्रमाणं यः कुर्यान्मोहवशं गतः ।
भृत्यो वा यदि वा पुत्रस्तपस्वी वाऽथ कश्चन ॥ १२.३१.६ ॥
ਜੋ ਮੋਹ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨੂੰ ਅਪ੍ਰਮਾਣ ਬਣਾ ਦੇਵੇ—ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਨੌਕਰ ਹੋਵੇ, ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਤਪਸਵੀ ਹੋਵੇ—
12.31.7
पापान्सर्वैरुपायैस्तान्नियच्छेच्छातयीत वा ।
अतोऽन्यथा वर्तमानो राजा प्राप्नोति किल्विषम् ॥ १२.३१.७ ॥
ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਉਪਾਵਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕੇ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਰਵਾ ਦੇਵੇ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਆਚਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਪਾਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
12.31.8
धर्मं विनश्यमानं हि यो न रक्षेत्स धर्महा ।
ते त्वया धर्महन्तारो निहताः सपदानुगाः ॥ १२.३१.८ ॥
ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਧਰਮ ਦੀ ਜੋ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹੀ ਧਰਮ ਦਾ ਘਾਤਕ ਹੈ। ਤੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਘਾਤਕਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
12.31.9
स्वधर्मे वर्तमानस्त्वं किंनु शोचसि पाण्डव ।
राजा हि हन्याद्दद्याच्च प्रजा रक्षेच्च धर्मतः ॥ १२.३१.९ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਵਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈਂ, ਫਿਰ ਕਿਉਂ ਸ਼ੋਕ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਰਾਜਾ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਾਨ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
12.31.10
न तेऽतिशङ्के वचनं यद्ब्रवीषि तपोधन ।
अपरोक्षो हि ते धर्मः सर्वधर्मविदां वर ॥ १२.३१.१० ॥
ਹੇ ਤਪੋਧਨ, ਤੂੰ ਜੋ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਸਰਬਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੈਨੂੰ ਧਰਮ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੈ।
12.31.11
मया त्ववध्या बहवो घातिता राज्यकारणात् ।
तानि कर्माणि मे ब्रह्मन्दहन्ति च पचन्ति च ॥ १२.३१.११ ॥
ਪਰ ਰਾਜ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਵਧਿਆਂ ਨੂੰ ਮਰਵਾਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਕਰਮ ਮੈਨੂੰ ਸਾੜਦੇ ਅਤੇ ਤੜਫਾਉਂਦੇ ਹਨ।
12.31.12
ईश्वरो वा भवेत्कर्ता पुरुषो वाऽपि भारत ।
हठो वा वर्तते लोके कर्मजं वा फलं स्मृतम् ॥ १२.३१.१२ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਕਰਤਾ ਈਸ਼ਵਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ, ਜਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹਠ ਨਾਲ ਵਾਪਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਫਲ ਕਰਮ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
12.31.13
ईश्वरेण नियुक्तो हि साध्वसाधु च भारत ।
कुरुते पुरुषः कर्म फलमीश्वरगामि तत् ॥ १२.३१.१३ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਰੱਬ ਵੱਲੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸਦਾ ਫਲ ਈਸ਼ਵਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
12.31.14
यथाहि पुरुषश्छिन्द्याद्वृक्षं परशुना वने ।
छेत्तुरेव भवेत्पापं परशोर्न कथंचन ॥ १२.३१.१४ ॥
ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕੁਹਾੜੀ ਨਾਲ ਰੁੱਖ ਕੱਟਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਪ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਕੁਹਾੜੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ।
12.31.15
अथवा तदुपादानात्प्राप्नुयात्कर्मणः फलम् ।
दण्डशस्त्रकृतं पापं पुरुषे तन्न विद्यते ॥ १२.३१.१५ ॥
ਜਾਂ ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਕਾਰਨ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਡੰਡੇ ਜਾਂ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
12.31.16
न चैतदिष्टं कौन्तेय यदन्येन कृतं फलम् ।
प्राप्नुयादिति तस्माच्च ईश्वरे तन्निवेशय ॥ १२.३१.१६ ॥
ਹੇ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਮਿਲੇ, ਇਹ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਈਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਦੇ।
12.31.17
अथापि पुरुषः कर्ता कर्मणोः शुभपापयोः ।
न परो विद्यते तस्मादेवमप्यशुभं कुतः ॥ १२.३१.१७ ॥
ਫਿਰ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਪਾਪ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਤਾਂ ਅਸ਼ੁਭ ਕਿਵੇਂ (ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ) ਹੋਵੇਗਾ?
12.31.18
न हि कश्चित्क्वचिद्राजन्दिष्टं प्रतिनिवर्तते ।
दण्डशस्त्रकृतं पापं पुरुषे तन्न विद्यते ॥ १२.३१.१८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੋਈ ਵੀ ਕਿਤੇ ਵੀ ਕਿਸਮਤ (ਦਿਸ਼ਟ) ਨੂੰ ਮੋੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਡੰਡੇ ਜਾਂ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
12.31.19
यदि वा मन्यसे राजन्हतमेकं प्रतिष्ठितम् ।
एवमप्यशुभं कर्म न भूतं न भविष्यति ॥ १२.३१.१९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੇ ਤੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਖੜ੍ਹਾ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਵੀ ਐਸਾ ਅਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
12.31.20
अथाभिपत्तिर्लोकस्य कर्तव्या पुण्यपापयोः ।
अभिपन्नमिदं लोके राज्ञामुद्यतदण्डनम् ॥ १२.३१.२० ॥
ਤਦ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਪਾਪ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਉਠਾਇਆ ਦੰਡ ਇਹ ਹੀ ਹੈ।
12.31.21
तथापि लोके कर्माणि समावर्तन्ति भारत ।
शुभाशुभफलं चैते प्राप्नुवन्तीति मे मतिः ॥ १२.३१.२१ ॥
ਫਿਰ ਵੀ ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਮੁੜ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਫਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਤ ਹੈ।
12.31.22
एवं पश्य शुभादेशं कर्मणस्तत्फलं ध्रुवम् ।
त्यज त्वं राजशार्दूल मैवं शोके मनः कृथा ॥ १२.३१.२२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ — ਕਰਮ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਇਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਮਨ ਨਾ ਲਗਾ।
12.31.23
स्वधर्मे वर्तमानस्य सापवादेऽपि भारत ।
एवमात्मपरित्यागस्तव राजन्न शोभनः ॥ १२.३१.२३ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਵਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣਾ ਤਿਆਗ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੋਭਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
12.31.24
विहितानि हि कौन्तेय प्रायश्चित्तानि कर्मणाम् ।
शरीरवांस्तानि कुर्यादशरीरः पराभवेत् ॥ १२.३१.२४ ॥
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਵਿਧਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰੇ; ਜੋ ਸਰੀਰਹੀਣ ਹੈ, ਉਹ ਹਾਰ ਜਾਵੇ।
12.31.25
तद्राजञ्जीवमानस्त्वं प्रायश्चित्तं करिष्यसि ।
प्रायश्चित्तमकृत्वा तु प्रेत्य तप्ताऽसि भारत ॥ १२.३१.२५ ॥
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਜੀਂਦੇ ਹੋਏ ਹੀ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕਰੇਂਗਾ। ਜੋ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ ਤਪਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
12.31.26
हताः पुत्राश्च पौत्राश्च भ्रातरः पितरस्तथा ।
श्वशुरा गुरवश्चैव मातुलाश्च पितामहाः ॥ १२.३१.२६ ॥
ਪੁੱਤਰ, ਪੋਤੇ, ਭਰਾ, ਪਿਤਾ, ਸਹੁਰੇ, ਗੁਰੂ, ਮਾਮੇ ਅਤੇ ਦਾਦੇ ਮਾਰੇ ਗਏ।
12.31.27
क्षत्रियाश्च महात्मानः संबन्धिसुहृदस्तथा ।
वयस्या भागिनेयाश्च ज्ञातयश्च पितामह ॥ १२.३१.२७ ॥
ਖੱਤਰੀ, ਮਹਾਤਮਾ, ਸਬੰਧੀ ਤੇ ਮਿੱਤਰ, ਸਾਥੀ, ਭਾਣਜੇ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਭਰਾ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ।
12.31.28
बहवश्च मनुष्येन्द्रा नानादेशसमागताः ।
घातिता राज्यलुब्धेन मयैकेन पितामह ॥ १२.३१.२८ ॥
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਬਹੁਤੇ ਰਾਜੇ, ਰਾਜ ਦੇ ਲੋਭੀ ਮੈਂ ਇਕੱਲੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ।
12.31.29
तांस्तादृशानहं हत्वा धर्मनित्यान्महीक्षितः ।
असकृत्सोमपान्वीरान्क्रिं प्राप्स्यामि तपोधन ॥ १२.३१.२९ ॥
ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੋਮਰਸ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਅਜਿਹੇ ਵੀਰ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਤਪੋਧਨ?
12.31.30
दह्याम्यनिशमद्यापि चिन्तयानः पुन पुनः ।
हीनां पार्थिवसिंहैस्तैः श्रीमद्भिः पृथिवीमिमाम् ॥ १२.३१.३० ॥
ਅੱਜ ਵੀ ਮੈਂ ਲਗਾਤਾਰ ਸੜਦਾ ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਧਰਤੀ ਹੀਣੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੋਚਦਿਆਂ।
12.31.31
दृष्ट्वा ज्ञातिवधं घोरं हतांश्च शतशः परान् ।
कोटिशश्च नरानन्यान्परितप्ये पितामह ॥ १२.३१.३१ ॥
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਵਧ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਵੈਰੀਆਂ ਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਮੈਂ ਤਪ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
12.31.32
का नु तासां वरस्त्रीणामवस्थाऽद्य भविष्यति ।
विहीनानां तु तनयैः पतिभिर्भ्रातृभिस्तथा ॥ १२.३१.३२ ॥
ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵਿਹੂਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੁਣ ਕੀ ਹੋਵੇਗੀ?
12.31.33
अस्मानन्तकरान्घोरान्पाण्डवान्वृष्णिसंहतान् ।
आक्रोशन्त्यः कृशा दीनाः प्रपतिष्यन्ति भूतले ॥ १२.३१.३३ ॥
ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਦੀਨ ਹੋਈਆਂ ਉਹ ਇਸਤਰੀਆਂ, ਮੌਤ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਭਿਆਨਕ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਸਾਨੂੰ ਸਰਾਪਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪੈਣਗੀਆਂ।
12.31.34
अपश्यन्त्यः पितॄन्भ्रातॄन्पतीन्पुत्रांश्च योषितः ।
त्यक्त्वा प्राणान्स्त्रियः सर्वागमिष्यन्ति यमक्षयम् ॥ १२.३१.३४ ॥
ਪਿਤਾਵਾਂ, ਭਰਾਵਾਂ, ਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਕੇ ਯਮਲੋਕ ਜਾਣਗੀਆਂ।
12.31.35
वत्सलत्वाद्द्विजश्रेष्ठ तत्र ये नास्ति संसयः ।
व्यक्तं सौक्ष्म्याच्च धर्मस्य प्राप्स्यामः स्त्रीवधं वयम् ॥ १२.३१.३५ ॥
ਹੇ ਦਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪਿਆਰ ਕਾਰਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਧਰਮ ਦੀ ਸੂਖਮਤਾ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਇਸਤਰੀ-ਵਧ ਦਾ ਪਾਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗੇ, ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ।
12.31.36
ते वयं सुहृदो हत्वा कृत्वा पापमनन्तकम् ।
नकरे निपतिष्यामो ह्यधः शिरस एव ह ॥ १२.३१.३६ ॥
ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਅਨੰਤ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਹੇਠਾਂ ਕਰਕੇ ਡਿੱਗਾਂਗੇ।
12.31.37
शरीराणि विमोक्ष्यामस्तपसोग्रेण सत्तम ।
आश्रमाणां विशेषं त्वमथाचक्ष्व पितामह ॥ १२.३१.३७ ॥
ਹੇ ਸੱਤਮ, ਕਠੋਰ ਤਪ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗਾਂਗੇ। ਹੁਣ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭੇਦ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋ।