マハーバーラタ · 章 12.313
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.313.1
अप्रबुद्धमथाव्यक्तमिमं गुणविधिं शृणु ।
गुणान्धारयते ह्येषा सृजत्याक्षिपते तथा ॥ १२.३१३.१ ॥
目覚めず、顕れないこのグナの理を聞け。それはグナを保ち、創造し、そしてまた引き戻す。
12.313.2
अजस्रं त्विह क्रीडार्थं विकरोति जनाधिप ।
आत्मानं बहुधा कृत्वा तान्येव प्रविचक्षते ॥ १२.३१३.२ ॥
人の主よ、彼女はここで遊戯のために絶えず自らを様々に変え、人々はまさにその姿を語るのである。
12.313.3
एतदेवं विकुर्वाणं बुध्यमानो न बुध्यते ।
अव्यक्तबोधनाच्चैव बुध्यमानं वदन्त्यपि ॥ १२.३१३.३ ॥
このように変化するものを知覚する者でさえ、それを知覚しない。そして未顕現を覚ることによって、知覚する者さえも知覚者と呼ばれる。
12.313.4
न त्वेव बुध्यतेऽव्यक्तं सगुणं वाऽथ निर्गुणम् ।
कदाचित्त्वेव खल्वेतदाहुरप्रतिबुद्धकम् ॥ १२.३१३.४ ॥
未顕現を、グナを伴うものであれグナなきものであれ、彼は実には理解しない。しかし時にはまさにこれを未覚と呼ぶのである。
12.313.5
बुध्यते यदि वाऽव्यक्तमेतद्वै पञ्चविंशकम् ।
बुध्यमानो भवत्येष सङ्गात्मक इति श्रुतिः।
अनेनाप्रतिबुद्धेति वदन्त्यव्यक्तमच्युतम् ॥ १२.३१३.५ ॥
もしこの未顕現、すなわち第二十五の原理が理解されるならば、理解する者は集合の本性となる、とシュルティは言う。これによって人々は不滅の未顕現を未覚と呼ぶのである。
12.313.6
अव्यक्तोबोधनाच्चापि बुध्यमानं वदन्त्युत ।
पञ्चविंशं महात्मानं न चासावपि बुध्यते ॥ १२.३१३.६ ॥
未顕現を覚ることによって、人々は理解する者さえも理解者と呼ぶ。しかし彼もまた、第二十五の偉大なる我を理解しないのである。
12.313.7
षङ्विशं विमलं बुद्धमप्रमेयं सनातनम् ।
स तु तं पञ्चविंशं च चतुर्विशं च बुध्यते ॥ १२.३१३.७ ॥
彼は第二十六なる、清浄で覚醒し、無量で永遠なるものを知る。また第二十五と第二十四をも知る。
12.313.8
दृश्यादृश्यौ ह्यनुगतावुभावेव महाद्युती ।
अव्यक्तं तत्तु तद्ब्रह्म बुध्यते तात केवलम् ॥ १२.३१३.८ ॥
見えるものと見えないもの、その両方が従う、大いに輝く者よ。しかし、あの不顕現のブラフマンだけが、愛しき者よ、知られるのだ。
12.313.9
केवलं पञ्चविंशं च चतुर्विशं च पश्यति ।
बुध्यमानो यदात्मानमन्योऽहमिति मन्यते ॥ १२.३१३.९ ॥
知る者が自らを覚知し、「私は他者である」と思うとき、彼はただ第二十五と第二十四を見る。
12.313.10
तदा प्रकृतिमानेष भवत्यव्यक्तलोचनः ।
बुध्यते च परां बुद्धिं विमलाममलां यदा ॥ १२.३१३.१० ॥
その時、彼は自性を具え、不顕現の眼をもつ者となる。至高で清らかな、汚れなき知性を知るとき。
12.313.11
षङ्विंशं राजशार्दूल तथा बुद्धत्वमाव्रजेत् ।
ततस्त्यजति सोऽव्यक्तं सर्गप्रलयधर्मि वै ॥ १२.३१३.११ ॥
王中の虎よ、第二十六もまた同様に覚醒の境地に至る。そして創造と壊滅に従う不顕現を捨て去る。
12.313.12
निर्गुणः प्रकृतिं वेद गुणयुक्तामचेतनाम् ।
ततः केवलधर्माऽसौ भवत्यव्यक्तदर्शनात् ॥ १२.३१३.१२ ॥
無属性者は、属性を具えた無意識の自性を知る。その後、不顕現を見ることによって、彼は純粋な本性となる。
12.313.13
केवलेन समागम्य विमुक्तोऽऽत्मानमाप्नुयात् ।
एतं वै तत्त्वमित्याहुर्निस्तत्त्वमजरामरम् ॥ १२.३१३.१३ ॥
純粋なるもの(ケーヴァラ)と合一して解脱した者は、アートマンに至る。これをタットヴァと呼ぶ。ニスタットヴァは老いることなく死ぬこともない。
12.313.14
तत्त्वसंश्रयणादेष तत्त्ववान्न च मानद ।
पञ्चविंशतितत्त्वानि प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ १२.३१३.१४ ॥
名誉を与える者よ、諸原理に依拠することで彼は原理を持つ者となる。しかしそうでもない。賢者たちは二十五の原理を説く。
12.313.15
न चैष तत्त्ववांस्तात निस्तत्त्वस्त्वेष बुद्धिमान् ।
एष मुञ्चति तत्त्वं हि क्षिप्रं बुद्धत्वलक्षणम् ॥ १२.३१३.१५ ॥
いとし子よ、彼は原理を持つ者ではない。原理を持たず、賢明である。目覚めの印である原理を、彼は速やかに手放す。
12.313.16
षाङ्विंशोऽहमिति प्राज्ञो गृह्यमाणोऽजरामरः ।
केवलेन बलेनैव समतां यात्यसंशयम् ॥ १२.३१३.१६ ॥
「私は第二十六である」と自らを捉える賢者は、老いることも死ぬこともない。ただケーヴァラの力によって、疑いなく平等に至る。
12.313.17
षङ्विंशेन प्रबुद्धेन बुध्यमानो ह्यबुद्धिमान् ।
एवं नानात्वमित्युक्तं साङ्ख्यश्रुतिनिदर्शनात् ॥ १२.३१३.१७ ॥
第二十六によって目覚めさせられ、なお目覚める者は、無智である。こうしてサーンキヤの聖典の教えに基づき、多様性が説かれた。
12.313.18
चेतनेन समेतस्य पञ्चविंशतिकस्य च ।
एकत्वं वै भवत्यस्य यदा बुद्ध्या न बुध्यते ॥ १२.३१३.१८ ॥
意識するものと結びついた二十五の原理は、知性によって知られないとき、彼にとって一つとなる。
12.313.19
बुध्यमानोप्रबुद्धेन समतां याति मैथिल ।
सङ्गधर्मा भवत्येष निःसङ्गात्मा नराधिप ॥ १२.३१३.१९ ॥
マイティラよ、目覚めた者は目覚めぬ者と平等に至る。人の主よ、この者は執着の性質をもち、また執着なき自己をもつ者となる。
12.313.20
निःसङ्गात्मानमासाद्य षङ्विंशकमजं विभुम् ।
विभुस्त्यजति चाव्यक्तं यदा त्वेताद्विबुध्यते ॥ १२.३१३.२० ॥
執着なき自己に至った者は、二十六番目の、不生にして遍在する原理を、そして遍在する未顕現をさえも捨てる、これを悟るとき。
12.313.21
चतुर्विशं महाभाग षङ्विंशस्य प्रबोधनात् ।
एष ह्यप्रतिबुद्धश्च बुध्यमानश्च तेऽनघ ॥ १२.३१३.२१ ॥
大福の者よ、二十四番目は二十六番目の覚醒によって目覚める。無垢の者よ、これはあなたにとって未覚醒であり、また覚醒でもある。
12.313.22
प्रोक्तो बुद्धश्च तत्त्वेन यथाश्रुतिनिदर्शनात् ।
नानात्वैकत्वमेतावद्द्रष्टव्यं शास्त्रदृष्टिभिः ॥ १२.३१३.२२ ॥
聞いたとおり、真実において覚醒した者と宣言される。多と一はこれほどまでに、聖典の見方によって見られるべきである。
12.313.23
मशकोदुम्बरे यद्वदन्यत्वं तद्वदेतयोः ।
मत्स्योदके यथा तद्वदन्यत्वमुपलभ्यते ॥ १२.३१३.२३ ॥
蚊とイチジクの木との間に違いがあるように、この二つの間にも違いがある。魚と水との間に違いが認められるように、ここでも認められる。
12.313.24
एवमेवावगन्तव्यं नानात्वैकत्वमेतयोः ।
एतद्धि मोक्ष इत्युक्तमव्यक्तज्ञानसंज्ञितम् ॥ १२.३१३.२४ ॥
まさにこのように、この二つの多と一は理解されるべきである。これは解脱と宣言され、未顕現の知と名づけられる。
12.313.25
पञ्चविंशतिकस्यास्य योऽयं देहेषु वर्तते ।
एष मोक्षयितव्येति प्राहुरव्यक्तगोचरात् ॥ १२.३१३.२५ ॥
二十五の原理のこの集まりのうち、諸身に住むこの者は解脱さるべきだと、未顕現の領域から人々は語る。
12.313.26
सोयमेवं विमुच्येत नान्यथेति विनिश्चयः ।
परेण परधर्मा च भवत्येष समेत्य वै ॥ १२.३१३.२६ ॥
彼はまさにこのようにして解脱する、他によらず、これが確定の結論である。至上者と合一して、彼は至上の性質を得る。
12.313.27
विशुद्धर्मा शुद्धेन बुद्धेन च स बुद्धिमान् ।
विमुक्तधर्मा मुक्तेन समेत्य पुरुषर्षभ ॥ १२.३१३.२७ ॥
清浄な本性を持つその智者は、清浄にして覚醒した者と合一して、清浄な本性となる。人中の牡牛よ、解脱した者と合一して、彼は解脱の本性となる。
12.313.28
वियोगधर्मिणा चैव वियोगात्मा भवत्यथ ।
विमोक्षिणा विमोक्षश्च समेत्येह तथा भवेत् ॥ १२.३१३.२८ ॥
分離の本性を持つものと合わさると、彼は分離した自我となる。解放者と合一すると、ここでも同様に解脱が成る。
12.313.29
शुद्धधर्मा शुचिश्चैव भवत्यमितदीप्तिमान् ।
विमलात्मा च भवति समेत्य विमलात्मना ॥ १२.३१३.२९ ॥
清浄な本性を持ち自らも清らかになって、彼は無量の光輝を持つ者となる。無垢な自我と合一して、彼は無垢な自我となる。
12.313.30
केवलात्मा तथा चैव केवलेन समेत्य वै ।
स्वतन्त्रश्च स्वतन्त्रेण स्वतन्त्रत्वमवाप्नुते ॥ १२.३१३.३० ॥
同様に、孤独な自我は孤独なものと合一して、まことに孤独を得る。自立した者は自立した者と合一して、自立を得る。
12.313.31
एतावदेतत्कथितं मया ते ।
तथ्यं महाराज यथार्थतत्त्वम्।
अमत्सरत्वं प्रतिगृह्य चार्थं ।
सनातनं ब्रह्म विशुद्धमाद्यम् ॥ १२.३१३.३१ ॥
大王よ、ここまで私はあなたにこれを語った。これは真実であり、ありのままの真理である。嫉妬を捨ててこの意味を受け取れ。永遠で清浄な根源のブラフマンを。
12.313.32
नावेदनिष्ठस्य जनस्य राज ।
न्प्रदेयमेतत्परमं त्वया भवेत्।
विवित्समानाय विबोधकारणं ।
प्रबोधहेतोः प्रणतस्य शासनम् ॥ १२.३१३.३२ ॥
王よ、ヴェーダに確立していない人に、あなたはこの最高の教えを与えてはならない。知ることを望み、目覚めの因を求め、謙虚に頭を垂れる者にのみ与えるべきである。
12.313.33
न देयमेतच्च तथाऽनृतात्मने ।
शठाय क्लीबाय न जिह्नबुद्धये।
न पण्डितज्ञानपरोपतापिने ।
देयं त्वयेदं विनिबोध यादृशे ॥ १२.३१३.३३ ॥
また、本性が偽りの者、詐欺師、臆病者、心の曲がった者、そして賢者の学問を苦しめる者にも与えてはならない。そうでない者にこそ与えるべきである。このことを理解せよ。
12.313.34
श्रद्धान्वितायाथ गुणान्विताय ।
परापवादाद्विरताय नित्यम्।
विशुद्धयोगाय बुधाय चैव ।
क्रियावते च क्षमिणे हिताय ॥ १२.३१३.३४ ॥
信仰と徳を備え、常に他人を中傷することから離れ、清らかな修行を行い、賢明で、正しく行動し、忍耐強く、人を益する者に与えるべきである。
12.313.35
विविक्तशीलाय विधिप्रियाय ।
विवादहीनाय बहुश्रुताम्।
विजानते चैव दमक्षमावते ।
शक्ताय चैकात्मशमाय देहिनाम् ॥ १२.३१३.३५ ॥
隠遁した行いをし、規則を愛し、争いのなく、多く学び、知る者であり、自制と忍耐を備え、力があり、自己が静まり、すべての有身の存在と一つである者に与えるべきである。
12.313.36
एतैर्गुणैर्हीनतमे न देय ।
मेतत्परं ब्रह्म विशुद्धमाहुः।
न श्रेयसा योक्ष्यति तादृशे कृतं ।
धर्मप्रवक्तारमपात्रदानात् ॥ १२.३१३.३६ ॥
これらの徳を最も欠く者にこれを与えてはならない。これは至高の清浄なブラフマンと言われる。そのような者のために行われたことは善に結びつかない。不適格な者に施すことによって、法を説く者すら（何も得ない）。
12.313.37
पृथ्वीमिमां यद्यपि रत्नपूर्णां ।
दद्यान्न देयं त्विदमव्रताय।
जितेन्द्रियायैतदसंशयं ते ।
भवेत्प्रदेयं परमं नरेन्द्र ॥ १२.३१३.३७ ॥
宝に満ちたこの大地を与えたとしても、誓戒のない者にこれを与えてはならない。しかし、人の王よ、感官を制した者にとって、これはあなたにとって疑いなく最上の施しとなるであろう。
12.313.38
कराल मा ते भयमस्तु किंचि ।
देतच्छ्रुतं ब्रह्म परं त्वयाऽद्य।
यथावदुक्तं परमं पवित्रं ।
विशोकमत्यन्तमनादिमध्यम् ॥ १२.३१३.३८ ॥
恐ろしき者よ、あなたに何の恐れもないように。今日あなたは、ありのままに語られたあの至高のブラフマンを聞いた。至上で、清浄で、憂いなく、窮極で、始めも中もないものを。
12.313.39
अगाधजन्मामरणं च राज ।
न्निरामयं वीतभयं शिवं च।
समीक्ष्य मोहं त्यज बाऽद्य सर्व ।
ज्ञानस्य तत्त्वार्थमिदं विदित्वा ॥ १२.३१३.३९ ॥
王よ、その生起は測り知れず、不死、無病、無畏、吉祥である。これを理解し、迷いを省みて、今すべてを捨てよ。これこそ知の真実の意味であると知って、迷いを捨てよ。
12.313.40
अवाप्तमेतद्धि मया सनातना ।
द्धिरण्यगर्भाद्यजतो नराधिप।
प्रसाद्य यत्नेन तमुग्रतेजसं ।
सनातनं ब्रह्म यथाऽद्य वै त्वया ॥ १२.३१३.४० ॥
人の王よ、この永遠のものを私はヒラニヤガルバを礼拝していた時に得た。その猛烈な輝きの神を努力して喜ばせ、私は永遠のブラフマンを得た——今日あなたが得たように。
12.313.41
पृष्टस्त्वया चास्मि यथा नरेन्द्र ।
तथा मयेदं त्वयि चोक्तमद्य।
तथाऽवाप्तं ब्रह्मणो मे नरेन्द्र ।
महाज्ञानं मोक्षविदां परायणम् ॥ १२.३१३.४१ ॥
王よ、あなたが尋ねた通り、今日私はこれをあなたに語った。王よ、私がブラフマンから得たその大いなる知識こそ、解脱を知る者たちの最高の拠り所である。
12.313.42
एतदुक्तं परं ब्रह्म यस्मान्नावर्तते पुनः ।
पञ्चविंशो महाराज परमर्षिनिदर्शनात् ॥ १२.३१३.४२ ॥
この至高のブラフマンが説かれた。それを得た者は再び還らないからだ。偉大なる王よ、第二十五の原理は至上の聖仙の教えによってこのように知られるのである。
12.313.43
पुनरावृत्तिमाप्नोति परं ज्ञानमवाप्य च ।
नावबुध्यति तत्त्वेन बुध्यमानोऽजरामरम् ॥ १२.३१३.४३ ॥
最高の知識を得ても、老いなき不死なるものを真に理解しない者は、それを知ろうと努めていても、再び還るという境遇に至る。
12.313.44
एतन्निः श्रेयसकरं ज्ञानं ते परमं मया ।
कथितं तत्त्वतस्तात श्रुत्वा देवर्षितो नृप ॥ १२.३१३.४४ ॥
我が子よ、最高の善をもたらすこの至上の知識を、私は真実のままにあなたに語った。王よ、私は神聖な聖仙からこれを聞いたのだ。
12.313.45
हिरण्यगर्भादृषिणा वसिष्ठेन महात्मना ।
वसिष्ठादृषिशार्दूलान्नारदोऽवाप्तवानिदम् ॥ १२.३१३.४५ ॥
ヒラニヤガルバから、偉大な魂の仙人ヴァシシュタがこれを得た。ヴァシシュタから、聖仙の中の虎ナーラダがこれを得た。
12.313.46
नारदाद्विदितं मह्यमेतद्ब्रह्म सनातनम् ।
मा शुचः कौरवेन्द्र त्वं श्रुत्वैतत्परमं पदम् ॥ १२.३१३.४६ ॥
私はナーラダからこの永遠のブラフマンを知った。クルの王よ、この最高の境地を聞いたなら、嘆いてはならない。
12.313.47
येन क्षराक्षरे वित्ते भयं तस्य न विद्यते ।
विद्यते तु भयं तस्य यो नैतद्वेत्ति पार्थिव ॥ १२.३१३.४७ ॥
滅びるものと滅びないものを知る者には恐れはない。しかしこれを知らぬ者にこそ恐れがある、王よ。
12.313.48
अविज्ञानाच्च मूढात्मा पुनः पुनरुपाद्रवत् ।
प्रेत्य जातिसहस्राणि मरणान्तान्युपाश्नुते ॥ १२.३१३.४८ ॥
無知によって迷える魂は幾度も苦しめられる。死後、死に終わる幾千もの生を経験する。
12.313.49
देवलोकं तथा तिर्यङ्भनुष्यमपि चाश्नुते ।
यदि शुध्यति कालेन तस्मादज्ञानसागरात् ॥ १२.३१३.४९ ॥
彼は神々の世界に至り、また畜生や人間の生を得る。時を経て、その無知の海から浄化されるならば。
12.313.50
उत्तीर्णोऽस्मादगाधात्स परमाप्नोति शोभनम् ।
अज्ञानसागरो घोरो ह्यव्यक्तोऽगाध उच्यते।
अहन्यहनि मज्जन्ति यत्र भूतानि भारत ॥ १२.३१३.५० ॥
この底知れぬものを渡り越えた者は、最高の吉祥の境地に至る。無知の海は恐ろしい。未顕現なるものは底知れぬと言われ、そこでは衆生が日々沈む、バーラタよ。
12.313.51
यस्मादगाधादव्यक्तादुत्तीर्णस्त्वं सनातनात् ।
तस्मात्त्वं विरजाश्चैव वितमस्कश्च पार्थिव ॥ १२.३१३.५१ ॥
あの底知れぬ、未顕現の、永遠なるものから、あなたは渡り越えた。ゆえに王よ、あなたは激情を離れ、暗闇を離れた。